صفيحة

by Yaşar Kemal, عبد القادر عبد اللي (translator)

في أجواء رواية الكاتب التركي الشهير يشار كمال التي ترجمت الى العربية وحملت عنوان «صفيحة» يرسم الكاتب بقدراته الكبيرة المميزة عالما ريفيا منسوجا بخيوط من الدفء الإنساني والقسوة الباردة ويجري فيه الفساد كنمط حياة مسيطر. وفي عالمه الريفي سمات من تلك التي تتسم بها مجتمعات العالم الثالث واجواء تحكم المقتدرين الكبار والصغار في بعض بلدان أمريكا اللاتينية وغيرها. وفي ذلك العالم الريفي الزراعي يجري استغلال طيبة الطيبين وافسادهم فإذا قاوموا الفساد تحولوا الى ضحايا وشوهت سمعتهم وظهر الفاسدون المفسدون في ثياب الشرف والاستقامة المزيفين. الرواية التي ترجمها الى العربية عبد القادر عبد الله وجاءت في 118 صفحة متوسطة القطع. تتحدث عن قرية تركية صغيرة تسيطر عليها بقسوة واستغلال واستبداد مجموعة من مزارعي الارز الذين افسدوا القرية لخدمة مصالحهم مدعين ان زراعة الارز هي واجب قومي لمساعدة جيش الوطن. تبدأ الرواية بصراع مسرحه نفس رجل مسن ضعيف يسعى الى تحاشي المشكلات لانه سيتقاعد بعد اشهر. لكنه في عمق اعماقه يتمنى القضاء على الشر.انه يبتعد عنه ولا يغني له بل يصلي من اجل زواله. يتعرض للتهديد والاهانات والإشاعات. ويأتي الخلاص بالنسبة الى رسول افندي من خلال تعييين قائمقام جديد. انه شاب في مقتبل العمر تخرج من الجامعة وجرى تعيينه في المنصب عقب تخرجه من الجامعة. القائمقام الشاب فكرت ارتعلي المثقف المتحرر الحالم الذي كان دون وعي منه يصفر لحنا من احدى سيمفونيات بيتهوفن.. كانت له احلام لتطوير البلدة. قبل وصوله اعد له افضل بيت فخم رائع الفرش هو افضل بيت في البلدة ويملكه احد كبارها. وعند وصوله استقبل استقبال الملوك وانهالت عليه المدائح وانواع التملق والاغوات بارعون في ذلك. في استقباله «ركب في السيارات اغاوات زراعة الارز والموظفون مرتدين افضل ملابسهم وركب الحافلات شباب البلدة والمرددون والهتافون «عاش».. «تسلم» باستمرار. فوق الحافلتين ركب الطبالان اللذان يقرعان طبليهما دون انقطاع». ولكثرة الاكرام والتملق دهش الشاب وقال لمن معه في السيارة «لا تؤاخذوني. انا منفعل جدا جدا جدا.. انا مندهش. ارتبط لساني. عرّفوا لنا الاناضول بأنها جهنم. مع ان هؤلاء الناس الان كل منهم كأخي او ابي... لا اصدق لا اصدق. الانسان يقدم روحه لهؤلاء الناس ولا يقدم لهم خدمات فقط. حتى الروح».

Genres: Turkish Literature, Roman, Fiction, Turkish, Literature, 20th Century, Short Stories

118 pages, Unknown Binding

First published January 1, 1955

About the author

Yaşar Kemal, asıl adı Kemal Sadık Gökçeli. Van Gölü’ne yakın Ernis (bugün Ünseli) köyünden olan ailesinin Birinci Dünya Savaşı’ndaki Rus işgali yüzünden uzun bir göç süreci sonunda yerleştiği Osmaniye’nin Kadirli ilçesine bağlı Hemite köyünde 1926’da doğdu. Doğum yılı bazı biyografilerde 1923 olarak geçer.

