Jump to ratings and reviews
Rate this book

آتش بدون دود #1-7

آتش بدون دود: دوره ۷ جلدی

Rate this book
قطع جیبی
رمان هفت جلدی آتش بدون دود در اواخر قرن ۱۳ و اوایل قرن ۱۴ هجری
خورشیدی در ترکمن صحرا اتفاق می‌افتد. قهرمان رمان در جلد اول، گالان اوجا، یک شخصیت اسطوره‌ای ترکمن به شمار می‌رود. در جلد دوم نویسنده با گذاری کوتاه بر اتفاقات صحرا شرایط را برای معرفی یگانه قهرمانان داستان، دکتر آلنی آق‌اویلر و همسرش دکتر مارال آق‌اویلر، فراهم می‌کند. آلنی نوه گالان اوجا و یک شخصیت امروزی است. او یک انقلابی تحصیل‌کرده است که برای اعتلای نام وطن و رهایی آن از ظلم از هیچ کوششی فرو گذار نمی‌کند. موضوع اصلی بقیه رمان زندگی و فعالیت‌های سیاسی این زوج است.
نادر ابراهیمی بر اساس سه کتاب اول این رمان، یک مجموعه تلویزیونی هم کارگردانی کرده است.

2221 pages, Paperback

First published April 1, 1979

Loading...
Loading...

About the author

نادر ابراهیمی

95 books960 followers

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
678 (56%)
4 stars
293 (24%)
3 stars
153 (12%)
2 stars
44 (3%)
1 star
24 (2%)
Displaying 1 - 30 of 132 reviews
Profile Image for Maziyar Yf.
922 reviews745 followers
August 21, 2026
آتش بدون دود کتابی است از نادر ابراهیمی . او در این کتاب به زندگی، فرهنگ و مبارزات قوم ترکمن در صحرای ترکمن‌صحرا (منطقهٔ شمال شرق ایران) از دورهٔ قاجار تا دوران محمدرضا پهلوی پرداخته . عنوان کتاب آتش بدون دود از یک ضرب‌المثل کهن ترکمنی گرفته شده: آتش بدون دود نمی شود ، جوانی بدون گناه .
این عنوان شاید استعاره ای از مقاومت ترکمنها در در درازای تاریخ باشد ، آتش نماد مبارزه و آرمان خواهی آنها و دود نماد رنج و دردی است که ترکمن‌ها بی‌آنکه فریادش را به گوش دیگران برسانند، در دل خود می‌سوزانند، یعنی مقاومتی خاموش و بی‌ادعا، آتشی که می‌سوزد اما دودش دیده نمی‌شود. به بیان دیگر، این قوم درد و مبارزه‌اش را با هیاهو و شکایت بیرون نمی‌ریزد، بلکه آن را در نجابت و سکوت خود پنهان می‌کند ، همان‌طور که در ضرب‌المثل ترکمنی آمده، جوانی بدون خطا و گناه ممکن نیست، آتشِ مبارزه هم بدون تاوان و رنج ممکن نیست.

جغرافیای داستان :

جغرافیای داستان ترکمن‌صحرا است ، منطقه‌ای در شمال شرق ایران که با طبیعت نیمه‌بیابانی، دشت‌های وسیع نقش مهمی در داستان دارد . این سرزمین، زیست‌گاه اصلی اقوام ترکمن ، طوایف یموت و گوکلان است که خصومت دیرینه‌شان بر سر منابعی مانند آب و چراگاه، یکی از محورهای اصلی داستان است . این دو قبیله در مکان‌هایی چون آبادی ایری بوغوز و اینچه برون ساکن هستند .
از سوی دیگر، این سرزمین تنها بستر وقوع رخدادها نیست، بلکه بخشی از هویت و روح شخصیت‌ها محسوب می‌شود. نادر ابراهیمی با تسلطی که از سال‌ها زندگی در این منطقه داشت، زیبایی‌های آن را به تصویر کشیده ، از رودخانه‌ای مانند گرگان رود گرفته تا درخت مقدسی که محل دعا و راز و نیاز مردم است . نویسنده این گونه در کنار شخصیت پردازی ها ، فضای صحرا را هم ترسیم کرده ، فضایی که نه تنها جغرافیای داستان ، بلکه فلسفه و معنای زندگی ، سنت و مبارزه ترکمن ها را هم در خود جای داده .
داستان آتش بدون دود:

خط داستانی کتاب ابراهیمی را باید مبارزات ترکمن ها در درازای تاریخ ایران ، با حکومت های مرکزی دانست . بنا به کتاب نویسنده ، این مبارزه ها در دوران حکومت مرکزی قوی رضاشاه و محمد رضا شاه ، بیشتر حالت مسلحانه داشته . تمرکز گرایی ، خلع سلاح عشایر و البته مصادره گسترده زمین های شمال از جانب رضاشاه ، عملا آتش جنگ میان ترکمن ها و حکومت را شعله ور کرد . اما ادامه سرکوب ها در زمان محمد رضا شاه که با نفوذ جریان های چپ همراه شده بود سبب شد که مبارزات از حالتِ قبیله‌ایِ خارج و به حرکتی سیاسی-ایدئولوژیک تبدیل شود. ابراهیمی در آتش بدون دود به این مبارزات خشونت آمیز پرداخته .

