Barış ve demokrasiye dayalı bir "yeni dünya düzeni"nin kurulacağı beklentileri, Balkanlar, Kafkasya ve Orta Doğu'daki savaş meydanlarında imha olmak üzere. Kendiyle barışık, çok kültürlü demokratik toplumların henüz çok uzağındayız. Batılıların "Doğu Sorunu" diye adlandırdığı sorunlar yumağı dirildi.
Yerasimos, 80'lerin ortalarından başlayarak kaleme aldığı jeopolitika yazılarında bu ürkütücü gelişmenin nedenlerini arıyor, Birinci Dünya Savaşı ile birlikte tarihe karışan Avusturya-Macaristan, Osmanlı ve Rus İmparatorluklarının dağılmasıyla gündeme gelen uluslaşma ve ulus-devlet sınırlarının çizilme süreçlerini inceliyor. Üç imparatorluğun topraklarında kurulan ulus-devletlerin sınırları, genellikle, halkların iradeleriyle değil, uluslararası barış konferanslarında ya da gizli diplomasi yoluyla çizildi; petrol gibi stratejik ürünlerin paylaşımı önemli rol oynadı ve aynı dili konuşan, aynı kültüre sahip halklar parçalandı. Bu coğrafyada uluslaşma, tamamlanamamış bir süreç olarak görünüyor.
"Ulus" sorununu çözme iddiasındaki son imparatorluğun da (SSCB) dağılmasıyla, "eski şeytanlar yeniden ortaya çıkıp tepinmeye başladılar"...
Stefanos Yerasimos (1942-2005) Yunan asıllı Türk ve Fransız tarihçi. İstanbul'da 1942 yılında doğan Yerasimos, 1966 yılında Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'nin Yüksek Mimarlık Bölümü'nden mezun oldu. “Paris Institut d'Urbanisme de l'Universite”den şehircilik diploması alan Yerasimos, 1973 yılında Sorbonne Üniversitesi'nde ”Azgelişmişlik Sürecinde Türkiye” konulu doktora tezi verdi. Yerasimos, 1986 yılında ise “Osmanlı İmparatorluğu'nda Gezginler” konulu ikinci bir doktora tezi yazdı. Paris Üniversitesi'nin Şehircilik Bölümü'ne 1972 yılında öğretim görevlisi olarak giren Yerasimos, 1989 yılında aynı üniversiteden profesör unvanı aldı. Yerasimos, 1994-1999 yılları arasında İstanbul'daki Fransız Anadolu Araştırmaları Enstitüsü'nün müdürlüğünü yaptı. Stefanos Yerasimos, yakalandığı kanser hastalığına 20 Temmuz 2005'de Paris'te yenik düştü. Çok sayıda Fransızca ve Türkçe araştırma ve makaleleri bulunan Yerasimos'un Türkiye'de yayımlanan başlıca eserleri şunlar: “Azgelişmişlik Sürecinde Türkiye” “Türk-Sovyet İlişkileri, 1917-1923” “Türk Metinlerinde Kostantiniye ve Ayasofya Efsaneleri” “Milliyetler ve Sınırlar” “İstanbul: İmparatorluklar Başkenti”, “Süleymaniye” “Sultan Sofraları”
Profesör Stefanos Yerasimos'un "Milliyetler ve Sınırlar, Balkanlar, Kafkasya ve Ortadoğu" başlıklı kitabını 29 yıl önce İletişim Yayınları yayınladığında, 2. Balkan Savaşı henüz anlaşmalarla sonuçlanmış ya da ateşkes anlaşmaları yapılmış, Kafkasya'da Abhazya Savaşı sona ererken, Çeçenistan Savaşı sürüyordu, Azerbaycan-Ermenistan Karabağ Savaşı'nda güçlükle anlaşmalar yapılmış, Ortadoğu'da Körfez Savaşı sona ermiş, Irak'a Uluslararası Ambargo kararları uygulanmaya başlanmıştı, İsrail ile Filistin Anlaşması (Clinton-Rabin-Arafat Anlaşması) henüz yapılmamış, Profesör Stefanos Yerasimos'un kitabında ele aldığı üç bölgede yeni savaş olasılıkları tartışılıyordu. Profesör Stefanos Yerasimos'un kitabı, 29 yıl sonra hâlâ güncel olduğu gibi, geçen 29 yıl içinde Balkanlar'la, Kafkasya ile, Ortadoğu ile ilgili olaylar, sorunlar, tartışmalar sürüp geldi! Profesör Stefanos Yerasimos'un beş yüz sayfayı aşan yazılarıyla kitap, 20. Yüzyıl'dan 21. Yüzyıl'a, Balkanlar, Kafkasya, Ortadoğu ile ilgili araştırmalara bir giriş niteliğinde vazgeçilmez bir kaynak, bir rehber; Profesör Stefanos Yerasimos'un politik coğrafya bilincini tarih bilinciyle somut olaylarla bağlı ya da ilgili bir yaklaşımla bireştiren kitabını mutlaka okumalı!