What do you think?
Rate this book
L'amico estraneo
Il racconto è narrato in prima persona dalla protagonista, Claudia, ferrea eroina della rimozione, che ha escluso consapevolmente dalla propria esistenza gli spazi interiori in cui si collocano il dolore, la speranza, il progetto, quegli spazi in cui gli altri, gli estranei, possono irrompere. La sua è una strategia di sopravvivenza tesa ad addomesticare l'ignoto, l'imprevedibile, mantenendo le distanze da sé stessi e dagli altri uomini. La narrazione inizia con il resoconto dei funerali di Henry, l'"amico estraneo" morto nel corso di una rissa in birreria. Claudia rievoca con la precisione e il distacco di una testimone oculare la sua storia d'amore con un uomo come tanti, conosciuto occasionalmente ed altrettanto occasionalmente entrato a far parte di una vita in cui ogni evento è prevedibile come in un copione mediocre: la prassi ambulatoriale in una clinica, tutti i giorni perfettamente identica a sé stessa, le visite saltuarie ai genitori e ai conoscenti, la vacanza, un viaggio nei luoghi dell'infanzia, la malattia, la morte di qualche comparsa. Tutto rientra nel quadro di una quotidianità banale e rassicurante, scandita dalla ripetizione meccanica degli stessi gesti. Del tutto prevedibile e rassicurante è anche la dimensione creativa di Claudia, che si esaurisce nell'hobby della fotografia: "Non c'è più spazio per lo stupore e per i risultati inattesi. L'apparecchio consegna in modo attendibile quel che gli viene richiesto, non di più". E con un processo analogo al formarsi dell'immagine fotografica da una lastra impressionata la memoria di Claudia fissa in scorci immobili, privi di forza proiettiva, la cronistoria di un anno di vita trascorso senza stupore e senza speranza. Il ricordo consegna fedelmente ciò che ha registrato un apparato percettivo ridotto a "pelle", la pelle invulnerabile di chi si è immerso nel sangue del drago.
164 pages, Paperback
First published January 1, 1982
14 people are currently reading
651 people want to read
About the author
Christoph Hein
110 books60 followersChristoph Hein is a German author and translator.
Growing up in Bad Düben near Leipzig as a clergyman's son and thus not allowed to attend the Erweiterte Oberschule in the communist East, he received secondary education at a gymnasium in the western part of Berlin. After jobbing as an assembler, bookseller and assistant director, he studied philosophy. Upon graduation he became dramatic adviser at the Volksbühne in Berlin, where he worked as a resident writer from 1974. Since 1979, he has worked as a freelance writer, becoming known for his 1982 novella Der fremde Freund (The Distant Lover).
Growing up in Bad Düben near Leipzig as a clergyman's son and thus not allowed to attend the Erweiterte Oberschule in the communist East, he received secondary education at a gymnasium in the western part of Berlin. After jobbing as an assembler, bookseller and assistant director, he studied philosophy. Upon graduation he became dramatic adviser at the Volksbühne in Berlin, where he worked as a resident writer from 1974. Since 1979, he has worked as a freelance writer, becoming known for his 1982 novella Der fremde Freund (The Distant Lover).
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 98 reviews
July 20, 2024
VITE LIQUIDE
Marie Čermínová, meglio conosciuta come Toyen (Praga, 1902 – Parigi, 1980): Il sonno.
Riprendendo in mano questo libro la prima cosa che mi colpisce è la copertina: le belle copertine delle vecchie Edizioni e/o, con carta porosa e colori tenui e delicati, disegno fine.
È il primo romanzo di Hein tradotto in italiano e il primo che ho letto: una conoscenza che si è protratta nel tempo, aggiungendo altri cinque romanzi successivi.
Quelli precedenti a questo L'amico estraneo, che non è l’esordio di Hein, mi pare non siano mai stati recuperati da nessun editore italiano.
Credo che per me fu il primo incontro letterario con la Repubblica Democratica Tedesca, la RDT, la Germania Est: con quel grigiore e squallore e controllo delle "vite degli altri” che erano famigerati e temibili anche quando L'amico estraneo fu pubblicato.
Toyen, pseudonimo di Marie Čermínová: Paesaggio con lago.
Berlino Est, inizio anni Ottanta. Claudia è un medico, lavora in una clinica, ha quarant’anni e vive sola in un condominio dove tutti sembrano vivere soli, un casermone dormitorio di monolocali tutti uguali, per gente che vive sola, giovani o anziani, vedovi o divorziati, tutti soli.
Incrociarsi per corridoi o ascensori, scambiare un saluto, il minimo sindacale di parole come segno di educazione, per Claudia è già una fatica. Troppo.
Una di quelle persone che fotografano solo cose e posti dove la gente non compare. Tenere la distanza dagli altri è propedeutico al suo tenere la distanza dalla sua interiorità.
Ha alle spalle un divorzio e due gravidanze interrotte. Il suo ex marito ha una storia con sua sorella. Invece, ora Claudia ha una relazione con Henry, un nuovo vicino che una sera ha suonato per chiedere compagnia almeno quella sera a cena. Dopo aver finito di mangiare s’è infilato nel letto di Claudia.
È lui l’amico estraneo, ossimoro per eccellenza.
Non ha importanza che Henry abbia moglie e figli che vivono in un’altra periferia: tanto anche sua moglie ha un amico, estraneo o meno.
Una sera, un litigio, un pugno, Henry muore sul colpo, e per il colpo. Il romanzo comincia con il suo funerale e poi procede a ritroso.
1984 a Berlino Est.
Claudia, raggelante voce narrante, ha una vita libera, indipendente, tutto sommato e in qualche modo agiata. Ma è una vita priva di stimoli.
Ogni tanto vorrebbe prendersi un cane: ma comprende che sarebbe il sostitutivo di qualcos’altro.
Come tutti, non vuole soffrire: per questo sembra reprimere i suoi sentimenti, le emozioni. Ma reprime anche il dolore: fino a non accorgersi di stare soffrendo. Come un mantra ci ripete che sta bene: sto bene, va tutto bene, sto bene. E più lo dice e più il lettore percepisce il contrario. Un’anima anestetizzata.
Oggi non saprei nemmeno dire che cosa sia un amico. È probabile che io non sia nemmeno più in grado o capace di avere fiducia in un altro essere umano, il che dovrebbe essere il presupposto di questa cosa particolare che è l’amicizia.
Berlin-Marzahn, 1980.
Sono serena. Sono piuttosto benvoluta. Ho di nuovo un amico. Posso concentrarmi, non mi riesce difficile. Ho dei progetti. Lavoro volentieri in clinica. Dormo bene, non ho incubi. A febbraio mi comprerò un’auto nuova. Sembro più giovane di quanto non sia. Ho un parrucchiere dal quale posso andare senza appuntamento, un macellaio che mi serve bene, una sarta che ha capito il mio stile. Ho un ginecologo straordinario, in fin dei conti sono una collega. Sono contenta del mio appartamento. Ho la pelle in ordine. Mi posso permettere quello che mi piace. Sono sana. Tutto quello che potevo raggiungere, l’ho raggiunto. Non saprei quello che mi manca. Ce l’ho fatta. Sto bene.
Tutto a posto niente in ordine.
Metropolitana di Friedrichstraβe, 1968.
Hein è bravo a trasmettere con la sua prosa asciutta laconica e priva di fronzoli, una prosa “nuda”, il controllo di Claudia su se stessa, la separazione dalle sue emozioni e dai suoi sentimenti. Ed è bravo a trasmettere come questo sia in piccolo specchio di quello che succede nel paese intero, in quella società senza entusiasmo: non indagare né indagarsi, non chiedere né chiedersi, non scendere in profondità.
Romanzo bello e angosciante.
Andrey Remnev: Wind Direction.
Marie Čermínová, meglio conosciuta come Toyen (Praga, 1902 – Parigi, 1980): Il sonno.
Riprendendo in mano questo libro la prima cosa che mi colpisce è la copertina: le belle copertine delle vecchie Edizioni e/o, con carta porosa e colori tenui e delicati, disegno fine.
È il primo romanzo di Hein tradotto in italiano e il primo che ho letto: una conoscenza che si è protratta nel tempo, aggiungendo altri cinque romanzi successivi.
Quelli precedenti a questo L'amico estraneo, che non è l’esordio di Hein, mi pare non siano mai stati recuperati da nessun editore italiano.
Credo che per me fu il primo incontro letterario con la Repubblica Democratica Tedesca, la RDT, la Germania Est: con quel grigiore e squallore e controllo delle "vite degli altri” che erano famigerati e temibili anche quando L'amico estraneo fu pubblicato.
Toyen, pseudonimo di Marie Čermínová: Paesaggio con lago.
Berlino Est, inizio anni Ottanta. Claudia è un medico, lavora in una clinica, ha quarant’anni e vive sola in un condominio dove tutti sembrano vivere soli, un casermone dormitorio di monolocali tutti uguali, per gente che vive sola, giovani o anziani, vedovi o divorziati, tutti soli.