قهرمانان کتاب :

آلنی آق اویلر را باید شخصیت‌ محوری دانست . او فرزند آق اویلر و نوهٔ گالان اوجا (قهرمان اسطوره‌ای جلد اول) است . آلنی در جلد دوم کتاب معرفی می‌شود و مسیر داستان از آنجا به زندگی و مبارزات او و همسرش، مارال آق اویلر، گره می‌خورد . آلنی نماد روشنفکری متعهد و نسلی نو در صحراست. نقطهٔ عطف زندگی او زمانی است که پدرش، آق اویلر، برای نجات مردم از نکبت بیماری، او را به شهر می‌فرستد تا پزشک شود، تصمیمی که با مخالفت شدید سنت‌گرایان روبرو می‌شود . او پس از سال‌ها تحصیل و کسب دانش، به‌عنوان یک انقلابیِ تحصیل‌کرده به صحرا بازمی‌گردد و بقیهٔ رمان به زندگی، فعالیت‌های سیاسی و مبارزات او و همسرش، مارال، در برابر ظلم و بی‌عدالتی پرداخته .
الهام بخش ابراهیمی برای خلق شخصیت آلنی ، دکتر خدر فروهر، یک روشنفکر و طبیب ترکمن بوده .
قهرمان دوم کتاب ، مارال ، همسر آلنی است . او که در جوانی کاملا بی سواد بوده با اراده ای قوی و البته به لطف نویسنده به مامایی تحصیل‌کرده و مبارزی مستقل تبدیل می شود که در مبارزات همگام با آلنی حضور دارد و پا به پای او می جنگد .

آلنی و مارال ، قهرمانانی مطلق :

ابراهیمی ، آلنی را به نمونه‌ای کامل از مطلق‌سازی و کمال‌گراییِ افراطی تبدیل کرده ، او تقریباً هیچ نقصِ انسانیِ ندارد و در تمامِ موقعیت‌ها همیشه درست می‌گوید، همیشه پیروز است و هرگز دچارِ تردیدِ وجودی یا بحرانِ روحی نمی‌شود. این کمال‌گرایی در چند ویژگی خود را نشان می‌دهد: او هم پزشکی حاذق است، هم سیاستمدارِ کارکشته، هم رهبرِ نظامیِ چریک‌ها و هم فیلسوفِ اخلاق که هیچ‌کس در صحرا ، در تهران ، در ایران و شاید هم در جهان به پای او نمی‌رسد. از نظر اخلاقی نیز بی‌نقص است و هرگز دچارِ ضعف، حسادت یا خشمِ کورِ قبیله‌ای نمی‌شود، او مانندِ پیامبری است که به میانِ جاهلان فرستاده شده تا حقیقتِ مطلق را به آنان بیاموزد. این رویکرد به نقطه‌ضعفِ بزرگِ رمان تبدیل شده ، زیرا او دیگر یک شخصیتِ مستقل و قابلِ لمس نیست، بلکه تبدیل به سخنگویِ ایده‌هایِ سیاسیِ نویسنده شده و دیالوگ‌هایش به بیانیه‌هایِ شعارزدهٔ ایدئولوژیک شبیه می‌شود. این گونه کمال‌گراییِ مطلق، آلنی را از یک قهرمانِ اسطوره‌ای به یک بتِ یک ‌بُعدیِ خسته‌کننده پایین آورده که خواننده نمی‌تواند با او هم‌ذات‌پنداری کند. زوج او ، مارال هم کم از همسر ندارد . این زوج عالی و بدون نقص ، قهرمانان کتاب طولانی ابراهیمی هستند .

مبارز یا تروریست ؟

آن چه که ابراهیمی در کتاب طولانی خود ، سخت آنرا می ستوده و آرزو داشته که مانند آن شود را امروزه ، تروریست ، آن هم از خشن ترین نوع آن می دانند . حمله به پاسگاه های ژاندارمری ، کشتار ماموران حکومتی ، عملیاتهایِ چریکی و ترورِ شخصیتهایِ دولتی ، سرقت بانک تنها بخشی از کارنامه آلنی و همسر و همراهان است . در جلد هفتم ، آلنی به کشتن سیصد نفر نه تنها اقرار بلکه افتخار هم می کند . او در زندان یارانی را آموزش می دهد که به محض آزاد شدن ، هفت آمریکایی را می کشند و شور بختانه که ابراهیمی راوی بی طرفی نیست ، او از نقل این جنایات ، کیف کرده و ذوق زده می شود !
ابراهیمی از یک سو، خشونتِ دولتی و سرکوبِ حکومتِ پهلوی را به شدت محکوم میکند او از سوی دیگر، خشونتِ گروههایِ چریکی را نه فقط توجیه، که تقدیس میکند و آن را عشق به میهن و فداکاریِ در راهِ مردم مینامد.

شخصیت های تاریخی کتاب :

