What do you think?
Rate this book
De Ondergedoken Camera. Het laatste oorlogsjaar. Amsterdam 1944-1945
Het laatste oorlogsjaar in iconische foto’s gevat
Een groep fotografen, bekend als De Ondergedoken Camera, was bepalend voor ons beeld van de Duitse bezetting. Wat fotografeerden ze, hoe gingen ze te werk?
Onder leiding van verzetsman Tony van Renterghem en cineast Fritz Kahlenberg werkten deze fotografen in het geheim om het leven onder de bezetting te documenteren. Ze maakten vooral in Amsterdam foto’s van onder meer de erbarmelijke omstandigheden tijdens de Honger winter van 1944-1945, die naar Londen werden gestuurd om de Nederlandse regering in ballingschap te overtuigen van de noodzaak van geallieerde voedseldroppings. Na de oorlog werden deze fotografen, onder wie grote namen als Cas Oorthuys, Charles Breijer, Marius Meijboom en Emmy Andriesse, beroemd om hun beelden die blijvend bijdroegen aan de beeldvorming van de bezetting. Toch is er weinig bekend over de aard en omvang van hun werk, de organisatie van de groep en hoe de leiding vanuit het onderduikadres in Amsterdam-Zuid opereerde. Dit boek op basis van nieuw archiefonderzoek biedt een uniek inzicht in de gedurfde missies van deze fotografen en hun bijdrage aan de (foto-)geschiedenis.
Een groep fotografen, bekend als De Ondergedoken Camera, was bepalend voor ons beeld van de Duitse bezetting. Wat fotografeerden ze, hoe gingen ze te werk?
Onder leiding van verzetsman Tony van Renterghem en cineast Fritz Kahlenberg werkten deze fotografen in het geheim om het leven onder de bezetting te documenteren. Ze maakten vooral in Amsterdam foto’s van onder meer de erbarmelijke omstandigheden tijdens de Honger winter van 1944-1945, die naar Londen werden gestuurd om de Nederlandse regering in ballingschap te overtuigen van de noodzaak van geallieerde voedseldroppings. Na de oorlog werden deze fotografen, onder wie grote namen als Cas Oorthuys, Charles Breijer, Marius Meijboom en Emmy Andriesse, beroemd om hun beelden die blijvend bijdroegen aan de beeldvorming van de bezetting. Toch is er weinig bekend over de aard en omvang van hun werk, de organisatie van de groep en hoe de leiding vanuit het onderduikadres in Amsterdam-Zuid opereerde. Dit boek op basis van nieuw archiefonderzoek biedt een uniek inzicht in de gedurfde missies van deze fotografen en hun bijdrage aan de (foto-)geschiedenis.
256 pages, Hardcover
First published January 1, 2025
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 of 1 review
May 9, 2025
Men leert normaal gezien uit de fouten van het verleden maar als ik naar het dagelijkse journaal kijk merk ik toch dat velen het nog niet begrepen hebben. De broeihaarden op ons wereldbolleke staan wederom op springen. Ondanks dit moeten vele mensen toch nog hun werk uitoefenen, denk maar aan verplegers, dokters, ambulance personeel , brandweer, politie enz.... Maar een beroep die mijn interesse wekt en in dit soort gevallen dodelijk kan zijn is fotografie. In het laatste fotoboek van World Press Photo bracht men een ode aan de +-122 fotografen die gestorven zijn in 2024 terwijl ze hun werk uitvoerden. Deze vielen vooral in de strijd Rusland-Oekraïne en Israël-Gaza. Het uitvoeren van fotografie is dus zeer gevaarlijk nu maar was dat ook tijdens de tweede Wereldoorlog.
Je zal al wel weten dat mijn laatste reis er eentje naar het verleden was en toch geen plezierreisje geworden is.
René Kok en Erik Somers brachten samen het boek uit De ondergedoken camera.
Beide heren brachten al vele boeken uit waarin de tweede Wereldoorlog een grote rol speelt. In de ondergedoken camera leggen ze de werking uit van dit collectief die, ondanks het verbod, het laatste oorlogsjaar in beeld bracht in Amsterdam. Niet gewoon om kiekjes te pakken maar om de regering in ballingschap de noodzaak van geallieerde voedseldroppings duidelijk te maken.
Mijn gedacht
Dit boek brengt dus inderdaad Amsterdam in beeld tijdens het laatste jaar van de tweede Wereldoorlog. Deels in tekst en een groot deel in beeld. Sommige beelden werden deels in scene gezet maar dat wordt dan ook wel vermeld in de tekst.