Incrociarsi per corridoi o ascensori, scambiare un saluto, il minimo sindacale di parole come segno di educazione, per Claudia è già una fatica. Troppo.
Una di quelle persone che fotografano solo cose e posti dove la gente non compare. Tenere la distanza dagli altri è propedeutico al suo tenere la distanza dalla sua interiorità.
Ha alle spalle un divorzio e due gravidanze interrotte. Il suo ex marito ha una storia con sua sorella. Invece, ora Claudia ha una relazione con Henry, un nuovo vicino che una sera ha suonato per chiedere compagnia almeno quella sera a cena. Dopo aver finito di mangiare s’è infilato nel letto di Claudia.
È lui l’amico estraneo, ossimoro per eccellenza.
Non ha importanza che Henry abbia moglie e figli che vivono in un’altra periferia: tanto anche sua moglie ha un amico, estraneo o meno.
Una sera, un litigio, un pugno, Henry muore sul colpo, e per il colpo. Il romanzo comincia con il suo funerale e poi procede a ritroso.
1984 a Berlino Est.
Claudia, raggelante voce narrante, ha una vita libera, indipendente, tutto sommato e in qualche modo agiata. Ma è una vita priva di stimoli.
Ogni tanto vorrebbe prendersi un cane: ma comprende che sarebbe il sostitutivo di qualcos’altro.
Come tutti, non vuole soffrire: per questo sembra reprimere i suoi sentimenti, le emozioni. Ma reprime anche il dolore: fino a non accorgersi di stare soffrendo. Come un mantra ci ripete che sta bene: sto bene, va tutto bene, sto bene. E più lo dice e più il lettore percepisce il contrario. Un’anima anestetizzata.
Oggi non saprei nemmeno dire che cosa sia un amico. È probabile che io non sia nemmeno più in grado o capace di avere fiducia in un altro essere umano, il che dovrebbe essere il presupposto di questa cosa particolare che è l’amicizia.
Berlin-Marzahn, 1980.
Sono serena. Sono piuttosto benvoluta. Ho di nuovo un amico. Posso concentrarmi, non mi riesce difficile. Ho dei progetti. Lavoro volentieri in clinica. Dormo bene, non ho incubi. A febbraio mi comprerò un’auto nuova. Sembro più giovane di quanto non sia. Ho un parrucchiere dal quale posso andare senza appuntamento, un macellaio che mi serve bene, una sarta che ha capito il mio stile. Ho un ginecologo straordinario, in fin dei conti sono una collega. Sono contenta del mio appartamento. Ho la pelle in ordine. Mi posso permettere quello che mi piace. Sono sana. Tutto quello che potevo raggiungere, l’ho raggiunto. Non saprei quello che mi manca. Ce l’ho fatta. Sto bene.
Tutto a posto niente in ordine.
Metropolitana di Friedrichstraβe, 1968.
Hein è bravo a trasmettere con la sua prosa asciutta laconica e priva di fronzoli, una prosa “nuda”, il controllo di Claudia su se stessa, la separazione dalle sue emozioni e dai suoi sentimenti. Ed è bravo a trasmettere come questo sia in piccolo specchio di quello che succede nel paese intero, in quella società senza entusiasmo: non indagare né indagarsi, non chiedere né chiedersi, non scendere in profondità.
Romanzo bello e angosciante.
Andrey Remnev: Wind Direction.
October 10, 2021
[Edited, pictures added 10/10/2021.]
Although the blurb appears in German, the book it refers to is the English translation, which is what I read.
This German translation gives us an aloof, disconnected East German female physician, living in East Berlin under Communism. (The book was originally published in 1989, the year the Berlin Wall came down.)
The woman goes through life so fearful of hurt that she encapsulates herself in a protective shell, hardly taking an interest in other people. (And, since she’s a doctor, we wonder what her ‘bedside manner’ is.)
Some of the writing that illustrates this disconnection: “It’s not worth getting to know anyone….I prefer the more neutral relationship I have with the pieces of furniture in my apartment.” Here’s another; “I consider it presumptuous to tell anyone to cheer up I have my own problems, and even they interest me only to a degree…” And “I’ve noticed that you can find anything in anybody if you start looking.”
Even when visiting her parents she wonders why she is supposed to care when the “relationship ended so long ago.” Her lover dies in the opening chapter and the book is largely a retrospective view of that relationship. Her attitude is so nonchalant that she evens wonders if she will go to his funeral.
The book is brilliant. It has been translated into 15 languages and is quite riveting. I couldn’t put it down. Don’t really know why.
The German author (b. 1944) has written about 20 novels and this one appears to be his best-known work in English. Only about 3 appear to have been translated into English. That’s unfortunate.
Top photo by Katherine Gu on unsplash.com
The author from pantheon.world
Although the blurb appears in German, the book it refers to is the English translation, which is what I read.
This German translation gives us an aloof, disconnected East German female physician, living in East Berlin under Communism. (The book was originally published in 1989, the year the Berlin Wall came down.)
The woman goes through life so fearful of hurt that she encapsulates herself in a protective shell, hardly taking an interest in other people. (And, since she’s a doctor, we wonder what her ‘bedside manner’ is.)
Some of the writing that illustrates this disconnection: “It’s not worth getting to know anyone….I prefer the more neutral relationship I have with the pieces of furniture in my apartment.” Here’s another; “I consider it presumptuous to tell anyone to cheer up I have my own problems, and even they interest me only to a degree…” And “I’ve noticed that you can find anything in anybody if you start looking.”
Even when visiting her parents she wonders why she is supposed to care when the “relationship ended so long ago.” Her lover dies in the opening chapter and the book is largely a retrospective view of that relationship. Her attitude is so nonchalant that she evens wonders if she will go to his funeral.
The book is brilliant. It has been translated into 15 languages and is quite riveting. I couldn’t put it down. Don’t really know why.
The German author (b. 1944) has written about 20 novels and this one appears to be his best-known work in English. Only about 3 appear to have been translated into English. That’s unfortunate.
Top photo by Katherine Gu on unsplash.com
The author from pantheon.world
June 2, 2022
Zna Kristof Hajn i više nego dobro da mu, uprkos svoj posvećenosti i pedantnosti kojom je gradio lik svoje naratorke, vrhunac dometa može biti tek imitacija ženskog principa. Ova mimikrija - makar iz mog čitalačkog ugla - nije ženiranje, niti puka dovitljivost neafirmisanog autora, već ograničenje koje je svesno odabrao kao veoma efikasno sredstvo za postizanje osećaja stešnjenosti koji će čitaoca magnoveno progutati kao živi pesak, ali tek pošto pročita „Kraj.“
Do tada sve deluje potpuno normalno, čak jednostavno, lako, glatko i čitko.
Ženski glas kojim nam se pisac obraća iz smeloga prvog lica je drčno samouveren, ali sa integritetom i pristojnošću akmea, te lišen kakofonije, a sve što sad kaže u saglasju je sa onim što će reći kasnije. Čvrsta, dakle, karakterizacija: Klaudija, četrdesetogodišnja lekarka iz Berlina, ima stančić, autić, hobi, dva abortusa bez pokajanja, vitak stas i lepu kožu, setna sećanja na detinjstvo koje uključuje i BFF i detinje nemilosrdan raskid tog zaveta, gospođe komšinice koje bi da ćaskaju po hodnicima, roditelje kojima je izneverila očekivanja (ali ne sasvim) a koji su joj emotivni balast (sasvim), bol u leđima pred ciklus, krojačicu koja razume njen stil, letovanja na starom mestu, izlete u prirodu mahom vikendom, libidoznu medicinsku sestru za asistentkinju (rekoh, sve normalno!), beskrupuloznog kolegu laktaša i pravičnog šefa starostavnog gospodina, ponekad restoran, šaroliko društvo, ponekad bioskop, popije čašu konjaka kad joj dođe, a tablete za spavanje ređe, da zbere razbijen san, uglavnom ako je dežurstvo u hitnoj bilo naročito naporno. Razvedena je zbog nepremostivih razlika i s tim je načisto. Neće se više udavati, decu ne želi, a ni psa kao supstitut. I s tim je načisto. Ima i ljubavnika, ali sasvim bez obaveza, zreo friends with benefits odnos, budući da je i sa ljubavlju načisto. Lecne se kad sazna da su mu u drugom gradu žena, njen dečko i deca, ali više zbog načina na koji to saznaje. Prosto, ne voli iznenađenja, ni lične poklone. Uostalom, taj će ljubavnik umreti još pre prve rečenice.
Mi ulazimo od sahrane, usred sa dva podjednako važna pitanja: da li je prikladno otići i, ako da, da li je mantil prikladni outfit. Odatle narativ potpuno normalno teče unazad, skrećući tu i tamo u sasvim razborite sololokvije koji se zaključuju pomalo krućim stavovima o, na primer, besmislenosti introspekcije ili nostalgije.
