Een man en een vrouw wonen in een klein huisje op een immense witte vlakte. De vrouw schrijft binnen aan haar boek. De man gaat naar belangrijke vergaderingen buiten de deur. Maar wat voor werk doet hij eigenlijk? Het is gewichtig, zeer gewichtig, de vergaderingen duren dag na dag langer en langer, steeds later komt hij thuis, en nee, hij kan haar er echt niets meer over vertellen. Uit liefde, zegt hij. Het is beter dat ze niet doorvraagt. Want buiten bestaat binnenkort niet meer. Achterdochtig geworden ontbiedt de vrouw een gedachtelezer.
Vervolgens raakt de boel uiteraard fenomenaal ontwricht.
Micha Hamel (1970) is componist en dichter. Hij componeert opera, melodrama, musical en interdisciplinaire voorstellingen met bijvoorbeeld games en beeldende kunst. Samen met animatiekunstenaar Demian Albers maakt hij poëtische ervaringen voor virtual reality. Van zijn zes dichtbundels werd de meest recente, is daar iemand, genomineerd voor de Herman de Coninckprijs. Ook is hij dirigeercoach in het televisieprogramma Maestro.
Een even klein als fijn boek. Dat Micha (onder meer) dichter van professie is, merk je aan alles, van de trucs die hij uithaalt met de opmaak, tot het heel minutieus in een paar woorden scenario's kunnen neerzetten. Dat betekent ook dat het als roman totaal onconventioneel is. Er wordt geneukt, er wordt gedanst, er wordt geruzied, er wordt gezwegen, er wordt geschreven, en er komt opeens een Raspoetin langs. Zoiets.
Normaal irriteer ik me rot aan dat soort geneuzel, maar omdat het boek zo lekker kort is, is het gewoon een fijne koortstrip vol ingenieuze vondsten in taal en teken.
Bonuspunten voor de mysterieuze rol die gespeeld wordt door het vuur. Favoriete zin daarover: "de haard raast van de royale ladingen hout die hij mag verzwelgen". Doe mij 100 van die zinnen, en ik heb nooit meer een nieuw boek nodig. Maar het vuur lijkt ook te fungeren als indicator van hoe het gaat met de mensen en hun relatie, plus een aankondiging van het onvermijdelijke einde.
Ik wil dat je dit boek leest, want ik ben razend benieuwd wat je er van vindt.
Het zwarte raam is een kort en strak geschreven verhaal waarin de schrijver geen woorden verspild. Tegelijkertijd zit het vol geweldige zinnen. Ik zag er humor, filosofie en maatschappijkritiek in maar heb ook het gevoel dat ik nog dingen heb gemist. De schrijver laat veel over aan de lezer om te interpreteren en daar houd ik wel van. Dikke aanrader dus, al is het niet voor iedereen.
Boeken die het eigenlijk alleen maar moeten hebben van een big reveal op het einde en waar de lezer tot dan in het duister moet tasten terwijl er hier en daar minuscule hinten worden gedropt, zijn mijn ding niet. Bovendien was het al verschrikkelijk obvious wat die big reveal dan wel was, zodat er eigenlijk geen enkele noodzaak was om te doen alsof wij, net zoals het vrouwelijke hoofdpersonage, van niets wisten.
Het verhaal is gekunsteld en solipsistisch, maar eigenlijk was ik wel fan van de premisse waarin een personage het eigen verhaal schrijft —lap, nu vertel ik de big reveal toch niet zeker. Ik doe niet aan spoilers, dat weten jullie, maar dit gegeven is de kroniek van een aangekondigde dood.
Enfin.
Natúúrlijk was het eigenlijk/oorspronkelijk een theaterstuk. Voor wie helemaal into (muziek)theater is, zal dit waarschijnlijk herkenbare lectuur zijn. En voor wie een stapje verder gaat en graag libretto's leest, is het al helemaal thuiskomen. Maar niet voor mij.
In Het zwarte raam weet Micha Hamel een sfeer te schetsen die zowel warm als beklemmend is. De troosteloosheid van het einde der tijde, die hier de vorm aanneemt van een uitgestrekte witte vlakte, wordt gebalanceerd met de warmte binnenshuis. De ondergang biedt dan ook kansen in Hamels narratief. De vlakte verbeeld net zo goed de totale verwoesting van de natuur als een schone lei; papier om een nieuw verhaal op te schrijven. Het is dan ook de dreiging van het einde die de twee geliefden er toe brengt om langs elkaars argwaan te kijken en om elkaar weer terug te vinden.
Wat vervreemdende roman, gaat het over het einde der tijden, of toch vooral over de relatie van een man en een vrouw in moeilijke omstandigheden en is de dreiging van buiten allereerst een spiegel van hun situatie? Of primair over de (on)macht van het schrijven (de vrouw schrijft een roman). Of alledrie, who cares, het verhaal fascineert in ieder geval wel.
een geweldig klein boekje dat heel goed in elkaar steekt, wat te verwachten is van een tekst die als theaterstuk is geboren. denk dat deze ook heel goed te herlezen is :)
jammer dat ik een grote spoiler tegenkwam in de goodreads reviews, had dit boek graag willen lezen met zo min mogelijk kennis vooraf.
Een prachtig verhaal dat, hoe kort ook, je alle hoeken van de kamer of is het huisje laat zien. Fijn opgemaakt, fijne zinnen met grappig gevonden niet alledaags woordgebruik.
Had hier toch meer van verwacht, ik vond zijn laatste dichtbundel is daar iemand vrij goed. Er zat iets ontregelend in en het absurdistische element houdt je wel bij de les. Sterke beelden en erg associatief beeld denken. Hier was het meer een soort trucje, ik vond het verhaal zelf iets te kort voor de spanningsboog en het was ook niet echt een verrassing meer. Verder wel qua humor verfrissend en erg actieve dialogen, dat vond ik er een van de sterkste aspecten aan. Dat komt van de toneel inslag, zie bijvoorbeeld ook who's afraid of virgina woolf. Het was niet verkeerd maar het blijft me ook niet heel erg bij. Ik zie er wel naar uit als hij eens een langer verhaal of een novelle gaat schrijven, want hij heeft interessante ideeën. Als toneelstuk werkt het waarschijnlijk beter.