คนหลังฉาก ในประวัติศาสตร์รางเลือน

by อนุสรณ์ ติปยานนท์

สามัญชนในหลังฉากประวัติศาสตร์อันยิ่งใหญ่ ที่ไม่มีใครพูดถึง กับมุมมองที่แตกต่างต่อบุคคลสำคัญในประวัติศาสตร์

ทางสำนักพิมพ์มติชนคัดความเรียงจำนวน 5 เรื่อง ได้แก่ บุปผา, บางเรื่องของโกโบริ (ในวันที่เขาไม่มีอังศุมาลิน), จากไอคมันน์ สู่ ออสวิตช์ สู่ไอคมันน์ ความตายที่ไม่เปลี่ยนผ่าน, หลวงวิจิตรวาทการกับสมาคมลับมังกรดำ ประวัติศาสตร์เงาของอาทิตย์อัสดง และศรีโหม้และนายทองคำ มนุษย์ปลาดชาติไทย เข้ามาอยู่ในหนังสือเล่มนี้

บุคคลเหล่านี้ ที่อนุสรณ์เขียนถึงนี้ อาจจะมีบางชื่อที่เราไม่คุ้นเคย เช่น บุปผา กับศรีโหม้ หรือ บุคคลที่เรารู้จักกันดี เช่น หลวงวิจิตรวาทการ กับไอคมันน์ แต่เชื่อเถิดว่าบุคคลเหล่านี้ทำให้ประวัติศาสตร์ในช่วงนั้นช่วยทำให้เราจินตนาการถึงเหตุการณ์ที่พวกเขาเกี่ยวข้องได้ชัดเจนขึ้นไม่ว่าจะเป็น สงครามโลกครั้งที่ 2 การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ยิว ความโหดร้ายของเขมรแดงในช่วงที่พอลพตเรืองอำนาจ ที่ผ่านเรื่องราวของทุ่งสังหาร เป็นต้น

สิ่งที่อนุสรณ์นำเสนอนี้ คิดว่าเป็นวิธีการที่น่าสนใจในการนำเสนอเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ ไม่ได้จะบอกว่าบุคคลคนๆนั้นเลวร้าย หรือทำตัวไม่ดี เพียงแต่ต้องการเข้าไปทำความเข้าใจในบริบทแวดล้อมต่างๆ ในเหตุการณ์ช่วงนั้น ว่าเกิดอะไรขึ้น

176 pages, Paperback

First published July 1, 2014

About the author

อนุสรณ์ ติปยานนท์ เป็นนักเขียน นักแปลผู้น่าจับตามองในยุคปัจจุบัน โดยเขามีผลงานรวมเรื่องสั้นเข้ารอบสุดท้ายรางวัลซีไรท์ถึง 2 สมัย ได้แก่ รวมเรื่องสั้น เคหวัตถุ (พ.ศ. 2551) และนิมิตต์วิกาล (พ.ศ. 2554)

อนุสรณ์เข้าเรียนที่คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร (พ.ศ. 2526) ไปพร้อมๆกับ เข้าเรียนที่ คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และตัดสินใจไม่ศึกษาต่อที่ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร แต่ยังคงตัดสินใจเรียนต่อเฉพาะที่ คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จนจบการศึกษาระดับปริญญาตรี

เมืองเย็นเป็นผลงานเขียนเล่มแรกของเขา ผลงานที่สร้างชื่อให้กับอนุสรณ์ส่วนใหญ่เป็นงานเขียนทั้งสิ้น อาทิ เมืองเย็น (บทกวี พ.ศ. 2534), ลอนดอนกับความลับในรอยจูบ (นวนิยาย พ.ศ. 2547),H2O-ปรากฏการณ์แตกตัวของน้ำบนแผ่นกระดาษ (รวมเรื่องสั้น พ.ศ. 2548),Soul Stimulate-ใจออกเริงร่ายไม่หยุดหย่อน (ความเรียงและเรื่องสั้น พ.ศ. 2548), 8 1/2 ริกเตอร์ การตามหาหัวใจที่สาบสูญ (นวนิยาย พ.ศ. 2549),เคหวัตถุ (Household Objects) และล่าสุดกับนิมิตต์วิกาล (รวมเรื่องสั้น พ.ศ. 2554).

เขาได้ให้สัมภาษณ์กับสื่อหลายฉบับว่า เริ่มต้นจับปากกาด้วยการเป็นนักแปล แต่แล้ววันหนึ่ง เมื่อเพื่อนสนิทของเขาจากไปในเหตุการณ์ 11 กันยายน อนุสรณ์ก็เลยมีความคิดอยากเขียนหนังสือเล่มเล็กๆ สักเล่มหนึ่งเพื่อรำลึกถึงเพื่อน แต่พอเขียนขึ้นมันกลับเพิ่มจำนวนยาวขึ้น

Reviews

[Nawara H.]

สำหรับคนขี้เกียจอ่านประวัติศาสตร์แบบแน่นๆ หนังสือแบบนี้นี่แหละคือคำตอบ

ประทับใจที่สุดคือเรื่อง "จากไอคมันน์ สู่ ออสวิตช์ สู่ไอคมันน์ ความตายที่ไม่เปลี่ยนผ่าน" เหมือนนั่งดูสารคดีดีๆ สักเรื่อง ตัวละครหลากหลาย แล้วก็ชอบที่มีมุมมองของสถาปนิกเกี่ยวกับค่ายนี้ด้วย หรือเรื่องของ "บุปผา" ที่ขนาดพอรู้อยู่บ้างว่าต้องลงเอยยังไง แต่คนเขียนก็เรียบเรียงเก่งจนลุ้นระดับเดียวกับอ่านนิยาย

คิดว่าคนที่เก็บข้อมูลประวัติศาสตร์หรือรู้เรื่องประวัติศาสตร์ยิบย่อยเนี่ย เท่มากๆ เลย เพราะกว่าจะสะสมทุกอย่างจนเรียบเรียงออกมาเข้าใจง่ายแบบนี้ (หรืออย่างที่เอาไปปล่อยพลังในนิยายเล่มหลังๆ) มันต้องใส่ input เข้าไปพอสมควรเลย จัดระเบียบข้อมูลยังไงคะเนี่ย อยากรู้จัง

มีจุดที่ไม่ชอบนิดหน่อยบางเรื่อง คือส่วนที่เหมือนเอาข้อความในหนังสือที่คนเขียนอ่านมาแปะวางๆ เฉยๆ อ่ะ

[Chartree Jew]

อยากจะให้มาเขียนหนังสือประวัติศาสตร์ให้นักเรียนได้อ่านจัง เล่าเรื่องอดีตได้ง่าย กระขับ เข้าใจ ทั้งที่มีข้อมูลที่ค้นคว้ามามากมาย มีความอดทนในการเรียบเรียงข้อมูลเชิงลึกจากแหล่งข้อมูลหลายที่มาประกอบกัน ได้เห็นอีกมุมของประวัติศาสตร์ที่ไม่ค่อยมีใครพูดถึง