Sledeći uobičajenu svakodnevicu tako sasvim normalne hladno-racionalne žene čija se samodovoljnost još nije smrzla do potpunog odustva empatije (lekarski je predusretljiva i van radnog vremena), povremenu iritantnost joj otpisujemo na introvertnost i dozvoljenu dozu mizantropije, s punim poštovanjem njene želje da je svi ostave na miru i u privatnosti, a zahvalni što nas je pisac poštedeo afektiranja sentimentalnosti čak i kad tretira ekskluzivno ženske teme, čekamo da se film razmota do početka, ne bismo li dosegli tačku topljenja. U međuvremenu, on nam ih ispostavi tri i to gradacijski, počev od smrti prve komšinice za kojom ostaje omanje jato živih mnogoserućih i dva mrtva papagaja, no ova aždaja (to ja iz milošte, s blagom insinuacijom, u funkciji adjektivne prolepse: nije ovo ona bezdušna bitch kakva se sreće na brzoj Maksi kasi u običnu sredu) sva tri puta položi i to bez drame, bez, čak, i najmanje ogrebotine na tom svom neprobojnom oklopu.
Nekoliko strana kasnije sledi pomenuti „Kraj.“ kome je prethodila jasno definisana i kao po taktu metronoma izdeklemovana gotovo pa lista neznatnih strepnji, sasvim racionalnih želja i potpuno ostvarivih, praktičnih planova. Nikakav trilerski obrt ili štatijaznam kakvo ludilo. Ama baš ništa.
Samo vas poslurpa taj živi pesak u trenu kad shvatite koliko se ta aždaja snebiva pred životom.
Pravo davljenje nastupa pošto pobrojite one koje ste prepoznali u Hajnovoj doktorki, pa konstatujete da pakao na koji on ukazuje nije ni davni, ni dalek, ni tuđ. Od tog momenta saznanje da se Zid sveo na suvenirsku atrakciju a da je Štazi raspušten više liči na olovno đule, nego na slamku spasa.
Kako do daha sa toga dna? Upravo ovakvim knjigama.
I još dve napomene:
1. Nije reč o mučnoj, teškoj ili koji-je-već-razlog-za-izbegavanje knjizi, pa je sasvim moguće sa sam sve prekomerno crnilo ja učitala. Leptirići ne mogu biti i ne treba ih očekivati, ali pretpostavljam da nije sasvim nemoguće čitati je i sa svojevrsne self help pozicije.
2. Sudeći po ovom jednom naslovu, posvećenost izdavača Radni sto je dostojna nimalo naivnog poduhvata kome je pristupio, te svake pohvale i mnogo pažnje.
p.s. Zamoljavaju se oni koji imaju ta neka nad-meta Goodreads prava da ovo izdanje pripoje onom drugom sa imenom pisca transkribovanim na srpski. Ja mogu samo meta, šta god to bilo.
Do tada sve deluje potpuno normalno, čak jednostavno, lako, glatko i čitko.
Ženski glas kojim nam se pisac obraća iz smeloga prvog lica je drčno samouveren, ali sa integritetom i pristojnošću akmea, te lišen kakofonije, a sve što sad kaže u saglasju je sa onim što će reći kasnije. Čvrsta, dakle, karakterizacija: Klaudija, četrdesetogodišnja lekarka iz Berlina, ima stančić, autić, hobi, dva abortusa bez pokajanja, vitak stas i lepu kožu, setna sećanja na detinjstvo koje uključuje i BFF i detinje nemilosrdan raskid tog zaveta, gospođe komšinice koje bi da ćaskaju po hodnicima, roditelje kojima je izneverila očekivanja (ali ne sasvim) a koji su joj emotivni balast (sasvim), bol u leđima pred ciklus, krojačicu koja razume njen stil, letovanja na starom mestu, izlete u prirodu mahom vikendom, libidoznu medicinsku sestru za asistentkinju (rekoh, sve normalno!), beskrupuloznog kolegu laktaša i pravičnog šefa starostavnog gospodina, ponekad restoran, šaroliko društvo, ponekad bioskop, popije čašu konjaka kad joj dođe, a tablete za spavanje ređe, da zbere razbijen san, uglavnom ako je dežurstvo u hitnoj bilo naročito naporno. Razvedena je zbog nepremostivih razlika i s tim je načisto. Neće se više udavati, decu ne želi, a ni psa kao supstitut. I s tim je načisto. Ima i ljubavnika, ali sasvim bez obaveza, zreo friends with benefits odnos, budući da je i sa ljubavlju načisto. Lecne se kad sazna da su mu u drugom gradu žena, njen dečko i deca, ali više zbog načina na koji to saznaje. Prosto, ne voli iznenađenja, ni lične poklone. Uostalom, taj će ljubavnik umreti još pre prve rečenice.
Mi ulazimo od sahrane, usred sa dva podjednako važna pitanja: da li je prikladno otići i, ako da, da li je mantil prikladni outfit. Odatle narativ potpuno normalno teče unazad, skrećući tu i tamo u sasvim razborite sololokvije koji se zaključuju pomalo krućim stavovima o, na primer, besmislenosti introspekcije ili nostalgije.
Sledeći uobičajenu svakodnevicu tako sasvim normalne hladno-racionalne žene čija se samodovoljnost još nije smrzla do potpunog odustva empatije (lekarski je predusretljiva i van radnog vremena), povremenu iritantnost joj otpisujemo na introvertnost i dozvoljenu dozu mizantropije, s punim poštovanjem njene želje da je svi ostave na miru i u privatnosti, a zahvalni što nas je pisac poštedeo afektiranja sentimentalnosti čak i kad tretira ekskluzivno ženske teme, čekamo da se film razmota do početka, ne bismo li dosegli tačku topljenja. U međuvremenu, on nam ih ispostavi tri i to gradacijski, počev od smrti prve komšinice za kojom ostaje omanje jato živih mnogoserućih i dva mrtva papagaja, no ova aždaja (to ja iz milošte, s blagom insinuacijom, u funkciji adjektivne prolepse: nije ovo ona bezdušna bitch kakva se sreće na brzoj Maksi kasi u običnu sredu) sva tri puta položi i to bez drame, bez, čak, i najmanje ogrebotine na tom svom neprobojnom oklopu.
Nekoliko strana kasnije sledi pomenuti „Kraj.“ kome je prethodila jasno definisana i kao po taktu metronoma izdeklemovana gotovo pa lista neznatnih strepnji, sasvim racionalnih želja i potpuno ostvarivih, praktičnih planova. Nikakav trilerski obrt ili štatijaznam kakvo ludilo. Ama baš ništa.
Samo vas poslurpa taj živi pesak u trenu kad shvatite koliko se ta aždaja snebiva pred životom.
Pravo davljenje nastupa pošto pobrojite one koje ste prepoznali u Hajnovoj doktorki, pa konstatujete da pakao na koji on ukazuje nije ni davni, ni dalek, ni tuđ. Od tog momenta saznanje da se Zid sveo na suvenirsku atrakciju a da je Štazi raspušten više liči na olovno đule, nego na slamku spasa.
Kako do daha sa toga dna? Upravo ovakvim knjigama.
I još dve napomene:
1. Nije reč o mučnoj, teškoj ili koji-je-već-razlog-za-izbegavanje knjizi, pa je sasvim moguće sa sam sve prekomerno crnilo ja učitala. Leptirići ne mogu biti i ne treba ih očekivati, ali pretpostavljam da nije sasvim nemoguće čitati je i sa svojevrsne self help pozicije.
2. Sudeći po ovom jednom naslovu, posvećenost izdavača Radni sto je dostojna nimalo naivnog poduhvata kome je pristupio, te svake pohvale i mnogo pažnje.
p.s. Zamoljavaju se oni koji imaju ta neka nad-meta Goodreads prava da ovo izdanje pripoje onom drugom sa imenom pisca transkribovanim na srpski. Ja mogu samo meta, šta god to bilo.
January 9, 2026
plaše me knjige koje čitam zimi.
dvadeset šestog decembra, oko 19:40, u Novom Sadu pada kiša. ulazim u Lagunu tražeći knjigu koja je jedino na toj lokaciji dostupna. Nema je. Radnici se razleću po odeljcima - domaći autori. drame. magacin. novo. neraspakovano.
čekam. sasvim slučajno hvatam se za prvu knjigu koja mi dođe pod ruku. počinje rečenicom: U početku beše krajolik.
I to je to - „U vezi sa strancem”
Ovo je knjiga nemilosrdnog samoposmatranja. Hajn piše hladno, precizno, oštro - nemački.
dvadeset šestog decembra, oko 19:40, u Novom Sadu pada kiša. ulazim u Lagunu tražeći knjigu koja je jedino na toj lokaciji dostupna. Nema je. Radnici se razleću po odeljcima - domaći autori. drame. magacin. novo. neraspakovano.
čekam. sasvim slučajno hvatam se za prvu knjigu koja mi dođe pod ruku. počinje rečenicom: U početku beše krajolik.
