What do you think?
Rate this book
Een weldadige kracht: Christelijk geloof en het alledaagse in het licht van de Geest
In 'Een weldadige kracht' onderzoekt theoloog Kees van der Kooi de rol van de Geest in ons geloof en ons alledaagse bestaan. De Geest trekt zowel mens als wereld naar de toekomst, want het project van God is nog niet voltooid. Daarom worden we uitgenodigd om met open ogen en oren te letten op de momenten waarop de kracht van de Geest inbreekt en nieuwe hoop wekt in de leegte.
- GenresTheology
255 pages, Kindle Edition
Published September 22, 2025
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 6 of 6 reviews
May 20, 2026
Een uitgebreid, inzichtgevend boek over de Geest vanuit gereformeerde hoek. Theologisch geschreven, dus niet heel toegankelijk (dat verschilt zoals aangegeven per hoofdstuk wel een beetje, maar in het algemeen vond ik het ook vrij ingewikkeld). Mooie uitleg over de werking van de Geest door de tijd heen, in de geschiedenis en hoe dat globaal vorm krijgt richting de uiteindelijke vernieuwing. Persoonlijke werking van de Geest komt minder aan bod, logisch gezien de kerkelijke achtergrond maar daardoor wel wat abstracter en dus minder praktisch.
June 27, 2026
Dit boek valt eigenlijk uiteen in twee delen. In het eerste deel werkt Van der Kooij zijn christologie uit. Hij ziet problemen met een exclusieve logos-christologie. Hij pleit voor een pneuma-christologie of een opklimmende christologie, zonder de logos-gedachte, of een neerdalende christologie, geheel laten vallen. Beide ‘vensters’ zijn dus niet in op één duidelijke lijn te krijgen, en dat is niet erg. In de Pneuma-christologie is meer ruimte voor de worstelingen en emoties van Jezus zelf, en zo mogen we dat ook in God veronderstellen. Hij herinterpreteert zo de klassieke godsleer aangaande Gods almacht, alwetendheid en impassibiliteit (p.91-96). Dit stuk was technisch, diepgaand, maar toch goed te volgen voor de geïnteresseerde leek.
In het tweede deel werkt hij meer uit hoe de Geest in ons dagelijks leven een rol speelt of zou kunnen spelen. Hoofdstuk 5 lijkt als een soort scharnier te functioneren, waarbij pneumatologie van Calvijn, Schleiermacher en Kuyper wordt behandeld. Hierbij rijst er aandacht voor het onderscheid tussen de algemene werkingen van de Geest en zijn bijzondere genade. Van der Kooij is daar niet zo gelukkig mee, maar komt evenmin met een helder alternatief.
Waardevol is hoe we volgens Van der Kooij de geesten kunnen onderscheiden (p.211-218). Zo moeten we letten op coherentie met de apostolische geloofsbelijdenis, het eerbiedigen van het onderscheid van God en mens, het christocentrisch van de werking van de Geest, de zelfverloochening waartoe de Geest leidt, het eschatologische ervan etc. Kortom, erg praktisch.
Er ontbreekt een duidelijke lijn en de samenhang tussen de twee delen. Het zijn dan ook bewerkte lezingen in plaats van één lopend betoog. Daarmee blijft het voor mij wat vaag wat het herrijken van de christologie mijn dagelijks ervaren van de Geest te maken heeft, bijvoorbeeld. Kunnen we zeggen dat de exclusiviteit van de Christus uit de logo-christologie volgt, terwijl de pneuma-christologie slechts een relatief verschil van de mate van de Geest laat merken? Dit lijkt Van der Kooij wel te suggeren als hij het onderscheid tussen de inwoning van de Geest bij ons en bij Christus uitdrukt in de term ‘enhypostasie’ (p.146), zoals Christus dat in de klassieke termen was naar zijn menselijke natuur, maar wij niet.
