What do you think?
Rate this book
دیوانی هێمن
- GenresPoetry
420 pages, Unknown Binding
Published January 1, 2008
13 people are currently reading
240 people want to read
About the author
هێمن موکریانی
7 books66 followersمحەمەد ئەمین شێخولئیسلامی موکری ناسراو بە ھێمن یان ھێمن موکریانی (بەھاری ١٩٢١ لە مەھاباد – ١٦ی نیسانی ١٩٨٦ لە ورمێ) شاعیر، نووسەر و وەرگێڕی گەورەی کورد بوو.
ھێمن کوڕی سەید حەسەنی موکری و لە بنەماڵەی مەلا جامی چۆڕی بووە. دایکی ناوی زێنەب و کچی شێخی بورھان بووە کە ئێستا بنەماڵەیەکی گەورەی موکریانن. ھێمن بەھاری ساڵی ١٣٠٠ی کۆچی ھەتاوی بە شەوی جێژنی بەرات لە گوندی لاچینی سەر بە شاری مەھاباد چاوی بە گەردوون ھەڵێنا. بە بوونی ھێمن شیری دایکی وشک دەبێ و بە شیری ژنێکی دیکە فڕچک(گۆج) دەکرێ و دوای بوونی ئەو، دایکی لەشی ساغ بە خۆیەوە نابینێ.
ھێمن لە رۆژگارێکدا لە دایک دەبێ کە ڕەزاشا جڵەوی حکوومەتی پێیە کە لاسایی ئاتاتورکی دەکردەوە. جلوبەرگی کوردەواری بە تەواوی قەدەغە دەکرێ و ئەوەندەی لە دەستی ھات، سووکایەتی بە خەڵک کرد و شەپکە و تەپڵەی ھێنا نێو بازاڕەوە. ھێمن لەم کەش و ھەوایەدا گەورە دەبێ، بەش خوراوی و کۆیلەتی ئینسان وەکوو خوێن لە مێشک ودەمار و ئێسک و پێستی دا دەگەڕێ و دەبێتە سەربەندی ژیانی.
لە کاتی منداڵیدا گوێچکە بە حەکایەتەکانی دایە مرۆت دەگرێ، کە پیرێژنێکی دنیا دیو بووە و زۆر شتی بەنرخی لێ فێر بووە. ئەلفوبێ لای سەعیدی ناکام دەخوێنێ و پێش ئەوەی ئەلفوبێی فێر بکا، بزنۆکێ و مەڕنۆکێی حوسێنی حوزنی موکریانی بۆ دەخوێنێتەوە و ھێمن لە بەری دەکا و ھەروەھا شێعرەکانی شێخ ڕەزا و زۆر شتی دیکەی لێ فێر دەبێ و پاشان بۆ درێژە دانی خوێندن، باوکی دەینێرێتە مەھاباد و لە قوتابخانەی سەعادەتی ئەو شارە دەست بە خوێندن دەکا. ھێمنێکی لادێی کە جگە لە زمانی کوردی ھیچی دیکەی نەدەزانی و لەو قوتابخانەیش کەس نەیدەتوانی بە کوردی قسە بکە، منداڵان گاڵتەی پێدەکەن و پێی دەڵێن کرمانج، چونکە ئەو کاتە لە مەھاباد بە خەڵکی دێیان دەکوت کرمانج، ھێمن ئەو ساڵە خوێندنی بە سەرکەوتنێکی زۆر باشەوە تێپەڕ دەکا و ھاوین دەگەڕێتەوە بۆ ئاوایی و لە لای مەلای دێ و باوکی دەرس دەخوێنێ و تەمرینی نووسینی خەت دەکا. باوکی کە دەزانێ خەتی خۆش بووە، دەستی پێ لە خوێندن ھەڵدەگرێ و دەڵێ: بڕۆ دەرسی مەلایەتی بخوێنە. ھێمن کە ھیچ کات خۆشی لە مەلا نەھاتووە، تووشی ئەم تاڵییە دەبێ و چوار ساڵ لە خانەقای شێخی بورھان دەخوێنێ، بەلام ئەو خوێندنە ھیچ کەڵکێکی نابێ، چونکە ئەو چوار ساڵە بە گاڵتە دەباتە سەرێ و لە خانەقای شێخی بورھان کە ٨-٩ نەفەر دەبن، جگە لە ھەژار و ھێمن تەوای خاڵۆزا و پوورزا دەبن، پاشان دەچێتە لای مامۆستا فەوزی و رێگای ژیانی پێ نیشان دەدا و ساڵ و نیوێک لە لای ئەو دەرس دەخوێنێ.
