Sarmatia. Czarna legenda złotego wieku

by Artur Wójcik

Najdłuższe fallusy, srogie miny i duma z bycia Sarmatą.

Poznaj swojego wewnętrznego Sarmatę!
Dowiedz się, czemu jesteśmy lepsi niż reszta świata!
Sprawdź, czy na pewno to Ty (a nie Twój sąsiad) jesteś potomkiem dumnego herbowego rodu!
I kto tak naprawdę po cichu włada Polską!

Artur Wójcik, autor najbardziej kontrowersyjnego bloga historycznego w polskim internecie, sięga po najgorętszy temat ostatnich setek lat na ziemiach polskich – SARMACJĘ. Odpowiada na wszystkie pytania, jakie mogą nam się nasunąć, gdy podziwiamy szlacheckiego wąsa, ćwiczymy walkę szablą lub rozkoszujemy się postacią Jana Pawła Adamczewskiego z serialu 1670.
Podczas gdy jedni z nas uważają się za Sarmatów z krwi i kości, inni sarmatyzm wyśmiewają, widząc w nim zacofanie i przyczynę upadku Rzeczypospolitej. Książka Artura Wójcika ma szansę pogodzić wszystkich, udowadniając, że nikt nie miał racji.

Sarmacja jest bliżej, niż nam się wydaje.

384 pages, Hardcover

First published June 4, 2025

Reviews

[Mateusz Płocha · Rating 5 out of 5]

Świetna! Bez napuszonej martyrologii ale za to z polemicznym zacięciem do chłopomanii. Polecam!

[Fanbook TV · Rating 5 out of 5]

„Naród polski (na co się wszyscy zgadzają) poszedł jest z słowiańskiego narodu z krainy Saurmacyjej” – wyjaśniał Marcin Bielski, renesansowy historyk, autor kroniki, w której opisał historię całego świata. Był jednym z pierwszych, ale nie pierwszym kreatorem mitu o sarmackim pochodzeniu Polaków. Cytat ten przywołuje historyk Artur Wójcik w książce poświęconej Sarmacji i sarmatyzmowi jako jeden z wielu, by wyjaśnić, skąd się w ogóle polska parantela z dawnym bitnym plemieniem wzięła. Bardzo dziś popularne jest wyrzekanie na grzechy polskiej szlachty, która przywiodła kraj do zguby, dręczyła chłopów, a rozumem nie grzeszyła. Wbrew tytułowi, którym wabi się czytelnika, autor pisze o Rzeczpospolitej szlacheckiej jako o zjawisku barwnym, interesującym oraz jedynym w swoim rodzaju. Pisze o prawach, które były tworzone w sposób konsekwentny, o obieraniu króla, sejmach, na których rozliczano posłów z ich posługi (jaki piękny pomysł mieli nasi przodkowie, może warto się od czegoś nauczyć?). Opisuje podział stanowy oraz próby jego przekroczenia, podając barwne przykłady. Wreszcie dochodzi do konkluzji, która niezwykle przypadła mi do gustu. Otóż zauważa oczywistą prawdę, że większość Polaków dziś, podobnie jak sam autor, ma pochodzenie chłopskie, co jednak wcale nie przeszkadza w tym, że są oni prawymi potomkami Sarmatów. Jaki sposobem? Sarmackość bowiem to nie kwestia DNA, czyli kodu genetycznego, ale kod kulturowy, który przyjęliśmy ochoczo jako naród, a jednym z najjaśniejszych proroków – kreatorów tego kodu był Henryk Sienkiewicz.
Jak pisze Wójcik: „Sarmatyzm zasługuje na uznanie, bo w jego ramach narodziły się idee wolności, tolerancji religijnej i obywatelskości, które są istotnym elementem polskiej tożsamości”. Pięknie to powiedziane i warte zapamiętania.
Dla kogo ta książka będzie najciekawsza? Dla tych, którzy lubią historię, bo to w zwarty sposób, bardzo lekko, ale merytorycznie opisana pierwsza Rzeczpospolita. Ci, którzy co nieco wiedzą, poszerzą swoją wiedzę o ciekawostki, anegdoty, łatwiej zrozumieją ducha przeszłości. Ci, którzy wiedzę mają nikłą, będą się uczyć bawiąc.

[Roman · Rating 3 out of 5]

Zgodnie z tym, czego się spodziewałem, to nie jest książka dla mnie, ale jako wprowadzenie do tematu sarmatyzmu i historii społecznej Rzeczpospolitej Obojga Narodów jest godna polecenia. Liczne cytaty ze źródeł mogą być jednak dla niektórych męczące, zwłaszcza w audiobooku. Szkoda, że fragment poświęcony chłopom i pańszczyźnie nie jest dłuższy - wolałbym to niż część o Krakowie (choć rozumiem lokalny patriotyzm).

[Aleksandra · Rating 3 out of 5]

3.5

[Magdalena · Rating 4 out of 5]

3.5