در آتش بدون دود ،شماری از سیاستمداران وقت ایران مانند شاه ، دکتر مصدق ، تیمسار پاکروان (رییس وقت ساواک ) و سرهنگ مولوی ( رییس وقت ساواک تهران ) حضور دارند . به غیر از مصدق که فرصت سخن گفتن در کتاب پیدا نمی کند و ابراهیمی او را اشراف زاده ای می داند که کاری برای ترکمن ها نکرد ( گرچه مشخص نمی کند که آیا ملی کردن نفت ، فایده ای برای همه ایرانیان از جمله ترکمن ها داشته یا نه ؟) مابقی شخصیت ها در کتاب به ویژه شاه و سرهنگ مولوی حضوری نسبتا فعال در کتاب دارند .
ابراهیمی ، پاکروان را همان شخصیت فرهیخته و با سواد نشان داده و آلنی به لطف اوست که از زندان آزاد می شود . اما شاه ، شاه در آتش بدون دود ، همان شخصیتی است که بعد از انقلاب ، بارها و بارها نشان داده شده .
محمد رضا شاه با وجود آن که بار سنگین اداره مملکت ، با انبوهی از مشکلات بر دوش او بوده ، گویی هیچ کاری جز فکر کردن به آلنی نداشته ، حتی در زمانی که شاه با دو غول سیاست ایران ، یعنی مصدق و قوام روبرو بوده ، باز هم به آلنی فکر می کرده نه به آن دو .
شاه ، فردی بددهن بوده ، یعنی از صبح با فحش دادن بیدار می شده و شب را هم با فحش دادن به پایان می برده ، البته اگر فحش دادن و فکر کردن به آلنی وقتی برای او می گذاشته ، شاید چند ساعتی هم کار می کرده .
شاه تنها و تنها در فکر ویران کردن ایران بوده ، او روز خود را با این فکر که امروز کجا رو ویران و مردمان کدام قسمت را بدبخت کنیم ؟ شروع می کرده .
این دیو بددهن تک بعدی ، این شر مطلق ، شاهی است که ابراهیمی در کتاب خود نشان داده .

چرا آتش بدون دود کتاب خوبی نیست ؟


1. شخصیتهای ایده آل ، غیرواقعی و کامل
2. شعارزدگیِ بیش ازحد
3. نگاهِ یک سویه و جانبدارانه ، ترکمنها خوب و مظلوم در برابر حکومتِ مرکزی بد و ظالم.
4. تاریخ سازیِ سیاسی ، تحریفِ واقعیتهای تاریخی به نفعِ یک ایدئولوژیِ خاص .
5. ستایش خشونت ، یا همان دوگانگیِ مبارز و تروریست.
6. هم‌صدایی و هم‌زبانیِ مطلقِ همهٔ شخصیت‌های ترکمن

در پایان آتش بدون دود ، حماسه ای شکست خورده در دام ایدئولوژی است ، یک ابَرپروژهٔ ایدئولوژیک است ، اثری است که در دامِ ساده‌سازی، کلیشه‌پردازی و شعارِ سیاسی گرفتار شده ، یک بیانیهٔ سیاسیِ طولانی است با ضمیمه‌ای از افسانه‌هایِ محلی و عشق‌هایِ ایده‌آل‌گرایانه . می توان آن را خواند ، اما آیا آن را می توان دوست داشت ؟
آیا دوست داشتن آن و نادیده گرفتن نقص های آشکار کتاب به‌معنایِ همدستی با یک تاریخ‌سازیِ یک‌سویه و جعلی نیست ؟
Profile Image for Mrs geranium.
12 reviews7 followers
February 13, 2008
سوم دبیرستان بودیم و این کتاب دست به دست بین بچه ها می گدشت و هفت نفر همزمان غرق افسانه ترکمن صحرا می شدند... بعد از آن روزها کتاب را برای خودم خریدم و باز خواندم اش و باز لذت بردم اما... اما از همین حالا باید بگویم: این کتاب را در نوجوانی و اوایل جوانی بخوانید. وقتی هنوز آنقدر با احساس هستید که دلتان برای آلنی بلرزد و دلتان هنوز آنقدر سنگ نشده که نتوانید با خواندن نامه آرتا به مادرش اشک بریزید. بله تا نوجوانید و خُردک شور و شوق و احساسی دارید این کتاب را بخوانید!
Profile Image for sAmAnE.
1,382 reviews163 followers
August 29, 2021
داستان چندین نسل از قبایل ترکمن است که از درگیری‌های قومی گرفته تا فداکردن جان در راه کشور و میهن‌پرستی ادامه دارد... قلم نادر ابراهیمی در این کتاب خوب بود، به نسبت کتاب یک عاشقانه‌ی آرام... کتاب سراسر حس وطن‌پرستی، پیوندها و دشواری‌ها، درگیر شدن با سیاست و مسائل روز مربوط است، که به خوبی با قلم و نگاهی شاعرانه بیان شده بود. به نظرم هفت جلد خوب پیش رفت و اصلا خسته‌کننده نبود. این کتاب جزء بهترین‌ رمان‌های ایرانی می‌باشد.
Profile Image for Mehdi.
8 reviews14 followers
January 7, 2019
اگر قرار باشد فقط سه رمانِ ایرانی برگزینم قطعا "آتش بدون دود" یکی از آنهاست .
،درک نمیکنم چرا این رمان آنطور که باید دیده نشده و چرا در کتاب های درسیِمان اسمی از نویسنده درجه یکی(در سطح کشور البته) مثل نادر ابراهیمی و کتابهایش نیست ولی مکرر اسم نویسنده هایی که کتابهایشان نه از لحاظ فرم و قدرت قلم و نه از لحاظ محتوا قابل مقایسه با نادر است مکرر در پایه های درسی مختلف به چشم میخورد (بگذریم که برخی از این آثار پُرند از کنایه به اسلام و انقلاب، مگر این آموزش و پرورش برای جمهوری اسلامی نیست؟!!! البته بنده معتقد نیستم که نباید این کتابها را خواند و از جنبه های دیگرشان استفاده کرد، فقط میگویم چرا دانش آموزی که از مدرسه کشورمان دیپلم میگیرد اسمی از نادر ابراهیمی و شاهکارهایش نمیشنود )
بگذریم