Al met al biedt dit boek veel aan decennia theologische doordenking van christologie en pneumatologie, en de samenhang hiervan. Van der Kooij stelt hele terechte vragen bij de klassieke gereformeerde dogmatiek, zonder overigens in de buurt van open theïsme of vrijzinnigheid te komen. Gods overwint immers ook de weerstand van de mens (p.95). Toch had de samenhang en uitwerking in dit boek wat grondiger gekund. Misschien is het wel stof voor twee boeken, of zelfs een herschreven dogmatiek. Het lijkt nu op een dogmatiek die voor half af is, alsof hij zijn christelijke dogmatiek hier en daar wilde herhalen en bijstellen.
In het tweede deel werkt hij meer uit hoe de Geest in ons dagelijks leven een rol speelt of zou kunnen spelen. Hoofdstuk 5 lijkt als een soort scharnier te functioneren, waarbij pneumatologie van Calvijn, Schleiermacher en Kuyper wordt behandeld. Hierbij rijst er aandacht voor het onderscheid tussen de algemene werkingen van de Geest en zijn bijzondere genade. Van der Kooij is daar niet zo gelukkig mee, maar komt evenmin met een helder alternatief.
Waardevol is hoe we volgens Van der Kooij de geesten kunnen onderscheiden (p.211-218). Zo moeten we letten op coherentie met de apostolische geloofsbelijdenis, het eerbiedigen van het onderscheid van God en mens, het christocentrisch van de werking van de Geest, de zelfverloochening waartoe de Geest leidt, het eschatologische ervan etc. Kortom, erg praktisch.
Er ontbreekt een duidelijke lijn en de samenhang tussen de twee delen. Het zijn dan ook bewerkte lezingen in plaats van één lopend betoog. Daarmee blijft het voor mij wat vaag wat het herrijken van de christologie mijn dagelijks ervaren van de Geest te maken heeft, bijvoorbeeld. Kunnen we zeggen dat de exclusiviteit van de Christus uit de logo-christologie volgt, terwijl de pneuma-christologie slechts een relatief verschil van de mate van de Geest laat merken? Dit lijkt Van der Kooij wel te suggeren als hij het onderscheid tussen de inwoning van de Geest bij ons en bij Christus uitdrukt in de term ‘enhypostasie’ (p.146), zoals Christus dat in de klassieke termen was naar zijn menselijke natuur, maar wij niet.
Al met al biedt dit boek veel aan decennia theologische doordenking van christologie en pneumatologie, en de samenhang hiervan. Van der Kooij stelt hele terechte vragen bij de klassieke gereformeerde dogmatiek, zonder overigens in de buurt van open theïsme of vrijzinnigheid te komen. Gods overwint immers ook de weerstand van de mens (p.95). Toch had de samenhang en uitwerking in dit boek wat grondiger gekund. Misschien is het wel stof voor twee boeken, of zelfs een herschreven dogmatiek. Het lijkt nu op een dogmatiek die voor half af is, alsof hij zijn christelijke dogmatiek hier en daar wilde herhalen en bijstellen.
August 19, 2025
Een boek van een hoog niveau. En dat bedoel ik op drie manieren:
1) Het is een erg goed boek, vol met zinnige theologie, met wijsheid, met diepgang en dat alles vanuit een diepe gelovige betrokkenheid en liefde voor God, de kerk en de wereld. Dit boek helpt enorm om verstandig en gelovig te spreken over de Geest met volop oog voor rijke theologische tradities en met openheid voor charismatische vernieuwing.
2) Het is een moeilijk boek. Van der Kooi is zo ongelooflijk thuis in het huis van de theologie dat hij zich zeer gemakkelijk door dat huis heen beweegt en allerlei verbanden legt en taal gebruik die voor hem vanzelfsprekend zijn. Hoewel ik ook geschoold ben als theoloog zou ik af en toe toch de behoefte hebben dat hij iets meer uitlegt of iets meer fungeert als gids-in-eigen-huis en rekening houdt met de drempels, opstapjes en duisternis waar hij als bewoner geen last van heeft, maar die voor een bezoeker in dit huis toch even wennen zijn. Ik vermoed dat dit voor mensen die niet theologisch geschoold zijn nog sterker geldt. (Van der Kooi heeft dit zelf ook wel in de gaten, hij geeft in zijn inleiding een leeswijzer, waarbij hij de wat ingewikkelder hoofdstukken onderscheidt van de wat toegankelijker hoofdstukken. En ook door gebruik te maken van hoofdtekst en kleine-letter passages - maar ook de toegankelijkere hoofdstukken zijn nog steeds van een hoog niveau).
