What do you think?
Rate this book
Ιστορίαι #4
Μελπομένη Βιβλίο Δ
Εκστρατεία του Δαρείου εναντίον των Σκυθών. Πρώτη περσική επέκταση στην Ευρώπη. Εκστρατεία των Περσών στη Λιβύη.
Ο Ηρόδοτος, γόνος εύπορης οικογένειας της Αλικαρνασσού, γεννήθηκε πιθανότατα το 484 π.Χ. Από τις ποικίλες πληροφορίες για τη ζωή του εξακριβωμένες είναι ότι έζησε κάποιο διάστημα της νεότητάς του στη Σάμο, ότι ταξίδεψε στην Ελλάδα, τη Σκυθία, τον Πόντο και την Ανατολή, και ότι πήρε μέρος στον αποικισμό των Θουρίων, της πόλης στην οποία πέθανε περί το 430 π.Χ. [...]
Ο Ηρόδοτος, γόνος εύπορης οικογένειας της Αλικαρνασσού, γεννήθηκε πιθανότατα το 484 π.Χ. Από τις ποικίλες πληροφορίες για τη ζωή του εξακριβωμένες είναι ότι έζησε κάποιο διάστημα της νεότητάς του στη Σάμο, ότι ταξίδεψε στην Ελλάδα, τη Σκυθία, τον Πόντο και την Ανατολή, και ότι πήρε μέρος στον αποικισμό των Θουρίων, της πόλης στην οποία πέθανε περί το 430 π.Χ. [...]
- GenresHistoryNonfictionIran
264 pages, Paperback
First published January 1, 441
About the author
Herodotus
1,736 books838 followersHerodotus (Greek: Ηρόδοτος) (c. 484 – c. 425 BC) was a Greek historian and geographer from the Greek city of Halicarnassus, part of the Persian Empire (now Bodrum, Turkey) and a later citizen of Thurii in modern Calabria, Italy. He is known for having written the Histories – a detailed account of the Greco-Persian Wars. Herodotus was the first writer to perform systematic investigation of historical events. He has been described as "The Father of History", a title conferred on him by the ancient Roman orator Marcus Tullius Cicero.
The Histories primarily cover the lives of prominent kings and famous battles such as Marathon, Thermopylae, Artemisium, Salamis, Plataea, and Mycale. His work deviates from the main topics to provide a cultural, ethnographical, geographical, and historiographical background that forms an essential part of the narrative and provides readers with a wellspring of additional information.
Herodotus has been criticized for his inclusion of "legends and fanciful accounts" in his work. The contemporaneous historian Thucydides accused him of making up stories for entertainment. However, Herodotus explained that he reported what he could see and was told. A sizable portion of the Histories has since been confirmed by modern historians and archaeologists.
The Histories primarily cover the lives of prominent kings and famous battles such as Marathon, Thermopylae, Artemisium, Salamis, Plataea, and Mycale. His work deviates from the main topics to provide a cultural, ethnographical, geographical, and historiographical background that forms an essential part of the narrative and provides readers with a wellspring of additional information.
Herodotus has been criticized for his inclusion of "legends and fanciful accounts" in his work. The contemporaneous historian Thucydides accused him of making up stories for entertainment. However, Herodotus explained that he reported what he could see and was told. A sizable portion of the Histories has since been confirmed by modern historians and archaeologists.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 3 of 3 reviews
June 24, 2026
Το Δ’ Βιβλίο δεν μου άρεσε τόσο όσο τα προηγούμενα, παραμένει όμως ένα ενδιαφέρον ανάγνωσμα. Υπάρχουν πολλές και λεπτομερείς πληροφορίες για βόρειους λαούς, πολλοί από τους οποίους κατοικούν πέρα από τα εδάφη των Σκυθών. Αναφέρονται τα γεωγραφικά τους όρια και διάφορες παραδόσεις γι’ αυτούς. Ανάμεσα σ’ αυτούς ξεχωρίζουν οι Αμαζόνες, οι πολεμοχαρείς Σκύθες και οι παράξενοι Λίβυοι.
Ο Δαρείος αναλαμβάνει εκστρατεία εναντίον των Σκυθών, οι οποίοι αντιμετώπισαν στράτευμα δούλων και παιδιών, οι πρώτοι συνήψαν σχέσεις με τις Σκύθισσες. Τα παιδιά των δούλων συστρατεύτηκαν με τους πατέρες. Οι Σκύθες κέρδισαν όταν εμφανίστηκαν με μαστίγια. Προγονικοί αρχηγοί τους ήταν οι Λιπόξαης, Αρπόξαης και ο νεότερος, Κολάξαης. Όταν έπεσαν από τον ουρανό χρυσό άροτρο, χρυσός ζυγός, τσεκούρι, ο τελευταίος τα απόκτησε, έγινε βασιλιάς. Το ιερό χρυσάφι το προστατεύουν με φρουρά, όποιος φύλακας κοιμηθεί βρίσκει τον θάνατο. Του προσφέρονται τόσα χωράφια όσα μπορεί να διασχίσει έφιππος σε μια ημέρα. Βορειότερα δεν υπάρχει καλή ορατότητα, πληθώρα φτερών πέφτουν. Ο Ηρακλής έχασε εκεί τις φοράδες του. Βρέθηκε σε σπηλιά όπου κατοικούσε πλάσμα, μισό γυναίκα μισό οχιά, το οποίο κυοφόρησε τρίδυμα. Το τελευταίο, ο Σκύθης, τέντωσε το τόξο και ζώστηκε τη ζώνη του πατέρα του, έγινε ο πρόγονος των βασιλιάδων Σκυθών.
Όταν οι Σκύθες εισέβαλλαν στα μέρη των Κιμμερίων, οι τελευταίοι συγκάλεσαν συνέλευση. Οι βασιλιάδες υποστήριζαν να πολεμήσουν, οι εκπρόσωποι του λαού να αποσυρθούν. Ξέσπασε εμφύλιος, όσοι επιβίωσαν διέφυγαν. Οι Σκύθες βρήκαν ακατοίκητη την περιοχή. Οι Κιμμέριοι εγκαταστάθηκαν κοντά στην ελληνική πόλη Σινώπη. Οι Σκύθες καταδιώκοντάς τους εισέβαλαν στα μέρη των Μηδών. Βορειότερα κατοικούν οι μονόφθαλμοι Αριμασποί, οι χρυσοφύλακες γρύπες, οι Υπερβόρειοι. Ο Αριστέας βρίσκει υποτίθεται τον θάνατο αλλά ένας Κυζικηνός ισχυρίζεται ότι τον συνάντησε. Οι συγγενείς δεν βρίσκουν πουθενά το σώμα του! Ο Αριστέας ξαναεμφανίζεται επτά χρόνια αργότερα, συνθέτοντας επικά ποιήματα. Στο Μεταπόντιο της Ιταλίας παρήγγειλε ανέγερση βωμού αφιερωμένου στον Απόλλωνα. Κοντά στην όχθη του Βορυσθένη, κατοικούν οι Καλλίποδες (ελληνοσκυθικό φύλο), οι γεωργοί Σκύθες, οι Ανδροφάγοι, οι νομάδες Σκύθες που δεν καλλιεργούν τίποτα, ο μη σκυθικός λαός Μελάχλανοι.
Απέναντι του Τάναη κατοικούν οι Σαυρομάτες, σε στέπα. Βορειότερα, στους Βουδίνους, το έδαφος είναι κατάφυτο. Ανατολικότερα υπάρχουν οι κηνυγοί Θυσσαγέτες. Οι Ίυρκες κυνηγούν έχοντας μάθει άλογα-σκυλιά να έρπουν. Βορειότερά κατοικούν Σκύθες, εκδιωγμένοι από βασιλικούς ομοεθνείς. Έπειτα το έδαφος γίνεται πετρώδες. Κατοικούν φαλακροί άνθρωποι, άντρες-γυναίκες, με ξεχωριστή ομιλία. Τρέφονται με καρπούς θάμνου, με γάλα ή ως γλύκισμα. Ονομάζονται Αργιππαίοι, θεωρούνται ιεροί. Για να συνεννοηθούν Σκύθες-Αργιππαίοι χρειάζονται εφτά διερμηνείς! Ο Ηρόδοτος διαφωνεί ότι βορειότερα ζουν κατσικοπόδαροι που κοιμούνται έξι μήνες. Οι Ισσηδόνες γιοι όταν πεθάνει ο πατέρας τους, τον τρώνε. Άντρες-γυναίκες είναι ίσοι. Λένε ότι βορειότερα ζούνε μονόφθαλμοι, ενώ το χρυσάφι φυλάσσεται από γρύπες. Εκεί το κρύο είναι αβάσταχτο, ο άνυδρος χειμώνας κρατά 8 μήνες, η θάλασσα παγώνει, τα βοοειδή δεν έχουν κέρατα. Ο Ηρόδοτος συμπεραίνει ότι σε ψυχρά κλίματα δεν βγάζουν. Στην Ηλεία μουλάρια είναι αδύνατο να επιβιώσουν, ίσως εξαιτίας κάποιας κατάρας.