I to je to - „U vezi sa strancem”
Ovo je knjiga nemilosrdnog samoposmatranja. Hajn piše hladno, precizno, oštro - nemački.
December 5, 2024
„Smetaju mi neprirodna držanja koja ljudi zauzimaju na fotografijama. Drveće ostaje takvo kakvo je, ne pokušava da lažira neku povoljnu sliku o sebi.“
Razlog zbog kog sam uopšte poželeo da pročitam knjigu ovog, meni, slabije poznatog autora, jeste što sam negde načuo da je tekst poslužio kao osnova za scenario za film Nekoliko dobrih ljudi, fascinanatan nemački film o špijunaži i slobodama u Istočnoj Nemačkoj pod šapom Štazija. Bilo je to po principu, kad je film onako dobar, kakva je tek knjiga? Na sreću, ili na žalost, ja ovde ne vidim nikakvu sličnost sa filmom, ali to mi uopšte ne smeta, knjiga je dovoljno dobra, u neki delovima i izuzetna i bez povezanosti sa filmom. Osnova priče je ljubav, povezanost dvoje ljudi srednjih godina, ona razvedena, on u braku nesrećan, koji tragaju za slobodom, normalnim ljudskim odnosom bez opterećenja, bez nametanja obaveza i samo i isključivo zbog lepote fizičkog i emotivnog druženja. E sada da ovo ne bi bila isprazna i previše romantična priča u kojoj sve vrca od slatkoće emotivnih reči, kojih u suštini i nema, pobrinuo se kontekst lokacije i političkog trenutka u kome se priča realizuje. Lokacija je naravno Istočna Nemačka, tu je i Štazi, i politički trenutak u kome Štazi deluje. I tu na scenu dolazi majstorstvo književnika, koji je pod plaštom ove platonsko ljubavne povezanosti, nekih običnih zgradskih stanarskih špijunaža prožeo i strašan socijalni trenutak iza zavese u istoriji poznate kao gvozdena, ali onako šmekerski bez opterećenja, strašnih scena ispitivanja, mučenja ili ubistava, već još strašnije kao vid normalnosti jednog moralno posrnulog društva.
Klaudija je doktor u Berlinu, razvedena, bez dece i bez želje da stupi u neku dublju vezu ili samo druženje sa muškarcima, stanarima zgrade, kolegama. Nju zanimaju fotografije drveća, prirode i to uvek jedni te isti predeli. Ona slučajno upoznaje misterioznog Henrija i stupa u prisne odnose sa njim, postepeno otkrivajući detalje njegovog života, obimnost njegove porodice i njegovo društvo, nikada zaista ne otkrivajući čime se on zapravo bavi. Povremeno ona odlazi svojim roditeljima, razgovaraju o prošlosti i prisećaju se određenih detalja, a najzanimljiviji je detinjstvo u selu G. koje se nalazi na obalama Labe neposredno nakon drugog rata i njen odnos sa drugaricom Katarinom. Tu se pomaljaju novi održavaoci mira Sovjeti i nove navike građanstva a to je ateizam, partija, cinkarenje i potreba ljudi da gledaju samo pojedinačnu, nikako kolektivnu korist. Vremenom određene porodice nestaju, beže na zapad, a neki nestaju zbog zločina prema novoj državi, nemanju želje da podrže socijalizam i partijski ateizam. Klaudija poput Išigura posmatra svoju ulogu svoje greške napravljene u toku doba nevinosti i detinjstva. Tu se naravno razvija i potreba da se sazna ime sela na G. i dolazi se do saznanja da je to prirodna granica između Zapadne i Istočne Nemačke na reci Laba, mesto gde su pokušavani prebezi i gde je kontrola bivala pojačana, a samo selo se zove Gorleben.
Izuzetna knjiga, jedna od najboljih koje sam pročitao ove godine, zadivljuje lepota pisanja i neopterećujući stil kojim se prožimaju lepota života i urušen ljudski moral.
„Danas, međutim, ne bih znala da kaže šta to znači, prijatelj. Dodala sam da možda više i nisam spremna a ni sposobna da se poverim drugoj osobi, što je, dakako preduslov za tako jednu osobenu pojavu kao prijateljstvo. Rado provodim vreme sa ljudima, za mnoge od njih se interesujem i prijaju mi razgovori sa njima. I to je međutim sve. Ponekad mi se javi određena potreba za nekakvim prijateljem, za nekom malom, bledom drugaricom iz školskih dana, da je to, međutim retko i više nalik suzama koje protiv svoje volje pustim dok u bioskopu gledam neku srceparajuću priču. A da sam istinski tužna, nisam.“
Razlog zbog kog sam uopšte poželeo da pročitam knjigu ovog, meni, slabije poznatog autora, jeste što sam negde načuo da je tekst poslužio kao osnova za scenario za film Nekoliko dobrih ljudi, fascinanatan nemački film o špijunaži i slobodama u Istočnoj Nemačkoj pod šapom Štazija. Bilo je to po principu, kad je film onako dobar, kakva je tek knjiga? Na sreću, ili na žalost, ja ovde ne vidim nikakvu sličnost sa filmom, ali to mi uopšte ne smeta, knjiga je dovoljno dobra, u neki delovima i izuzetna i bez povezanosti sa filmom. Osnova priče je ljubav, povezanost dvoje ljudi srednjih godina, ona razvedena, on u braku nesrećan, koji tragaju za slobodom, normalnim ljudskim odnosom bez opterećenja, bez nametanja obaveza i samo i isključivo zbog lepote fizičkog i emotivnog druženja. E sada da ovo ne bi bila isprazna i previše romantična priča u kojoj sve vrca od slatkoće emotivnih reči, kojih u suštini i nema, pobrinuo se kontekst lokacije i političkog trenutka u kome se priča realizuje. Lokacija je naravno Istočna Nemačka, tu je i Štazi, i politički trenutak u kome Štazi deluje. I tu na scenu dolazi majstorstvo književnika, koji je pod plaštom ove platonsko ljubavne povezanosti, nekih običnih zgradskih stanarskih špijunaža prožeo i strašan socijalni trenutak iza zavese u istoriji poznate kao gvozdena, ali onako šmekerski bez opterećenja, strašnih scena ispitivanja, mučenja ili ubistava, već još strašnije kao vid normalnosti jednog moralno posrnulog društva.
Klaudija je doktor u Berlinu, razvedena, bez dece i bez želje da stupi u neku dublju vezu ili samo druženje sa muškarcima, stanarima zgrade, kolegama. Nju zanimaju fotografije drveća, prirode i to uvek jedni te isti predeli. Ona slučajno upoznaje misterioznog Henrija i stupa u prisne odnose sa njim, postepeno otkrivajući detalje njegovog života, obimnost njegove porodice i njegovo društvo, nikada zaista ne otkrivajući čime se on zapravo bavi. Povremeno ona odlazi svojim roditeljima, razgovaraju o prošlosti i prisećaju se određenih detalja, a najzanimljiviji je detinjstvo u selu G. koje se nalazi na obalama Labe neposredno nakon drugog rata i njen odnos sa drugaricom Katarinom. Tu se pomaljaju novi održavaoci mira Sovjeti i nove navike građanstva a to je ateizam, partija, cinkarenje i potreba ljudi da gledaju samo pojedinačnu, nikako kolektivnu korist. Vremenom određene porodice nestaju, beže na zapad, a neki nestaju zbog zločina prema novoj državi, nemanju želje da podrže socijalizam i partijski ateizam. Klaudija poput Išigura posmatra svoju ulogu svoje greške napravljene u toku doba nevinosti i detinjstva. Tu se naravno razvija i potreba da se sazna ime sela na G. i dolazi se do saznanja da je to prirodna granica između Zapadne i Istočne Nemačke na reci Laba, mesto gde su pokušavani prebezi i gde je kontrola bivala pojačana, a samo selo se zove Gorleben.
Izuzetna knjiga, jedna od najboljih koje sam pročitao ove godine, zadivljuje lepota pisanja i neopterećujući stil kojim se prožimaju lepota života i urušen ljudski moral.
„Danas, međutim, ne bih znala da kaže šta to znači, prijatelj. Dodala sam da možda više i nisam spremna a ni sposobna da se poverim drugoj osobi, što je, dakako preduslov za tako jednu osobenu pojavu kao prijateljstvo. Rado provodim vreme sa ljudima, za mnoge od njih se interesujem i prijaju mi razgovori sa njima. I to je međutim sve. Ponekad mi se javi određena potreba za nekakvim prijateljem, za nekom malom, bledom drugaricom iz školskih dana, da je to, međutim retko i više nalik suzama koje protiv svoje volje pustim dok u bioskopu gledam neku srceparajuću priču. A da sam istinski tužna, nisam.“
December 3, 2022
Die Novelle "Der fremde Freund" erschien 1982 erstmals in der DDR. 1983 erschien sie aufgrund des Titelschutzes unter einem anderen Titel ("Drachenblut") in der BRD. Die Novelle lässt sich auch 40 Jahre nach ihrem Erscheinen noch mit großem Gewinn lesen und sie wird sich auch in 40 Jahren noch mit großem Gewinn lesen lassen.