اِنگار کنید روحِ لطیف، دردمند و آرمانگرایِ نادر ابراهیمی مثلِ شمعی در سطر سطرِ کتاب، ذوب شده باشد
دانستن این موضوع که نادر ابراهیمی نزدیک نیمی از عمرِ شریفِ خود را صرفِ نوشتنِ آتش بدون دود کرده برایم کافی بود که بخوانمش .سه جلد ابتداییِ کتاب در زمان پهلوی و چهار جلد پایانی بعد از انقلاب نوشته شده(البته به پیشنهاد ره بر ، در ضمن دست به عصا بودنِ ابراهیمی در سه جلد اول کاملا ملموسه)
این رمان روایتگرِ تاریخِ شورانگیزِ دو قبیله مهم ترکمن صحرا یعنی یموت و گوکلان ، از ابتدای تشکیل و عشق های افسانه ای آن، تا مبارزات حماسیِ انان با رژیم پهلوی است
نادر ابراهیمی نشان داد میتوان از جاذبه های توصیفات جنسی استفاده نکرد و رمانِ بلندِ پرکشش نوشت . یک رمانِ تمیزِ تمیز.

(این رمان را در آموزشِ سربازی ،مطالعه کردم
80درصد کتاب سرِ پُست! آنهم پست های نیمه شب(البته پست های آموزشی خیلی حساس نیست ،در یگان از این کارها نمیکنم،نگران نباشید!!)،هرگز لذت مطالعه این رمان را فراموش نخواهم کرد )
کاش همه ایرانی ها این رمان را بخوانند
Profile Image for Maryam Ghanbari.
38 reviews32 followers
December 24, 2013
چه اشكالي داشت كه من در طول يك تابستان، چند بار عاشق شده باشم؟ آلني، آت ميش عزيز و ملا قليچ...

بنشيني روي كاناپه ي زرد رنگ هال و تمام تابستان را، تابستان دوم دبيرستان را، به خواندن زندگي يك نسل بگذراني... با آق اويلرشان، عاشقانه اي جوانانه را تجربه كني، با آت ميش گستاخي و جسوري كني، با آلني بالا بروي...
من، فهميدم كه نادر، چيزي در لحظه ها پيدا مي كند كه هيچ كس نمي فهمد. نادر داستان جاودانه ي لحظه ها را مي دانست. نادر مي دانست كه آدم ها، زندگيشان را، لحظه هاي كوچك و كش آمده ي توي زندگيشان است كه مي سازد...

حيف كه نادر زود رفت...
Profile Image for Fatemeh.
64 reviews23 followers
Read
April 25, 2019
من عاشق مردان صحرایم. چه كلمیشی ها در كلیدر باشند و چه خاندان اوجاها در آتش بدون دود؛ و البته اول افسوس میخورم كه با چنین كتابی انقدر دیر آشنا شدم. كتابی كه لااقل باید در اوان بیست سالگی خوند و كلی كیف كرد!
سه جلد اول داستان جذاب صحراست و جلدهای بعدی داستان مبارزات. خب تقریبا همه جا این روح بلند نادر ابراهیمی هست كه جوش و خروش داره و صد البته كه خیلی حرفها در بخش مبارزات كه گاهی هم خالی از اغراق نیست طعنه به روزگار كنونی ما میزنه! در هر حال از خوندن هر هفت جلد لذت تمام بردم و امیدوارم بیشتر از این مورد اقبال خوانندگان ایرانی قرار بگیره. چرا كه نادر ابراهیمی عزیز به گفته خودش برای خلق این اثر آب شده و زحمات زیادی كشیده. روانش شاد و یادش گرامی.
Profile Image for محمد شفیعی.
Author 3 books117 followers
December 6, 2018
عمیقا معتقدم که حق نادر ابراهیمی هنوز شناخته نشده، این کتاب از بهترین های ادبیات داستانی ایران هستش و بهترین اثر نادر ابراهیمی دوست داشتنی
Profile Image for Mohsen.khan72.
341 reviews48 followers
January 14, 2022
خب توی اپديت ها نظرم رو گفتم، اما اینجا هم می‌نویسم!
اين کتاب به نظرم خیلی خيلي جلد هاش با هم متفاوته، به طوری که سه جلد اولش(مجلد اول از چاپ های جدید) بینهایت با باقی جلد های فرق داره.
برای من مجلد اول یا به قول نویسنده دوره اول کتاب هزارتا ستاره داره اما باقی به دلیل سیاست زدگی اونم از نوع حال بهم زنش هیچ ستاره ای نداره!
تاریخی که نویسنده میگه و تعریف جریان هاش اونم به خاله زنکی ترین شکل ممکن اصلا قابل استناد نیست. حالا چون نویسنده به هر نحو از حکومت قبلی ضربه خورده که نباید هر چی میتونه تاریخ تحریف کنه و به خورد ملت بده! اونم تو این حجم...
شاید به اپديت هام نگاهی انداختم و ادامه این متن آوردم فعلا در این حد بنویسم که دیگه نادر ابراهیمی نمی خونم. برای من این نویسنده یه مردک هفت خط مارموزه!!!
5 reviews2 followers
September 20, 2008
این رمان رو 4 بار خوندم. هنوز هم اگر بخوام لذت عمیقی از کتابخوانی تجربه کنم برای بار پنجم با علاقه می خونمش. این رمان نمونه بسیار خوبی است از زبان فاخر و عین حال روان زنده یاد نادر ابراهیمی.
شاید خوندن همین کتاب باعث شد پا به دنیایی بگذارم که در اون وطن با هرچه خوب و بد پرستیدنی است.
شاید نوشته های همین کتاب باعث شد وقتی اول بار به مزار ناد ابراهیمی رسیدم زانو بزنم و همه اشک هایئ نریخته عمرم را ببارم...
Profile Image for Hesam.
156 reviews69 followers
July 19, 2020
شاهکار فراموش نشدنی و از قلل بلامنازع ادبیات ایران.
برای من قصه گالان و سولماز حکایت تمام دوران نوجوانیم بود،اما سوای علاقه شخصی جلد اول کتاب یک حماسه است که به جرات در کمتر اثر ادبی مانندی دارد.جلد دوم و سوم شاید کمتر از جلد یک دلنشین باشد اما دلیلش تنها سترگ بودن کتاب اول است.
شاید از جلد چهارم تا هفتم طرفداران پر و پا قرص کتاب سرخورده شوند،اما باز هم به جایگاه رفیع آتش بدون دود خدشه ای وارد نمیشود.
Profile Image for Kimiya Mohammadzadeh.
8 reviews
June 6, 2026
من بعد از چند ماه موفق شدم این رمان هفت جلدی شاهکار رو تموم کنم و در یک جمله میتونم بگم فوق العاده بود!
.
این کتاب یک تجربه بی نظیر از رمان ایرانی ست که بسیار واقعی و انسانی نوشته شده ….شاید جملات عاشقانه و شاعرانه شخصیت های رمان گاهی اذیت کننده باشه؛ حتی شاید این همه عشق به
مبارزه و آرمان خواهی سردرگمان کند.
.
با این حال این رمان به درستی حال و هوای انسان های دغدغه مند روزگار رو نشان میده و
شعارش اینه که از عشق
باید سخت گفت… همیشه از عشق سخن باید گفت
…
چه شد که انقلاب کردیم چه شد که آرمان مبارزه با فساد و زشتی‌ها همّ و غم جوان ایرانی شد و چه شد که امروز این حجم احساسات و ارزش ها دور از ماست؟! و آیا امروز این نگاه به انقلاب و مبارزه جایی داره؟ یا فقط به تصورات خوشبینانه ما به ظهور انقلاب و شکل گیری نظام مبتنی به ارزش‌ها دامن میزنه:)
و در نهایت سوالات من بعد از پایان رمان عزیز آتش بدون دود…