Στις βορειότερες χώρες η πυκνότητα της χιονόπτωσης παρομοιάζεται με πτώση φτερών. Οι Υπερβορείουι στέλνουν στους Δήλιους καθαγιασμένα πρόσφορα. Αυτά περνάνε από πολλά μέρη. Συνοδοί της ιερής πομπής είναι δύο κοπέλες. Αγόρια και κορίτσια της Δήλου κουρεύονται, τιμώντας τις κοπέλες που φτάνουν από τη χώρα των Υπερβορείων και πεθαίνουν. Εναποθέτουν πλεξούδα μαλλιών στους τάφους τους. Ο Ηρόδοτος δεν αποδέχεται τον μύθο του Υπερβόρειου μάγου Άβαρη που περιφερόταν στη γη πάνω στο χρυσό βέλος του, χωρίς τροφή. Δεν αποδέχεται τις θεωρίες ότι η γη είναι στρογγυλή και ένας ωκεανός την περικλείει. Βόρεια της Περσίας κατοικούν Μήδοι, Σασπείροι, Κόλχοι, με κατάληξη την εκβολή του Φάση ποταμού. Δυτικότερα υπάρχουν δύο λωρίδες ξηράς, μια βόρεια (Πόντος, Ελλήσποντος) και μια νότια (Φοινίκη). Εκεί κατοικούν τριάντα έθνη. Η Περσία απλώνεται στην Ερυθρά, περιλαμβάνοντας Ασσυρία, Αραβία. Βορειοανατολικά της χώρας των Περσών το όριο είναι η Ερυθρά, βόρεια είναι η Κασπία. Η Ασία κατοικείται μέχρι την Ινδία.
Ο Ηρόδοτος παρατηρεί ότι Ευρώπη, Ασία και Λιβύη δεν είναι ίσες. O Φαραώ Νεκώς σταμάτησε τη διάνοιξη της διώρυγας, έστειλε Φοίνικες για τον Αφρικανικό περίπλου. Την τρίτη χρονιά τα κατάφεραν. Υποστήριζαν κάτι αδιανόητο για τον Ηρόδοτο, ότι πλέοντας είχαν τον ήλιο δεξιά. Ο Καρχηδόνιος Σατάσπης τιμωρήθηκε να περιπλεύσει την Αφρική. Στα παράλια έβλεπε κοντόσωμα άτομα με σκουροκόκκινα ρούχα. Ο Δαρείος κατέλαβε την χώρα των Ινδών. Ο ιστορικός δεν γνωρίζει γιατί δόθηκαν γυναικεία ονόματα στις ηπείρους. Στον Εύξεινο Πόντο κατοικούν άξεστοι λαοί, με εξαίρεση τους Σκύθες. Ο Ανάχαρσης ήταν ευφυής. Οι Σκύθες δεν έχουν τείχη, ζουν από την κτηνοτροφία και κατοικούν σε άμαξες, αυτό ευνοείται από το πεδινό έδαφός και τα ποτάμια. Ο Ίστρος μεταφέρει ίδιες υδάτινες ποσότητες, χειμώνα-καλοκαίρι. Ο Νείλος υπερτερεί σε υδάτινη ποσότητα του Δούναβη. Κανένα ποτάμι δεν εισρέει στον Νείλο.
Ποταμοί της Σκυθίας είναι Ίστρος και Τύρης (Δνείστερος). Τρίτος σε μέγεθος είναι ο Ύπανης, ο οποίος πηγάζει από λίμνη με βοσκοτόπια άγριων λευκών αλόγων. Τονίζεται η σημασία του τέταρτου ποταμού Βορυσθένη, υπολείπεται σε σημασία μόνο Νείλου και Δούναβη. Προσφέρει άφθονα βοσκοτόπια στα ζώα, ενώ τα ψάρια του είναι εξαιρετικά. Οι πηγές του είναι άγνωστες. Πέμπτος ποταμός αναφέρεται ο Παντικάπης, έκτος ο Υπάκυρης, έβδομος ο Γέρρος, όγδοος ο Τάναης. Οι Σκύθες είναι προικισμένοι με πολλούς ποταμούς, κάνοντας τη συγκομιδή τους μεγαλύτερη κάθε άλλης χώρας. Λατρεύουν την Εστία, έπειτα τον Δία με τη γυναίκα του τη Γη, έπειτα τον Απόλλωνα και την επουράνια Αφροδίτη, καθώς και τον Ηρακλή με τον Άρη. Στη συνέχεια περιγράφεται η σκυθική διαδικασία θυσίας.
Εξαιτίας έλλειψης ξυλείας, χρησιμοποιούνται οστά σφαγίου ως καύσιμη ύλη. Οι Σκυθές θυσιάζουν στον θεό έναν από κάθε εκατό αιχμαλώτους και δεν αποδέχονται θυσίες χοίρων. Ο Σκύθης πολεμιστής όταν σκοτώσει πρώτη φορά εχθρό, πίνει το αίμα του. Μετατρέπει σε ποτήρι το πάνω μέρος του κρανίου των άσπονδων εχθρών που έχει σκοτώσει. Μια φορά τον χρόνο προσφέρεται σε Σκύθες μαχητές να πιούν κρασί με νερό. Όσοι δεν σκότωσαν κανέναν εχθρό στέκουν ατιμασμένοι. Όταν ο βασιλιάς ασθενήσει, τρεις μάντεις υποδεικνύουν τον επίορκο, αιτία της αρρώστιας. Έρχονται μετά άλλοι τρεις, αν αποφανθούν το ίδιο, ο κατηγορούμενος αποκεφαλίζεται. Αν όχι, τότε καλούνται κι άλλοι. Αν οι περισσότεροι αθωώσουν τον κατηγορούμενο, τότε οι τρεις πρώτοι μάντεις αποκεφαλίζονται. Θάνατος στην πυρά αναμένει τους ψευδοπροφήτες. Όταν οι Σκύθες συνάπτουν ένορκες συμφωνίες, αναμιγνύουν κρασί και το αίμα τους και πίνουν.
Οι βασιλικοί τάφοι βρίσκονται στη χώρα των Γέρρων. Όταν ένας Σκύθης βασιλιάς πεθάνει, τον ενταφιάζουν με παλλακίδα, υπηρέτες, άλογα. Ένα χρόνο αργότερα θανατώνουν τους 50 αξιότερους υπηρέτες του και 50 ζηλευτά άλογά του, βαλσαμώνοντάς τους. Όταν πεθάνει άλλος Σκύθης, τον τοποθετούν σε άμαξα, περιφέροντάς τον σε φιλικά σπίτια. Στη Σκυθία ευδοκιμεί η κάνναβη, την οποία καίνε, εισπνέοντας τον καπνό. Αποφεύγουν να ασπασθούν ξένα έθιμα, ιδίως ελληνικά, όπως έδειξε ο Ανάχαρσης. Γνώρισε την τελετή γιορτή της Κυβέλης και τελούσε εορταστικές εκδηλώσεις, κρατώντας τύμπανο. Ο αδερφός του, βασιλιάς Σαύλιος, τον σκότωσε. Ένας άλλος Σκύθης που υιοθέτησε ελληνικά έθιμα ήταν ο Σκύλης, που είχε μητέρα Ελληνίδα. Όταν έγινε βασιλιάς προτιμούσε τον ελληνικό τρόπο ζωής. Οι Σκύθες εξέλεξαν νέο βασιλιά τον Οκταμασάδη. Ο Σκύλης βρήκε καταφύγιο στη Θράκη, τελικά όμως ο βασιλιάς Σιτάλκης τον έκανε ανταλλαγή και ο Σκύθης βασιλιάς Οκταμάδης τον σκότωσε.
Στην περιοχή Εξαμπαίος, υπήρχε χάλκινος λέβητας που δημιουργήθηκε από ακίδες βελών, όταν ο Αριάντας θέλησε να μετρήσει τον πληθυσμό. Στη Σκυθία δεν υπάρχει κάτι αξιοθαύμαστο πέρα από μεγάλους ποταμούς κι ένα αχνάρι του Ηρακλή. Ο Δαρείος εκστρατεύει στη Σκυθία, παρά την αντίρρηση του αδερφού του, Αρτάβανου. Ο Οιόβαζος, πατέρας τριών αγοριών, παρακάλεσε τον Δαρείο, να μείνει ένα παιδί. Ο Δαρείος απάντησε ότι θα άφηνε και τα τρία παιδιά πίσω, διατάζοντας να εξοντωθούν όλα τα παιδιά του Οιόβαζου. Ο Δαρείος έφτασε στον Βόσπορο, όπου είχε συναρμολογηθεί γέφυρα, θαυμάζοντας το τοπίο. Τοποθέτησε ασσυριακή και ελληνική στήλη στις ακτές. Είχε 700.000 άνδρες και 600 πλοία. Χάρισε στον κατασκευαστή της γέφυρας, τον Σαμιώτη Μανδροκλή, δέκα δώρα. Αυτός συνέθεσε κι έναν ζωγραφικό πίνακα με τον Δαρείο να κάθεται στον θρόνο του και τον στρατό να περνάει στην απέναντι ακτή. Ο Δαρείος διέταξε τους Ίωνες να καταπιαστούν με τη γεφύρωση του Ίστρου. Διάβηκε τον Βόσπορο, στρατοπεδεύοντας στον ποταμό Τεάρο, στήνοντας στήλη με επιγραφή.
