Οι αθέατες όψεις του πολέμου στην Ουκρανία

by Σταύρος Λυγερός, Stavros Lygeros

Το νέο βιβλίο του Σταύρου Λυγερού Οι αθέατες όψεις του πολέμου στην Ουκρανία εκδίδεται πριν τερματιστεί ο πόλεμος, αλλά μετά την έναρξη των διαπραγματεύσεων για μία συνθήκη ειρήνης. Η ζυγαριά στα πεδία των μαχών, άλλωστε, έχει γείρει. Το φινάλε λείπει, αλλά οι βασικές συνιστώσες του πολέμου αναλύονται διεξοδικά στο ανά χείρας βιβλίο. Ο τίτλος δεν είναι παραπλανητικός. Ακόμα και οι προσεκτικοί αναγνώστες της ειδησεογραφίας αγνοούν πολλά κρίσιμα –για την κατανόηση του πολέμου– γεγονότα που έμειναν στο σκοτάδι ή πέρασαν στα “ψιλά” και τα οποία αποκαλύπτονται στο βιβλίο.

Στόχος του έμπειρου πολιτικού αναλυτή και συγγραφέα είναι να δώσει μία σφαιρική εικόνα και ανάλυση ενός πολέμου που μπορούσε και έπρεπε να είχε αποφευχθεί. Η πολυαίμακτη σύρραξη είναι τοπική, αλλά ο –με την ευρύτερη έννοια– πόλεμος είναι παγκόσμιος. Το ίδιο και οι συνέπειές του. Εξού και ο ιδιότυπος υπότιτλος: Η γεωπολιτική – Οι μάχες – Η προπαγάνδα – Η γεωοικονομία – Η διπλωματία Τραμπ – Ο ρόλος της Ευρώπης – Κίνα και BRICS+.

Το βιβλίο είναι διαρθρωμένο σε πέντε ενότητες: Η πρώτη με τίτλο “Τα πριν της εισβολής”. Η δεύτερη με τίτλο “Πόλεμος και διπλωματία επί προεδρίας Μπάιντεν”. Η τρίτη με τίτλο “Η ιδεολογική πτυχή του πολέμου” εστιάζει στον πόλεμο της προπαγάνδας και στον διαφορετικό τρόπο που η Ρωσία βλέπει πλέον τον εαυτό της. Η τέταρτη με τίτλο “Η γεωοικονομία του πολέμου” ασχολείται με τον οικονομικό πόλεμο και ειδικά με την ενεργειακή πτυχή του. Τέλος, η πέμπτη με τίτλο “Πόλεμος και διπλωματία επί προεδρίας Τραμπ” εστιάζει στη στροφή της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και στη διπλωματική δυναμική που αυτή πυροδότησε για τον τερματισμό του πολέμου.

488 pages, Paperback

First published May 7, 2025

About the author

Ο Σταύρος Λυγερός γεννήθηκε στην Αθήνα το 1953. Σπούδασε Μαθηματικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές διεθνών σχέσεων και διεθνών οικονομικών σχέσεων στη Σχολή Ανωτάτων Σπουδών (Ecole des Hautes Etudes) στο Παρίσι. Ήταν μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής στην εξέγερση του Πολυτεχνείου τον Νοέμβριο του 1973.

Είναι δημοσιογράφος, μέλος της ΕΣΗΕΑ. Έχει εργασθεί για δεκαετίες ως πολιτικός και διπλωματικός συντάκτης-σχολιαστής σε εφημερίδες (Ελευθεροτυπία, Πρώτη, Καθημερινή [1989-2012], Real News και Πρώτο Θέμα), σε ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς (Αντένα FM, Σκάι FM, Planet FM, Σκάι TV, STAR TV και OPEN TV). Τον Απρίλιο 2017 ίδρυσε και από τότε διευθύνει τον ενημερωτικό ιστότοπο SLpress.gr.