Ortaokulu son sınıf öğrencisiyken terk ettikten sonra ırgat kâtipliği, ırgatbaşılık, öğretmen vekilliği, kütüphane memurluğu, traktör sürücülüğü, çeltik tarlalarında kontrolörlük yaptı. 1940’lı yılların başlarında Pertev Naili Boratav, Abidin Dino ve Arif Dino gibi sol eğilimli sanatçı ve yazarlarla ilişki kurdu; 17 yaşındayken siyasi nedenlerle ilk tutukluluk deneyimini yaşadı. 1943’te bir folklor derlemesi olan ilk kitabı Ağıtlar’ı yayımladı. Askerliğini yaptıktan sonra 1946’da gittiği İstanbul’da Fransızlara ait Havagazı Şirketi’nde gaz kontrol memuru olarak çalıştı. 1948’de Kadirli’ye döndü, bir süre yine çeltik tarlalarında kontrolörlük, daha sonra arzuhalcilik yaptı. 1950’de Komünizm propagandası yaptığı iddiasıyla tutuklandı, Kozan cezaevinde yattı. 1951’de salıverildikten sonra İstanbul’a gitti, 1951-63 arasında Cumhuriyet gazetesinde Yaşar Kemal imzası ile fıkra ve röportaj yazarı olarak çalıştı. Bu arada 1952’de ilk öykü kitabı Sarı Sıcak’ı, 1955’te ise bugüne dek kırktan fazla dile çevrilen romanı İnce Memed’i yayımladı. 1962’de girdiği Türkiye İşçi Partisi’nde genel yönetim kurulu üyeliği, merkez yürütme kurulu üyeliği görevlerinde bulundu. Yazıları ve siyasi etkinlikleri dolayısıyla birçok kez kovuşturmaya uğradı. 1967’de haftalık siyasi dergi Ant’ın kurucuları arasında yer aldı. 1973’te Türkiye Yazarlar Sendikası’nın kuruluşuna katıldı ve 1974-75 arasında ilk genel başkanlığını üstlendi. 1988’de kurulan PEN Yazarlar Derneği’nin de ilk başkanı oldu. 1995’te Der Spiegel’deki bir yazısı nedeniyle İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi’nde yargılandı, aklandı. Aynı yıl bu kez Index on Censorhip’teki yazısı nedeniyle 1 yıl 8 ay hapis cezasına mahkûm edildiyse de cezası ertelendi.

Şaşırtıcı imgelemi, insan ruhunun derinliklerini kavrayışı, anlatımının şiirselliğiyle yalnızca Türk romanının değil dünya edebiyatının da önde gelen isimlerinden biri olan Yaşar Kemal’in yapıtları kırkı aşkın dile çevrilmiştir. Yaşar Kemal, Türkiye’de aldığı çok sayıda ödülün yanı sıra yurtdışında aralarında Uluslararası Cino del Duca ödülü, Légion d’Honneur nişanı Commandeur payesi, Fransız Kültür Bakanlığı Commandeur des Arts et des Lettres nişanı, Premi Internacional Catalunya, Fransa Cumhuriyeti tarafından Légion d’Honneur Grand Officier rütbesi, Alman Kitapçılar Birliği Frankfurt Kitap Fuarı Barış Ödülü’nün de bulunduğu yirmiyi aşkın ödül, ikisi yurtdışında beşi Türkiye’de olmak üzere, yedi fahri doktorluk payesi aldı.
28 Şubat 2015 tarihinde vefat etti.

Yaşar Kemal was born as Kemal Sadık Gökçeli in 1926 in the Hemite village of Kadirli, Osmaniye, where his family, originally from the village of Ernis (present-day Ünseli) near Lake Van, had settled after a long period of immigration caused by the Russian occupation during World War I. With his amazing imagination, grasp of the inner depths of the human soul, and lyrical narrative, Yaşar Kemal became one of the leading name not only of Turkish literature, but of world literature as well. Translated into more than forty languages, Yaşar Kemal is the recipient of many awards in Turkey and more than twenty international awards including Prix mondial Cino del Duca, Commandeur de la Légion d'Honneur de France, Commandeur des Arts et des Lettres of the French Ministry of Culture, Grand Officier de la Légion d'Honneur de France, Premi Internacional Cataluña, Peace Prize of the German Book Trade, as well as seven honorary doctorates—five in Turkey and two abroad. The last award Kemal received was the Bjørnson Prize given by the Norwegian Academy of Literature and Freedom of Expression (Bjørnson Academy) on November 9, 2.
Yaşar Kemal died in İstanbul on February 28, 2015.