Στον ποταμό Αρτησκό, διατάζει στρατιώτες να τοποθετήσουν μια πέτρα. Φεύγοντας αφήνουν μεγάλους λόφους από πέτρες. Οι πρώτοι που υποτάχθηκαν στον Δαρείο ήταν οι Γέτες, οπαδοί της θεωρίας της αθανασίας. Οι Γέτες θεωρούσαν ότι πεθαίνοντας κάποιος μεταβαίνει στο περιβάλλον του θεού Σάλμοξη. Παρατάσσουν τρία ακόντια και ρίχνουν στον υποψήφιο. Αν σκοτωθεί τότε ο θεός έχει θετική στάση, αν αντίθετα επιζήσει τον ψέγουν ως ασεβή, βρίσκοντας άλλον υποψήφιο. Λέγεται ότι ο Σάλμοξης ήταν άνθρωπος, δούλος του Πυθαγόρα στη Σάμο. Απέκτησε ελευθερία και περιουσία, επιστρέφοντας στη Θράκη. Εκεί διοργάνωνε συμπόσια. Έλεγε ότι κανείς δεν πεθαίνει. Έσκαψε υπόγεια κατοικία και εξαφανίστηκε. Όταν επανεμφανίστηκε θεώρησαν ότι οι θεωρίες του ήταν αληθείς. Οι Γέτες υποδουλώθηκαν και ακολούθησαν τους Πέρσες. Όταν οι δυνάμεις του Δαρείου πέρασαν τον Ίστρο, ο βασιλιάς διέταξε αποσυναρμολόγηση της γέφυρας. Ο Μυτιληναίος στρατηγός Κώης, συμβούλεψε τον Πέρση να διαφυλάξει τη γέφυρα, έξοδο-διαφυγής.
Οι Σκύθες στράφηκαν σε γειτονικούς λαούς για να αντιμετωπίσουν τους Πέρσες. Οι Ταύροι θυσιάζουν προς τιμή της Άρτεμης ναυαγούς και Έλληνες. Κρεμάνε κεφάλια εχθρών σε ψηλό δοκάρι. Οι Αγάθυρσοι αγαπούν τον χρυσό. Έχουν κοινοκτημοσύνη των γυναικών. Οι Νευροί αναγκάστηκαν να εκπατριστούν εξαιτίας επιδρομής φιδιών! Ο Ηρόδοτος, παρότι δύσπιστος, αναφέρει ότι κάθε Νευρός, μια φορά τον χρόνο, μεταμορφώνεται σε λύκο. Οι Ανδροφάγοι είναι πρωτόγονοι, χωρίς δικαιοσύνη και τρέφονται με ανθρώπινο κρέας. Οι Μελάχλαινοι φορούσαν μαύρα, με έθιμα σκυθικά. Οι Βουδίνοι έχουν κόκκινα μαλλιά, γαλάζια μάτια. Ίδρυσαν την πόλη Γελωνό, κατασκευασμένη εξολοκλήρου από ξύλο. Οι Γελωνοί έχουν ελληνική καταγωγή. Οι Βουδίνοι είναι αυτόχθονες νομάδες, τρέφονται με κουκουνάρια. Οι Γελωνοί αντίθετα ήταν καλλιεργητές, έχοντας διαφορετική όψη. Οι Έλληνες νίκησαν τις Αμαζόνες, έπιασαν τρεις αιχμάλωτες αλλά όταν ανοίχτηκαν στο πέλαγος αυτές τους σκότωσαν. Δεν ήξεραν ναυτιλία, οπότε ξεβράστηκαν στη Σκυθία, λεηλατώντας σκυθικά εδάφη.
Οι Σκύθες θεωρούσαν ότι πρόκειται για νέους άνδρες. Μετά κατάλαβαν την αλήθεια. Διέταξαν τους νεότερους να στρατοπεδεύσουν κοντά τους. Αυτές τους άφηναν να έρχονται κοντύτερα. Κάποτε ένας Σκύθης προσέγγισε μία ολομόναχη Αμαζόνα. Εκείνη τον άφησε να κάνει ό,τι ήθελε. Δεν μπορούσαν να συνεννοηθούν. Με χειρονομίες εξήγησε ότι θα τον περίμενε την επομένη με άλλη κοπέλα, αυτός έπρεπε να φέρει άλλον στρατιώτη. Έτσι σχηματίστηκε ο λαός των Σαυρόματων, όπου οι γυναίκες κυνηγούν και πολεμάνε. Στη συνέλευση των βασιλιάδων όταν κατέφθασαν οι Σκύθες μαντατοφόροι τους ενημέρωσαν ότι ο Δαρείος είχε υποτάξει τους λαούς της Ασίας, κάνοντας γεφυρώματα. Ο Γελωνός βασιλιάς ταυτίστηκε με τον Βουδινό και τον Σαυρομάτη, για να στείλουν βοήθεια στη Σκυθία. Οι περισσότεροι όμως βασιλείς είπαν ότι μόνο αν οι Πέρσες εισέβαλλαν στα δικά τους εδάφη θα αντιδρούσαν. Οι Σκύθες απέφευγαν τη μετωπική αντιπαράθεση με τους Πέρσες, κάνοντας ανταρτοπόλεμο. Ο σκυθικός στρατός διαιρέθηκε σε τρία τμήματα.
Οι Πέρσες κατεδίωξαν το σκυθικό ιππικό προς τον Τάναη, περνώντας στα εδάφη Σαυροματών και Βουδίνων. Οι Πέρσες εισέβαλλαν στην πατρίδα των Βουδίνων, καίγοντας το άδειο ξύλινο τείχος. Κυνηγώντας τους Σκύθες, οι Πέρσες μπήκαν βορειότερα, στην έρημο. Στάθμευσαν στον ποταμό Οάρο. Οι Σκύθες επανήλθαν στη Σκυθία, ο Δαρείος άρχισε ξανά την καταδίωξη. Συνέχιζαν να τον οδηγούν στις χώρες που δεν συμφώνησαν να βοηθήσουν. Ο Δαρείος, κουρασμένος, έστειλε μήνυμα στον Σκύθη βασιλιά: να πολεμήσει ή να συνθηκολογήσει. Ο Ιδάνθυρσος απάντησε ότι θα τον πολεμούσαν μόνο αν βεβήλωνε προγονικούς τάφους. Οι Σκύθες βασιλείς εξοργίστηκαν, θα επιτίθονταν στους Πέρσες όταν απασχολούνταν με τη διανομή συσσιτίου. Το σκυθικό ιππικό υπερτερούσε του περσικού, το περσικό πεζικό ήταν ανώτερο του σκυθικού. Σε βάρος των Σκυθών λειτούργησε ότι τα άλογά τους φοβόντουσαν τα περσικά γαϊδούρια και μουλάρια. Οι Σκύθες προσπάθησαν να κουράσουν και αφανίσουν εντελώς τους Πέρσες.
Οι Σκύθες έστειλαν κήρυκα με δώρα πουλί, ποντίκι, βάτραχο, πέντε βέλη. Ο Δαρείος θεώρησε ότι παραδίδονταν. Ο Γωβρύας ερμήνευσε: «Αν Πέρσες δεν γίνετε πτηνά, ποντίκια, ή βατράχια, δεν πρόκειται να γλυτώσετε. Οι Σκύθες πρόσφεραν ελευθερία στους Ίωνες αν έφευγαν σε εξήντα μέρες. Όταν εμφανίζεται λαγός, οι Σκύθες τον κυνηγούν, ο Δαρείος καταλαβαίνει την ορθότητα της ερμηνείας του Γωβρύα. Αποφασίζει να φύγουνε. Οι Σκύθες επεσήμαναν στους Ίωνες ότι η διορία που έπρεπε να φυλάξουν τη γέφυρα είχε λήξει. Ο Μιλτιάδης προτείνει αποδοχή των σκυθικών προτάσεων, ο Ιστιαίος επισημαίνει ότι χωρίς Δαρείο θα έχαναν την εξουσία. Οι κυβερνήτες των ιωνικών πόλεων συμφωνούν μαζί του. Ο Ιστιαίος ενημερώνει τους Σκύθες ότι κατέστρεψαν τη γέφυρα. Ο Δαρείος επέστρεψε από τον χέρσο δρόμο, φτάνοντας στη γέφυρα. Οι Πέρσες ανησύχησαν μόλις είδαν διαλυμένο ένα τμήμα.