آتش بدون دود نمی‌شود
جوان بدون گناه
Profile Image for Hossein.
12 reviews16 followers
September 3, 2014
سه و نیم جلد از آن را خوانده ام، نخوانده ام، زندگی کردم!
گالان اوجا، جنگجوی شاعر صحرا را ستودم
سولماز، بویان میش، و که و که.
بخوانید این کتاب را، که قرن ها حرف و عبرت و حکمت در آن نهفته است...
نثر بسیار ساده ای دارد، برعکس کلیدر دولت ابادی که به خاطر نثرش هرگز تمام نشد...
عشق، فلسفه، عرفان، حماسه، شور و چه و چه همه را در یک قاب جا داده نادر خدا بیامرز...

فقط آن را نخوانید، بچشیدش، جملاتش را هضم کنید، روی بعضی هایش فکر کنید و وقت بگذارید...
Profile Image for r.
128 reviews83 followers
August 31, 2014
داستان با قصه دشمني دو قبيله تركمن شروع ميشود وافسانه قديمي كه چگونگي اين دشمني را شرح ميدهد كه همه دشمني ها به خاطر آب بوده ودعوا بر سر رود خانه اي است كه زندگي مردم تركمن صحرا به آن وابسته است وقانون دست در برابر دست وچشم در برابر چشم كه باعث تداوم دشمني بين دو قبيله ميشود به مدت صدها سال ادامه مي يابداما در اين بين پسري شر و آشوب طللب از قبيله يموت عاشق دختري زيبا از قيبله دشمن ميشود ..اوسرور جنگجويان يموتي وشاعري بلند آوازه اما با خوي وحشي/بي پروا وبسيار سرسخت وكينه جو است...داستان بسيار تحسين برانگيز است ..گاهي از شدت لطافت وطبع شاعري وعشق همچون ابري سفيد وشبنمي بربرگ گل است وگاهي در نهايت خشونت وبي رحمي مانند ندارد ..گاهي حوادث ايتقدر جذاب ولطيف اند كه تو دل از خواندن نمي كني وگاه آنقدر بي رحم و خشن وتهوع آور است كه از شدت ناراحتي كتاب را به گوشه اي پرتاب خواهي كرد ..در كتاب اول داستان عشقي رقم ميخورد كه فقط مرگ ومرگ را به دنبال دارد وتنها باز ماندگان اين عشق دوپسر كوچك هستند كه دوست وفادار پدرشان سرپرستي آنها را به عهده ميگيرد ...نميدانم قصه كتاب اول را تلخ بنامم زيرا چون جام زهر است ويا شيرين بنامم كه گاه چون قند كه در دهان اب ميشود شيرين است.... اما كتاب دوم ....اين كتاب از 60سال بعد و از دورا ن پيري آن كودكان خردسال شروع ميشود در جاييكه آق اويلر پسربزرگتر گالان اوجا بزرگ قبيله شده وبرادر كوچك تر به قبيله مادري رفته ..واينجاست كه قصه وداستان ((آلني ))شروع ميشود واين داستان تا اخر مبارزات سياسي اجتماعي ومرگ او ادامه دارد الني اوجا يك مبارز بزرگ وپزشكي است كه از ميان صحرا برخاسته و6كتاب داستان زندگي او وفرزندان واطرافيانش است كه بسيار زيبا وشيرين وعبرت آموز است ..آلني مرد خودساخته وانسان بزرگي است كه برعليه جهل وخرافه ودشمني بين قبايل تركمن برميخيزد وسپس براي صلح وانسانيت وزندگي بهتر همه مردم مبارزه ميكند وسرانجام در همين راه به شهادت ميرسد ..نوشتن كتاب عمري از نويسنده برده وبسيار آموزنده وارزشمند است ..من اينقدر از اين كتاب متاثر شدم كه براي درك بهتر مردم صحرا يك سفر به اينچه برون رفتم ..راستي به روح مرحوم نادر ابراهيمي پديد آورنده اين اثر با ارزش درود ميفرستم وبرايش رحمت ازلي ومغفرت الهي از خداوند منان طلب ميكنم
Profile Image for Sara Pahlevani.
157 reviews35 followers
January 14, 2016
خوندن درباره اقوام کشورمون رو خیلی دوست دارم. چون تقریبا چیزی ازشون نمیدونم و خوندن راجع بشون اونم با قلم جادویی نادر ابراهیمی لذت بخش بود.
بسیار پای این کتاب گریه کردم. غم عمیق و زیبایی داشت. شخصیت ها خیلی خوب پرداخته شده بودن و با وجود زیاد بودنشون تا پایان کتاب هیچ کدوم رو فراموش نکردم.
تقریبا سه ماه طول کشید تا این مجموعه رو تموم کردم (بخاطر شرایط فعلی_#کنکور) و باهاش زندگی کردم...
اما ای کاش پایان کتاب بهتر نوشته شده بود... کاش نادر ابراهیمی عزیز بیشتر روش وقت گذاشته بود و داستان به این زیبایی رو اینطور تموم نمیکرد.