Reviews

[Agir(آگِر) · Rating 5 out of 5]

.بعد از هومر تاکنون، یاشار کمال برترین قصه پرداز سنتی است
.او فریاد مردمی است که دیگر صدائی ندارند
(الیا کازان(فیلمساز نامدار

چه خوب است که یاشار کمال سنت گمشده ی روایت گری را بازیافته است. دو هزار و پانصد سال پس از خاموشی قصه گوی یونانی(هومر)، که تاریخ و سیاست را زیر و زبر کرد، نوبت به داستان سرائی تروائی (یاشار کمال) رسیده است
رابرت کانترز

:در مورد کتاب

آخر این ها چگونه انسان هایی هستند؟ در دنیا چیزی غیر از منافع خودشان را نمی بینند. این که هیچ، برای یک قروش حاضرند یک انسان نابود شود. هر سال بخاطر این برنج ناقابل هزاران نفر، بچه و بزرگ، می میرند

داستانی در مورد کاشتن برنج و آمدن پشه مالاریا
سود بردن قدرتمندان و مریض شدن و مرگ دهاتی های فقیر
ما هرچی در میاریم پول خون آدمی زاده. ماها خون می مکیم. پشه خون می مکه؛ ما هم می مکیم

آنهم در سرزمینی که به محصول پنبه اش مشهور است :چوکورووا بمعنی دره گود
آب(برای آبیاری برنج) در این زمین های گود جمع می شود و خانه خرابی ها و بیماری ها آغاز می شود
چندین قانون به تصویب رسیده که بخشداری و ماموران قانون باید جلوی چنین زراعتی را بگیرد
ولی به قول یاشار کمال : قانون هست، حکومت هم هست، ولی کو؟

همه رشوه می گیرند و ساکت می شوند
...با آمدن بخشدار جدید اوضاع کمی تغییر می کند

مبارزه آغاز می شود
یک طرف اربابان و مالکان که بدترینشون "اوکچو اوغلو" است که می خواهند برنج را به هر بهایی بکارند و بخشدار را فریب می دهند که برنج هیچ ضرری به دهاتی نمی زند
اما طرف دیگر در بین دهاتی یک زن شصت ساله تُرک به اسم زینو و محمد علی کُرده وجود دارند که پا پس نمی کشند

زینو مانند مردها بود. زینو در میان دسته های رزمنده ی مبارزه ملی هم شرکت کرده بود
از آنجا که نیمی از جمعیت دِه کُرد بود، به سبک کردها، نام زینب را کوتاه کرده و او را "زینو" نامیده بودند

محمد علی کُرده آدم بی ملاحظه ای بود. پیش از سال 1933 یکی از مهمترین راهزنان کوه های توروس بود. از دهمین سال اعلام عفو عمومی استفاده کرده و از کوه ها پایین آمده و در "سازلی دره" به کار کشاورزی پرداخته بود. از ان روز تا به امروز آزارش به مورچه هم نرسیده بود. اما هرچه باشد این همان "ممو"ی قدیم کوهستان است

:ده پر از آب می شود و زینو صدایش در می آید

مردی نمونده، اگر قدیما ندیما بود.. اوکچو اوغلو را پاره می کردند. مردا هم زن شدن. آدمی مثل این کُرده (محمدعلی) قدیما مگه میذاشت بهش بد و بیراه بگن؟ تمام مردا اخته شدن

بخشدار با دیدن دهاتی های مریض به زینو و محمد علی می پیوندد برای مبارزه با زورمندان

لبخندی زد. آدمهایی که مثل کرم خاکی زندگی می کنند... ترسو، حیله گر، دروغ گو، اما زینو شیرزن. آن کُرده ، اسمش چی بود؟ راهزن...یک آن خوشحال گشت. می ارزد. بخاطر همین یک راهزن، همین یک بیوه زن، آن بچه های چشم قلمبیده هم که باشد، می ارزد، ارزش مبارزه را دارد.. به قیمت جان هم که باشد می ارزد

ولی باز فساد حکومتی و رشوه کار خودش را می کند و بخشدار را منتقل می کنند
با بی احترامی یعنی کوبیدن روی پیت حلبی بدرقه اش می کنند
اما مبارزه برای محمدعلی ها و زینو ها چنان ارزش والایی داشت که این چیزهای بی اهمیت زود فراموش می شود


:حرف آخر

مقدمه دکتر منوچهر بیگدلی خمسه آنقدر زیباست که چند جمله آن را در اینجا می آورم

یاشار کمال، نویسنده ستم ستیز، تاثیر اقتصاد را بر زندگی، اندیشه، رفتار و کردار اشخاص داستان های خود نشان می دهد. در کتاب "حلبی"، اقتصاد روابط افراد با یکدیگر و با جامعه شکل می دهد

کرد و ترک و عرب، سه نژاد، سه قوم گونه گون، که در یک سرزمین، در کنار یکدیگر هم زیستی دیرینه دارند، باهم دشمنی نمی ورزند. همه آنان دشمنی بزرگ و مشترک دارند...کرد و ترک را با یکدیگر خصومتی نیست. زینب، زن تُرک نژاد، در مبارزه زندگی هم دست و هم دوش محمدعلی، مرد دلاور کُرد است. کی است که از نفاق و جدائی میان کرد و ترک سود می برد؟

و جمله آخر ایشان را می شود تعمیم داد به همه نژادها و اعتقادات مختلف

[Nihan D. · Rating 5 out of 5]

Çeltik ağaları ve yeniyetme bir kaymakam arasında geçen hak mücadelesi. Birkaç adam zengin olacak diye koca bir köy hastalıktan sıtmadan kırılır mı? Menfaat ülkesinde kırılır. Köylünün yanında savaşan genç kaymakama da tayin yolu gözükür. Teneke sesleriyle uğurlanır.

