Als alle breinen leren: ruimte creëren voor neurodiversiteit in het onderwijs

by Saskia Schepers

Het is tijd voor breinvriendelijk onderwijs voor iedereen!
Het ene kind kan niet wachten om buiten te spelen, terwijl het andere zich liever in een rustig hoekje in een boek of een tekening verliest. Waar het ene kind spontaan de wereld wil verkennen, heeft het andere liever een duidelijke dag- of weekplanning om zich aan vast te houden.
Veel kinderen, zoals die met adhd, dyslexie of autisme, worstelen in de klas. En dat komt niet doordat ze minder leergierig zijn, maar doordat hun unieke manier van leren vaak niet past binnen het standaard­onderwijs. Neurodiversiteits-expert Saskia Schepers sprak met talloze leerlingen, ouders, docenten en schooldirecteuren en ontdekte dat het onderwijs vaak tekortschiet, doordat het vooral is ingericht voor de meest gangbare, neurotypische breinen. Maar wat als we juist de kracht van verschillende breinen zouden benutten?
Met inspirerende voorbeelden en praktische werkvormen biedt Als alle breinen leren docenten, ouders en onderwijsprofessionals tools om meteen aan de slag te gaan. Want een breinvriendelijke leeromgeving werkt niet alleen positief voor neurodivergente leerlingen - uiteindelijk profiteert iedereen van een onderwijsplek waar ruimte is voor verschillende breinen.

375 pages, Kindle Edition

Published April 15, 2025

Reviews

[Bertine · Rating 5 out of 5]

heel interessant om te lezen en ook goeie tips hoe je kinderen kunt helpen die neurodivergent zijn. voor in het onderwijs is dit een goed boek om te lezen. er zitten ook testen en vragenlijsten in.

[Sandrijn W. · Rating 4 out of 5]

Zou iedere docent/ouder wellicht moeten lezen. Effect op docenten kán zijn dat je met je handen in het haar zit na het lezen: hoe kan ik in godsnaam élke leerling bedienen tijdens mijn lessen? Want de vraag is: zit niet naast een ieder die ADHD, TOS, hoogbegaafdheid, hoogsensitief als label meedraagt, een uniek individu? Is niet ieder mens uniek? En hoe kun je ieder uniek persoon bereiken?
Als je denkt dat je les kon geven, ben je daar na het lezen van dit boek niet helemaal zeker van. Ik had geloof ik ook nog wel wat concrete handvatten willen krijgen...

[Arjan Van Nijnatten · Rating 5 out of 5]

Als ouder van kinderen die net even anders leren en kijken naar de wereld, bood dit boek mij veel (h)ekenning. Saskia Schepers schrijft met warmte, kennis en overtuiging. Ze maakt zichtbaar wat vaak onzichtbaar blijft en geeft woorden aan ervaringen die in gezinnen als het mijne dagelijkse realiteit zijn.

Het boek biedt geen pasklare oplossingen, maar opent ruimte om te denken en voelen. Voor mij was het vooral een bevestiging dat er niet één manier van leren is en dat de kracht juist in de diversiteit zit. Ik herken mijn kinderen in de verhalen. Hun manier van leren is soms een zoektocht, soms een worsteling, maar altijd uniek en waardevol.

Voor ouders is het een steun om te lezen dat we niet alleen staan. Voor leraren en begeleiders is het een uitnodiging om anders te kijken en nieuwsgierig te blijven. Ik heb het met dankbaarheid gelezen en gun dit boek een groot publiek.

[Anna Garssen · Rating 3 out of 5]

Dit boek stelt vooral de vraag: Wat verstaan we eigenlijk onder goed onderwijs voor álle soorten breinen?

Neurodivergente kinderen, zoals kinderen met ADHD, dyslexie, autisme of hoogbegaafdheid, krijgen nog steeds veel te weinig ruimte om te leren op een manier die bij hen past. Het systeem is gebouwd voor ‘gemiddelde’ leerlingen, en dat zorgt voor veel thuiszitters, afschaling en uitval.