Claudia ist Ende 30. Sie stammt aus einfachen Verhältnissen und ist Ärztin in Berlin geworden. Von ihrem Mann ist sie geschieden. Kinder hat sie nicht. Sie lebt in einem Einzimmerappartment. Im Haus lernt sie den "fremden Freund" Henry kennen. Zu Beginn der Novelle, die in der DDR spielt, besucht Claudia die Beerdigung Henrys. Die danach erzählte Freundschaft kann also nicht gut ausgehen. Dafür ist Claudia vielleicht auch zu distanziert und emotionslos. Sie ist gerne alleine. Besuche bei den Eltern oder bei Freunden werden als Pflichtübungen absolviert. Nur mit dem verheirateten Henry ist es anders.
Claudias Leben wird in einer feinen, zurückhaltenden und trotzdem mich in den Bann ziehenden Sprache geschildert. Die Protagonistin wird mir in Erinnerung bleiben. Christoph Hein hat auf den wenigen Seiten, die einem die Novelle bietet, ein Leben eingefangen, an dem ich für die Zeit des Lesens gerne teilhatte, obwohl das Leben eigentlich trostlos ist. Aber die Beschreibung ist es eben nicht. Es ist ein Buch, bei dem ich beim Lesen des letzten Satzes wusste, dass ich es nicht zum letzten Mal gelesen habe.
Claudia ist Ende 30. Sie stammt aus einfachen Verhältnissen und ist Ärztin in Berlin geworden. Von ihrem Mann ist sie geschieden. Kinder hat sie nicht. Sie lebt in einem Einzimmerappartment. Im Haus lernt sie den "fremden Freund" Henry kennen. Zu Beginn der Novelle, die in der DDR spielt, besucht Claudia die Beerdigung Henrys. Die danach erzählte Freundschaft kann also nicht gut ausgehen. Dafür ist Claudia vielleicht auch zu distanziert und emotionslos. Sie ist gerne alleine. Besuche bei den Eltern oder bei Freunden werden als Pflichtübungen absolviert. Nur mit dem verheirateten Henry ist es anders.
Claudias Leben wird in einer feinen, zurückhaltenden und trotzdem mich in den Bann ziehenden Sprache geschildert. Die Protagonistin wird mir in Erinnerung bleiben. Christoph Hein hat auf den wenigen Seiten, die einem die Novelle bietet, ein Leben eingefangen, an dem ich für die Zeit des Lesens gerne teilhatte, obwohl das Leben eigentlich trostlos ist. Aber die Beschreibung ist es eben nicht. Es ist ein Buch, bei dem ich beim Lesen des letzten Satzes wusste, dass ich es nicht zum letzten Mal gelesen habe.
September 2, 2019
Io sto bene, io sto male
Romanzo straniante, che cattura e lascia una sensazione di disagio, vaga ma persistente. La protagonista, che racconta in prima persona la sua storia con un uomo sposato, ha scelto di evitare il più possibile le emozioni, l’interiorità, il coinvolgimento e l’intrusione nella propria vita e in quella altrui - tutte cose che possono solo portare fastidio, dolore, confusione, follia.
“Sono contenta in questo modo. Niente mi spinge a indagare su un qualsiasi enigma della vita. [...] Sono soltanto inadatta a qualunque tipo di misticismo. E ogni riflessione che vuole dire di più di quanto possa dire la biologia è per me mistica. Non ne ho bisogno”
“[la mia vita] scorre con la stupidità di un pendolo come quello che stava appeso nella casa dello zio Gerhard a G. Un movimento che non porta a niente, non conosce sorprese, anomalie, ore legali, irregolarità e il cui avvenimento sensazionale è l’interruzione che prima o poi si verificherà”
Tutto quello che le pare più auspicabile è il controllo razionale della propria vita, la repressione degli istinti, un igienico, sterilizzato materialismo. [Sogno tecnologico bolscevico /Atea mistica meccanica. Tra parentesi, il fatto che la storia sia ambientata nella repubblica democratica tedesca suggerisce più piani di lettura]
“A che può giovare prendere coscienza delle rimozioni. Le rimozioni sono il risultato di una resistenza, il difendersi da un pericolo. Devono aiutare l’organismo a esistere. Un essere vivente cerca di sopravvivere evitando di percepire parecchie cose che potrebbero ucciderlo. Un meccanismo salutare, naturale. A che scopo disseppellire questi cadaveri con i quali in ogni caso non si può vivere. In definitiva la civiltà nel suo insieme è una rimozione. È stato possibile arrivare alla convivenza tra gli uomini solo nel momento in cui determinati sentimenti impulsi furono repressi. Solo una umanità che nel suo complesso ha bisogno dello psichiatra, o piuttosto ne avrebbe bisogno, è stata in grado di vivere in comunità. Questa repressione produsse ciò che chiamiamo l’uomo civilizzato”
Eppure, le vicende di questa donna, il tono stesso con cui le racconta, piano, lineare, privo di emotività, comunicano tutto fuorché serenità.
Anche intorno alla protagonista non vediamo persone felici. Dominano piuttosto la rassegnazione, una malinconia esistenziale che non sembra avere motivi ben precisi, tranne una costante disillusione.
“Ogni tanto mia madre piangeva, ma non sapevo perché e forse neppure lei lo sapeva di preciso. Se non occorre un motivo per non piangere perché deve essercene uno particolare per piangere”
Domina una visione spietata di persone egoiste e incapaci di comunicare tra loro.
“Una volta dalla mia amica Charlotte trovai il marito Michael nella più profonda disperazione. Lui, il padre di buon cuore che tutto consentiva e comprendeva, aveva picchiato il figlio [...] Trovai la scena disgustosa. Il suo dolore per l’azione commessa sembrava sincero, ma in realtà lui si doleva di aver distrutto con uno schiaffo il senso del proprio valore. Aveva mandato in frantumi la sua cultura, così preziosa per lui, e si lagnava di scoprire in se stesso la natura del barbaro. Con discorsi disperati e carezze pretendeva dal bambino che gli restituisse la sua cultura, la sua personalità di uomo civilizzato, per lui così importante, così da seppellire di nuovo negli strati profondi dell’essere, nelle segrete della nostra umanità, quella natura di barbaro, come un elemento estraneo.”
Inquietante è non riuscire a capire questa donna eppure a volte ritrovarsi in alcune sue riflessioni, o almeno pensare: e se avesse ragione lei? o ancora: ma siamo così anche noi? Anche noi occidentali capitalisti?
Anche noi in fondo viviamo solo la superficie delle cose, di noi stessi, delle persone che ci circondano.
“Ho la pelle in ordine [...] Sto bene”
https://www.youtube.com/watch?v=1-GOa...
https://www.youtube.com/watch?v=B3NwH...
Romanzo straniante, che cattura e lascia una sensazione di disagio, vaga ma persistente. La protagonista, che racconta in prima persona la sua storia con un uomo sposato, ha scelto di evitare il più possibile le emozioni, l’interiorità, il coinvolgimento e l’intrusione nella propria vita e in quella altrui - tutte cose che possono solo portare fastidio, dolore, confusione, follia.
“Sono contenta in questo modo. Niente mi spinge a indagare su un qualsiasi enigma della vita. [...] Sono soltanto inadatta a qualunque tipo di misticismo. E ogni riflessione che vuole dire di più di quanto possa dire la biologia è per me mistica. Non ne ho bisogno”
“[la mia vita] scorre con la stupidità di un pendolo come quello che stava appeso nella casa dello zio Gerhard a G. Un movimento che non porta a niente, non conosce sorprese, anomalie, ore legali, irregolarità e il cui avvenimento sensazionale è l’interruzione che prima o poi si verificherà”
Tutto quello che le pare più auspicabile è il controllo razionale della propria vita, la repressione degli istinti, un igienico, sterilizzato materialismo. [Sogno tecnologico bolscevico /Atea mistica meccanica. Tra parentesi, il fatto che la storia sia ambientata nella repubblica democratica tedesca suggerisce più piani di lettura]
“A che può giovare prendere coscienza delle rimozioni. Le rimozioni sono il risultato di una resistenza, il difendersi da un pericolo. Devono aiutare l’organismo a esistere. Un essere vivente cerca di sopravvivere evitando di percepire parecchie cose che potrebbero ucciderlo. Un meccanismo salutare, naturale. A che scopo disseppellire questi cadaveri con i quali in ogni caso non si può vivere. In definitiva la civiltà nel suo insieme è una rimozione. È stato possibile arrivare alla convivenza tra gli uomini solo nel momento in cui determinati sentimenti impulsi furono repressi. Solo una umanità che nel suo complesso ha bisogno dello psichiatra, o piuttosto ne avrebbe bisogno, è stata in grado di vivere in comunità. Questa repressione produsse ciò che chiamiamo l’uomo civilizzato”
Eppure, le vicende di questa donna, il tono stesso con cui le racconta, piano, lineare, privo di emotività, comunicano tutto fuorché serenità.