[B. Han Varli · Rating 3 out of 5]

etrafında her şey silindi. koskoca, ıpıssız bir dünyada tek başına kaldı. korkunç bir karanlığa düştü. yuvarlanıyordu. bıçak gibi keskin, hissedilir bir yalnızlık duydu. ta iliklerinde duydu.

film festivalinde basın kartım ile -ehehe- sinemalar arasında koştururken yaşar kemal ile tanıştım.

aslında, yaşar kemal hakkında ortalama bir okurdan daha fazla şey biliyorum. adana'da öğrenci olduğum için her yıl anısına düzenlenen panellere katılıyorum, bu yıl da bahsettiğim festivalde yaşar kemal efsanesi isimli bir film var, ona da gideceğim.



kitapları ile tanışmak için neyi bekliyorum diye düşündükten sonra ince bir kitabı olan tenekeye başladım.

bildiğim birçok şeyle pratikte karşılaşmak hoş bir deneyimdi, bahsedilen karakteristik özellikleri okumaktan filan bahsediyorum.

didaktik bir dili var, yaşar kemal doğrudan anadolu'nun bir aynası olmuş; diyaloglarda şive ile karşılaşabiliyorsun, kitabın geneline baktığında adaletsiz ağalar ve ezilen köylüler hakkındaki rahatsızlık ve devlete yönelik yapılan eleştiri ile doğrudan muhatapsın.

türk okumuşu olarak pek bir şeyin değişmediğini yine görüp bir iç muhasebe de yapıyorsun elbette!

oyun olarak ankara dt ile hayat bulmuş bu arada...

[Semih Eker · Rating 5 out of 5]

Konu olarak, Çukurova'da(Yaşar Kemal yazıyorsa tabi ki de Çukurova olacak (: ) Çeltik ağalarının para hırsı ve buna bağlı olarak köylülere yaptıkları eziyet işlenmiş.

Yaşar Kemal konuyu hem roman hem de tiyatro metni şeklinde ele almış. Roman kısmında okunan olaylar silsilesi, tiyatro metni ile daha ayrıntılı şekilde işleniyor.

Uzun uzun yazılabilecek bu konuyu Yaşar Kemal kısaca, okuru sıkmadan, yine mükemmel bir anlatım ile işlemiş. Eseri okurken çeltik ağalarının yerine günümüz kişilerini koyarak okumanızı da ayrıca tavsiye ederim :)


* Kendine güvendiğin için yalancı değilsin. Yalan dolan bilmediğin için yalan karşısında yenileceksin. Yalanın gücü doğrunun güçsüzlüğünden değildir. Yalan teşkilat kurmuş, doğru yalnızdır. Yalanın geleneği var, senin doğrunun her gün yeniden yaratılması gerek. Her gün bir şafak çiçeği gibi yeniden açması gerek. Sen yenileceksin. Yenilmenin tadına varacaksın. Doğru yenilmeli. Yenilmeyen doğru yenmiş sayılmaz. Doğru yenile yenile öyle keskin bir hale gelmeli ki.. Yüz bin yıl su altında, yıkanmış, düzelmiş çakıltaşı gibi..

*''Hayat!" diyor kendi kendine. Gülümsüyor. "Solucan gibi yaşayan insanlar... Korkak, hilekar... Yalancı. Ama Zeyno Kadın. Kürt... Adı neydi? Eşkıya..." Bir an mesut oluyor. "Değer. Bir eşkıya, bir Zeyno Kadın, gözleri kocaman çocuklar için de olsa değer... Mücadeleye değer... Bir hayat pahasına da olsa değer..."

[lise.charmel · Rating 4 out of 5]

Un romanzo che ci porta nella Turchia degli anni Cinquanta: arruffona, clientelare, dove i potenti fanno la voce grossa con la povera gente e con i funzionari statali. Un giovane prefetto farà di tutto per mantenere la legalità, osteggiato da tutti.
La scrittura è molto distante da quella a cui sono abituata, ma lo stesso mi sono affezionata a questo inesperto Kaymakam che si prende a cuore le sorti dei contadini e lotta contro i coltivatori ricchi e disonesti per far mantenere la legge.