ھەژار لە پێشەکی دیوانی سەیفولقوزاتدا، بەم جۆرە باسی خۆی و ھێمن دەکا:
ھێمن و من دوو منداڵی کرچ وکاڵی لەڕ و قرخن، بە تەمەن دە دوازدە ساڵ بووین، لە خانەقا گەیبووینە یەک، نا خێری گیانمان دەرس بخوێنین، خویندنی چی؟ دوو گێل و حۆلی پەڕ بڵاو، لە یەک دەمدا لە لای دوو مامۆستا دامەزراین، یەکی ریش پان، لە عەرەبی شارەزایە و خەتی نییە، ئەوی دی گەردەڵ، فارسی زانە و خەتی خۆشە. جا وەرە شەق و دار بخۆ، خۆ جنێو ھەر باسی ناکرێ، سوێندی کەسم لە سەر نییە، ئەگەر بڵێم تڵپاتی تەڕیش فێر نەبووین، نیسکێک درۆی تێدا نییە، ماڵم ھەقە لە ترێ دزینی ناو رەزی، لە پللار دەداران گرتن، لە راوی دووپشک و ئەسپێ و کێچ و جوجە و قوڕ شێلان و ھێلکە لە ھێلانە دەرھێنان، ھیچ کەس تۆزی نەدەشکاندین. بۆ نەگبەتی ھێمن وە شێعر ھاتبوو، ھەروا گارە گارەی دەھات، جار و بارە شێعرێکی نیوە و کۆڵەی خواری لاپانی دادەنا، بە فیزەوە نیشانی دەدام. یانی ھا بم ناسە، من چیم، منی کڵۆڵ نەمدەتوانی مێعریش بکەم.
بەو جۆرە شێعر کوتنی ھێمن لە خانەقاوە سەری ھەڵداوە و پێگەیشتووە. لە گوندی کولیجە لە لای سەید عەوڵای سەید مینە کە پیاوێکی نەخوێندەوار بووە، بەڵام زۆر زانا و تێگەیشتوو دەبێ ،ماوەیەک دەرس دەخوێنێ و بە گەورەترین مامۆستای، مامۆستا ھێمن حیساب دەکرێ. تەمەنی ھیمن دەچێتە سەر و بۆ ئەوەڵین و دوایین جار لە گوندی کولیجە عاشق دەبێ، عیشقێکی پاک و خاوێن و ئاسمانی، بەڵام ئەم عاشقبوونە زۆر ناخایەنێ و لێک جیا دەبنەوە و ھەر لەو گوندە فێری سواری و تەقڵە و راوە کەو و کەروێشک دەبێ. ساڵی ١٣١٧ی کۆچیی ھەتاوی کە تەمەنی ١٧ ساڵانە دەبێ، مامۆستاکەی گوندی کولیجە بە جێ دێڵێ و ئەویش دەگەڕێتەوە بۆ گوندی خۆیان واتە شیلاناوێ کە ماڵیان چبووە ئەوێ و مل لە کار و کاسبی ھەڵدەکێشێ و بە ڕۆژ خەریکی کاری کشت و کاڵی دەبێ و شەوانە خەریکی خوێندنەوە و شێعردانان، باوکی پێی دەزانێ و دەفتەری شێعرەکانی دەسووتێنێ.