Ο Ιστιαίος διέθεσε πλοία στον Δαρείο, διατάζοντας ανακατασκευή της γέφυρας. Οι Σκύθες θεώρησαν τους Ίωνες δούλους. Ο Δαρείος πέρασε στην Ασία, αφήνοντας Ευρώπη τον Μεγάβαζο. Αυτός χαρακτήρισε τυφλούς τους Καρχηδόνιους ιδρυτές της Χαλκηδόνας, αφού αγνόησαν την προνομιούχα θέση του Βυζαντίου. Διορίστηκε διοικητής του Ελλησπόντου. Τα παιδιά των ηρώων της Αργοναυτικής εκστρατείας από τις Αμαζόνες πήγανε στην Λακεδαιμονία, ζητώντας να συγκατοικήσουν μαζί, παίρνοντας κλήρο. Οι Λακεδαιμόνιοι το αποδέχτηκαν, στην Αργώ υπήρχαν Σπαρτιάτες. Οι Μινύες όμως έγιναν θρασείς, ζητώντας περισσότερα. Οι Λακεδαιμόνιοι θα τους εκτελούσαν, οι γυναίκες τους έσωσαν ανταλλάσσοντας ρούχα. Οι σύζυγοι δραπέτευσαν στον Ταΰγετο. Ο Θήρας από τη Λακεδαίμονα αναχώρησε για Θήρα (Καλλίστη παλαιότερα). Πήρε μαζί του τους Μίνυες. Ο απόγονος του Θήρα, Γρίννος, έλαβε χρησμό να ιδρύσει πόλη στη Λιβύη. Απάντησε ότι ήταν γέρος, προτείνοντας τον Βάττο. Κατόπιν ο χρησμός ξεχάστηκε.
Επτά χρόνια δεν έβρεξε στη Θήρα. Η Πυθία υπενθύμισε τον αποικισμό. Οι απεσταλμένοι δελεάζουν έναν Κρητικό που είχε πάει στο νησί της Πλατέας και πηγαίνουν. Όταν οι συμφορές δεν σταμάτησαν πήγανε Δελφούς να παραπονεθούν, ο Απόλλων απάντησε ότι δεν ξέρουν καλύτερα απ’ αυτόν τη Λιβύη. Καταλαβαίνοντας το λάθος ίδρυσαν αποικία στην καθαυτό Λιβύη. Στα χρόνια του Βάττου του νεότερου, οι Κυρηναίοι έδωσαν γη στους Έλληνες, οι Λίβυοι δυσαρεστήθηκαν, αλλά ηττήθηκαν. Μετά τον Βάττο βασίλεψε ο Αρκεσίλαος, που διαφώνησε με τα αδέρφια του, τα οποία ίδρυσαν τη Βάρκη.
Βασιλιάς έγινε ο ασθενικός, κουτσός Βάττος. Ο Δημώνακτας, διαίρεσε τους Κυρηναίους σε Θηραίους, Πελοποννήσιους, νησιώτες. Ο Αρκεσίλαος εξορίστηκε Σάμο, η μητέρα του Κύπρο. Η Φερενίκη δεν πήρε στρατό από εκεί. Η Πυθία διαμήνυσε ότι τέσσερις Βάττοι και Αρκεσίλαοι ήταν αρκετοί. Όταν ο Αρκεσίλαος έβαλε φωτιά σε πύργο αντιπάλων αναγνώρισε τον χρησμό. Κατέφυγε Βάρκη, αλλά εκεί αναγνωρίστηκε και θανατώθηκε. Η Φερετίμη κατέφυγε Αίγυπτο. Ο Αρυάνδης της διέθεσε τον στρατό του. Οι κάτοικοι της Βάρκης ανέλαβαν μαζικά την ευθύνη της δολοφονίας του Αρκεσίλαου. Οι Πέρσες υπέταξαν τη Λιβύη. Ορισμένες όμως λιβυκές φυλές δεν υποδουλώθηκαν. Οι Αδυρμαχίδες παρουσιάζουν στον βασιλιά κοπέλες πριν τον γάμο, αν κάποια του αρέσει, κοιμάται πρώτος μαζί της. Οι Γιλιγάμες, βρίσκονται κοντά στην Πλατέα, οι Ασβύστες χειρίζονται επιδέξια τέθριππα.
Οι Νασαμώνες τρώνε ακρίδες, έχοντας το έθιμο της κοινοκτημοσύνης των γυναικών. Η νύφη περνά την πρώτη νύχτα με όσους συμμετέχουν στο γαμήλιο τραπέζι. Οι Ψύλλοι εκστράτευσαν εναντίον του Νότου, επειδή ξήρανε τις δεξαμενές. Τελικά ο νοτιάς τους έθαψε. Στο νότο οι Γαράμαντες δεν έχουν όπλα. Στα δυτικά οι Μάκες κουρεύονται υπό μορφή λοφίου. Στους Γινδάνες, οι γυναίκες τυλίγουν στους αστραγάλους δερμάτινους ιμάντες, αντιπροσωπεύοντας αριθμό συντρόφων. Οι Λωτοφάγοι τρώνε μόνο λωτούς. Στο τόπο των Μαχλύων υπάρχει το νησί Φλα, που θα αποικήσουν οι Λακεδαιμόνιοι. Ο Τρίτων απαίτησε τρίποδα από τον Ιάσονα για να δείξει δρόμο από βράχια. Χρησμοδότησε ότι απόγονος του πληρώματος θα ιδρύσει εκατό ελληνικές πόλεις. Οι Λίβυοι έκρυψαν τον τρίποδα. Οι Αυσείς μένουν κοντά στην Τριτωνίδα, έχουν κοινοκτημοσύνη των γυναικών. Οι άντρες βλέπουν τα χαρακτηριστικά του νεογέννητου, ανακηρύσσοντας πατέρα αυτόν που του μοιάζει.
Στο ιερό του Θηβαϊκού Δία υπάρχει πηγή με χλιαρό νερό το πρωί, κρύο το μεσημέρι, καυτό τα μεσάνυχτα. Μετά από δεκαήμερες πορείες συναντά κανείς τους Γαράμαντες, τα βόδια των οποίων βόσκουν προς τα πίσω, τους Ατάραντες που δεν έχουν ξεχωριστά ονόματα για κάθε άτομο και τους Άτλαντες που δεν τρώνε ζώα, ούτε βλέπουν όνειρα. Στην ενδοχώρα της Λιβύης δεν υπάρχουν λαοί, ζώα, δάση, γιατί δεν υπάρχουν βροχές. Οι νομάδες Λίβυοι δεν πίνουν αγελαδινό γάλα, ενώ οι Κυρηναίες δεν τρώνε αγελάδες, τις θεωρούν αγαπημένο ζώο της Ίσιδας. Οι υπόλοιποι Λίβυοι καυτηριάζουν τις φλέβες του κεφαλιού των παιδιών, για να μην κατεβαίνει το φλέγμα. Λέγεται ότι γι’ αυτό οι Λίβυοι έχουν καλύτερη υγεία, ο Ηρόδοτος αμφιβάλλει. Οι γυναίκες στη Λιβύη φοράνε κόκκινο τομάρι αίγας, την αιγίδα. Οι νομάδες Λίβυοι θάβουν τους νεκρούς τους καθισμένους, όπως οι Έλληνες.
Δυτικά του Τρίτωνα βρίσκονται γεωργοί, πρόσφυγες της Τροίας, Μάξυες, με μαλλιά στο δεξί μόνο μέρος του κεφαλιού. Η υπόλοιπη δυτική Λιβύη φιλοξενεί ακέφαλα ζώα και άγριου ανθρώπους (γορίλλες). Οι γυναίκες των Ζαύηκων οδηγούν άρματα. Οι Γύζαντες παράγουν μέλι και τρέφονται με κρέας πιθήκου. Απέναντί τους υπάρχει νησί με λίμνη που έχει ψήγματα χρυσού. Οι Καρχηδόνιοι έμποροι υποστηρίζουν ότι υπάρχει χώρα έξω από τις Ηράκλειες Στήλες, συναλλάσσονται με τους κατοίκους αραδιάζοντας εμπορεύματα, οι κάτοικοι αφήνουν χρυσό. Στη Λιβύη κατοικούν τέσσερις λαοί: Λίβυες-Αιθίοπες-Φοίνικες-Έλληνες. Μόνο η περιοχή της Κινύπου στην Αφρική είναι γόνιμη. Η Κυρήνη χαρακτηρίζεται από τρεις εποχές συγκομιδής. Ο Αρυάδνης έστειλε περσικές δυνάμεις, βοηθώντας τη Φερετίμη. Στη Βάρκη απαίτησαν να παραδοθούν οι δολοφόνοι του Αρκεσίλαου. Οι κάτοικοι αρνήθηκαν. Οι πολιορκητές σκάβανε λαγούμια, ένας χαλκουργός ανακάλυψε το σχέδιό και οι υπερασπιστές εξολόθρευσαν τους εχθρούς.