و من توقع داشتم داستان با سقوط حکومت پهلوی تموم شه! توقع داشتم آلنی مارال تا اون وقت زنده بمونن. بخاطر همینم حس کردم کتاب خیلی بی هدف تموم شد.
This entire review has been hidden because of spoilers.
Profile Image for Maral.
23 reviews23 followers
July 27, 2010
آتش بدون دود نمیشود و جوان بدون گناه
4 reviews
August 19, 2009
وسطای جلد سوم هستم.حس میکنم که دارم با این کتاب بزرگ میشم....مرگ.زندگی.عشق.نفرت.دوستی.دشمنی
Profile Image for Amir Hossein.
92 reviews10 followers
Read
July 9, 2013
عالي بود.... محشر بود! سه ماه طول كشيد خوندش ولي واقعا مي ارزيد! توي همه بخشاش سنگ تموم گذاشته بود !از عاشقانه هاش تا فلسفه و انقلابيه ها! عالي بود
Profile Image for Mohammad reza khorasanizadeh.
852 reviews67 followers
June 17, 2022
برای تک تک جلدها ریویوی جداگانه نوشتم
اما اینجا خواستم یک ریویوی کلی هم بنویسم
محور آتش بدون دود آزادی و آزادگی است. شخصیت دکتر آلنی آق اویلر که مبنای داستان است، در آزادی و آزادگی یکه تاز است و از هیچ تلاشی فروگذار نمیکند.
نادر ابراهیمی برای به تصویر کشاندن بهتر آلنی و ماجراهایش، ابتدا به سراغ ریشه و نسب او میرود. در ابتدای کتاب در ترکمن صحرا و همراه با گالان و سولماز یک ماجرای عاشقانه بی نظیر و درجه 1 را شاهد هستیم و بعد به سراغ فرزند آنان یعنی آق اویلر میرویم و ماجراهای صحرا و درگیری ها و در نهایت اتحاد صحرا
اما از جلد 4 به بعد جامعه هدف از یک اوبه و روستا و صحرا به وطن تغییر میکند.
آتش بدون دود بهترین نمونه برای این جمله معروف است که اول خودت را اصلاح کن بعد خانواده و بعد جامعه را!
و النی دقیقا در این راه قدم میگذارد و جلو میرود
آتش بدون دود هویت رمان و داستان ایرانی است. و باید حداکثری ترویج و مطالعه شود
Profile Image for Aida emeh.
38 reviews24 followers
Read
June 27, 2016
شاید این قهرمان ها نیستند که به دلیل قهرمان بودن ، تن از چنگ مجموعه ای از مخاطرات بیرون می کشند ،
بل آنها که به هر دلیل ، تن از چنگ مخاطرات بیرون می کشند "قهرمان" لقب می گیرند .
"اتش بدون دود "هیچ کلمه ای نیست که بتونه احساسم به این کتاب رو بیان کنه..
Profile Image for Ahmad hosseini.
343 reviews73 followers
February 16, 2019
عشق، نفرت، زندگی
شخصیت ها: گالان، سولماز، بویان میش، یت میش، قاباغ، آیدین، بیوک اوچی، یازی اوجا و ...
یک رمان زیبا و پر کشش که در قبایل ترکمن اتفاق می افتد و به خوبی فرهنگ، اعتقادات و باورهای قبیله های ترکمن و قوانین زندگی در صحرا را به تصویر می کشد.
شخصیت و فضا سازی داستان خوب است و به خوبی می توان با شخصیت ها ارتباط برقرار کرد. دیالوگ های بین شخصیت ها نیز جالب و خواندنی است.
" آنها که نمی جویند و نمی پرسند و نمی شناسند، خیل کوران را مانند، دلبسته ی بن عصای بیایی؛ و وای اگر آن بینا به راه خویشتن برود نه راهی که کوران را آرزوست؛ و وای اگر آن به ظاهر بینا، خود در معنا کوری باشد که بن عصای بیگانه ای را گرفته باشد ... "
" وقتی برای به دست آوردن چیزی، باید آنرا تکدی کنی، همین مساله نشان می دهد که آن چیز، بسیار بی ارزش و بی مصرف است. هر چیزی که ارزش و اعتبار دارد، خودش را از معرکه ی بده و بستان های کثیف دور نگه می دارد. "
Profile Image for Niloufar.
55 reviews7 followers
March 2, 2019
بلاشک یکی از قشنگ ترین کتابایی بود که توی عمرم خوندم یا خواهم خوند
تلاش برای خدمت- سختی برای خدمت- خدمتی که این روزها و توی این دوره ی سوق دهنده به سمت فردگرایی، به شدت داره فراموش میشه و از یادها میره
این کتاب تلنگری بود که یادم بمونه و نره! که یه روزی خدمت هدفم بود
Profile Image for Ma Gh.
8 reviews1 follower
September 6, 2009
به نظر من یه کتاب فوق العاده قشنگ بود که مخصوصا 3 جلد اولش آدم رو ول نمی کرد.
Profile Image for Javad Imani.
135 reviews6 followers
September 24, 2019
کتاب با خلاصه روایت شکل گیری دو قبیله ترکمن یموت و گوکلان شروع میشه و میرسه به یکه تازی‌های یل قبیله یموت، گالان اوجا در ایری بوغوز و داستان‌های ترکمن کشی و عاشقیش. این چکیده جلد اول از هفت جلد بود.