Anche intorno alla protagonista non vediamo persone felici. Dominano piuttosto la rassegnazione, una malinconia esistenziale che non sembra avere motivi ben precisi, tranne una costante disillusione.
“Ogni tanto mia madre piangeva, ma non sapevo perché e forse neppure lei lo sapeva di preciso. Se non occorre un motivo per non piangere perché deve essercene uno particolare per piangere”
Domina una visione spietata di persone egoiste e incapaci di comunicare tra loro.
“Una volta dalla mia amica Charlotte trovai il marito Michael nella più profonda disperazione. Lui, il padre di buon cuore che tutto consentiva e comprendeva, aveva picchiato il figlio [...] Trovai la scena disgustosa. Il suo dolore per l’azione commessa sembrava sincero, ma in realtà lui si doleva di aver distrutto con uno schiaffo il senso del proprio valore. Aveva mandato in frantumi la sua cultura, così preziosa per lui, e si lagnava di scoprire in se stesso la natura del barbaro. Con discorsi disperati e carezze pretendeva dal bambino che gli restituisse la sua cultura, la sua personalità di uomo civilizzato, per lui così importante, così da seppellire di nuovo negli strati profondi dell’essere, nelle segrete della nostra umanità, quella natura di barbaro, come un elemento estraneo.”
Inquietante è non riuscire a capire questa donna eppure a volte ritrovarsi in alcune sue riflessioni, o almeno pensare: e se avesse ragione lei? o ancora: ma siamo così anche noi? Anche noi occidentali capitalisti?
Anche noi in fondo viviamo solo la superficie delle cose, di noi stessi, delle persone che ci circondano.
“Ho la pelle in ordine [...] Sto bene”
https://www.youtube.com/watch?v=1-GOa...
https://www.youtube.com/watch?v=B3NwH...
December 20, 2023
Zenski Merso istocne Nemacke ❤️
October 22, 2025
Tišina jednog nelagodnog svijeta
Roman počinje u tišini — ne samo u doslovnoj tišini ulica Istočnog Berlina, već i u emocionalnom vakuumu njegove junakinje. Klaudija je ljekarka, sposobna i pribrana, ali potpuno otuđena od svake bliskosti. Kada umre čovjek s kojim je bila u odnosu, ona to prepričava s hladnom, gotovo uznemirujućom distancom.
Kroz njen glas, Hajn otkriva sistem koji je kolonizovao i najintimnije slojeve ljudskih osjećanja. Socijalistički grad funkcioniše, ali bez stvarne zajednice. Klaudijina ravnodušnost nije moralna mana — to je društveni simptom. Zato je tišina ovog romana politička: odraz svijeta u kojem spolja sve radi, a iznutra trune.
Anatomija otuđenja
Stilski, "U vezi sa strancem" je izuzetno suzdržan roman. Hajn piše hladnim, ogoljenim rečenicama — bez sentimentalnosti, bez otvorene kritike — ali ispod površine tinja neizdrživa napetost. Cijela priča se odvija u Klaudijinom sjećanju, a ona gotovo ništa ne otkriva o sebi direktno. Njene emocije provijavaju kroz sitnice: smjene u bolnici, propalu vezu, odnos sa komšijama.
Ta formalna minimalnost daje romanu hiruršku preciznost. Hajn pokazuje kako odsustvo empatije i spontanosti — to sporo gušenje osjećanja — može biti jednako pogubno kao i otvorena represija. U tom smislu, naslov je dvosmislen: „stranac” nije samo Henri, već i Klaudija sama, otuđena od sopstvenih želja i nagona. Ili kako u jednom trenutku kaže, kod psihijatra ne ide da ne bi otkrila sa kim živi. A živi sama.
Trajna aktuelnost
Iako čvrsto ukorijenjen u Istočnom Berlinu, "U vezi sa strancem" prevazilazi svoj kontekst. Hajnov prikaz emocionalne otuđenosti govori o svakom društvu u kojem konformizam zamjenjuje povezanost. U današnjem, postindustrijskom i digitalizovanom svijetu, Klaudijina otuđenost djeluje zapanjujuće savremeno: ona prolazi kroz život kao da skroluje, samo bez ekrana.
Ono što roman čini trajnim nije njegova kritika socijalizma, već anatomija usamljenosti — tiha tuga čovjeka okruženog ljudima, a ipak nedodirnutog. Hajnov uspjeh je u tome što piše o praznini a ne pokušava je popuniti, što tišini dopušta da govori glasnije od ideologije.
Roman počinje u tišini — ne samo u doslovnoj tišini ulica Istočnog Berlina, već i u emocionalnom vakuumu njegove junakinje. Klaudija je ljekarka, sposobna i pribrana, ali potpuno otuđena od svake bliskosti. Kada umre čovjek s kojim je bila u odnosu, ona to prepričava s hladnom, gotovo uznemirujućom distancom.
Kroz njen glas, Hajn otkriva sistem koji je kolonizovao i najintimnije slojeve ljudskih osjećanja. Socijalistički grad funkcioniše, ali bez stvarne zajednice. Klaudijina ravnodušnost nije moralna mana — to je društveni simptom. Zato je tišina ovog romana politička: odraz svijeta u kojem spolja sve radi, a iznutra trune.
Anatomija otuđenja
Stilski, "U vezi sa strancem" je izuzetno suzdržan roman. Hajn piše hladnim, ogoljenim rečenicama — bez sentimentalnosti, bez otvorene kritike — ali ispod površine tinja neizdrživa napetost. Cijela priča se odvija u Klaudijinom sjećanju, a ona gotovo ništa ne otkriva o sebi direktno. Njene emocije provijavaju kroz sitnice: smjene u bolnici, propalu vezu, odnos sa komšijama.
Ta formalna minimalnost daje romanu hiruršku preciznost. Hajn pokazuje kako odsustvo empatije i spontanosti — to sporo gušenje osjećanja — može biti jednako pogubno kao i otvorena represija. U tom smislu, naslov je dvosmislen: „stranac” nije samo Henri, već i Klaudija sama, otuđena od sopstvenih želja i nagona. Ili kako u jednom trenutku kaže, kod psihijatra ne ide da ne bi otkrila sa kim živi. A živi sama.
Trajna aktuelnost
Iako čvrsto ukorijenjen u Istočnom Berlinu, "U vezi sa strancem" prevazilazi svoj kontekst. Hajnov prikaz emocionalne otuđenosti govori o svakom društvu u kojem konformizam zamjenjuje povezanost. U današnjem, postindustrijskom i digitalizovanom svijetu, Klaudijina otuđenost djeluje zapanjujuće savremeno: ona prolazi kroz život kao da skroluje, samo bez ekrana.
Ono što roman čini trajnim nije njegova kritika socijalizma, već anatomija usamljenosti — tiha tuga čovjeka okruženog ljudima, a ipak nedodirnutog. Hajnov uspjeh je u tome što piše o praznini a ne pokušava je popuniti, što tišini dopušta da govori glasnije od ideologije.
July 23, 2025
volim kad me neki naslov nenadano oduševi!
December 4, 2023
kad sam pročitala prvo poglavlje imala sam onaj retki osećaj da pred sobom imam jednu od onih knjiga koja će istinski ostaviti utisak na mene
u preostalih 150 strana to se nije ponovilo
u preostalih 150 strana to se nije ponovilo
June 6, 2024
"Individualistički manifest" - Sve je ovde hladno i nonšalantno: stil pisanja, karakter glavne junakinje pa na kraju i moj prijem kao čitaoca.
Knjiga koja se tumači i kao diskretna kritika istočno-nemačkog društva, ima tek poneku referencu na sistem i društvo i ipak se ponajviše bavi unutrašnjim svetom protagonistkinje, i njenim rezonom spoljnog sveta. Radnja je lako mogla biti smeštena i u savremeno doba.
Knjiga koja se tumači i kao diskretna kritika istočno-nemačkog društva, ima tek poneku referencu na sistem i društvo i ipak se ponajviše bavi unutrašnjim svetom protagonistkinje, i njenim rezonom spoljnog sveta. Radnja je lako mogla biti smeštena i u savremeno doba.
December 26, 2023
Priča o otuđenju u Istočnoj Nemačkoj, ili možda otuđenju profesionalnih, "modernih" žena, ili pak, priča o tek jednoj osobi koja se čini zadovoljna u svom malom, svakodnevnom, donekle monotonom životu kakvih ima nebrojeno mnogo?
Ne znam.
Svako ovo delo može protumačiti na svoj način, ja tu na tuđe interpretacije nemam mnogo šta da dodam. Jedino, priznajem, jesam gledala kritike i čini mi se da dosta ljudi u svoj utisak stavlja da glavnu junakinju ove knjige nisu mogli da razumeju, što mi je neshvatljivo.