[Gulen · Rating 5 out of 5]

Benim okuduğum edisyon, 1975 yılı Cem Yayınevi edisyonu; annemin kitaplarından biri. Fakir Baykurt hayranı bir insanım, ama daha önce Yaşar Kemal okumamıştım. Köy romanlarını sevmeme rağmen insanın içini acıtan bir yanı da var bu romanların. İstanbul'da ya da Ankara'da her şey yolunda gözükürken Anadolu'nun içler acısı hali yürek burkuyor, eh bir de iyiler de kazanmıyor:( Teneke'de pamuğa ait Çukurova'da kolay kazanç için çeltik ekilmesi ve sıtmanın aileleri perişan ettiği bir dönem anlatılıyor. Bir de bu çeltik ağaları ile mücadele etmeye çalışan bir avuç insan. Koşullar değişse de, ülkemin değişmeyen gerçekleri.

Çok beğenerek okudum, daha detaylı Yaşar Kemal okuma vaktim gelmiş.

[Murat Dural · Rating 4 out of 5]

Göğsümün üstünde bir taş, o taş koca bir ülke, Anadolu... Yaşar Kemal'i okuyup bazı şeylerin hiç bitmediğini, biçim değiştirdiğini daha iyi görebiliyor insan. İnsana dair, insanlar arasına çekilen soyut, somut her sınır için harika bir yapıt. Bu kitabın çok önemli bir özelliği daha var; Bir novellaya yakışır uzunluktaki kitaba ek olarak yorumlanmış tiyatro oyunu senaryosunu da barındırıyor. Neden çok önemli, çünkü edebi yapıt ile onun görsel bir sanata yorumlandığı metni birebir görebiliyorsunuz. Öykülerini bir oyuna, senaryoya uyarlamak isteyenler için güzel başlangıç.

[Mehmet B · Rating 3 out of 5]

Torosların eteğinde asırlardır yaşayan olağanüstü diyalektiği sonsuzluğa kayıt düşmüş bir yazarımız Yaşar Kemal. Romanı okurken Çukurova'da gezintiye çıkıyor, toprağını, suyunu görüyor, kokluyorsunuz. Romanda rahatsız edici bir gerçeklik göze çarpıyor. Köylüler bir an haksızlığa isyan eder gibi görünseler de, günün sonunda kendileri için mücadele edenin, haksızlığa karşı duranın yanında yer almaktansa, onursuzca, çıkarları için çocuklarını sıtmayla öldüren, kâr etmek için köylülerin hayatlarını hiçe sayan ağaların safına geçiyorlar. Kitabın ikinci yarısında, romanın oyun halinde, haksızlıkla mücadelede başı çeken Zeyno'nun, ağadan aldığı üçyüz lirayla mücadelesinden bir anda vazgeçmesi, tüm destansı karakterini yerle bir ediyor. Köy halkı, onların haklarını savunduğu için sürgün cezası alan kaymakamı, ellerinde değneklerle tenekelere vurup aşağılayarak uğurluyorlar. Kitabın ağalara, zorbalara karşı mücadelenin imkansızlığını öne çıkarması, umudu tüketen bir edebiyat yaratıyor. Acıların ve umutsuzluğun gerçek olduğunu düşünebilir bir insan. Sanat ürünü olan edebiyat gerçeği olduğu gibi ortaya koymak mıdır, yoksa olması gereken için aşılacak yolları didaktik olmadan tartışmaya sunmak mı işin asıl yaratıcı kısmıdır? Haklı olmak sanat için yeterli midir?
Romanda köye gelen çiçeği burnunda kaymakamın 23. sayfada "sabahları kahvaltı yapmayan" bir kişiyken, 37. sayfada düzenli olarak "dışarıda kahvaltısını doktorla birlikte yapan" birine nasıl dönüştüğü sır olarak kalıyor.
Yaşar Kemal'in yazın gücü romanı hızlı ve keyifli okunur kılıyor...