ھێمن کە یەکێک بوو لە گەورەترین شاعێران و نووسەرانی کورد لە سەدەی بیستەمدا، لە باری پاراستن و بووژاندنەوەی فەرھەنگ و ئەدەب، گەورەترین ھەقی خستۆتە سەر نەتەوەکەی، چونکە لە تاریک وروونی بەیانی ژیانیدا، بۆ خڕ کردنەوەی کۆماکانی ئ
ھێمن کوڕی سەید حەسەنی موکری و لە بنەماڵەی مەلا جامی چۆڕی بووە. دایکی ناوی زێنەب و کچی شێخی بورھان بووە کە ئێستا بنەماڵەیەکی گەورەی موکریانن. ھێمن بەھاری ساڵی ١٣٠٠ی کۆچی ھەتاوی بە شەوی جێژنی بەرات لە گوندی لاچینی سەر بە شاری مەھاباد چاوی بە گەردوون ھەڵێنا. بە بوونی ھێمن شیری دایکی وشک دەبێ و بە شیری ژنێکی دیکە فڕچک(گۆج) دەکرێ و دوای بوونی ئەو، دایکی لەشی ساغ بە خۆیەوە نابینێ.
ھێمن لە رۆژگارێکدا لە دایک دەبێ کە ڕەزاشا جڵەوی حکوومەتی پێیە کە لاسایی ئاتاتورکی دەکردەوە. جلوبەرگی کوردەواری بە تەواوی قەدەغە دەکرێ و ئەوەندەی لە دەستی ھات، سووکایەتی بە خەڵک کرد و شەپکە و تەپڵەی ھێنا نێو بازاڕەوە. ھێمن لەم کەش و ھەوایەدا گەورە دەبێ، بەش خوراوی و کۆیلەتی ئینسان وەکوو خوێن لە مێشک ودەمار و ئێسک و پێستی دا دەگەڕێ و دەبێتە سەربەندی ژیانی.
لە کاتی منداڵیدا گوێچکە بە حەکایەتەکانی دایە مرۆت دەگرێ، کە پیرێژنێکی دنیا دیو بووە و زۆر شتی بەنرخی لێ فێر بووە. ئەلفوبێ لای سەعیدی ناکام دەخوێنێ و پێش ئەوەی ئەلفوبێی فێر بکا، بزنۆکێ و مەڕنۆکێی حوسێنی حوزنی موکریانی بۆ دەخوێنێتەوە و ھێمن لە بەری دەکا و ھەروەھا شێعرەکانی شێخ ڕەزا و زۆر شتی دیکەی لێ فێر دەبێ و پاشان بۆ درێژە دانی خوێندن، باوکی دەینێرێتە مەھاباد و لە قوتابخانەی سەعادەتی ئەو شارە دەست بە خوێندن دەکا. ھێمنێکی لادێی کە جگە لە زمانی کوردی ھیچی دیکەی نەدەزانی و لەو قوتابخانەیش کەس نەیدەتوانی بە کوردی قسە بکە، منداڵان گاڵتەی پێدەکەن و پێی دەڵێن کرمانج، چونکە ئەو کاتە لە مەھاباد بە خەڵکی دێیان دەکوت کرمانج، ھێمن ئەو ساڵە خوێندنی بە سەرکەوتنێکی زۆر باشەوە تێپەڕ دەکا و ھاوین دەگەڕێتەوە بۆ ئاوایی و لە لای مەلای دێ و باوکی دەرس دەخوێنێ و تەمرینی نووسینی خەت دەکا. باوکی کە دەزانێ خەتی خۆش بووە، دەستی پێ لە خوێندن ھەڵدەگرێ و دەڵێ: بڕۆ دەرسی مەلایەتی بخوێنە. ھێمن کە ھیچ کات خۆشی لە مەلا نەھاتووە، تووشی ئەم تاڵییە دەبێ و چوار ساڵ لە خانەقای شێخی بورھان دەخوێنێ، بەلام ئەو خوێندنە ھیچ کەڵکێکی نابێ، چونکە ئەو چوار ساڵە بە گاڵتە دەباتە سەرێ و لە خانەقای شێخی بورھان کە ٨-٩ نەفەر دەبن، جگە لە ھەژار و ھێمن تەوای خاڵۆزا و پوورزا دەبن، پاشان دەچێتە لای مامۆستا فەوزی و رێگای ژیانی پێ نیشان دەدا و ساڵ و نیوێک لە لای ئەو دەرس دەخوێنێ.
