ادب الهی - تأدیب نفس

‫ادب الهی #1

by مجتبی تهرانی

سلسله جلسات اخلاق و معارف اسلامی حضرت آیت الله العظمی حاج آقا مجتبی تهرانی (رحمه الله)‏

424 pages, Paperback

First published January 1, 2014

About the author

مجتبی شهیدی کَلهُری مشهور به آیت الله حاج آقا مجتبی تهرانی مرجع تقلید شیعیان، استاد مشهور اخلاق و مدرس حوزه‌های علمیهٔ تهران بود.

جلسات اخلاق حاج آقا مجتبی و برادر بزرگترش (حاج آقا مرتضی تهرانی) نزدیک به چهاردهه از پررونق ترین و مهمترین جلسات اخلاق و عرفان تهران بود

زندگی نامه:
آیت الله مجتبی تهرانی در سال ۱۳۱۶ش در تهران زاده شد. پدرش میرزا عبدالعلی تهرانی، از شاگردان عبدالکریم حائری یزدی بود که در زمان حکومت رضاخان، با همراهی محمود شاه‌آبادی، نماز جماعت مسجد جامع بازار تهران را امامت می‌کرد.

حاج آقا مجتبی تهرانی از پنج سالگی به مکتب رفت و در تا ده سالگی بخشی از مقدّمات دروس دینی را در مدرسۀ حاج ابوالفتح تهران گذراند. سپس به‌همراه پدر به مدّت سه سال به مشهد مهاجرت کرد و مشغول دروس مقدّمات شد. به‌طور خصوصی در درس محمدتقی ادیب نیشابوری شرکت کرد. در سال ۱۳۳۴ه‍.ش در ۱۸سالگی به قم رفت. امام خمینی، سید حسین بروجردی، سید محمد رضا گلپایگانی، سید محمد حسین طباطبایی، سید محمد محقق داماد از جمله اساتید او بودند. وی در ۲۵ سالگی به درجه اجتهاد رسید.

آیت الله تهرانی، تقریرات درس بیع امام خمینی را جمع‌آوری و با اجازه او به صورت یک اثر مستقل منتشر کرد. کتاب مکاسب محرمه آیت الله خمینی و همچنین دو جلد رسائل اصولی او نیز به همت شیخ مجتبی تنظیم و منتشر شد. تهرانی به امام خمینی علاقه ویژه‌ای داشت و خود گفته بود که «از آیت الله خمینی بیشتر از پدرش استفاده کرده است.» وی مدتی نیز با مصطفی خمینی هم مباحثه بود. وی با آقابزرگ تهرانی نیز رابطه ویژه‌ای داشت و خود گفته بود «آقا بزرگ تا آخر عمر، هر رمضان یک افطاری دونفری مرا دعوت می‌کرد.»

با درگذشت آیت الله بروجردی و مطرح شدن مرجعیت امام خمینی و با توجه به اینکه نسخه‌های نامطلوب و حاوی اغلاط و اشتباه از رسالۀ امام خمینی در دست مردم بود، او شاگرد خود، مجتبی تهرانی را مأمور به جمع‌آوری فتاوا و تنظیم صحیح‌ترین نسخه از رسالۀ عملیه و مناسک حج خویش گرداند که در سال۱۳۴۳هـ‌ش به چاپ رسید و در دسترس مقّلدان قرار گرفت. بعد‌ها تهرانی به‌همراهی بعضی دیگر از شاگردان امام خمینی، کتابخانۀ او را در قم دایر کردند که سه‌سال بعد توسّط ساواک تعطیل شد.

در سال ۱۳۴۷ش به نجف رفت و در اقامت سه ساله، در مدرسۀ آیت‌الله بروجردی کفایه تدریس کرد و در درس امام خمینی شرکت کرد، در درس‌های خارج اصول سید ابوالقاسم خویی و سیدمحسن حکیم حاضر شد.