Οι απώλειες των δύο πλευρών είναι μεγάλες, ο στρατηγός των Περσών, Άμασης, μηχανεύεται τέχνασμα. Διατάζει να σκάψουν νύχτα φαρδιά τάφρο, καλύπτοντάς τη με κλαδιά και χώμα. Αρχίζει διαπραγματεύσεις και επέρχεται συμβιβασμός. Βάζει όρο πως για όσο διάστημα το έδαφος παραμένει στη θέση του θα ισχύει η συνθήκη. Όταν χαλαρώνουν τα μέτρα και ανοίγουν οι πύλες, οι Πέρσες εισβάλλουν και κυριεύουν την πόλη, γκρεμίζονταν την τάφρο για να μην κατηγορηθούν ως επίορκοι. Οι Πέρσες παραδίδουν τους πρωταίτιους του φόνου του γιου της στη Φερενίκη, η οποία τους παλουκώνει. Όταν επιστρέφουν οι Πέρσες βρίσκονται μπροστά στην πόλη της Κυρήνης. Οι Κυρηναίοι τους αφήνουν να περάσουν εξαιτίας ενός χρησμού. Ο ναύαρχος Βάρδης προτείνει να καταλάβουν την πόλη, ο Άμασης το απαγορεύει, έχουν διαταχθεί να καταλάβουν μόνο την Βάρκη. Έπειτα οι Πέρσες μετάνιωσαν, θέλοντας να μπουν, αλλά οι Κυρηναίοι δεν τους άφησαν. Ακολούθως τράπηκαν σε φυγή, ένας μαντατοφόρος του Αρυάδνη τους κάλεσε πίσω. Ξεκίνησαν για Αίγυπτο ξανά, δεχόμενοι λυβικές επιθέσεις. Στους αιχμαλώτους της Βάρκης ο Δαρείος παραχώρησε μια πόλη της Βακτριανής για να εγκατασταθούν εκεί. Της έδωσαν μάλιστα ξανά το όνομα Βάρκη. Η Φερετίμη μετά την εκδίκησή της επέστρεψε στην Αίγυπτο, όπου τη βρήκε φρικιαστικός θάνατος, την κατέφαγαν τα σκουλήκια.
Ο Δαρείος αναλαμβάνει εκστρατεία εναντίον των Σκυθών, οι οποίοι αντιμετώπισαν στράτευμα δούλων και παιδιών, οι πρώτοι συνήψαν σχέσεις με τις Σκύθισσες. Τα παιδιά των δούλων συστρατεύτηκαν με τους πατέρες. Οι Σκύθες κέρδισαν όταν εμφανίστηκαν με μαστίγια. Προγονικοί αρχηγοί τους ήταν οι Λιπόξαης, Αρπόξαης και ο νεότερος, Κολάξαης. Όταν έπεσαν από τον ουρανό χρυσό άροτρο, χρυσός ζυγός, τσεκούρι, ο τελευταίος τα απόκτησε, έγινε βασιλιάς. Το ιερό χρυσάφι το προστατεύουν με φρουρά, όποιος φύλακας κοιμηθεί βρίσκει τον θάνατο. Του προσφέρονται τόσα χωράφια όσα μπορεί να διασχίσει έφιππος σε μια ημέρα. Βορειότερα δεν υπάρχει καλή ορατότητα, πληθώρα φτερών πέφτουν. Ο Ηρακλής έχασε εκεί τις φοράδες του. Βρέθηκε σε σπηλιά όπου κατοικούσε πλάσμα, μισό γυναίκα μισό οχιά, το οποίο κυοφόρησε τρίδυμα. Το τελευταίο, ο Σκύθης, τέντωσε το τόξο και ζώστηκε τη ζώνη του πατέρα του, έγινε ο πρόγονος των βασιλιάδων Σκυθών.
Όταν οι Σκύθες εισέβαλλαν στα μέρη των Κιμμερίων, οι τελευταίοι συγκάλεσαν συνέλευση. Οι βασιλιάδες υποστήριζαν να πολεμήσουν, οι εκπρόσωποι του λαού να αποσυρθούν. Ξέσπασε εμφύλιος, όσοι επιβίωσαν διέφυγαν. Οι Σκύθες βρήκαν ακατοίκητη την περιοχή. Οι Κιμμέριοι εγκαταστάθηκαν κοντά στην ελληνική πόλη Σινώπη. Οι Σκύθες καταδιώκοντάς τους εισέβαλαν στα μέρη των Μηδών. Βορειότερα κατοικούν οι μονόφθαλμοι Αριμασποί, οι χρυσοφύλακες γρύπες, οι Υπερβόρειοι. Ο Αριστέας βρίσκει υποτίθεται τον θάνατο αλλά ένας Κυζικηνός ισχυρίζεται ότι τον συνάντησε. Οι συγγενείς δεν βρίσκουν πουθενά το σώμα του! Ο Αριστέας ξαναεμφανίζεται επτά χρόνια αργότερα, συνθέτοντας επικά ποιήματα. Στο Μεταπόντιο της Ιταλίας παρήγγειλε ανέγερση βωμού αφιερωμένου στον Απόλλωνα. Κοντά στην όχθη του Βορυσθένη, κατοικούν οι Καλλίποδες (ελληνοσκυθικό φύλο), οι γεωργοί Σκύθες, οι Ανδροφάγοι, οι νομάδες Σκύθες που δεν καλλιεργούν τίποτα, ο μη σκυθικός λαός Μελάχλανοι.
Απέναντι του Τάναη κατοικούν οι Σαυρομάτες, σε στέπα. Βορειότερα, στους Βουδίνους, το έδαφος είναι κατάφυτο. Ανατολικότερα υπάρχουν οι κηνυγοί Θυσσαγέτες. Οι Ίυρκες κυνηγούν έχοντας μάθει άλογα-σκυλιά να έρπουν. Βορειότερά κατοικούν Σκύθες, εκδιωγμένοι από βασιλικούς ομοεθνείς. Έπειτα το έδαφος γίνεται πετρώδες. Κατοικούν φαλακροί άνθρωποι, άντρες-γυναίκες, με ξεχωριστή ομιλία. Τρέφονται με καρπούς θάμνου, με γάλα ή ως γλύκισμα. Ονομάζονται Αργιππαίοι, θεωρούνται ιεροί. Για να συνεννοηθούν Σκύθες-Αργιππαίοι χρειάζονται εφτά διερμηνείς! Ο Ηρόδοτος διαφωνεί ότι βορειότερα ζουν κατσικοπόδαροι που κοιμούνται έξι μήνες. Οι Ισσηδόνες γιοι όταν πεθάνει ο πατέρας τους, τον τρώνε. Άντρες-γυναίκες είναι ίσοι. Λένε ότι βορειότερα ζούνε μονόφθαλμοι, ενώ το χρυσάφι φυλάσσεται από γρύπες. Εκεί το κρύο είναι αβάσταχτο, ο άνυδρος χειμώνας κρατά 8 μήνες, η θάλασσα παγώνει, τα βοοειδή δεν έχουν κέρατα. Ο Ηρόδοτος συμπεραίνει ότι σε ψυχρά κλίματα δεν βγάζουν. Στην Ηλεία μουλάρια είναι αδύνατο να επιβιώσουν, ίσως εξαιτίας κάποιας κατάρας.
Στις βορειότερες χώρες η πυκνότητα της χιονόπτωσης παρομοιάζεται με πτώση φτερών. Οι Υπερβορείουι στέλνουν στους Δήλιους καθαγιασμένα πρόσφορα. Αυτά περνάνε από πολλά μέρη. Συνοδοί της ιερής πομπής είναι δύο κοπέλες. Αγόρια και κορίτσια της Δήλου κουρεύονται, τιμώντας τις κοπέλες που φτάνουν από τη χώρα των Υπερβορείων και πεθαίνουν. Εναποθέτουν πλεξούδα μαλλιών στους τάφους τους. Ο Ηρόδοτος δεν αποδέχεται τον μύθο του Υπερβόρειου μάγου Άβαρη που περιφερόταν στη γη πάνω στο χρυσό βέλος του, χωρίς τροφή. Δεν αποδέχεται τις θεωρίες ότι η γη είναι στρογγυλή και ένας ωκεανός την περικλείει. Βόρεια της Περσίας κατοικούν Μήδοι, Σασπείροι, Κόλχοι, με κατάληξη την εκβολή του Φάση ποταμού. Δυτικότερα υπάρχουν δύο λωρίδες ξηράς, μια βόρεια (Πόντος, Ελλήσποντος) και μια νότια (Φοινίκη). Εκεί κατοικούν τριάντα έθνη. Η Περσία απλώνεται στην Ερυθρά, περιλαμβάνοντας Ασσυρία, Αραβία. Βορειοανατολικά της χώρας των Περσών το όριο είναι η Ερυθρά, βόρεια είναι η Κασπία. Η Ασία κατοικείται μέχρι την Ινδία.