ھەژار لە پێشەکی دیوانی سەیفولقوزاتدا، بەم جۆرە باسی خۆی و ھێمن دەکا:
ھێمن و من دوو منداڵی کرچ وکاڵی لەڕ و قرخن، بە تەمەن دە دوازدە ساڵ بووین، لە خانەقا گەیبووینە یەک، نا خێری گیانمان دەرس بخوێنین، خویندنی چی؟ دوو گێل و حۆلی پەڕ بڵاو، لە یەک دەمدا لە لای دوو مامۆستا دامەزراین، یەکی ریش پان، لە عەرەبی شارەزایە و خەتی نییە، ئەوی دی گەردەڵ، فارسی زانە و خەتی خۆشە. جا وەرە شەق و دار بخۆ، خۆ جنێو ھەر باسی ناکرێ، سوێندی کەسم لە سەر نییە، ئەگەر بڵێم تڵپاتی تەڕیش فێر نەبووین، نیسکێک درۆی تێدا نییە، ماڵم ھەقە لە ترێ دزینی ناو رەزی، لە پللار دەداران گرتن، لە راوی دووپشک و ئەسپێ و کێچ و جوجە و قوڕ شێلان و ھێلکە لە ھێلانە دەرھێنان، ھیچ کەس تۆزی نەدەشکاندین. بۆ نەگبەتی ھێمن وە شێعر ھاتبوو، ھەروا گارە گارەی دەھات، جار و بارە شێعرێکی نیوە و کۆڵەی خواری لاپانی دادەنا، بە فیزەوە نیشانی دەدام. یانی ھا بم ناسە، من چیم، منی کڵۆڵ نەمدەتوانی مێعریش بکەم.
بەو جۆرە شێعر کوتنی ھێمن لە خانەقاوە سەری ھەڵداوە و پێگەیشتووە. لە گوندی کولیجە لە لای سەید عەوڵای سەید مینە کە پیاوێکی نەخوێندەوار بووە، بەڵام زۆر زانا و تێگەیشتوو دەبێ ،ماوەیەک دەرس دەخوێنێ و بە گەورەترین مامۆستای، مامۆستا ھێمن حیساب دەکرێ. تەمەنی ھیمن دەچێتە سەر و بۆ ئەوەڵین و دوایین جار لە گوندی کولیجە عاشق دەبێ، عیشقێکی پاک و خاوێن و ئاسمانی، بەڵام ئەم عاشقبوونە زۆر ناخایەنێ و لێک جیا دەبنەوە و ھەر لەو گوندە فێری سواری و تەقڵە و راوە کەو و کەروێشک دەبێ. ساڵی ١٣١٧ی کۆچیی ھەتاوی کە تەمەنی ١٧ ساڵانە دەبێ، مامۆستاکەی گوندی کولیجە بە جێ دێڵێ و ئەویش دەگەڕێتەوە بۆ گوندی خۆیان واتە شیلاناوێ کە ماڵیان چبووە ئەوێ و مل لە کار و کاسبی ھەڵدەکێشێ و بە ڕۆژ خەریکی کاری کشت و کاڵی دەبێ و شەوانە خەریکی خوێندنەوە و شێعردانان، باوکی پێی دەزانێ و دەفتەری شێعرەکانی دەسووتێنێ.