جلد دوم درباره پسر بزرگ گالان اوجا، آق قویلر، کدخداییش و تلاش‌هاش برای یکی کردن صحراست.
جلد سوم به نوه گالان میرسیم، آلنی، و داستان کمی رنگ و بوی شهری میگیره و از صحرا و چادر ترکمن جدا میشه. از اینجا به بعد خط داستانو توضیح می‌دهم شاید براتون اسپویل حساب بشه.
تا پایان این قسمت شما فکر می‌کنید که دارید یه رمان درباره زندگی ترکمنا و اسطوره هاشون می‌خونید در حالیکه تمام سه جلد اول مقدمه‌ای بوده برای معرفی آلنی اوجا و همسرش مارال که تبدیل میشن به دوتا از مبارزان اصلی علیه حکومت پهلوی. از جلد چهارم کتاب به صورت جدی حالت سیاسی به خودش می‌گیره و برای خواننده‌ای که اومده سراغ یه رمان بلند ممکنه کسالت‌آور بشه اما تو جلد پنجم تقریبا جبران میشه و باز حال و هوای صحرا به داستان برمی‌گرده.
کتاب ششم به طور کلی از قالب رمان خارح میشه و به خواننده این حسو میده که داره یه کتاب تاریخی در مورد وقایع منتهی به انقلاب ۵۷ رو می‌خونه و حتی دیالوگا کمتر میشن و ابراهیمی به صورت مستقیم خواننده رو خطاب قرار میده و کتاب آخرم بیشتر صرف جمع بندی سرنوشت شخصیت‌ها، کشته شدنا، شکنجه و اینجور وقایع میشه.
به گفته نویسنده، این کتاب کاملا مبتنی بر واقعیت نیست، بعضی از شخصیتای منفی که به دست انقلابیون ترور میشن موقع اتمام کتاب زنده بودن، اسامی مکان ها و تاریخ ها دست کاری شده و تغییرات این شکلی اما شاکله داستان واقعیه.
یکی از برجسته ترین ویژگی‌های قلم ابراهیمی تو این کتاب توصیف‌های طولانی و شاعرانس که گهگاه تو متن بهشون می‌رسید، مثلا صفحه‌ای که به توصیف مفهوم غم اختصاص میده.
بعد از مدت‌ها این اولین کتابی بود که وقتی شروع به خوندنش می‌کردم دلم نمی‌خواست زمینش بذارم تا جایی که یه شب ۲۶۰ صفحشو یه سره خوندم. بعد از هری پاتر که تو نوجوانی خوندم این بهترین تجربه رمان بلندم بود.
8 reviews12 followers
December 13, 2019
Last night i finished reading of "fire without smoke". I had to speak with someone about it. The ending of the story(we have to say the reality!) was so painful. Especially the way that bastards executed Allni without any official trial and execution process. It wasn't execution, it was slaughter...It was ruthless and heartbreaking. And the way the book got finished, just after the Maral's death...i shocked and froze for several minutes. It was unbelievable. Somehow i think she wanted to be killed. She couldn't tolerate living without Allni. But she didn't want to get killed without any purpose.
Allni and Maral could live in Europe all of their lives as scientists. Maybe if i had their situation I would choose that kind of of living. But that's the difference between Allni and the others.
Do you know what was the most painful reality of this book? No It wasn't tragic death of Allni and Maral. For me The most painful reality was that i didn't hear the story about these wonderful persons in my entire life... if i hadn't chosen to read this masterpiece, i wouldn't have known them at all. They sacrificed their valuable lives and their innocent children for this country and it's people but we don't know anything about them. We didn't have just a mention of these persons in our entire damn education. It's disgusting that we know all of the Arab's history but not ours.
I have to speak about poor innocent Arta.He got executed while he desperately wanted to live in this world and experience falling in love... I think this was the most heartbreaking reality of this book...
Profile Image for yashar.
9 reviews9 followers
Read
May 27, 2007
اخرين جلدشو گم كردم و نتونستم بخونم
يعني گم نكردم دادمش به امين اون گمش كرد
شايد همونطوري كه عادت داشت شعر هايي رو كه نوشته بسوزونه
اون رو هم سوزوندش
به نظرم همه اون چيز هايي رو كه دوستشون داره ميسوزونه
