Melankoli

by Serol Teber

Melankolik kişiliğin gizemini anlamaya yönelik çalışmalar Homeros destanlarında başlamış, Hipokrat yazınında sürmüş, Sophokles’in trajedilerinde doruğa ulaşmıştır. Aristoteles, olağanüstü kişiliklerden, özgün bir ahlak ve tutkulu bir heyecan içinde yaşayanların genellikle melankolik olduklarını söylemiştir; Demokritos, Herakleitos, Empedokles örneklerinde olduğu gibi... Albrecht Dürer, Hölderlin, Walter Benjamin vb. hep bu tür bir melankolik yaşamın aurasını yaymışlardır. Melankolik yaşamda çok kez, sıradan varoluşun acılı sefaleti aşılabilmekte, trajik fakat onurlu (hatta bazen) estetik özellikleri (bile) olabilen yepyeni bir benlikle karşılaşılmaktadır. Kabalıklardan ve kalabalıklardan uzak, hiçbir yerden ve hiç kimseden bir şey beklemeden yaşanan yalnızlıkları salt toplumsal yalıtlanmalar olarak (da) düşünmemek gerekir. Bu tür içselleşme durumları insanın kendi kendisiyle buluştuğu, her şeyden kurtulup hiçbir dayanak noktasının kalmadığını duyumsadığı, özbenliğin kendi kendisini yaratmaya başladığı anlardaki olağanüstü coşkular, hazlar, güzelliklerle dolu serüvenler olarak da düşlenebilir. Melankolik yaşamın satır aralarında, uyumsuzluğun, toplumsallaşamamanın, her dem günahkârlığın ve saçmalığın keyfi (de) yaşanır.

Genres: Psychology

356 pages, Paperback

First published January 1, 1997

Reviews

[Cahit · Rating 4 out of 5]

Açık radyonun "didik didik freud" podcasti ile tanışmıştım serol ile. Kendisi -tam emin olmamakla birlikte- bipolar tanısına sahiptir. Tekrarlayan depresyonlarnın varlığından eminim. "Bipoların sadece depresyon kısmı var herhalde ben eheheh" dediğini belirtiyor şenol ayla, ardından da "ara ara çocuksu bir neşeyle dolduğunu" belirtiyor(son bonus bölümde).

Serol böyle biri işte. Dadik, özverili, takıntılı, depresif. Sebebi açıklanmayan, beklenmedik bir şekilde ölmüştür. Açıklanmıyor ancak intihar olamayacağının üzerinde sert bir şekilde duruyor, şenol.

Melankoli ile ilgili resim, sanat, edebiyat, felsefe ve bilimum aile değerleri ile harmanlayarak anlatıyor. Mütevazi tavrından burada da vazgeçmeyerek görüşlerine daha çok yazarların cümlelerinin arasına gizlemeyi tercih ediyor. Psikanalitik yaklaşımı ne kadar verimsiz bulsam da edebi metinlerdeki saptamalarla olan yakınlığı sebebiyle, melankoliye değinirken yine en iyi yolun serol için sanat ile iç içe anlatmak olduğunu düşünüyorum.


Not: satürn, kronos. uykusuzluk
ambivalans: konu ile ilgili zıt duyguların bir arada bulunması
sembolizm: sanatçının eserdeki parçalarını bağlamdan kopuk bir bulmaca gibi irdelemektense amaçlanan hedefin sebebini var eden düşünce, olayların irdelenmesini daha cazip buluyorum.
Femine: fides-minos, az inanan inancından çabuk ayrılabilen kökünden
Sokrates: farkındalık, bireyin kendini sorgulaması ile başlar

[Ludmilla · Rating 5 out of 5]

Serol Teber'den yine zihin açıcı, disiplinlerarası bir inceleme. Biraz dağınık sadece. Diğer kitaplarıyla yola devam...

Not: Sayın Say Yayınları, 5. baskı olmuş hala "yanlız" olarak kalmış tüm "yalnız"lar, bir sonraki baskıya düzeltmeniz dileğiyle.