ھێمن کە یەکێک بوو لە گەورەترین شاعێران و نووسەرانی کورد لە سەدەی بیستەمدا، لە باری پاراستن و بووژاندنەوەی فەرھەنگ و ئەدەب، گەورەترین ھەقی خستۆتە سەر نەتەوەکەی، چونکە لە تاریک وروونی بەیانی ژیانیدا، بۆ خڕ کردنەوەی کۆماکانی ئ
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 9 of 9 reviews
July 15, 2019
بە خەڵکی عالەمی سەلماندووە تاریخی ئازادی
دەبێ زاڵم لەبەر تێکۆشەران بەرداتەوە دەستان
دەبێ زاڵم لەبەر تێکۆشەران بەرداتەوە دەستان
June 15, 2020
ژیاننامە
۱. زمانی خۆشی هێمن لە نوسینی سەرگورشتەکەی وا لە خوێنەر ئەکات نەزانێت کات چۆن بەسەر ئەچێت، بخوێنێتەوە، پێبکەنێت، بگریێت و دەرس وەربگرێت لە ژیانی ئەو شاعیرە بلیمەتە. هێمن وەکوو پیاوی قەدیم قسە خۆش، وەکوو شاعیرێک ئەدیب و وەکوو ئینسانێکی مۆدێرن رۆشنبیرە، سەختی چێژتوە وەکوو خەڵکی هەژار و دەوڵەمەندی کردووە وەکوو دەوڵەمەندان. ئەوە بۆتە هۆی ئەوەی جوان دونیا بناسێت و بتوانێت لە روانگەی زۆر کەسانەوە لە ژیان تێ بگات.
۲. هەرچەنە قسەی مامۆستا هێمن ئێکجار خۆش و شیرنن، بەڵام تاڵیشن! ژیانی وی، کوێرەوەریەکانی، ئەوەی کە بە چاوی خۆی دیتی، نەگەیشتن بە ئاواتەکانی، ئاوارەگی، دەربەدەری و قاچاخ بوون لە وڵاتی خۆی، وای لێ کردم کە بگریێم بۆی، نەک تەنیا بو ئەو، بە ئەو کارەساتە کە بەسەر ئەو خەڵکە بەستەزمانە دا هاتووە.
۳. سێ نوکتە لە گێرانەوەی بەسەرهاتەکانی هێمن لە لایەن خۆیەوە زۆر بۆ من جێگای سەرنج بو:, یەکەم، ئەوەی کە تاڵترین رۆژی ژیانی هێمن لە نێوان ئەو هەموو کوێرەوەری و بەدبەختی ئاوارەیەتی دا، ئەو رۆژە بووە کە چۆتە فێرگە و زانیویەتی ناتوانێت بە کوردی دەرس بخوێنێت و دەبێت فارسی فێر بێت.
دووهەم پێداگری شاعیر لەسەر نوسین بە زمانی خەڵک بو، بە زمانێکی سادە و ساکار شیعر دەڵێت و پێداگری دەکات فیکرو ئیدۆلوژیەکانیش هەر بەم زمانە بنووسرێت و بگوترێت.
سێهەم ئەوە بو کە دوایین لاپەرەی سەرگۆرشتی خۆی نوسیبوی: بەڵام چ بکەم ... کوردم ... (لاپەرەی ۸۶)
شیعر
شاعیری فەقیران
هێمن لەگەڵ پرۆڵتاریایە، بۆ ئەوانە کە شیعر دەنوسیت، بۆ ئازاد بونیان و دوژمنی بورژوازیە (ئاغا، بەگ و خان). ئاواتی سەرکەوتنی هەژارانە و هەوڵ دەدات بە شیعری خۆی پێشدا دژی ئاغاکانی کوردەواری ئەو کاتی کوردستان بێت و دوایەش دژی گەورەکانی ئەو زەمانی وڵاتی ئیران (رەزاشا و کورەکەی) خەڵک هان بدات. هەرچەندە هێمن خۆی لە سەردەمانی مناڵی دا هەژاری کەم دیوە، ئەمە نەبۆتە هۆی ئەوەی خەڵکی چەوساوەی خۆی لە یاد بچێتەوە، هەمو کات لەگەل وانە و هەر بۆ ئەم خوشک و برایانەیەتی کە شیعر دەڵێت.