Ja je, pak, čini mi se, vrlo dobro razumem i znam. I znam mnogo ljudi kao ona. I mislim da mnogi mogu od takvih ljudi da nauče bitnu lekciju: ponekad je za mir dovoljno da znaš šta ne želiš, šta te ne zanima.
Ne znam.
Svako ovo delo može protumačiti na svoj način, ja tu na tuđe interpretacije nemam mnogo šta da dodam. Jedino, priznajem, jesam gledala kritike i čini mi se da dosta ljudi u svoj utisak stavlja da glavnu junakinju ove knjige nisu mogli da razumeju, što mi je neshvatljivo.
Ja je, pak, čini mi se, vrlo dobro razumem i znam. I znam mnogo ljudi kao ona. I mislim da mnogi mogu od takvih ljudi da nauče bitnu lekciju: ponekad je za mir dovoljno da znaš šta ne želiš, šta te ne zanima.
April 18, 2024
Die Gattungebezeichnung "Novelle" ist etwas irreführend, vielmehr handelt es sich um das Psychogramm einer beinahe vollkommenen emotionalen Abschottung. Die Ich-Erzählerin, eine alleinstehende Ärztin Ende 30 in der DDR, hat sich in einem Zustand der emotionalen Unberührbarkeit eingerichtet, wirkliche Nähe besteht weder zu ihrer Familie noch zu Freunden oder Kollegen. Keine besonderen Ereignisse oder narrative Höhepunkte prägen den Text, nicht einmal der Tod ihres Freundes macht einen tiefen Eindruck auf die Erzählerin. Kargheit des Gefühls schlägt sich in Kargheit der Sprache nieder.
August 29, 2014
Ouch, that woman had problems with feelings...
Quite an unsettling, dark and not-so-easy-to-understand story of a woman, who decided that it usually brings too much trouble to get to know other people and have any kind of feelings towards them.
Set in the Eastern Germany (DDR), this short story is extremely critical to the system and people of that time Germany but this criticism is made masterly unobvious (I guess that's why it managed to avoid censorship and to be published in 1982).
Claudia's views on the relationship, family, parenthood, friendship or any other type of connection between two people gave me shivers. But even though she claims that as Siegfried she bathed in the dragon's blood and became invulnerable, there is a deep wound in her, connected to the long-lost and shattered friendship.
I wanted to pity her. But as Claudia said: she has made it herself.
Quite an unsettling, dark and not-so-easy-to-understand story of a woman, who decided that it usually brings too much trouble to get to know other people and have any kind of feelings towards them.
Set in the Eastern Germany (DDR), this short story is extremely critical to the system and people of that time Germany but this criticism is made masterly unobvious (I guess that's why it managed to avoid censorship and to be published in 1982).
Claudia's views on the relationship, family, parenthood, friendship or any other type of connection between two people gave me shivers. But even though she claims that as Siegfried she bathed in the dragon's blood and became invulnerable, there is a deep wound in her, connected to the long-lost and shattered friendship.
I wanted to pity her. But as Claudia said: she has made it herself.
November 16, 2019
Eine Protagonistin, so bar jeder Leidenschaft, eigentlich eine ziemlich langweilige Frau. Trotzdem, oder gerade deshalb fand ich diese Novelle richtig gut und auch die Ärztin selbst so genial dagestellt.
Im Hinblick auf die damalige Situation in der DDR fand ich das Buch jetzt nicht sehr herausragend, aber Erzählstil und Stimmung hat Christoph Hein sehr gut mit seinem Schreibstil transportiert.
Im Hinblick auf die damalige Situation in der DDR fand ich das Buch jetzt nicht sehr herausragend, aber Erzählstil und Stimmung hat Christoph Hein sehr gut mit seinem Schreibstil transportiert.
March 29, 2025
Sto se mene tiče, Hajn je napisao-U vezi sa mnom. Knjiga-must!
May 7, 2023
Iz pogovora romana, Bojana Denić:
Kristof Hajn je na velikim demonstracijama na Aleksanderplacu, na kojima je 4. novembra 1989. govorio (...) rekao: "Imamo mnogo posla i malo vremena za posao koji nas čeka. Strukture društva moraju da se promene, ako treba da postanu demokratske i socijalističke i to nema alternativu... Čuvajmo se euforije koja ovih dana ne sme da zameni posao koji nas čeka... Demonstracije su bile i jesu korisne i neophodne, ali ne mogu da zamene posao. Ne zavaravajmo se. Još nismo uspeli."
Kristof Hajn je na velikim demonstracijama na Aleksanderplacu, na kojima je 4. novembra 1989. govorio (...) rekao: "Imamo mnogo posla i malo vremena za posao koji nas čeka. Strukture društva moraju da se promene, ako treba da postanu demokratske i socijalističke i to nema alternativu... Čuvajmo se euforije koja ovih dana ne sme da zameni posao koji nas čeka... Demonstracije su bile i jesu korisne i neophodne, ali ne mogu da zamene posao. Ne zavaravajmo se. Još nismo uspeli."
September 2, 2024
"...Naravno da sam mogla da pišem i pisma, ali nisam imala šta da mu kažem. Da čeznem za njim. Osećam čežnju. Isuviše neodređena, šuplja reč za mestimičnu, jednostavnu želju. Čežnja kao nit koja natopljena osećanjima plete paukovu mrežu nad zemljom između nas. O koju samoća kači svoje žrtve, lepi ih, razapinje.
***
Ono čega se plašiš, to te i ubija, zašto se onda baviti time. A drugima se ionako ne može pomoći. Ništa cinično, pre će biti upravo ono suprotno od toga. Kada eksperimentišem naokolo na nekom neizlečivom pacijentu, ponižavam ga do nivoa zamočeta. Svakako će umreti i bez mene, lakše, rasterećenje. Trebalo bi da troši manje energije na sulude nade. Znam, u našem veku postalo je uobičajeno da se dijagnostikuje, otkriva ono potisnuto i da se osvešćuje.Smatra se da je bolest i tako se i tretira. Od tada se zna da je svačija psiha načeta, da svako ima poremećen odnos sa sobom, sa svojim sopstvenim, malim svetom. I od tada su svi nekako bolesni. Moda, medicina koja donosi bolesti, smrtonosna nauka. Čemu može doprineti osvešćivanje onoga što je potisnuto? Potiskivanja su rezultat odbrane, samoodbrane od neke opasnosti. Trebalo bi da pomognu organizmu da egzistira. Živo biće pokušava da opstane tako što ne opaža različite stvari koje bi ga mogle ubiti. To je lekovit, prirodan mehanizam. Čemu iskopavanje tih leševa sa kojima se, svakako, ne može živeti. Na kraju krajeva, čitava civilizacija je jedno veliko potiskivanje. Suživot ljudi mogao se jedino ostvariti tako što su se određena osećanja i nagoni potiskivali. Tek čovečanstvo kojem je u njegovoj celovitosti potreban psihijatar ili ni mu, štaviše, bio potreban, bilo je sposobno da živi u zajednici. To potiskivanje je iznedrilo ono što nazivamo civilizovanim čovekom.
***
Instalirali smo se na površini. To je ograničenje koje nam nalažu um i civilizacija.
***
Kao svaki normalan čovek, i ja se povremeno uplašim da ne poludim. Kada jednom ili dva puta u krugu prijatelja to doživiš, posle znaš kako to brzo ide i da niko nije siguran kad je to pitanju. A ja duboko verujem da je najsigurniji put da poludiš kada te spopadne želja da pronikneš u to ko si, s kim zapravo živiš. Psihijatrija našeg veka može da se podiči retkim uspesima u lečenju, u svakom slučaju, opskrbila se pacijentima u do sada neslućenoj meri. Nemam neku naročitu averziju prema psihijatriji ili neuropsihologiji. Ali ih baš i ne volim. Primetila sam da je sve moguće pronaći kod svakoga, kreneš li samo u potragu za tim."
Kristof Hajn, "U vezi sa strancem"
***
Ono čega se plašiš, to te i ubija, zašto se onda baviti time. A drugima se ionako ne može pomoći. Ništa cinično, pre će biti upravo ono suprotno od toga. Kada eksperimentišem naokolo na nekom neizlečivom pacijentu, ponižavam ga do nivoa zamočeta. Svakako će umreti i bez mene, lakše, rasterećenje. Trebalo bi da troši manje energije na sulude nade. Znam, u našem veku postalo je uobičajeno da se dijagnostikuje, otkriva ono potisnuto i da se osvešćuje.Smatra se da je bolest i tako se i tretira. Od tada se zna da je svačija psiha načeta, da svako ima poremećen odnos sa sobom, sa svojim sopstvenim, malim svetom. I od tada su svi nekako bolesni. Moda, medicina koja donosi bolesti, smrtonosna nauka. Čemu može doprineti osvešćivanje onoga što je potisnuto? Potiskivanja su rezultat odbrane, samoodbrane od neke opasnosti. Trebalo bi da pomognu organizmu da egzistira. Živo biće pokušava da opstane tako što ne opaža različite stvari koje bi ga mogle ubiti. To je lekovit, prirodan mehanizam. Čemu iskopavanje tih leševa sa kojima se, svakako, ne može živeti. Na kraju krajeva, čitava civilizacija je jedno veliko potiskivanje. Suživot ljudi mogao se jedino ostvariti tako što su se određena osećanja i nagoni potiskivali. Tek čovečanstvo kojem je u njegovoj celovitosti potreban psihijatar ili ni mu, štaviše, bio potreban, bilo je sposobno da živi u zajednici. To potiskivanje je iznedrilo ono što nazivamo civilizovanim čovekom.