3) Het boek gaat over 'hoge' dingen: over het handelen van de Geest en Zijn aanwezigheid en betrokkenheid in het alledaagse, over het Koninkrijk van God en de krachten van de Heer, over gaven, vruchten en zalving, over koningen, priesters en profeten, over genade, vernieuwing, gerechtigheid, klimaat en eigendom in het licht van Jezus. Het boek helpt om als klein mens te leven voor de allerhoogste. Een hoog niveau dus.
1) Het is een erg goed boek, vol met zinnige theologie, met wijsheid, met diepgang en dat alles vanuit een diepe gelovige betrokkenheid en liefde voor God, de kerk en de wereld. Dit boek helpt enorm om verstandig en gelovig te spreken over de Geest met volop oog voor rijke theologische tradities en met openheid voor charismatische vernieuwing.
2) Het is een moeilijk boek. Van der Kooi is zo ongelooflijk thuis in het huis van de theologie dat hij zich zeer gemakkelijk door dat huis heen beweegt en allerlei verbanden legt en taal gebruik die voor hem vanzelfsprekend zijn. Hoewel ik ook geschoold ben als theoloog zou ik af en toe toch de behoefte hebben dat hij iets meer uitlegt of iets meer fungeert als gids-in-eigen-huis en rekening houdt met de drempels, opstapjes en duisternis waar hij als bewoner geen last van heeft, maar die voor een bezoeker in dit huis toch even wennen zijn. Ik vermoed dat dit voor mensen die niet theologisch geschoold zijn nog sterker geldt. (Van der Kooi heeft dit zelf ook wel in de gaten, hij geeft in zijn inleiding een leeswijzer, waarbij hij de wat ingewikkelder hoofdstukken onderscheidt van de wat toegankelijker hoofdstukken. En ook door gebruik te maken van hoofdtekst en kleine-letter passages - maar ook de toegankelijkere hoofdstukken zijn nog steeds van een hoog niveau).
3) Het boek gaat over 'hoge' dingen: over het handelen van de Geest en Zijn aanwezigheid en betrokkenheid in het alledaagse, over het Koninkrijk van God en de krachten van de Heer, over gaven, vruchten en zalving, over koningen, priesters en profeten, over genade, vernieuwing, gerechtigheid, klimaat en eigendom in het licht van Jezus. Het boek helpt om als klein mens te leven voor de allerhoogste. Een hoog niveau dus.
December 30, 2025
Een boeiend boek over de Geest, ofwel de Heilige Geest of de Geest van God – en dan vooral met de focus op het werk van die Geest in het gewone leven van gewone mensen. “De Geest doet leven” – dat is wel de allerkortste samenvatting die Kees van der Kooi geeft. En hij werkt dat goed uit. Met nog een kernachtig citaat: “God is in onze wereld, in het alledaagse, door zijn Geest aanwezig, steunend, helend, reddend en zegenend.”
Van der Kooi is theoloog met een brede blik – op de geschiedenis, op de Bijbel, en op tal van theologen uit de brede christelijk traditie. Daarbij gaat het om steeds weer om de dagelijkse leefwereld, en niet over super bijzondere ervaringen van enkelingen.
Die breedte en die focus maakten dat ik het boek met veel plezier las.
Wat mij trof tijdens het lezen:
“Jezus Christus is het centrale gegeven van kerk en theologie. Dat moet gezegd worden, juist als het gaat om de Geest. Jezus Christus als de levende Heer is in het Nieuwe Testament de eschatologische horizon van heel de geschiedenis, en de Geest is uitgezonden om ons die toekomst in te trekken.”