باسی چی دەکات
دەکرێت بڵەین هێمن لە سێ بواری جیاوازدا شیعری گوتوە:
١. بۆ گەلەکەی: «شاعیری گەل» لە تەواوی ژیانی دا هەمیشە بو کوردی نوسیوە و هیچ کاتێک ئەمەی لە یاد نەکردوە، ئاواتی لە نوسین هەر ئەمە بووە کە قەڵەمی خۆی بۆ کورد بەکار بھێنێت. هەر بەوبۆنەیەوە هەرە زۆری بەرهەمە ئەدەبیەکانی «شاعیری گەل» مەزموونی نەتەوەییان هەیە و بە شێوەی زۆر ئەم کارەی کردوە: هاندانی خوێنەر بەرەو شۆرش و هەستان بەرانبەر بە زوڵم و زۆردارێ، خوشەویستی دەربرین بۆ خەڵکی کورد و خاکەکەیان، باسی چاکەی خەڵکی کورد کردن، بەربەرەکانی زۆرداران و خەڵکی خەراپ، دوژمنی کردنی ئینسانی ناپاک، نوسین بۆ ژنانی کورد و ...؛
٢. بو عەشق: سێ جۆرە عەشق لە ئەشعاری هێمن دەبینرێت، عەشق بو وڵاتەکەی کە پێشتر باسم کرد، عیشق بە ئازادی و ئینسانییەت کە بەلای منەوە زیاتر تێمێکی فەلسەفی هەیە ، سێهەمیش هەست و سۆز بو دڵدار؛
٣. بۆ لادێ؛ هێمن کە خۆی خەڵکی لادێ بووە و جوانی دێهاتی بە چاوی خۆی دیتووە و بە ڕای من هەر ئەمەش بۆتە هۆی ئەوەی کە زۆر مرۆڤێکی هەستیار بێت، زۆر جار کە لە لادێ دوور بوە وەک نۆستالژیەک بۆ بیرەوەرییەکانی شیعری گوتوە کە سەرجەم شیعرەکانی لەم بوارە بۆ کولتووری کوردی زۆر گرینگن؛ نموونەی ئەوانە، شاکاری «بەهاری کوردستانە» کە بۆ ئەو کەسانەش کە لە لادێ نەبوون و ئەو جۆرە دیمەنەیان نەدیوە زۆر شیرین و دڵنشینە.
هەڵبەت ئەم جیاکردنەوە لە بوواری مەزموونی بوە و هەر کامیان خۆی زۆر نموونەی هەیە کە بە خوێندنی دیوانی مامۆستا خۆتان ئەیبینن
بلوغی شیعر
وەک هەموو شاعیرێکی تر، مامۆستا هێمنیش زیاتر لە ماوەی چڵ ساڵ شیعری گوتووە، بۆیە ئاساییە کە هێندێک لە بەرهەمەکانی جیاواز بن یا رەسەنتر بن لە شیعرەکانی تری. ئەم گۆرانە بەسەر شیعری هێمنیش دا بە ماوەی ژیانی دا زیاتر لە کاتی ئاوارەبوون و دوا سەرکووتکردنی شۆرش دەبیندرێت، کە هێمن لە شاعیرێک کە شیعری نەتەوایەتی و حیزبی دەڵێت دەگۆرێت بو شاعیرێک کە لە هەمو بوارەکی ژیانی ئینسانی کورد دا، بە تایبەتی مەزڵوم بوونی کورد، شیعر دەڵێت؛ ئەم گۆرانکاریە زۆر گرینگ بۆ لە شیعری هێمن دا، لە ساڵانی هەوەڵی ژیانی ئەدەبی خۆی دا تەنیا شیعری نەتەوەیی دەڵێت کە بە شیعرە هەرە باشەکانی لە قەڵەم نادرێن. بەڵام دو بەسەرهات ئەبێتە هۆی گورانکاری، سەرکووتکردنی دو شۆرش (تا رادەیەک ناهومێد بوون لە ئاواتەکەی) و دوا ئەمەش ئاوارەیی. دوا ئەم کارەساتانە عیشق و سۆزێکی زۆر زیاتر دێتە ناو شیعری هێمن و شیعرەکانی لە بوواری ئەدەبی دا دەوڵەمەندتر دەکات.