[Merve · Rating 5 out of 5]

Bu kitap için şöyle söyleyebilirim: Ben aradığımı buldum. Yeterli mi? Hayır. Merak ettiğin, ilgilendiğin öğrenmek istediğin bir konu hakkında okuduğun bir kitap ne kadar tatmin edici olursa olsun yeterli değildir. Ama hem tatmin ediyor hem başka kaynaklara ihtiyaç duymanı sağlıyorsa kesinlikle o kitap amacına ulaşmış demektir.
Uzun süredir duygular politikasına takılmıştım. Kişisel deneyimlerim de beni hislere, arzulara ve melankolik, yas be depresif ruh hallerini anlamaya ve bunları anlamlandırmaya yönelik bir öğrenme merakına itti. Antik Çağlardan günümüze, mitolojiden felsefeye ve psikanalize hatta edebiyat alanına kadar kapsamlı ele alınmaya çalışılmış, resimler ve analizlerle desteklenmiş bir çalışma. İlgi duyan ve bu tür kitapları seven insanların ilgisini çekebilecek noktaları ve anlatıları var. Melankoli belki de öcü değildir. Bu hep bildiğim içsel olarak sahip çıktığım bir düşünceydi bunun tarihsel yapılanışını okumak bana çok iyi geldi.
Huzursuz ruhlar değişime en açık ruhlarıdır bir şeyleri dönüştürebilecek güce ve azme sahip olabilir ve bu farkındalığa daha çabuk ulaşabilirler. Belki de melankolikseniz eğer bu anlamda kendinizle barışmanızı sağlayabilir. En azından farklı bir yaklaşım sunuyor (:

[E. Tuba · Rating 4 out of 5]

Bir psikiyatristin kaleminden meraklısı herkesin anlayabileceği araştırma kitabı.
Melankolik yazarları okurken, karamsarlıklarının, üzüntülerinin etkisi altına girmek istemiyorum; bu konuda bana epey yardımcı oldu.

[Fulya]

“Anlamayacak olanlara söyleme sakın, bilebileceğin en güzel şeyleri.”

[Balca Parıltan · Rating 5 out of 5]

Melankolik kafa şeytanın banyosudur.
Geçmiş zaman geçmek bilmemekte,şimdiki zamana yapışmaktadır."içi boşalmış bir şimdiki zaman"
Melankoliinsan,toplumsallaşamadığını,bunun içinde de bir tür "iç-göç-le"kendi içine geri çekilerek ruhunun bir kısmını olsun kurtarmaya çalıştığını söylemiştir.
Geçmiş artık yoktur.Geçmiştir.Gelecek henüz gelmemiştir.Tüm kahrediciliğiyle ve bir türlü geçmek bilmeyen taşkınlığıyla şimdiki zaman yaşanmaktadır.
Melankoli,insanın dış dünya karşısında yetmezliğini,eksikliğini sergilemiş,insanın varoluşunun insanlaşma süreciyle birlikte ortaya çıkan bu garip"normal anormalllik"ya da"erdemli rahatsızlık"durumunun sorgulanmasını içermiştir
Melonkolinin çok kez epilepsi ile birlikte görüldüğüne değinilmiştir.
Safra kesesinin salgıladığı safranın suyunun kuruması koyulaşması,acılaşması bir tür zehir niteliğine dönüşmesi sonucu oluşur.
Melankolik mizaçlarda,normal koşullarda baskı altında tutulan yetenekler ve yaratıcı güçler özgün koşullarda serbest kalır.

[Gül · Rating 5 out of 5]

Serol Teber’in kendine has üslubu, geniş kaynakçalar denizinden sizi alıp dansa kaldırıyor.
Tarih, sanat, felsefe, tıp, psikoloji, dilbilim, edebiyat... tümünü kitapta bulabilirsiniz.

[Berkay · Rating 5 out of 5]

Muhteşem bir eser

[Özgür Tekin · Rating 4 out of 5]

Yas, hakkı verilerek yaşandığında insanı hayata geri taşır; bastırıldığında ise ruhun içinde tortulaşır ve melankoliye dönüşür.

[Emre Akaltın · Rating 5 out of 5]

It describes many important melancholic characters throughout the history.