بچه شريه :-D
25 reviews3 followers
February 24, 2018
با اینکه کتاب طولانیه اما کشش داره و جذابه. داستانها از پی هم خوب دوخته شدن و تیکه پاره به نظر نمیان. نثر و ادبیات حماسی کتاب گاهی توی ذوق میزنه اما در کل به خاطر لحن شاعرانه کتاب میشه ازش چشم پوشی کرد.
Profile Image for Mahdiye Fatehi.
70 reviews14 followers
December 25, 2020
گویا پیر شده‌ام برای شاعرانگی‌ها و آرمان‌پردازی‌های نادر ابراهیمی. جلد اول تازگی‌هایی داشت، ولی بعد آلنی و مارال همان گیله‌مرد و عسل بودند، همان ملا محمد صدر و همسرش، با همان نحوه‌ی حرف زدن، با همان منطق جدلی، با همان آرمان‌ها، با همان عاقبت حتا.
Profile Image for Arghavan.
91 reviews15 followers
July 24, 2021
▪آمده ایم تا یک بار دیگر این گُل را ببوییم
شاید عِطرش را با خود به قلب خاک ببریم...
-مارال
بعد از ۱۶ روز بالاخره این مجموعه هم به پایان رسید ولی پایانی بود برای چند نسل که پایه های آغاز نسل های بعدی را بنا کردند.
ماجرای کتاب ، ما را به ۱۵۰ سال قبل می بَرَد ، شاید هم قبل تر ، تا برای فهم اتفاقاتی که در آینده ی این کتاب و گذشته ی ما رخ می دهد ریشه های قوی تری را نشانمان دهد
مارا می بَرَد به شکل گیری دو قوم یموت و گوکلان ، به چند دسته شدن ترکمن ، به اختلافاتی که به مرور و با وقایع مختلف بهشان دامن زده شد و به حوادثی که شاید در اوج نزاع ، همبستگی دوباره ی ترکمن را زمینه سازی کرد. تا اینکه بعد از دو نسل شخصیت اصلی داستان آلِنی آق اویلر به پیروی از حرف پدرش شروع به هنجار شکنی میکند...
داستانِ شجاعت و تصمیم گیری و حرکت مردمانیه که در عصر پیروی از تصمیم های دیگران بودند. یک حرف ، یک حرکت ، یک هنجار شکنی دومینو وار منجر به حرکات بزرگ تر شد.
۷ کتاب طی ۳۰ سال پرداخته شد و به خوبی رشد شخصیت ها را نشانمان داد ، نه اینکه خیلی غیرواقعی و رویایی قهرمانانی بسازَد که هیچ گونه خطایی مرتکب نشدند ، نه! هر شخصیت بارها خودش را زیر سوال برد و بار ها به چالش کشیده شد و این باور قلبی و حمایتِ هم باورانش بود که حرکتِ رو به جلوی هرکدامشان را با معیارهای خودشان ممکن کرد. و این را نباید فراموش کنیم که حرکتِ رو به جلوی یک نفر می تواند در نگاه دیگری ، عقبگردی بیش نباشد.
۷ کتاب و چند نسل دل سوخته ی جوانان و پیران این کتاب را شاهد بودیم تا بگویند آدم به "امید" زنده است و برای رسیدن به آن دنیای بهتری که تصورش را می کند باید حرکت کند ، باید تفکر کند ، باید پرورش دهد ، باید خودش را از ظرف زمانِ حال خارج کند و زندگی و آدم ها را معطوف به تمام زمان ها و مکان ها کند و باید عاشق باشد...
۷ کتاب بود و گویی نصف صفحه بیشتر نبود ...
دلم نمیخواست تمام شود.
نمیخواستم این حماسه و این همه درد تمام شود.
ولی آدم ها می آیند و میروند و چیزی که باقی می ماند اثر کارهاییست که در زندگانیشان انجام داده اند... بنابراین باید با ایشان خداحافظی کنیم و جایی را برای یادشان در قلب و ذهنمان قرار دهیم.
از دل سوخته ی جوانان و پیران گفتم
از دل سوخته ی خودم هم بگویم که هر جوانی که در این راه ، با قصه وداع میکرد تکه ای از قلب مرا هم با خود میبرد...
▪برای خانه سوخته ، باز ، شاید بشود خانه یی بنا کرد .
دل سوخته را بگو چه کنیم؟
این کتاب پر بود از هیجان و احساس ، از غم و شادی و، خنده و صمیمیت و البته نفرت.
غم از دست دادن همگان به کناری ، نامه ی جان سوز آرتا هم به کناری:(
"اگر این نامه به دستت رسید ، از ته قلبت برایم گریه کن ، و به آلنی بگو که از ته قلبش برایم گریه کند ؛ چرا که من ، هنوز ، حتی یک لحظه هم به خاطر خودم زندگی نکرده ام ؛ امّا همیشه آرزوی این کار را داشتم."
▪دست در مقابل دست
چشم در برابر چشم
تن در برابر تن
اما نه دل در برابر دل
چرا که دشمنان ما هرگز قلبی نداشته اند تا ما بتوانیم در مقابل قلب های شکسته ی خود قلب هایشان را بشکنیم...
مارال آق اویلر
پ.ن: در انتها باید بگویم یکی از ارزشمند ترین مجموعه هایی است که با ارزش ترین زمان را به خواندنش سپری کردم و کل این بازه را در با ارزش ترین خاطراتم ذخیره خواهم کرد.
-ا.ب
Displaying 1 - 30 of 132 reviews