“De Geest verheerlijkt Jezus Christus in de huidige tijd; dat wil zeggen dat de Geest zal vervullen en voltooien wat al werkelijkheid is geworden in Jezus Christus.”
“Wanneer van de Geest van God gezegd wordt dat deze kracht of macht als weldadige kracht zich op allerlei plaatsen kan manifesteren, tegen kwaad en vloek in, ja dat de Geest ons in gemeenschap met God brengt, kan er uitgekeken of zelfs gespeurd worden of en hoe zich dat voltrekt in onze eigen leefwereld.”
“Het bijbelse narratief geeft reden om over God en onze geschiedenis te denken als over een geschiedenis waarin God met ons meegaat in het leven, bezig is ons te prikkelen, aan te sporen, uit te nodigen, een toekomst waarin Gods hele schepping vernieuwd zal zijn binnen te trekken. In dat geheel is de Heilige Geest aan het werk, in de schepping, in de geschiedenis van Israël, in Jezus Christus, en ten slotte ook bij ons actief, als inwoning.”
“Het inwonen van de Geest is geen stil samen-zijn, maar moet als een reddend en herstellend werk worden gezien. (…) God is als Geest niet gebonden aan dat wat voorspelbaar is of vastligt in het verleden. God is creatief, kan iets nieuws scheppen.”
“Door de Heilige Geest komt God dichtbij. (…) De Geest is de goede en zegenende kracht van God waardoor Hij zijn kinderen beschermt en bemoedigt op hun pelgrimstocht in deze wereld. Het werk van de Geest heeft duur en uitgebreidheid.”
“De Geest doet leven. Deze omschrijving van het werk van de Geest is fundamenteel en vormt de grondslag voor wat verder over de Geest te zeggen is. (…) Een tweede karakteristiek van het werk van de Geest (…) is dat Hij een kracht is tot bevrijding.”
“Er is een zee van lijden en gemis. Daarom wacht de Geest die levend maakt nog een werk waarvan de vervulling nog smartelijk uitstaat. Het is op dit punt dat aandacht voor de Geest als bron van creativiteit het beeld van God een beweeglijkheid geeft die in de theologie nauwelijks is verwerkt.”
“God is in onze wereld, in het alledaagse, door zijn Geest aanwezig, steunend, helend, reddend en zegenend.”
“Een theologie van de Heilige Geest plaatst God niet buiten de orde van het gewone. Integendeel, Hij woont in wat ons alle dagen tegemoetkomt: in het licht dat ’s morgens door de kieren van de gordijnen binnenkomt, in de smaak van voedsel, in de klank van muziek. Hij valt met dat geschapene niet samen, maar komt ons daarin tegemoet, langszij, onzegbaar nabij. De Geest heeft vrij spel. Dat zijn goede dingen – in klassieke taal: weldaden – waar God de bron van is.”
“De vraag waar God aan het werk is, is aan de orde. Is Hij aanwezig in het gewone leven, of is Gods kracht manifest in het bijzondere en spectaculaire? Goede theologie dient ervoor om niet over het werk van God in het alledaagse leven heen te kijken en voor het buitengewone dankbaar te zijn.”
“De ervaringen van Gods ongewone presentie en werking leidden ertoe dat voortaan vooral de gaven en verschijnselen van tongentaal, profetie en genezing werden beschouwd als bewijs voor Gods zegen en aanwezigheid. Verrassende ervaringen van leiding, troost, hulp, vermaning of andere momenten waarop God mensen gebruikt voor kerk en wereld raken zo buiten het blikveld.”
“Wat kunnen wij waarnemen als werk van Gods Geest als we eenmaal Jezus Christus als het licht der wereld hebben leren kennen?”