Ο Ηρόδοτος παρατηρεί ότι Ευρώπη, Ασία και Λιβύη δεν είναι ίσες. O Φαραώ Νεκώς σταμάτησε τη διάνοιξη της διώρυγας, έστειλε Φοίνικες για τον Αφρικανικό περίπλου. Την τρίτη χρονιά τα κατάφεραν. Υποστήριζαν κάτι αδιανόητο για τον Ηρόδοτο, ότι πλέοντας είχαν τον ήλιο δεξιά. Ο Καρχηδόνιος Σατάσπης τιμωρήθηκε να περιπλεύσει την Αφρική. Στα παράλια έβλεπε κοντόσωμα άτομα με σκουροκόκκινα ρούχα. Ο Δαρείος κατέλαβε την χώρα των Ινδών. Ο ιστορικός δεν γνωρίζει γιατί δόθηκαν γυναικεία ονόματα στις ηπείρους. Στον Εύξεινο Πόντο κατοικούν άξεστοι λαοί, με εξαίρεση τους Σκύθες. Ο Ανάχαρσης ήταν ευφυής. Οι Σκύθες δεν έχουν τείχη, ζουν από την κτηνοτροφία και κατοικούν σε άμαξες, αυτό ευνοείται από το πεδινό έδαφός και τα ποτάμια. Ο Ίστρος μεταφέρει ίδιες υδάτινες ποσότητες, χειμώνα-καλοκαίρι. Ο Νείλος υπερτερεί σε υδάτινη ποσότητα του Δούναβη. Κανένα ποτάμι δεν εισρέει στον Νείλο.
Ποταμοί της Σκυθίας είναι Ίστρος και Τύρης (Δνείστερος). Τρίτος σε μέγεθος είναι ο Ύπανης, ο οποίος πηγάζει από λίμνη με βοσκοτόπια άγριων λευκών αλόγων. Τονίζεται η σημασία του τέταρτου ποταμού Βορυσθένη, υπολείπεται σε σημασία μόνο Νείλου και Δούναβη. Προσφέρει άφθονα βοσκοτόπια στα ζώα, ενώ τα ψάρια του είναι εξαιρετικά. Οι πηγές του είναι άγνωστες. Πέμπτος ποταμός αναφέρεται ο Παντικάπης, έκτος ο Υπάκυρης, έβδομος ο Γέρρος, όγδοος ο Τάναης. Οι Σκύθες είναι προικισμένοι με πολλούς ποταμούς, κάνοντας τη συγκομιδή τους μεγαλύτερη κάθε άλλης χώρας. Λατρεύουν την Εστία, έπειτα τον Δία με τη γυναίκα του τη Γη, έπειτα τον Απόλλωνα και την επουράνια Αφροδίτη, καθώς και τον Ηρακλή με τον Άρη. Στη συνέχεια περιγράφεται η σκυθική διαδικασία θυσίας.
Εξαιτίας έλλειψης ξυλείας, χρησιμοποιούνται οστά σφαγίου ως καύσιμη ύλη. Οι Σκυθές θυσιάζουν στον θεό έναν από κάθε εκατό αιχμαλώτους και δεν αποδέχονται θυσίες χοίρων. Ο Σκύθης πολεμιστής όταν σκοτώσει πρώτη φορά εχθρό, πίνει το αίμα του. Μετατρέπει σε ποτήρι το πάνω μέρος του κρανίου των άσπονδων εχθρών που έχει σκοτώσει. Μια φορά τον χρόνο προσφέρεται σε Σκύθες μαχητές να πιούν κρασί με νερό. Όσοι δεν σκότωσαν κανέναν εχθρό στέκουν ατιμασμένοι. Όταν ο βασιλιάς ασθενήσει, τρεις μάντεις υποδεικνύουν τον επίορκο, αιτία της αρρώστιας. Έρχονται μετά άλλοι τρεις, αν αποφανθούν το ίδιο, ο κατηγορούμενος αποκεφαλίζεται. Αν όχι, τότε καλούνται κι άλλοι. Αν οι περισσότεροι αθωώσουν τον κατηγορούμενο, τότε οι τρεις πρώτοι μάντεις αποκεφαλίζονται. Θάνατος στην πυρά αναμένει τους ψευδοπροφήτες. Όταν οι Σκύθες συνάπτουν ένορκες συμφωνίες, αναμιγνύουν κρασί και το αίμα τους και πίνουν.
Οι βασιλικοί τάφοι βρίσκονται στη χώρα των Γέρρων. Όταν ένας Σκύθης βασιλιάς πεθάνει, τον ενταφιάζουν με παλλακίδα, υπηρέτες, άλογα. Ένα χρόνο αργότερα θανατώνουν τους 50 αξιότερους υπηρέτες του και 50 ζηλευτά άλογά του, βαλσαμώνοντάς τους. Όταν πεθάνει άλλος Σκύθης, τον τοποθετούν σε άμαξα, περιφέροντάς τον σε φιλικά σπίτια. Στη Σκυθία ευδοκιμεί η κάνναβη, την οποία καίνε, εισπνέοντας τον καπνό. Αποφεύγουν να ασπασθούν ξένα έθιμα, ιδίως ελληνικά, όπως έδειξε ο Ανάχαρσης. Γνώρισε την τελετή γιορτή της Κυβέλης και τελούσε εορταστικές εκδηλώσεις, κρατώντας τύμπανο. Ο αδερφός του, βασιλιάς Σαύλιος, τον σκότωσε. Ένας άλλος Σκύθης που υιοθέτησε ελληνικά έθιμα ήταν ο Σκύλης, που είχε μητέρα Ελληνίδα. Όταν έγινε βασιλιάς προτιμούσε τον ελληνικό τρόπο ζωής. Οι Σκύθες εξέλεξαν νέο βασιλιά τον Οκταμασάδη. Ο Σκύλης βρήκε καταφύγιο στη Θράκη, τελικά όμως ο βασιλιάς Σιτάλκης τον έκανε ανταλλαγή και ο Σκύθης βασιλιάς Οκταμάδης τον σκότωσε.
Στην περιοχή Εξαμπαίος, υπήρχε χάλκινος λέβητας που δημιουργήθηκε από ακίδες βελών, όταν ο Αριάντας θέλησε να μετρήσει τον πληθυσμό. Στη Σκυθία δεν υπάρχει κάτι αξιοθαύμαστο πέρα από μεγάλους ποταμούς κι ένα αχνάρι του Ηρακλή. Ο Δαρείος εκστρατεύει στη Σκυθία, παρά την αντίρρηση του αδερφού του, Αρτάβανου. Ο Οιόβαζος, πατέρας τριών αγοριών, παρακάλεσε τον Δαρείο, να μείνει ένα παιδί. Ο Δαρείος απάντησε ότι θα άφηνε και τα τρία παιδιά πίσω, διατάζοντας να εξοντωθούν όλα τα παιδιά του Οιόβαζου. Ο Δαρείος έφτασε στον Βόσπορο, όπου είχε συναρμολογηθεί γέφυρα, θαυμάζοντας το τοπίο. Τοποθέτησε ασσυριακή και ελληνική στήλη στις ακτές. Είχε 700.000 άνδρες και 600 πλοία. Χάρισε στον κατασκευαστή της γέφυρας, τον Σαμιώτη Μανδροκλή, δέκα δώρα. Αυτός συνέθεσε κι έναν ζωγραφικό πίνακα με τον Δαρείο να κάθεται στον θρόνο του και τον στρατό να περνάει στην απέναντι ακτή. Ο Δαρείος διέταξε τους Ίωνες να καταπιαστούν με τη γεφύρωση του Ίστρου. Διάβηκε τον Βόσπορο, στρατοπεδεύοντας στον ποταμό Τεάρο, στήνοντας στήλη με επιγραφή.
Στον ποταμό Αρτησκό, διατάζει στρατιώτες να τοποθετήσουν μια πέτρα. Φεύγοντας αφήνουν μεγάλους λόφους από πέτρες. Οι πρώτοι που υποτάχθηκαν στον Δαρείο ήταν οι Γέτες, οπαδοί της θεωρίας της αθανασίας. Οι Γέτες θεωρούσαν ότι πεθαίνοντας κάποιος μεταβαίνει στο περιβάλλον του θεού Σάλμοξη. Παρατάσσουν τρία ακόντια και ρίχνουν στον υποψήφιο. Αν σκοτωθεί τότε ο θεός έχει θετική στάση, αν αντίθετα επιζήσει τον ψέγουν ως ασεβή, βρίσκοντας άλλον υποψήφιο. Λέγεται ότι ο Σάλμοξης ήταν άνθρωπος, δούλος του Πυθαγόρα στη Σάμο. Απέκτησε ελευθερία και περιουσία, επιστρέφοντας στη Θράκη. Εκεί διοργάνωνε συμπόσια. Έλεγε ότι κανείς δεν πεθαίνει. Έσκαψε υπόγεια κατοικία και εξαφανίστηκε. Όταν επανεμφανίστηκε θεώρησαν ότι οι θεωρίες του ήταν αληθείς. Οι Γέτες υποδουλώθηκαν και ακολούθησαν τους Πέρσες. Όταν οι δυνάμεις του Δαρείου πέρασαν τον Ίστρο, ο βασιλιάς διέταξε αποσυναρμολόγηση της γέφυρας. Ο Μυτιληναίος στρατηγός Κώης, συμβούλεψε τον Πέρση να διαφυλάξει τη γέφυρα, έξοδο-διαφυγής.