Het idee van ontwikkelingsgericht onderwijs komt in dit boek langs, waarbij je de eigen ontwikkeling van het kind als uitgangspunt neemt i.p.v. de 'gemiddelde leerling'. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat dat echt beter werkt, maar toch wil de overheid dit niet doorvoeren.

Deel 1 gaat over wat neurodiversiteit eigenlijk is en waarom ons schoolsysteem zo slecht op aansluit op breinen die niet 'gemiddeld' zijn. Deel 2 gaat over hoe het wél kan.

De theorie wordt afgewisseld met intermezzo's zoals een ‘breinhandleiding’, die je kan invullen om aan te geven hoe jouw brein werkt en hoe je het beste leert. Bijvoorbeeld dat je liever luistert dan leest en hoe je graag samenwerkt. Het is een handleiding om dat soort dingen uit te zoeken en duidelijk te krijgen. Ik vind het leuk dat deze afwisseling in dit boek zit, ook om zo de theorie meteen om te zetten in iets wat meer praktisch is.

Deel 3 bestaat uit handreikingen per type neurodivergent brein. Elke handreiking is geschreven door een expert op dat gebied.

Het stuk over hoogbegaafdheid las ik natuurlijk met extra aandacht en daarover ben ik wat kritischer. Niet alles klopte voor mij, omdat ik er onjuiste aannames in zie terugkomen, zoals: hoogbegaafden leggen de lat vaak erg hoog en: hoogbegaafde leerlingen hebben vaak de vaardigheden niet om een uitdaging aan te gaan.

Toch is het een waardevol boek voor iedereen die openstaat voor inclusief onderwijs.

[Wendy de Pree · Rating 5 out of 5]

Dit boek is het veelbelovende vervolg op 'Als alle breinen werken', waarbij Saskia uitgebreid de mogelijkheden beschreef voor een breinvriendelijke werkomgeving voor iedereen (grote aanrader en echt wel een vereiste in deze moderne maatschappij).
In het boek 'Als alle breinen leren' heeft Saskia de breinhandleiding gezocht voor alle kinderen, dus ook voor kinderen met ADHD, autisme, hoogbegaafdheid, hoogsensiviteit, dyslexie en TOS. Een hele warme en positieve aanpak waarbij de kwaliteiten van kinderen ingezet worden om hun 'leervuur' aan te wakkeren. Grote aanrader voor docenten, ouders en onderwijsprofessionals, met tools om meteen aan de slag te gaan.

[Sanne De · Rating 3 out of 5]

⭐️⭐️⭐️

Een breinvriendelijke leeromgeving. Gunnen we dat niet iedereen?

Dit boek staat vol met voorbeelden en praktische werkvormen, voor ouders, leerkrachten en docenten.

Als psycholoog toch een wat kritische noot, daar de diepte op de diverse onderwerpen wat onderbelicht blijft.

Op zoek naar voorbeelden over de diversiteit van ons brein? Lees dit boek!
Op zoek naar wáárom onze breinen dan soms zo anders werken? Zoek dan nog even verder!

[Julia Swiebel · Rating 4 out of 5]

Ik lees dit in stukjes en zoek soms wat op, echt een heel interessant en duidelijk geschreven boek. Nodig dat iedereen die in het onderwijs werkt of überhaupt met mensen werkt dit leest!!! Zo veel mensen zijn een beetje neurodivergent en ik vind het zo fijn dat dit boek het niet ziet als een beperking maar als een verrijking, met de vraag hoe kunnen we dit inzetten ipv inperken

[Hannah]

Dit was een leerzaam boek. Sommige hoofdstukken wat meer dan anderen, maar er stonden herkenbare dingen in. Zowel voor mij, als voor de kinderen waarmee ik werk. Ik heb meerdere keren gequote uit dit boek: "wist je dat bij ADHD..."

Het boek biedt handvatten voor waar kinderen baat bij kunnen hebben, maar nog belangrijker: ieder kind is anders en heeft behoefte aan andere dingen.

[Diederik Hommes · Rating 5 out of 5]

Erg leesbaar!