[tyranus · Rating 4 out of 5]

Çukurova dendi mi nedense aklıma pamuktan bile önce hep Yaşar Kemal gelir, Çukurovayla özdeşleştirmişim demek ki Yaşar Kemal'i. Yine Çukurova'nın biraz hüzünlü, çokça mücadeleci ve sonu itibariyle de karamsar hikayelerinden biri. Genç, idealist bir kaymakamın sıtmadan yüzlercesini toprağa veren yoksul köylülerle birlikte, çeltik tarlalarına (pirinç tarlası) hukuksuz olarak ruhsat almaya çalışan Çukurovalı zengin ağalara karşı verdiği mücadelesi anlatılıyor kitapta. Çeltik tarlası için bol sulak alanlar gerekir, bu da beraberinde sivrisinekleri ve sıtmayı, ardından da ölümü getirir. Kimi 1'e 80 veren pirinçle gelen zenginliğin düşünü kurar, kimi de evladını canını sıtmadan kurtarmayı. Can derdi ile zenginlik düşünün, feodalite ile yoksul köylünün kavgasıdır; bu kavga ne bugünün kavgasıdır ne de dünün, aslında farklı biçimlerde hep vardır. Belki de biri, memleketin bir köşesinde şimdi yaşanmaktadır.

[Caterina · Rating 4 out of 5]

Yaşar Kemal'in anlatım dilini çok severim, akıcı, şiir gibi.

Teneke de dönem gerçeklerini anlatan bir kaymakam hikayesi. Ağalar, köylü cehaleti, sıtma, mücadele...

Okuyun, okutun...

[Argos · Rating 3 out of 5]

Bu novella 75 sayfa, kitapta bir de sahne oyunu formatında tekrarlanan bir bölüm olduğu için kitap 157 sayfa olmuş. Klasik bir Yaşar Kemal öyküsü. İnce Memed’den sonra zayıf kaçıyor doğal olarak. Yine de özellikle Türk-Kürt çatışmasının körüklendiği günümüzde okumak iyi gelecektir.

[Aslıhan Çelik Tufan · Rating 5 out of 5]

Novellası ayrı oyunu ayrı güzel!
Okuyunuz.

[Arda · Rating 4 out of 5]

Bu eserinde toprak ağaları ve köylü mücadelesini güzel bir şekilde işleyen Yaşar Kemal, bu mücadelenin yanında toprak ağalarının, devlet organlarını ve kanunları kendi lehlerinde kullanarak yerel yönetimler üzerinde söz sahipliği sağlayabilecekleri kozları da gözler önüne seriyor.

[Ehmed · Rating 4 out of 5]

İlk sesli kitap dinleme deneyimim.
Uzun zamandır gerçekleştirmek istediğim bir şeydi açıkçası. Daha önce A Song of Ice and Fire serisini bulmuştum, dinlemeyi düşünüyordum ama başlamak nasip olmadı. Geçenlerde birden aklıma geldi, sitenin birinde Teneke'yi bulunca hemen indirdim ve dinlemeye başladım.
Harika bir şey. Kadının biri kulağınızda masal anlatıyor sanki :D
Tabi sorunlar oldu, sanırsam indirdiğim dosyaların bazı bölümleri eksikti. Bu yüzden kitabını alıp okumam lazım ki eksiklikleri tamamlayayım. İstanbul Beyazıt Devlet Kütüphanesinin hazırladığı bir ses kaydı. Elvan Boran seslendiriyor. Okurken duraksamalar, yanlış okumalar, "hay allah, tüh" gibi kitapta olmayan sesler eklemeler biraz üzücü olmuş :D Ses kaydından oraları silseylermiş çok daha iyi olurmuş. Ayrıca Seslendiren Kürt aksanını berbat seslendiriyordu. Hiç olmamış yöresel konuşmalar. Ses kaydının sonunda birileriyle konuşuyorlardı orası da komikti :D
Bir sonraki sesli kitabım İngilizce olacak ve Harry Potter serisine başlayacağım. Umarım onlar da batırmazlar :D

[Yakup Öner · Rating 4 out of 5]

Yine bir Yaşar Kemal klasiği okuma zevkini yaşatıyor bize bu hikayede.Belkide başkaların sayfalarca uzun yazdığı romanlarda ancak sığdırabildiği, toparlayabildiği konuları, ustad kısacık bir kitaba sığdırmıştır.

[Em Chainey (Bookowski)]

Yaşar Kemal'in anısına; Mart ayı okuması...

[güzin tekeş · Rating 4 out of 5]

Lise yıllarında okumuştum, tazelemek keyifli, Anadolu insanının her dönemde umutsuz vaka olduğunu görmek moral bozucu oldu. Keşke birazcık daha uzun olsaymış, keşke bir sefer de iyiler kazansaymış...

[Zeren · Rating 4 out of 5]

100 sayfada Türkiye tarihi. Ezen, ezilen ve hep ezenin yanında olan düzen...