Οι Σκύθες στράφηκαν σε γειτονικούς λαούς για να αντιμετωπίσουν τους Πέρσες. Οι Ταύροι θυσιάζουν προς τιμή της Άρτεμης ναυαγούς και Έλληνες. Κρεμάνε κεφάλια εχθρών σε ψηλό δοκάρι. Οι Αγάθυρσοι αγαπούν τον χρυσό. Έχουν κοινοκτημοσύνη των γυναικών. Οι Νευροί αναγκάστηκαν να εκπατριστούν εξαιτίας επιδρομής φιδιών! Ο Ηρόδοτος, παρότι δύσπιστος, αναφέρει ότι κάθε Νευρός, μια φορά τον χρόνο, μεταμορφώνεται σε λύκο. Οι Ανδροφάγοι είναι πρωτόγονοι, χωρίς δικαιοσύνη και τρέφονται με ανθρώπινο κρέας. Οι Μελάχλαινοι φορούσαν μαύρα, με έθιμα σκυθικά. Οι Βουδίνοι έχουν κόκκινα μαλλιά, γαλάζια μάτια. Ίδρυσαν την πόλη Γελωνό, κατασκευασμένη εξολοκλήρου από ξύλο. Οι Γελωνοί έχουν ελληνική καταγωγή. Οι Βουδίνοι είναι αυτόχθονες νομάδες, τρέφονται με κουκουνάρια. Οι Γελωνοί αντίθετα ήταν καλλιεργητές, έχοντας διαφορετική όψη. Οι Έλληνες νίκησαν τις Αμαζόνες, έπιασαν τρεις αιχμάλωτες αλλά όταν ανοίχτηκαν στο πέλαγος αυτές τους σκότωσαν. Δεν ήξεραν ναυτιλία, οπότε ξεβράστηκαν στη Σκυθία, λεηλατώντας σκυθικά εδάφη.
Οι Σκύθες θεωρούσαν ότι πρόκειται για νέους άνδρες. Μετά κατάλαβαν την αλήθεια. Διέταξαν τους νεότερους να στρατοπεδεύσουν κοντά τους. Αυτές τους άφηναν να έρχονται κοντύτερα. Κάποτε ένας Σκύθης προσέγγισε μία ολομόναχη Αμαζόνα. Εκείνη τον άφησε να κάνει ό,τι ήθελε. Δεν μπορούσαν να συνεννοηθούν. Με χειρονομίες εξήγησε ότι θα τον περίμενε την επομένη με άλλη κοπέλα, αυτός έπρεπε να φέρει άλλον στρατιώτη. Έτσι σχηματίστηκε ο λαός των Σαυρόματων, όπου οι γυναίκες κυνηγούν και πολεμάνε. Στη συνέλευση των βασιλιάδων όταν κατέφθασαν οι Σκύθες μαντατοφόροι τους ενημέρωσαν ότι ο Δαρείος είχε υποτάξει τους λαούς της Ασίας, κάνοντας γεφυρώματα. Ο Γελωνός βασιλιάς ταυτίστηκε με τον Βουδινό και τον Σαυρομάτη, για να στείλουν βοήθεια στη Σκυθία. Οι περισσότεροι όμως βασιλείς είπαν ότι μόνο αν οι Πέρσες εισέβαλλαν στα δικά τους εδάφη θα αντιδρούσαν. Οι Σκύθες απέφευγαν τη μετωπική αντιπαράθεση με τους Πέρσες, κάνοντας ανταρτοπόλεμο. Ο σκυθικός στρατός διαιρέθηκε σε τρία τμήματα.
Οι Πέρσες κατεδίωξαν το σκυθικό ιππικό προς τον Τάναη, περνώντας στα εδάφη Σαυροματών και Βουδίνων. Οι Πέρσες εισέβαλλαν στην πατρίδα των Βουδίνων, καίγοντας το άδειο ξύλινο τείχος. Κυνηγώντας τους Σκύθες, οι Πέρσες μπήκαν βορειότερα, στην έρημο. Στάθμευσαν στον ποταμό Οάρο. Οι Σκύθες επανήλθαν στη Σκυθία, ο Δαρείος άρχισε ξανά την καταδίωξη. Συνέχιζαν να τον οδηγούν στις χώρες που δεν συμφώνησαν να βοηθήσουν. Ο Δαρείος, κουρασμένος, έστειλε μήνυμα στον Σκύθη βασιλιά: να πολεμήσει ή να συνθηκολογήσει. Ο Ιδάνθυρσος απάντησε ότι θα τον πολεμούσαν μόνο αν βεβήλωνε προγονικούς τάφους. Οι Σκύθες βασιλείς εξοργίστηκαν, θα επιτίθονταν στους Πέρσες όταν απασχολούνταν με τη διανομή συσσιτίου. Το σκυθικό ιππικό υπερτερούσε του περσικού, το περσικό πεζικό ήταν ανώτερο του σκυθικού. Σε βάρος των Σκυθών λειτούργησε ότι τα άλογά τους φοβόντουσαν τα περσικά γαϊδούρια και μουλάρια. Οι Σκύθες προσπάθησαν να κουράσουν και αφανίσουν εντελώς τους Πέρσες.
Οι Σκύθες έστειλαν κήρυκα με δώρα πουλί, ποντίκι, βάτραχο, πέντε βέλη. Ο Δαρείος θεώρησε ότι παραδίδονταν. Ο Γωβρύας ερμήνευσε: «Αν Πέρσες δεν γίνετε πτηνά, ποντίκια, ή βατράχια, δεν πρόκειται να γλυτώσετε. Οι Σκύθες πρόσφεραν ελευθερία στους Ίωνες αν έφευγαν σε εξήντα μέρες. Όταν εμφανίζεται λαγός, οι Σκύθες τον κυνηγούν, ο Δαρείος καταλαβαίνει την ορθότητα της ερμηνείας του Γωβρύα. Αποφασίζει να φύγουνε. Οι Σκύθες επεσήμαναν στους Ίωνες ότι η διορία που έπρεπε να φυλάξουν τη γέφυρα είχε λήξει. Ο Μιλτιάδης προτείνει αποδοχή των σκυθικών προτάσεων, ο Ιστιαίος επισημαίνει ότι χωρίς Δαρείο θα έχαναν την εξουσία. Οι κυβερνήτες των ιωνικών πόλεων συμφωνούν μαζί του. Ο Ιστιαίος ενημερώνει τους Σκύθες ότι κατέστρεψαν τη γέφυρα. Ο Δαρείος επέστρεψε από τον χέρσο δρόμο, φτάνοντας στη γέφυρα. Οι Πέρσες ανησύχησαν μόλις είδαν διαλυμένο ένα τμήμα.
Ο Ιστιαίος διέθεσε πλοία στον Δαρείο, διατάζοντας ανακατασκευή της γέφυρας. Οι Σκύθες θεώρησαν τους Ίωνες δούλους. Ο Δαρείος πέρασε στην Ασία, αφήνοντας Ευρώπη τον Μεγάβαζο. Αυτός χαρακτήρισε τυφλούς τους Καρχηδόνιους ιδρυτές της Χαλκηδόνας, αφού αγνόησαν την προνομιούχα θέση του Βυζαντίου. Διορίστηκε διοικητής του Ελλησπόντου. Τα παιδιά των ηρώων της Αργοναυτικής εκστρατείας από τις Αμαζόνες πήγανε στην Λακεδαιμονία, ζητώντας να συγκατοικήσουν μαζί, παίρνοντας κλήρο. Οι Λακεδαιμόνιοι το αποδέχτηκαν, στην Αργώ υπήρχαν Σπαρτιάτες. Οι Μινύες όμως έγιναν θρασείς, ζητώντας περισσότερα. Οι Λακεδαιμόνιοι θα τους εκτελούσαν, οι γυναίκες τους έσωσαν ανταλλάσσοντας ρούχα. Οι σύζυγοι δραπέτευσαν στον Ταΰγετο. Ο Θήρας από τη Λακεδαίμονα αναχώρησε για Θήρα (Καλλίστη παλαιότερα). Πήρε μαζί του τους Μίνυες. Ο απόγονος του Θήρα, Γρίννος, έλαβε χρησμό να ιδρύσει πόλη στη Λιβύη. Απάντησε ότι ήταν γέρος, προτείνοντας τον Βάττο. Κατόπιν ο χρησμός ξεχάστηκε.
Επτά χρόνια δεν έβρεξε στη Θήρα. Η Πυθία υπενθύμισε τον αποικισμό. Οι απεσταλμένοι δελεάζουν έναν Κρητικό που είχε πάει στο νησί της Πλατέας και πηγαίνουν. Όταν οι συμφορές δεν σταμάτησαν πήγανε Δελφούς να παραπονεθούν, ο Απόλλων απάντησε ότι δεν ξέρουν καλύτερα απ’ αυτόν τη Λιβύη. Καταλαβαίνοντας το λάθος ίδρυσαν αποικία στην καθαυτό Λιβύη. Στα χρόνια του Βάττου του νεότερου, οι Κυρηναίοι έδωσαν γη στους Έλληνες, οι Λίβυοι δυσαρεστήθηκαν, αλλά ηττήθηκαν. Μετά τον Βάττο βασίλεψε ο Αρκεσίλαος, που διαφώνησε με τα αδέρφια του, τα οποία ίδρυσαν τη Βάρκη.