“De drie dimensies van het koninklijke, priesterlijke en profetische kunnen helpen om koers te kiezen, en om met open ogen en open oren de samenleving in te gaan, het leven aan te durven, geduld te oefenen, met anderen en met onszelf, en ons ‘te laten leiden door al wat waar is, zuiver, beminnelijk en eervol is, kortom al wat deugdzaam is en lof verdient’ (Fil. 4:8).”
“Het evangelie is een weldadige kracht die vorm heeft gekregen in patronen van zorg, gedeelde verantwoordelijkheid en wederzijdse solidariteit, kortom in een geheel van waarden. Waarom zou de christelijke kerk, wanneer zij eenmaal Christus als licht der wereld heeft ontdekt, ook niet dankbaar mogen zijn voor al deze niet-vanzelfsprekende patronen en instituties, en in deze humaniteit de humanitas van Christus mogen ontdekken en ervoor danken? ‘Door uw licht zien wij het licht.’”
“Vrijwillige zelfbeperking met het oog op leefbaarheid voor mens en dier vereist moed, persoonlijke moed, politieke moed, rekenwerk, initiatief van gemeenschappen. Het is gedrag dat theologisch bevestigd kan worden als passend bij de manier waarop Psalm 24 over de wereld spreekt: ‘Van de HEER is de aarde en alles wat daar leeft, de wereld en wie haar bewonen.’”
Van der Kooi is theoloog met een brede blik – op de geschiedenis, op de Bijbel, en op tal van theologen uit de brede christelijk traditie. Daarbij gaat het om steeds weer om de dagelijkse leefwereld, en niet over super bijzondere ervaringen van enkelingen.
Die breedte en die focus maakten dat ik het boek met veel plezier las.
Wat mij trof tijdens het lezen:
“Jezus Christus is het centrale gegeven van kerk en theologie. Dat moet gezegd worden, juist als het gaat om de Geest. Jezus Christus als de levende Heer is in het Nieuwe Testament de eschatologische horizon van heel de geschiedenis, en de Geest is uitgezonden om ons die toekomst in te trekken.”
“De Geest verheerlijkt Jezus Christus in de huidige tijd; dat wil zeggen dat de Geest zal vervullen en voltooien wat al werkelijkheid is geworden in Jezus Christus.”
“Wanneer van de Geest van God gezegd wordt dat deze kracht of macht als weldadige kracht zich op allerlei plaatsen kan manifesteren, tegen kwaad en vloek in, ja dat de Geest ons in gemeenschap met God brengt, kan er uitgekeken of zelfs gespeurd worden of en hoe zich dat voltrekt in onze eigen leefwereld.”
“Het bijbelse narratief geeft reden om over God en onze geschiedenis te denken als over een geschiedenis waarin God met ons meegaat in het leven, bezig is ons te prikkelen, aan te sporen, uit te nodigen, een toekomst waarin Gods hele schepping vernieuwd zal zijn binnen te trekken. In dat geheel is de Heilige Geest aan het werk, in de schepping, in de geschiedenis van Israël, in Jezus Christus, en ten slotte ook bij ons actief, als inwoning.”
“Het inwonen van de Geest is geen stil samen-zijn, maar moet als een reddend en herstellend werk worden gezien. (…) God is als Geest niet gebonden aan dat wat voorspelbaar is of vastligt in het verleden. God is creatief, kan iets nieuws scheppen.”
“Door de Heilige Geest komt God dichtbij. (…) De Geest is de goede en zegenende kracht van God waardoor Hij zijn kinderen beschermt en bemoedigt op hun pelgrimstocht in deze wereld. Het werk van de Geest heeft duur en uitgebreidheid.”
“De Geest doet leven. Deze omschrijving van het werk van de Geest is fundamenteel en vormt de grondslag voor wat verder over de Geest te zeggen is. (…) Een tweede karakteristiek van het werk van de Geest (…) is dat Hij een kracht is tot bevrijding.”
