उलट्या स्वस्तिकाची अशुभ सावली

by Sanjay Kale

विज्ञान एवढी प्रगती करते आहे की कुणी तुम्हाला सांगितले की मी तुमच्या स्वप्नात अपॉईंटमेंट घेऊन भेटावं तसं तुम्हाला हव्या असलेल्या व्यक्तिला आणू शकतो तर फार आश्चर्य वाटण्याचं कारण नाही.
विचक्षण होताच तसा विलक्षण.
दोन माणसांना स्वप्नात भेटण्याचं डिव्हाईस त्याने तयार केलं होतं. हा प्रयोग यशस्वी झाला तर त्या डिव्हाईसचा मोठ्या प्रमाणात त्याचा वापर करता येईल. झोपेचा वेळ वाया जाणार नाही. काही मिटींग्ज, भेटीगाठी स्वप्नात घडवून आणता येतील. तो उत्साहानं भरभरून सांगत होता पण व्यक्तिगत मला माझी भूतकाळातली प्रेयसीला भेटण्याची इच्छा होती म्हणून मी त्याच्या प्रयोगाचा उंदीर व्हायला होकार दिला. त्याचा प्रयोग यशस्वी झाला पण...
पुढे काय झालं ते समजून घेण्यासाठी स्वप्नभूल कथा वाचावी लागेल.
प्रेमात आणि युद्धात सारं काही क्षम्य असतं याची प्रचिती चंद्रसावल्यांचा भास कथेत येईल.
सुपारी घेऊन खून करणाऱ्यांची काही तत्त्व असतात. उसूल. प्रसंगी जीव देतील पण आपल्या तत्त्वाशी तडजोड करणार नाही. खुनाची पर्फेक्ट योजना आखल्यावर केवळ तत्त्वासाठी ऐनवेळी खून करणाऱ्या सुपारी किलरला थांबवण्यात येतं आणि बळीचा जीव वाचतो. सुपारी किलरला ऐनवेळी कुणी फोन केला. त्याल काय सांगितले की ते ऐकून त्याने खुनाचा बेत रद्द केला? याचं उत्तर आठ अकरा सोळा कथेत मिळेल.
एक अकल्पनीय कथा म्हणून’ ब्रह्मांडाचा नकाशा’ कथेकडे बोट दाखवता येईल. असं असेलच असा लेखकाचा दावा नाही. पण असं असू शकतं का तर त्याचं उत्तर होकारार्थी येईल. एवढ्या मोठ्या ब्रह्मांडात जर ठराविक व्यक्तिंना ठराविक ठिकाणी भेटायचं असेल तर त्यांना तिथं येण्यासाठी नकाशा नक्कीच असेल. आणि एखादा चुकार जीव नकाशा घेऊन ठराविक ठिकाणी, ठराविक वेळेस आलाच नाही तर... ब्रह्मांडाचं रहस्य मर्त्य मानवाच्या हाती लागण्याचा धोका आहेच.
जगाला आपलं महत्त्व पटावं यासाठी प्रत्येकजण धडपडत असतो. त्यासाठी तो वाटेल त्या मार्गाचा अवलंब करत असतो. धडपडत असतो. एवढं करून आपली ओळख पटवून देण्यास असमर्थ ठरलेल्या व्यक्ति पराकोटीला जातात. आपली ओळख सन्मार्गानं निर्माण करता आली नाही तर वाममार्गाचा सर्रास वापर केला जातो. दुर्दैवानं चांगल्यापेक्षा वाईट मार्गाने लवकर आणि अमाप प्रसिद्धी मिळते. अर्थात् अशा प्रसिद्धीचं आयुष्य अल्पजीवी असतं. अशाच एका अपयशी लेखकाची ओळख मिळावी म्हणून चाललेली धडपड दर्दी कथेतून दिसून येईल.
आपल्या भाषेवर प्रत्येकाचे प्रेम असते. ती केवळ आपली भाषाच नसते तर एक संस्कृती पण असते. आधी संस्कृती लयास जाते मग भाषा संपून जाते. संपून जात-जात एक वेळ अशी येते की पृथ्वीतलावर ती भाषा जाणणारा कुणीतरी एकमेव शिल्लक राहतो. त्याचं दुःख अतीव असतं. आपल्या भावना व्यक्त करायला कुणीच शिल्लक नसतं. अशा वेळी जर ती व्यक्ति आदीवासी समाजाची असून तिला दुसरी कुठलीच भाषा येत नसेल तर...? आणि अचानक त्याला त्याच्या भाषेतलं पुस्तक दिसलं तर...? दोघंही अनाकलनीयच राहणार...
खोटी वचनं देऊन तरूणींना प्रेमाच्या जाळ्यात ओढून त्यांच्या आयुष्याशी खेळणाऱ्या तरूणाचा मरणोत्तर बदला घेणाऱ्या तरूणीची कथा म्हणजे तिच्यातली ‘ती.’ पूर्वाश्रमीच्या प्रियकरानी जाळ्यात फसविलेल्या तरूणीचा ताबा घेऊन ती प्रियकराला चांगलीच अद्दल घडवते.
प्रियकर आणि मित्र म्हणजे नेहमी प्रेमाचा त्रिकोण असतो असं नाही.जगात जशा प्रेमिकांच्या जोड्या अजरामर आहेत तशा मित्रांच्या ही आहेत. मैत्री आणि प्रेमात कोण श्रेष्ट आहे अशी तुलना होऊ शकत नाही, पण तशी वेळ आलीच तर दोघेही तुल्यबळ असल्याचं मैतर कथेतून सिद्ध होतं.
हिटलरच्या मृत्यूनंतर दुसरं महायुद्धाला विराम मिळाला. युद्धाच्या जखमा विसरून जगानं पुन्हा जिद्दीनं भरारी घेण्याचा संकल्प केला. युद्धाच्या विजयी जल्लोषापेक्षा शांति आणि निर्मितीचा आनंद किती मोठा असतो याची प्रचिती हिटलरच्या बाजूनं लढणाऱ्या डॉक्टर अँटोन, लुईस आणि क्लारा यांना आली होती कारण ते स्वतः त्या निर्मितीचे भागिदार बनले होते. अशा वेळी त्यांच्या जगाला उध्वस्त करण्याच्या इराद्यानं हिटलरचा निष्ठावान अनुयायी त्यांच्या आयुष्यात आला आणि—
अशा विविध विषयांवरील कथांचा संग्रह वाचकांच्या आनंदासाठी देत आहे, कथासंग्रहाला वाचकांचा उदंड प्रतिसाद मिळेल ही आशा.

123 pages, Kindle Edition

Published April 12, 2025