Met rustig gemoed? Het Koninklijk Oudheidkundig Genootschap tijdens de Duitse bezetting

by Willem van Bennekom

Met rustig gemoed? beschrijft op verzoek van het huidige bestuur de bezettingsgeschiedenis van het Koninklijk Oudheidkundig Genootschap (KOG). Het boek belicht een segment van de samenleving dat in publicaties over de oorlogsjaren doorgaans uit het zicht blijft. In 1940 gold het KOG als een bastion van kunstminnende weldenkenden en welgestelden. Notabelen, kunstenaars, geleerden, kunsthandelaren en verzamelaars kwamen op gezette tijden bijeen in het Rijksmuseum om van gedachten te wisselen over kunst en kunstnijverheid. Wat bleef er over van die eredienst aan het erfgoed, nadat de bezetter had toegeslagen? De gedwongen verwijdering van de vele Joodse leden leidde tot schrijnende taferelen. Afzonderlijke leden raakten betrokken bij het verzet, maar de vereniging als zodanig kwam niet verder dan een amper waarneembaar tegenstribbelen. En hoe was de reactie van het Genootschap, toen na 1945 de schade werd opgemaakt? Dit verhaal, opgetekend aan de hand van archiefonderzoek en gesprekken met nabestaanden, brengt feiten aan het licht die – schokkend dan wel ontroerend – tot nadenken stemmen. De vragen die het oproept zijn nog altijd actueel.

262 pages, Hardcover

First published June 1, 2023

About the author

Willem van Bennekom was jarenlang asieladvocaat voordat hij rechter en later ook vice-president werd in de Amsterdamse rechtbank. Ondanks dat hij van huis uit de belangstelling voor geschiedenis meekreeg, van bijvoorbeeld zijn vader die geschiedenisleraar was, is Van Bennekom op dit gebied een autodidact. Van 2000 tot 2010 was hij voorzitter van Historisch Genootschap Amsteloldamum.

Hij schreef bij Boom uitgevers Amsterdam De jaren van Maarten van Traa dat verscheen in 2015, daarnaast publiceerde Van Bennekom eerder samen met Jaap van der Winden bij Boom ook het juridische boek Asielrecht. Mes frères!, dat de geschiedenis van de Waalse Kerk in Amsterdam beschrijft, verscheen in 2017. Zijn meest recente boek is Ed van Thijn: Leven als opdracht.

Reviews

[Milan · Rating 4 out of 5]

Ik had niet verwacht hoe ontzettend interessant ik dit zou vinden. Het is een heel mooi inkijkje in het leven van kunsthistorici in oorlogstijd.