Έχει δώσει διαλέξεις στα Πανεπιστήμια Αθηνών, Θεσσαλονίκης, Πειραιώς, στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και στη Σχολή Εθνικής Άμυνας. Επίσης, ήταν ομιλητής σε επιστημονικά και άλλα συνέδρια για θέματα εξωτερικής και εσωτερικής πολιτικής, καθώς και διεθνών σχέσεων.

Reviews

[Hristos Dagres #2 · Rating 5 out of 5]

Γενικά το γράψιμο ενός βιβλίου ιστορικού περιεχομένου είναι μία πολύ δύσκολη δουλειά. Είναι αδύνατον να γίνει αντικειμενική αποτίμηση των ιστορικών γεγονότων, ειδικά όταν κάποιος προσπαθεί -όπως οφείλει- να διεισδύσει και να αποκρυπτογραφίσει τα κίνητρα, τους κανόνες και τις συνθήκες που σμίλεψαν τη σκέψη των δρώντων υποκειμένων και τα οδήγησαν στις αποφάσεις και ενέργειες που τελικά προκάλεσαν τα υπό εξέταση γεγονότα. Όσο δύσκολο όμως κι αν είναι κάτι τέτοιο για να γραφτεί η ιστορία άλλων εποχών και πολιτισμών, καθώς η όποια ερμηνεία αναπόδραστα επηρεάζεται περισσότερο από τις επιδιώξεις, την ιδεολογία και τα ερμηνευτικά εργαλεία του παρατήρητη, είναι πρακτικά αδύνατο να γραφεί η Ιστορία εν τη γενέσει της.

Ένα τέτοιο σισύφειο έργο φέρει σε προσωρινή παύση (προσωρινά, καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία βρίσκεται ακόμα υπό εξέλιξη) ο Στ. Λυγερός χρησιμοποιώντας μία δημοσιογραφική προσέγγιση στον τρόπο παράθεσης των γεγονότων και την παρουσίαση των στρατηγικών και της πραγματικής πραγματικότητας όπως αυτή διαμορφώνεται από τα στοιχεία και όχι από τον προπαγανδιστικό βολονταρισμό. Για να το πετύχει αυτό ο Λυγερός βασίζεται σε δύο κυρίως εργαλεία: την εξαντλητική ανάλυση και παράθεση των γεγονότων με γραμμικό τρόπο έτσι ώστε η αλληλουχία τους να είναι σαφής και να απεικονίζεται ξεκάθαρα πως κάποιες αποφάσεις και πράξεις οδηγούν στις επόμενες και δεύτερον, στην απογύμνωση των γεγονότων από το ιδεολογικό πρόσημο της προπαγάνδας των δυτικών ΜΜΕ που νομίζοντας ότι επιμένοντας σε μία φαντασιακή δόμηση του "κόσμου τους", η πραγματικότητα θα προσαρμοστεί με τρόπο μαγικό και νομοτελειακό στη φαντασία τους.

Έτσι κατορθώνει να δώσει μερικά εξαιρετικά αποκαλυπτικά -χωρίς να καταφεύγει σε απόρρητα ντοκουμέντα ή απόκρυφες μαρτυρίες- κεφάλαια, όπως την ακτινογραφία των παθογενειών των ευρωπαϊκών ελίτ (Όταν "πάγωσαν" οι Ευρωπαίοι) ή τη σκληρπυρηνική αυταρχικότητα και βίαιη διαφθορά της δυτικόφιλης διοικούσας ουκρανικής μαφίας και ειδικά του "ντεμέκ ήρωα" Ζελένσκι (Είναι ο Ζελένσκι "δικτάτορας"; και Το επεισόδιο στο Λευκό Οίκο). Ένα βιβλίο που θα γίνει κείμενο αναφοράς όταν ολοκληρωθεί η κωλοτούμπα των ευρωπαίων και σιγά-σιγά αρχίσουν να απαγκιστρώνονται από την αυτοκαταστροφική αλλά και επαρμένη συμπεριφορά του Ζελένσκι

[K Diamantopoulos · Rating 3 out of 5]

Ενδιαφέρουσες πληροφορίες, καλή περίληψη της κατάστασης. Ο συγγραφέας έχει βέβαια μια ρωσική συμπάθεια στο γράψιμο του.