Denk maar eens na, foto’s nemen en weten als je gesnapt wordt dat je het hoogstwaarschijnlijk niet overleeft. En toch deden ze het. Tony Van Renterghem en Friz Kahlenberg waren de bezielers achter het collectief. Maar alle fotografen die meegewerkt hebben krijgen wel een vermelding met beeld en tekst in dit boek.
Wat in de tekst vermeld staat komt klaar en duidelijk terug in de beelden. Soms wel schokkende beelden maar dit soort beelden heb je nu eenmaal tijdens een oorlog. Ze horen dan ook echt wel in dit boek en houden zo die serieuze toon aan die dit boek draagt.
Elke foto krijgt een tijdsaanduiding en korte tekst om de afgebeelde situatie te schetsen. Die korte tekst draagt bij aan het begrijpen van wat we zien op de beelden.
Wat er voor mij uitspringt in dit boek zijn de drijfveren van de fotografen. De reden waarom ze hun leven op het spel zetten om de foto’s te nemen. Hun karakters, of wat er van geweten is, worden mooi in de verf gezet.
Mijn conclusie
Een boek dat mijn twee interesses , fotografie en Wereldoorlog , bundeld en een blik werpt op hoe fotografen, ondanks het fotografie verbod, toch proberen hun werk uit te oefenen om alles aan de buitenwereld te kunnen tonen. Het boek werpt een blik op Amsterdam en hoe de mensen het laatste oorlogsjaar verwerkt hebben.
Ik ga in de toekomst wel nog boeken lezen van deze heren. Zeer interessant zonder langdradig over te komen. Het was een reis die zowel interessant was qua oorlogsverhalen maar ook qua fotografie. Een combinatie die, zoals ik vermeld heb in het voorwoord, soms dodelijk kan zijn.
Je zal al wel weten dat mijn laatste reis er eentje naar het verleden was en toch geen plezierreisje geworden is.
René Kok en Erik Somers brachten samen het boek uit De ondergedoken camera.
Beide heren brachten al vele boeken uit waarin de tweede Wereldoorlog een grote rol speelt. In de ondergedoken camera leggen ze de werking uit van dit collectief die, ondanks het verbod, het laatste oorlogsjaar in beeld bracht in Amsterdam. Niet gewoon om kiekjes te pakken maar om de regering in ballingschap de noodzaak van geallieerde voedseldroppings duidelijk te maken.
Mijn gedacht
Dit boek brengt dus inderdaad Amsterdam in beeld tijdens het laatste jaar van de tweede Wereldoorlog. Deels in tekst en een groot deel in beeld. Sommige beelden werden deels in scene gezet maar dat wordt dan ook wel vermeld in de tekst.
Denk maar eens na, foto’s nemen en weten als je gesnapt wordt dat je het hoogstwaarschijnlijk niet overleeft. En toch deden ze het. Tony Van Renterghem en Friz Kahlenberg waren de bezielers achter het collectief. Maar alle fotografen die meegewerkt hebben krijgen wel een vermelding met beeld en tekst in dit boek.
Wat in de tekst vermeld staat komt klaar en duidelijk terug in de beelden. Soms wel schokkende beelden maar dit soort beelden heb je nu eenmaal tijdens een oorlog. Ze horen dan ook echt wel in dit boek en houden zo die serieuze toon aan die dit boek draagt.
Elke foto krijgt een tijdsaanduiding en korte tekst om de afgebeelde situatie te schetsen. Die korte tekst draagt bij aan het begrijpen van wat we zien op de beelden.
Wat er voor mij uitspringt in dit boek zijn de drijfveren van de fotografen. De reden waarom ze hun leven op het spel zetten om de foto’s te nemen. Hun karakters, of wat er van geweten is, worden mooi in de verf gezet.
Mijn conclusie
Een boek dat mijn twee interesses , fotografie en Wereldoorlog , bundeld en een blik werpt op hoe fotografen, ondanks het fotografie verbod, toch proberen hun werk uit te oefenen om alles aan de buitenwereld te kunnen tonen. Het boek werpt een blik op Amsterdam en hoe de mensen het laatste oorlogsjaar verwerkt hebben.
Ik ga in de toekomst wel nog boeken lezen van deze heren. Zeer interessant zonder langdradig over te komen. Het was een reis die zowel interessant was qua oorlogsverhalen maar ook qua fotografie. Een combinatie die, zoals ik vermeld heb in het voorwoord, soms dodelijk kan zijn.
Displaying 1 of 1 review