[Serbay GÜL · Rating 5 out of 5]

Kitabın içerisinden 2 bölüm var. İlk roman olan Tenekeyi okuyoruz, sonra da bu romanın tiyatro oyununa çevrilmiş halini okuyoruz. Zaten roman tam yetmiyor, balı ağzınıza çalıp bırakıyor üstat, ki o esnada tiyatro eseri olan hali imdada yetişiyor. Bu arada roman ve tiyatro eseri arasında da farklılar var. Romanda, aklımızda eksik kalan yerleri Tiyatro eseri tamamlıyor.

Yer Adana, konuysa devletin saçmalıkları ve ağalık sistemi içerisinde can çekişen (belki de kaypak) köylü sınıfı ve bir de dama taşı muamelesi gören kaymakam.

Hep merak etmişimdir, gerek yeşil çamda , gerek köy edebiyatımızda , özetle toplumcu gerçekçi eserlerde; haksızlıklar , kötü karakterler, birilerinin adına leke sürme gibi soysuz tavırlar sürekli işlenmiş olmasına, bu eserlerin hemen herkese ulaşmış olmasına ve bu karakterlerden sürekli nefret etmemize rağmen neden herkes o kötü olan karakter olmakta ısrarlı ? Kitap tam bir Türkiye geçeği ve hala hiç bir şey değişmedi. O gün dünya gücü olmak yalanlarıyla , vatanseverlik maskeleriyle çeltik tarlalarını savunup binlerce çocuğun sıtmadan ölmesine neden olan toplulukla, bugün aynı yalanlarla Nükleer Santralleri savunanlar arasında hiç bir fark yok.

[Narin · Rating 5 out of 5]

Günlerdir, bu kitaba yorumu nasıl yazsam da sonradan okuduğumda yine bir şeyler hatırlasam hissetsem, diye düşünüp duruyorum. Şimdi bu bekleme sürecinin bir sonunun olmadığına karar verdim çünkü kitap zaten zihnimde kendine bir yer edindi.
Kitap hikaye ve oyundan oluşuyor. Ben her iki kısmını da çok sevdim. Konu aynı olmasına rağmen hiç sıkılmadım, aksine bir konu nasıl hem hikaye hem de oyun olarak yazılır, bunu bir ders kitabıymışçasına inceleme ve görme fırsatı buldum.
Kitabın özellikle oyun kısmında Tellal'ın fincanla olan hikayesi beni çok etkiledi. Hem umut hem umutsuzluk vericiydi.

[Marla'dan Alıntılar · Rating 5 out of 5]

Yaşar Kemal’den yine mükemmel, bizi bize anlatan bir kitap. Üstelik bu sefer romanın sonunda oyunlaştırılmış metni de var. Teneke tiyatro metnine dönüştürülerek yurt dışında sahnelenmiş ve başarılı olmuş. İsterseniz bu metni de okuyabilirsiniz. Roman beni çok etkilediği için ben kitabın kafamda olduğu gibi kalmasını istedim ve bu metni okumadım.

[Okan Nurcan · Rating 4 out of 5]

Yaşar Kemal’in insanı içine çeken efsanevi ve mitolojik anlatımıyla kısa bir Çukurova romanı.Fim tadında bir solukta okunabilecek bir anlatı.Çeltik ağaları ve gözü kara bir kaymakam arasındaki amansız çekişme; diğer tarafta arada kalan Anadolu insanının bitmeyen çile türküsü.

[erynde · Rating 5 out of 5]

Bütün bu olanlar bitenler şaşırtıyordu onu. Bu insanlar, ne insanlar böyle? Faydalarının dışında gözleri dünya görmüyor. Görmüyor değil, bir kuruş için bir insana kıyabiliyorlar. Her yıl, sırf çeltik yüzünden binlerce kişi, çocuk ölüyor. Onlara analar "Katiller!" diye bağırıyorlar. Onlar gene tınmıyorlar. Bir kasaba halkı ellerinden zar ağlıyor. Onlara, yüzlerine karşı değil ama, arkadan arkaya düşman kesilmiş. Çok zaman, yalınayak, başıkabak, imanına tak demiş bir köylü, çarşının orta yerinde bir çeltikçi ağasının suratına bütün kinini kusuveriyor. Zehir gibi. Öteki oralı bile olmuyor.

Sadece bu paragrafla ne kadar çok şey anlatılıyor aslında; sadece o dönem hakkında değil, şimdi yaşadıklarımız hakkında da. Para için insanların yaşadığı zorlukları göz ardı edenlerin bunu nasıl kolaylıkla ve ustalıkla yaptığı, yalan söylemekte ne kadar başarılı oldukları, bilmeyenin nasıl inandığı, bazen bilenin inanmaktan başka çaresinin kalmadığı...