اساتید:
محمدتقی ادیب نیشابوری
امام خمینی
سید حسین بروجردی
سید محمد رضا گلپایگانی
سید محمد حسین طباطبایی
حسن فرید اراکی
سید محمد محقق داماد
سید ابوالقاسم خویی
سید محسن حکیم
میرزا عبدالعلی تهرانی

درگذشت:
حاج آقا مجتبی تهرانی در ۱۳ دی ۱۳۹۱ش (۱۹ صفر ۱۴۳۴ق) بعد از گذراندن یک دورۀ طولانی بیماری درگذشت و در ۱۴ دی در حرم حضرت عبدالعظیم دفن شد. آیت الله خامنه‌ای بر پیکر او نماز خواند. به مناسبت درگذشت او، علما و مراجع تقلید و برخی از سیاسیون پیام‌های تسلیت صادر کرده و مجالس ترحیم در شهرهای مختلف برگزار شد.

Reviews

[Tayebe Ej · Rating 3 out of 5]

جالب ترین بخش کتاب برای من بحث «ادب خیال» بود، یعنی حتی خیال آدم هم باید باادب باشد، و نه فقط این، اصلا اولین قدم برای مودب شدن ادب کردن خیال است

[طـيـبـه فاضلی نیا · Rating 5 out of 5]

« تأدیب نفس »اونقدر خوب بود که نمیدونم چه ریویویی باید بنویسم
اونقدر مباحثی که حاج آقا مجتبی (ره) مطرح کردند حکیمانه و قابل تأمل و پر مغز هست که توضیح دادنش از ارزش کار کم میکنه
نکته ی مهم اینه که ایشون دست روی مباحثی میگذارند که بسیار با اهمیت اما کمتر مطرح شده در سایر کتب اخلاقی هستند... نوع نگاهشونم متفاوت و عمیق تر از سایر اساتید اخلاقیست در نظر من البته...
به شدت توصیه میکنم خوندن این کتاب را

[علیرضا فتاح · Rating 3 out of 5]

تأدیب نفس جلد اول از مجموعه ادب الهی است که تاکنون به گمانم چهار جلد از آن منتشر شده است. این جلد متن جلسات مرداد تا بهمن سال ۱۳۷۳ است و مثلا نسبت به مجموعه رسایل بندگی قدیمتر است.
محور این مجموعه, که این جلد در واقع انگار مقدمه و گام اول آن است, بر مبنای دوگانه ادب انسانی (یعنی ادب عقلی عمومی همگانی) و ادب الهی که ادب برتر انسان مومن و الهی است قرار دارد. در جلسات اول این دو از هم تفکیک شده اند و بعدتر که ادب الهی اساس معرفی شده, بیشتر جلسات به تفسیر ادب الهی بر اساس آیه "خذ العفو و أمر بالعرف و اعرض عن الجاهلین" اختصاص دارد.
این کتاب بر خلاف مجموعه های رسایل بندگی که گفتارهای رمضانی است و سلوک عاشورایی که گفتارهای محرم است, مربوط به جلسات هفتگی آقامجتبی بوده و به گمانم به همین خاطر است که انسجام کمتری نسبت به آنها دارد. از طرف دیگر, حجم معارف هر یک از جلسات آن دو مجموعه بیشتر از این کتاب است که شاید از سر موسم زمانی آنها و شاید هم از سر چند سال تأخر آنها و پخته تر شدن مخاطبان و سخنان بوده باشد. منظور این که سه ستاره این کتاب, در نسبت با آن دو مجموعه است, وگرنه شاید طور دیگری میشد.

[Leila Hatami · Rating 5 out of 5]

بسیار عالی و بی نظیر.... لازمه هرسال یکبار مرورش کرد....خیلی خیلی پیشنهاد می کنم بخونید

[maryammehrvar · Rating 5 out of 5]

اینقدر که این کتاب خوب بود به نظرم هرچی بنویسم از ارزش مطلب کم میکنه ، جزو بهترین کتابهایی بود که خوندم ؛ از اون کتابهاست که چندبار باید خوند و هر بار مطلب جدیدی ازش درک کرد .
پیشنهاد میکنم اگر سوال های دینی _ اخلاقی زیادی دارید که معمولا در پراکندگی های گفتار و مطالب به جواب دقیقی نرسیده جامعیت ، پیوستگی ، روان و قابل درک بودن مطالب این کتاب رو از دست ندید