الإيمان والحرية

by محمد مجتهد شبستری

Persian

Genres: Religion, Philosophy

278 pages, Paperback

First published January 1, 1997

About the author

Mohammad Mojtahed Shabestari is a highly influential Iranian philosopher, theologian, writer and distinguished professor at Tehran University. He is noted for his idea that ad-din, (religion) is perfect, but not all-encompassing, i.e. it does not possess the answer to every question.
محمد مجتهد شبستری اندیشمند مسلمان ، قرآن شناس و استاد سابق دانشگاه تهران است. وی به خاطر نظرات جدید خویش در مورد هرمنیوتیک و فهم متون دینی چهره شاخصی است.
محمد مجتهد شبستری در سال 1315 در شبستر (آذربایجان شرقی) چشم به جهان گشود. وی مدت 18 سال در حوزه علمیه قم به تحصیل و تحقیق در فلسفه و کلام اسلامی، فقه و اصول و تفسیر پرداخت و در بالاترین سطوح حوزوی تحصیلات خود را به پایان رساند.
در سال 1348 به دعوت دکتر سید محمد بهشتی برای اداره مرکز اسلامی هامبورگ به آلمان رفت. وی با سمت مدیر مرکز اسلامی هامبورگ مدت 9 سال در کشور آلمان اقامت داشت. اقامت در اروپا برای وی فرصتی پیش آورد تا با تسلط بر زبان آلمانی در فرهنگ و تمدن غرب به ویژه فلسفه جدید و الهیات مسیحی از نزدیک مطالعات و تحقیقاتی به عمل آورد.
مجتهد شبستری در سال 1357 به ایران بازگشت. وی در بیست سال اخیر ارتباط علمی و فلسفی خود با جهان غرب را همواره حفظ کرده و در سمینارها و کنفرانس‌های بین‌المللی متعدد که به مباحث الهیات تطبیقی و یا گفتگوهای میان ادیان مرتبط است شرکت نموده و در آنها سخنرانی کرده است.
در سال 1386 آخرین نظریات وی در باب هرمنوتیک متون دینی اسلامی (قرآن) به صورت یک مقاله مفصل با عنوان «قرائت نبوی از جهان» و یک مصاحبه با عنوان «هرمنوتیک، تفسیر دینی جهان» در شماره 6 فصلنامه مدرسه منتشر شد که مخالفتها و موافقت‌های دامنه‌داری را برانگیخت. در این مقاله و مصاحبه برای اولین بار وی این نظر را را مطرح کرد که قرآن کریم، «کلام نبوی» پیامبر اسلام است و محصول وحی است و نه خود وحی، قرائتی است توحیدی از جهان در پرتو وحی. بحثها و چالشهای انگیخته شده پیرامون این نظریه همچنان ادامه دارد.

Reviews

[Mohammad Mirzaali · Rating 3 out of 5]

جالب و شاید اندکی عجیب است که روشن‌فکران دینی/ نواندیشان دین‌دار/ دین‌اندیشان متجدّد در ایران چندان به بازسازی و احیای مفهوم «ایمان» علاقه نشان نداده‌اند، و در نظرشان، نواندیشی در دین، تنها، از قبیل تطبیق ساحت‌های اجتماعی و سیاسیِ دین با اقتضاءات دنیای مدرن بوده است. این شگفتی زمانی معنادارتر می‌شود که بفهمیم اغلب این روشنفکران گوهر دین را در «تجربه‌ی دینی» یافته‌اند، پس نتیجتاً احیای دین بایست در نسبت با «ایمانِ به موجبِ تجربه‌یِ دینیِ در عصرِ حاضر» شکل بگیرد؛ چون دین چیزی جز این نبایست باشد

با تمام این احوال شاید تنها محمّد مجتهد شبستری و کمی هم احمد (آرش) نراقی بر «ایمان» -به عنوان تجربه‌ای که بایست «نو» شود- دست گذاشته‌اند و اغلب روشنفکران دینی (؟) در کتاب‌های‌شان (در واقع در مجموعه‌سخنرانی‌های مکتوب‌شان) چندان رغبتی به این امر نشان نداده‌اند. پس این کتاب از همین رو نقطه‌ی عطف و کوشش قابل توجّهی در کارنامه‌ی نواندیشی دینی ست و به خصوص در نیمه‌ی آغازین‌اش خواننده را با تحلیل جالبی از مفهوم سهلِ ممتنعِ «ایمان» مواجه می‌کند که رنگ-و-بوی الاهیات جدید مسیحی دارد و نویسنده سعی دارد با آن به تعریفِ ساز-و-کاری هرچند کلّی برای رِفُرم در دین بپردازد

[Hussein Azher]

لا جديد بالنسبه لمن قرأ اهم كتب الحداثويين

[Shorooq Ahmed · Rating 4 out of 5]

كتاب لطيف جدًا، تحدث الكاتب فيه عن امور متعددة بشكل مختصر، ينفع الكتاب للتنويه لمداخل اخرى، اعتمد الكثير الكاتب على المقارنات او ازدواجية المفاهيم للتوضيح..

اعتقد ان الكاتب أبدع في الفصل الأول فصل " معاني الإيمان " الذي اختتمه بالإيمان و حرية الإنسان فحلل بطريقة دقيقة منطقية المعاني في الايمان الديني لإثبات ان الخطاب الديني حفظ للإنسان حريته و تجاوز الفكرة في الخطاب.

أعتقد الكاتب ناقد تنظيري أكثر مما هو مفكر ، الفصو التي تحدث فيها عن فكره و اشتغل فيها به كانت عظيمة بالنسبة لي..

الكاتب لديه سلاسة و ليونة يشعر بها القارئ، طبعاً كان في كتابته مقسم المسلمين الى اشاعرة و معتزلة و العارفين... و كان يتطرق الى العلماء المسلمين الشيعيين، و هو ما أراه كمفكر حيادي لا يعتبر موضوعيًا، و لكن كإنسان كاتب متوقع ذلك و مقبول، الا انه كان معتدل الطرح مقبول لي شخصيًا بمختلف الشخصيات التي استخدمها.. لذلك تحتاج قراءة عادلة بوعي.. فبعض الأفار بالنسبة لي مرفوضة كشخص.

و اخيرًا الكاتب لديه لفحة تصوف على ما اعتقد لطيفة .. جعلت معظم الطرح إنساني جدًا..
لم يقدم اي تعمق في المفاهيم كما لم يقدم حلول او طرق..

[I'm Kian · Rating 4 out of 5]

کتابی در زمینه دین پژوهی،الهیات جدید و هرمنوتیک