***
Instalirali smo se na površini. To je ograničenje koje nam nalažu um i civilizacija.
***
Kao svaki normalan čovek, i ja se povremeno uplašim da ne poludim. Kada jednom ili dva puta u krugu prijatelja to doživiš, posle znaš kako to brzo ide i da niko nije siguran kad je to pitanju. A ja duboko verujem da je najsigurniji put da poludiš kada te spopadne želja da pronikneš u to ko si, s kim zapravo živiš. Psihijatrija našeg veka može da se podiči retkim uspesima u lečenju, u svakom slučaju, opskrbila se pacijentima u do sada neslućenoj meri. Nemam neku naročitu averziju prema psihijatriji ili neuropsihologiji. Ali ih baš i ne volim. Primetila sam da je sve moguće pronaći kod svakoga, kreneš li samo u potragu za tim."
Kristof Hajn, "U vezi sa strancem"
August 26, 2015
Achtung: kein Fantasy-Roman (wie mancher schnell glauben könnte), nein, eine Novelle noch aus den (End)Zeiten der DDR. Die Herkunft des Buches spielte bei mir als Lesegrund zwar keine übergeordnete Rolle, hat aber (sofern man das geteilte Deutschland noch erlebt hat, war auf Kurztrip mal dort) irgendwie doch eine besondere Note, einen eigenen Hauch von dieser Zeit an sich.
Die Novelle fesselte mich bis zur letzten Seite, obwohl die Handlung keinesfalls eine Struktur aufweist, die dies zwingend nach sich ziehen würde. Es ist eher ein psychologischer Tiefgang, eine Sicht nach innen und nebelverhangen nach außen dringend; es ist nacktes Dasein in ungeschönter Schilderung, ein stummer Schrei, eine schwarze Flamme. Ich kann dieser Novelle durch banale Inhaltsangaben sicherlich nicht gerecht werden, aber Sätze der Ich-Erzählerin (eine Ärztin) wie "Ich habe in Drachenblut gebadet, und kein Lindenblatt ließ mich irgendwo schutzlos. Aus dieser Haut komme ich nicht mehr heraus." vermögen den Aufschrei dieses Lebens wohl eher spüren lassen. Ich glaube einen Satz am Ende so verstanden zu haben a´la "Ich bin mit mir zufrieden, wir kommen gut allein miteinander aus." Verstörende Literatur aus einem vergangenen Deutschland.
Die Novelle fesselte mich bis zur letzten Seite, obwohl die Handlung keinesfalls eine Struktur aufweist, die dies zwingend nach sich ziehen würde. Es ist eher ein psychologischer Tiefgang, eine Sicht nach innen und nebelverhangen nach außen dringend; es ist nacktes Dasein in ungeschönter Schilderung, ein stummer Schrei, eine schwarze Flamme. Ich kann dieser Novelle durch banale Inhaltsangaben sicherlich nicht gerecht werden, aber Sätze der Ich-Erzählerin (eine Ärztin) wie "Ich habe in Drachenblut gebadet, und kein Lindenblatt ließ mich irgendwo schutzlos. Aus dieser Haut komme ich nicht mehr heraus." vermögen den Aufschrei dieses Lebens wohl eher spüren lassen. Ich glaube einen Satz am Ende so verstanden zu haben a´la "Ich bin mit mir zufrieden, wir kommen gut allein miteinander aus." Verstörende Literatur aus einem vergangenen Deutschland.
January 3, 2010
Unglaublich gut geschrieben; sehr melancholisch, aber nur im Nachhinein; sehr depressiv, aber nicht aufdringlich. Würd ich sofort nochmal lesen.
May 23, 2023
Sag mir, dass dieses Buch von einem Mann geschrieben wurde, ohne mir zu sagen, dass dieses Buch von einem Mann geschrieben wurde...
March 27, 2025
"Die nächsten Monate vergingen, und das war eigentlich schon alles, was passierte."
July 12, 2024
Vukla sam ovu knjigu mesecima sa sobom jer mi je glas glavne junakinje bio previše hladan i zato dalek (možda strašan) pa nisam mogla potpuno da mu se predam. Bez obzira na to, njena karakterizacija je genijalna i zanimljiva za rasklapanje jer tu i tamo proviri devojčica iz žene u srednjim godinama koja se posle razvoda brani ravnodušnošću od sveta (kom kao da odbija da pripada), a koja postaje previše realna i strašna za nju kako joj se približava 40ti rođendan. Najveći utisak ostavilo je par paragrafa u kojim junakinja prepričava svoju najveću ljubav prema drugarici iz osnovne škole. Tih nekoliko strana preoblikovalo je ceo roman and i think that's beautiful <3
December 17, 2024
Početak knjige nije obećavao (možda je i do mog tadašnjeg raspoloženja - priznajem). No, što sam dalje odmicala sa čitanjem, postajala sam nestrpljiva - želela sam da saznam kako to razmišlja žena iz pera jednog muškarca.
Od mene 5 zvezdica - za trud, za divan stil i za lako čitljiv rukopis (5+ za prevodioca).
Od mene 5 zvezdica - za trud, za divan stil i za lako čitljiv rukopis (5+ za prevodioca).
November 2, 2024
Interessante Novelle, allerdings nicht ganz so überzeugend, wie ich gehofft hatte. Die Geschichte war etwas kleiner als gedacht und mit den Charakteren bin ich nicht warm geworden. Claudia, der weibliche Hauptcharakter, ist Ende dreißig und Ärztin in der DDR. Sie bandelt mit Henry an, der im gleichen Wohnhaus wohnt, und von dem wir bereits zu Beginn erfahren, dass er gestorben ist. Ich hatte mir erhofft, dass man noch etwas mehr über das Leben in der DDR erfährt. Dies war zwar durchaus auch so, aber irgendwie hat mir doch noch etwas gefehlt...
January 18, 2024
This book easily joins the list of my favourite books.
It captivated me so effortlessly, without even trying. It immerses you in the mind of the narrator, who tells her story. It’s not a story meant to stand out, at least that does not appear to be the intention based on how she narrates events. It’s simply someone’s life, a seemingly common and uncomplicated life. And yet, the author injects such meaningful ideas all throughout the book. Thoughts that are dropped so indifferently, but that can mean so much if one stops to think about them. Reflections about adulthood, relations between people, affection and about vulnerability.
It really struck me how this book ended up holding so much meaning despite never creating intense suspense. I read this book to immerse myself in this world created by Hein, not because I was dying to know what would happen to who. A really great read
It captivated me so effortlessly, without even trying. It immerses you in the mind of the narrator, who tells her story. It’s not a story meant to stand out, at least that does not appear to be the intention based on how she narrates events. It’s simply someone’s life, a seemingly common and uncomplicated life. And yet, the author injects such meaningful ideas all throughout the book. Thoughts that are dropped so indifferently, but that can mean so much if one stops to think about them. Reflections about adulthood, relations between people, affection and about vulnerability.
It really struck me how this book ended up holding so much meaning despite never creating intense suspense. I read this book to immerse myself in this world created by Hein, not because I was dying to know what would happen to who. A really great read
May 31, 2024
ich habe tatsächlich gedacht, dass in dem Buch mehr über die Beziehungslosigkeit spezifisch in der DDR geschrieben wird, wird es aber nicht direkt.
Das Leben der namenslosen Protagonistion könnte jedoch genau in unserer heutigen Zeit spielen und kennzeichnet die Novelle als etwas gegenwärtiges.
Der Sprachstil ist einfach, die beschriebenen Leben gar trist, monoton, nahezu im Stillstand.
Der Autor erschafft eine besondere Stimmung.
Das Leben der namenslosen Protagonistion könnte jedoch genau in unserer heutigen Zeit spielen und kennzeichnet die Novelle als etwas gegenwärtiges.
Der Sprachstil ist einfach, die beschriebenen Leben gar trist, monoton, nahezu im Stillstand.
Der Autor erschafft eine besondere Stimmung.
December 28, 2008
this novella was sheathed in an amazing coldness, a kind of comforting depression inhabiting the central characters. Very dark, very (sorry) German. There's little description of place or scene, just the actions and reactions of the characters. It's a book you can fill up on your own.
Displaying 1 - 30 of 98 reviews