Çukurova'ya pamuk yerine çeltik eken ve bunu "memleket için yapıyoruz, sıtmaysa sıtma, sizin canınızdan daha kıymetli bu çeltikler" şeklinde sunarak köylünün hastalıkla ve su baskınlarıyla tek başına mücadele etmesine sebep olan çeltik ağalarıyla bunu durdurmaya kararlı genç, yeni mezun olmuş bir kaymakamın arasındaki çatışmayı anlatıyor bu kitap. Kitaptaki karakterlerin para için yapabilecekleri, yüzsüzlükleri ve açgözlülükleri o kadar korkunç ki kitabı okurken hiç olmadığım kadar sinirlendim. En kötü tarafı da, kitabı okurken buna en şiddetle karşı çıkanların bile sınırları olduğunu, hükümetin bile artık hükümet olarak vermesi gereken kararları veremez duruma getirildiğini çok net bir şekilde görebiliyor insan. Para için söylenen yalanlar ve gerçekten iyi şeyler yapmak isteyen insanların nasıl karşılandığı gözler önüne serilmiş ve rahatsızlık verecek derecede günümüzden manzaralar gibi hissettiriyor.

Kitabın başlığının başlarda hiçbir anlamı olmadığını düşündüm ama elbette bunu düşünmekte çok hatalıydım.

Kitabın iki kısmı var, biri roman biri de yazarın romandan uyarladığı tiyatro oyunu. Tiyatro oyununu daha okuyamadım ancak biraz göz gezdirdim ve anladığım kadarıyla romandan tamamen kopuk değil. Vaktim olduğunda onu da okumak istiyorum ancak şu an sadece roman olan kısmıyla yetineceğim.

Herkesin okuması gereken, 5/5 bile az gelen bir kitap.

[raShit · Rating 3 out of 5]

"Sen sen ol, görünüşe aldanma. İnsanlar ikiyüzlüdür."

[Elif Beste Gül · Rating 5 out of 5]

Eserin sonunda her ne kadar çeltikçi ağalar kazanmış gözüksede zafer halkın gözünün açılmasıyla elde edilmiştir.

[Elif · Rating 4 out of 5]

Plajda kitabi okurken beni goren bir bayanin kulagima egilip yavasca “ Yasar Kemal okuyan kaldi mi bu ulkede” deyisi cikmayacak aklimdan...

[Cem Yüksel · Rating 3 out of 5]

Anadolu’daki ırgatın kimbilir kaç yüzyıldır süregiden hikayesi. Her ne kadar eski gibi gözükse de , bugüne bakınca aynı eşrafın , ağanın benzer halde olduğunu, kitapta yazdığı gibi Ankara’nın da değişmediğini görmek mümkün. Yine de akılda umuda yönelik kitaptan bir kaç cümle kalıyor . “Yalanın gücü doğrunun güçsüzlüğünden değildir .. yalan teşkilat kurmuş, doğru yalnızdır. Yalanın geleneği var , senin doğrunun her gün yeniden yaratılması gerek. Her gün bir şafak çiçeği gibi yeniden açması gerek. .. doğru yenile yenile öyle keskin bir hale gelmeli ki ..”

[Nursena Pancar · Rating 5 out of 5]

Yaşar Kemal okuyunca Çukurova'ya dair saygım artıyor. Bu kadar verimli toprakların her zerresinin değerli olduğunu görüyorum. Kitapta anlatılanlar bir kurgudan ibaret değil. Hem maddi hem manevi anlamda büyük bir emeği var bu topraklarda yaşayan insanların.

[N.n · Rating 3 out of 5]

Yeni kurulmuş bir devletin sancılarını, hükumet - halk ilişkilerini ve siyaseti kısacık bir romana çok da güzel anlatılmış. Roman olarak da tiyatro olarak da okuması çok keyifliydi. Tabi romanı okuduktan hemen sonrasında tiyatrosunu okumak biraz yorucu ve sıkıcıydı. Ek olarak, ne kadar toplumcu bir eser de olsa, herhangi bir edebi eserde şive/ağız görmek, yazım dilinin dışına çıkarak konuşma dilinin esere dahil edilmesini okuma zevki açısından hoş bulmuyorum.

[Mavikus · Rating 3 out of 5]

Mücadelen inanıyorsan sonsuza kadar sürmeli. Kimse senin yanında olmasa da kendine yetersin bu yolda...