Βασιλιάς έγινε ο ασθενικός, κουτσός Βάττος. Ο Δημώνακτας, διαίρεσε τους Κυρηναίους σε Θηραίους, Πελοποννήσιους, νησιώτες. Ο Αρκεσίλαος εξορίστηκε Σάμο, η μητέρα του Κύπρο. Η Φερενίκη δεν πήρε στρατό από εκεί. Η Πυθία διαμήνυσε ότι τέσσερις Βάττοι και Αρκεσίλαοι ήταν αρκετοί. Όταν ο Αρκεσίλαος έβαλε φωτιά σε πύργο αντιπάλων αναγνώρισε τον χρησμό. Κατέφυγε Βάρκη, αλλά εκεί αναγνωρίστηκε και θανατώθηκε. Η Φερετίμη κατέφυγε Αίγυπτο. Ο Αρυάνδης της διέθεσε τον στρατό του. Οι κάτοικοι της Βάρκης ανέλαβαν μαζικά την ευθύνη της δολοφονίας του Αρκεσίλαου. Οι Πέρσες υπέταξαν τη Λιβύη. Ορισμένες όμως λιβυκές φυλές δεν υποδουλώθηκαν. Οι Αδυρμαχίδες παρουσιάζουν στον βασιλιά κοπέλες πριν τον γάμο, αν κάποια του αρέσει, κοιμάται πρώτος μαζί της. Οι Γιλιγάμες, βρίσκονται κοντά στην Πλατέα, οι Ασβύστες χειρίζονται επιδέξια τέθριππα.
Οι Νασαμώνες τρώνε ακρίδες, έχοντας το έθιμο της κοινοκτημοσύνης των γυναικών. Η νύφη περνά την πρώτη νύχτα με όσους συμμετέχουν στο γαμήλιο τραπέζι. Οι Ψύλλοι εκστράτευσαν εναντίον του Νότου, επειδή ξήρανε τις δεξαμενές. Τελικά ο νοτιάς τους έθαψε. Στο νότο οι Γαράμαντες δεν έχουν όπλα. Στα δυτικά οι Μάκες κουρεύονται υπό μορφή λοφίου. Στους Γινδάνες, οι γυναίκες τυλίγουν στους αστραγάλους δερμάτινους ιμάντες, αντιπροσωπεύοντας αριθμό συντρόφων. Οι Λωτοφάγοι τρώνε μόνο λωτούς. Στο τόπο των Μαχλύων υπάρχει το νησί Φλα, που θα αποικήσουν οι Λακεδαιμόνιοι. Ο Τρίτων απαίτησε τρίποδα από τον Ιάσονα για να δείξει δρόμο από βράχια. Χρησμοδότησε ότι απόγονος του πληρώματος θα ιδρύσει εκατό ελληνικές πόλεις. Οι Λίβυοι έκρυψαν τον τρίποδα. Οι Αυσείς μένουν κοντά στην Τριτωνίδα, έχουν κοινοκτημοσύνη των γυναικών. Οι άντρες βλέπουν τα χαρακτηριστικά του νεογέννητου, ανακηρύσσοντας πατέρα αυτόν που του μοιάζει.
Στο ιερό του Θηβαϊκού Δία υπάρχει πηγή με χλιαρό νερό το πρωί, κρύο το μεσημέρι, καυτό τα μεσάνυχτα. Μετά από δεκαήμερες πορείες συναντά κανείς τους Γαράμαντες, τα βόδια των οποίων βόσκουν προς τα πίσω, τους Ατάραντες που δεν έχουν ξεχωριστά ονόματα για κάθε άτομο και τους Άτλαντες που δεν τρώνε ζώα, ούτε βλέπουν όνειρα. Στην ενδοχώρα της Λιβύης δεν υπάρχουν λαοί, ζώα, δάση, γιατί δεν υπάρχουν βροχές. Οι νομάδες Λίβυοι δεν πίνουν αγελαδινό γάλα, ενώ οι Κυρηναίες δεν τρώνε αγελάδες, τις θεωρούν αγαπημένο ζώο της Ίσιδας. Οι υπόλοιποι Λίβυοι καυτηριάζουν τις φλέβες του κεφαλιού των παιδιών, για να μην κατεβαίνει το φλέγμα. Λέγεται ότι γι’ αυτό οι Λίβυοι έχουν καλύτερη υγεία, ο Ηρόδοτος αμφιβάλλει. Οι γυναίκες στη Λιβύη φοράνε κόκκινο τομάρι αίγας, την αιγίδα. Οι νομάδες Λίβυοι θάβουν τους νεκρούς τους καθισμένους, όπως οι Έλληνες.
Δυτικά του Τρίτωνα βρίσκονται γεωργοί, πρόσφυγες της Τροίας, Μάξυες, με μαλλιά στο δεξί μόνο μέρος του κεφαλιού. Η υπόλοιπη δυτική Λιβύη φιλοξενεί ακέφαλα ζώα και άγριου ανθρώπους (γορίλλες). Οι γυναίκες των Ζαύηκων οδηγούν άρματα. Οι Γύζαντες παράγουν μέλι και τρέφονται με κρέας πιθήκου. Απέναντί τους υπάρχει νησί με λίμνη που έχει ψήγματα χρυσού. Οι Καρχηδόνιοι έμποροι υποστηρίζουν ότι υπάρχει χώρα έξω από τις Ηράκλειες Στήλες, συναλλάσσονται με τους κατοίκους αραδιάζοντας εμπορεύματα, οι κάτοικοι αφήνουν χρυσό. Στη Λιβύη κατοικούν τέσσερις λαοί: Λίβυες-Αιθίοπες-Φοίνικες-Έλληνες. Μόνο η περιοχή της Κινύπου στην Αφρική είναι γόνιμη. Η Κυρήνη χαρακτηρίζεται από τρεις εποχές συγκομιδής. Ο Αρυάδνης έστειλε περσικές δυνάμεις, βοηθώντας τη Φερετίμη. Στη Βάρκη απαίτησαν να παραδοθούν οι δολοφόνοι του Αρκεσίλαου. Οι κάτοικοι αρνήθηκαν. Οι πολιορκητές σκάβανε λαγούμια, ένας χαλκουργός ανακάλυψε το σχέδιό και οι υπερασπιστές εξολόθρευσαν τους εχθρούς.
Οι απώλειες των δύο πλευρών είναι μεγάλες, ο στρατηγός των Περσών, Άμασης, μηχανεύεται τέχνασμα. Διατάζει να σκάψουν νύχτα φαρδιά τάφρο, καλύπτοντάς τη με κλαδιά και χώμα. Αρχίζει διαπραγματεύσεις και επέρχεται συμβιβασμός. Βάζει όρο πως για όσο διάστημα το έδαφος παραμένει στη θέση του θα ισχύει η συνθήκη. Όταν χαλαρώνουν τα μέτρα και ανοίγουν οι πύλες, οι Πέρσες εισβάλλουν και κυριεύουν την πόλη, γκρεμίζονταν την τάφρο για να μην κατηγορηθούν ως επίορκοι. Οι Πέρσες παραδίδουν τους πρωταίτιους του φόνου του γιου της στη Φερενίκη, η οποία τους παλουκώνει. Όταν επιστρέφουν οι Πέρσες βρίσκονται μπροστά στην πόλη της Κυρήνης. Οι Κυρηναίοι τους αφήνουν να περάσουν εξαιτίας ενός χρησμού. Ο ναύαρχος Βάρδης προτείνει να καταλάβουν την πόλη, ο Άμασης το απαγορεύει, έχουν διαταχθεί να καταλάβουν μόνο την Βάρκη. Έπειτα οι Πέρσες μετάνιωσαν, θέλοντας να μπουν, αλλά οι Κυρηναίοι δεν τους άφησαν. Ακολούθως τράπηκαν σε φυγή, ένας μαντατοφόρος του Αρυάδνη τους κάλεσε πίσω. Ξεκίνησαν για Αίγυπτο ξανά, δεχόμενοι λυβικές επιθέσεις. Στους αιχμαλώτους της Βάρκης ο Δαρείος παραχώρησε μια πόλη της Βακτριανής για να εγκατασταθούν εκεί. Της έδωσαν μάλιστα ξανά το όνομα Βάρκη. Η Φερετίμη μετά την εκδίκησή της επέστρεψε στην Αίγυπτο, όπου τη βρήκε φρικιαστικός θάνατος, την κατέφαγαν τα σκουλήκια.
October 8, 2018
Very interesting read with tales of the legendary Amazon tribe of women, evil dictators and more assumptions of mythological explanation for the unexplained, it reiterates the deception of reality created from the crevices bordering ancient civilizations. Herodotus’ books about the perception of the past in his day truly expresses how the lack of knowledge leaves rationalization as the precluding deficit in reasoning. I found the book entertaining at time, baffling at other and a conduit for lunacy for the unstable, but worth the time and effort.
April 26, 2014
Historically, it is great. However, I find some parts unrealistic e.g. building the bridge; maybe it's true though, I don't know.
Mostly though, I just didn't find it enjoyable, and it just seemed to drag on and on.
Mostly though, I just didn't find it enjoyable, and it just seemed to drag on and on.
Displaying 1 - 3 of 3 reviews