“Er is een zee van lijden en gemis. Daarom wacht de Geest die levend maakt nog een werk waarvan de vervulling nog smartelijk uitstaat. Het is op dit punt dat aandacht voor de Geest als bron van creativiteit het beeld van God een beweeglijkheid geeft die in de theologie nauwelijks is verwerkt.”
“God is in onze wereld, in het alledaagse, door zijn Geest aanwezig, steunend, helend, reddend en zegenend.”
“Een theologie van de Heilige Geest plaatst God niet buiten de orde van het gewone. Integendeel, Hij woont in wat ons alle dagen tegemoetkomt: in het licht dat ’s morgens door de kieren van de gordijnen binnenkomt, in de smaak van voedsel, in de klank van muziek. Hij valt met dat geschapene niet samen, maar komt ons daarin tegemoet, langszij, onzegbaar nabij. De Geest heeft vrij spel. Dat zijn goede dingen – in klassieke taal: weldaden – waar God de bron van is.”
“De vraag waar God aan het werk is, is aan de orde. Is Hij aanwezig in het gewone leven, of is Gods kracht manifest in het bijzondere en spectaculaire? Goede theologie dient ervoor om niet over het werk van God in het alledaagse leven heen te kijken en voor het buitengewone dankbaar te zijn.”
“De ervaringen van Gods ongewone presentie en werking leidden ertoe dat voortaan vooral de gaven en verschijnselen van tongentaal, profetie en genezing werden beschouwd als bewijs voor Gods zegen en aanwezigheid. Verrassende ervaringen van leiding, troost, hulp, vermaning of andere momenten waarop God mensen gebruikt voor kerk en wereld raken zo buiten het blikveld.”
“Wat kunnen wij waarnemen als werk van Gods Geest als we eenmaal Jezus Christus als het licht der wereld hebben leren kennen?”
“De drie dimensies van het koninklijke, priesterlijke en profetische kunnen helpen om koers te kiezen, en om met open ogen en open oren de samenleving in te gaan, het leven aan te durven, geduld te oefenen, met anderen en met onszelf, en ons ‘te laten leiden door al wat waar is, zuiver, beminnelijk en eervol is, kortom al wat deugdzaam is en lof verdient’ (Fil. 4:8).”
“Het evangelie is een weldadige kracht die vorm heeft gekregen in patronen van zorg, gedeelde verantwoordelijkheid en wederzijdse solidariteit, kortom in een geheel van waarden. Waarom zou de christelijke kerk, wanneer zij eenmaal Christus als licht der wereld heeft ontdekt, ook niet dankbaar mogen zijn voor al deze niet-vanzelfsprekende patronen en instituties, en in deze humaniteit de humanitas van Christus mogen ontdekken en ervoor danken? ‘Door uw licht zien wij het licht.’”
“Vrijwillige zelfbeperking met het oog op leefbaarheid voor mens en dier vereist moed, persoonlijke moed, politieke moed, rekenwerk, initiatief van gemeenschappen. Het is gedrag dat theologisch bevestigd kan worden als passend bij de manier waarop Psalm 24 over de wereld spreekt: ‘Van de HEER is de aarde en alles wat daar leeft, de wereld en wie haar bewonen.’”
June 7, 2026
Een boek dat eindigt met 17 pagina's bibliografie suggereert een zekere diepgang en 'wetenschappelijkheid'. Het is lezenswaard, zeker in de tijd van Pinksteren (als de Geest van zich horen laat). Toch erg wisselende min of meer losstaande onderwerpen per hoofdstuk. Theoretisch en theologisch, met gebrek aan concrete doordenking van geponeerde stellingen. Veel voor de hand liggende vragen blijven onbeantwoord. De gedachtenlijn schurkt aan tegen de klassiek gereformeerde opvattingrn. Wel mooi hoe in het hoofdstuk 'onderscheiding der geesten' overzicht eordt gegeven. Weldadig is een mooie typering, maar dat is niet alles wat nodig is.
July 13, 2025
Dit boek geeft meer inzicht in het werk, de vruchten en de gaven van de Geest van God.
Displaying 1 - 6 of 6 reviews