تایبەتی هێمن
(ئەمە زیاتر تایبەت خۆمە!) کاتێک مامۆستا باسی عەشق ئەکا، ئەڵەی فریشتەیەک چۆتە ناو ناخی روحم دا، گەراوە هەموو برین و دەردەکانی دیتومەوە و لەگەڵ هەرچیەک هەست و سۆز کە لە دڵم دا هەیە و ناتوانم باسی بکەم، هەڵی ئەگرێت، ئەیبا بۆ هێمن، ئەویش پێدەکەنێت و ئەڵێ زۆرباشە! دواتر شیعرێکی زۆر جوان و دڵتەزێن بۆ عاشقی دڵدار دەنوسێت! هەر ئەڵەی بۆ منی گوتوون ئەو شیعرانە ...
کۆتایی و شیعرێک
هەرچەنە هێمن تەنیا شیعری لە چەند بوواری تایبەت و گرینگ دا گوتووە، تووانیویەتی زۆر بەباشی لە مەوزوعی شیعرەکانیدا قووڵ بێتەوە و هەر ئەمەش جێگای سەرنجە، کە لە گوتنی ئەم نوکتە گرینگانەدا سەرکەوتوو بووە و بە نیوە چڵی نەیهێشتۆتەوە. بۆ نموونە مامۆستا زۆر بە باشی سەرنجی داوە بە ژن و لە هەر شیعرێک کە هەلی باسکردنی هەبووە باس لە خەراپی ژیانی ژنی کورد و جێگای نزمی لە کۆمەڵگای ئەو زەمان کردووە و رەخنەی گرتوە لە کۆمەڵگا کە ناهێڵێت ژنی کورد پێش بکەوێت؛ ئەمە نیشاندەری رۆشنبیری و بوێری مامۆستا هێمن بووە کە لەو کاتە کە کومالگا زۆر زیاتر لە ئێستا بە پڕ و پوچی کۆنەوە گیرۆدە بو، باسی ئەو شتانە بکات
ئەمهەویست زیاتریش بنوسم بەڵام پێم وایە هەر هیچ نەڵێم باشتر بێت و لە جیات زۆرگوتن، شیعرێکی زۆر خۆشی هێمن بنوسم ...
ئارەزووی فڕین
ژین بە یەخسیری و دیلی بێکەڵکە
بۆیە لەمێژە لە ژینم تێرم
گوزەران بو من لە ناو ئەم خەڵکە
سەختە، ناخۆشە، چۆنی رابوێرم
هێزم لێ بڕا تاکەی دەربەرم
لەناو مەینەت و دەردی سەرزەمین
ئەوە بەینێکە کەوتۆتە سەرم
بیری ئازادی و ئارەزووی فڕین
بەڵام داخەکەم نیمە باڵ و پەڕ
کە بفڕم، بڕۆم خۆم بدەم نەجات
بچمە شوێنێکی لێی نەبێ بەدفەڕ
لەباوەش بگرم نۆبووکی ئاوات
ئەی سروەباکەی بەیانی! وەرە
بە شنەشن و پشووی خۆت توند کە
لەسەر ئەو دنیا نەویەم لابەرە
هەتا دەتوانی ئەمن بڵند کە
نانا هەورەڕەش! ئەتو نەوی بە
لەو بەرزانەوە وەرە بەرەو خوار
کەمکەمە وەرە رێکی زەوی بە
لەسەر پشتی خۆت ئەمن بکە سوار
ئەو جا هەستەوە بڕۆ بەرەو ژوور
مەوێستە هەتا تەشکی ئاسمان
بمبەرە نزیک ئاسۆی جوان و سوور
نەجاتم بدە لە کاوڵی خەمان
۱. زمانی خۆشی هێمن لە نوسینی سەرگورشتەکەی وا لە خوێنەر ئەکات نەزانێت کات چۆن بەسەر ئەچێت، بخوێنێتەوە، پێبکەنێت، بگریێت و دەرس وەربگرێت لە ژیانی ئەو شاعیرە بلیمەتە. هێمن وەکوو پیاوی قەدیم قسە خۆش، وەکوو شاعیرێک ئەدیب و وەکوو ئینسانێکی مۆدێرن رۆشنبیرە، سەختی چێژتوە وەکوو خەڵکی هەژار و دەوڵەمەندی کردووە وەکوو دەوڵەمەندان. ئەوە بۆتە هۆی ئەوەی جوان دونیا بناسێت و بتوانێت لە روانگەی زۆر کەسانەوە لە ژیان تێ بگات.
۲. هەرچەنە قسەی مامۆستا هێمن ئێکجار خۆش و شیرنن، بەڵام تاڵیشن! ژیانی وی، کوێرەوەریەکانی، ئەوەی کە بە چاوی خۆی دیتی، نەگەیشتن بە ئاواتەکانی، ئاوارەگی، دەربەدەری و قاچاخ بوون لە وڵاتی خۆی، وای لێ کردم کە بگریێم بۆی، نەک تەنیا بو ئەو، بە ئەو کارەساتە کە بەسەر ئەو خەڵکە بەستەزمانە دا هاتووە.
۳. سێ نوکتە لە گێرانەوەی بەسەرهاتەکانی هێمن لە لایەن خۆیەوە زۆر بۆ من جێگای سەرنج بو:, یەکەم، ئەوەی کە تاڵترین رۆژی ژیانی هێمن لە نێوان ئەو هەموو کوێرەوەری و بەدبەختی ئاوارەیەتی دا، ئەو رۆژە بووە کە چۆتە فێرگە و زانیویەتی ناتوانێت بە کوردی دەرس بخوێنێت و دەبێت فارسی فێر بێت.
دووهەم پێداگری شاعیر لەسەر نوسین بە زمانی خەڵک بو، بە زمانێکی سادە و ساکار شیعر دەڵێت و پێداگری دەکات فیکرو ئیدۆلوژیەکانیش هەر بەم زمانە بنووسرێت و بگوترێت.
سێهەم ئەوە بو کە دوایین لاپەرەی سەرگۆرشتی خۆی نوسیبوی: بەڵام چ بکەم ... کوردم ... (لاپەرەی ۸۶)
شیعر
شاعیری فەقیران
هێمن لەگەڵ پرۆڵتاریایە، بۆ ئەوانە کە شیعر دەنوسیت، بۆ ئازاد بونیان و دوژمنی بورژوازیە (ئاغا، بەگ و خان). ئاواتی سەرکەوتنی هەژارانە و هەوڵ دەدات بە شیعری خۆی پێشدا دژی ئاغاکانی کوردەواری ئەو کاتی کوردستان بێت و دوایەش دژی گەورەکانی ئەو زەمانی وڵاتی ئیران (رەزاشا و کورەکەی) خەڵک هان بدات. هەرچەندە هێمن خۆی لە سەردەمانی مناڵی دا هەژاری کەم دیوە، ئەمە نەبۆتە هۆی ئەوەی خەڵکی چەوساوەی خۆی لە یاد بچێتەوە، هەمو کات لەگەل وانە و هەر بۆ ئەم خوشک و برایانەیەتی کە شیعر دەڵێت.
باسی چی دەکات
دەکرێت بڵەین هێمن لە سێ بواری جیاوازدا شیعری گوتوە:
١. بۆ گەلەکەی: «شاعیری گەل» لە تەواوی ژیانی دا هەمیشە بو کوردی نوسیوە و هیچ کاتێک ئەمەی لە یاد نەکردوە، ئاواتی لە نوسین هەر ئەمە بووە کە قەڵەمی خۆی بۆ کورد بەکار بھێنێت. هەر بەوبۆنەیەوە هەرە زۆری بەرهەمە ئەدەبیەکانی «شاعیری گەل» مەزموونی نەتەوەییان هەیە و بە شێوەی زۆر ئەم کارەی کردوە: هاندانی خوێنەر بەرەو شۆرش و هەستان بەرانبەر بە زوڵم و زۆردارێ، خوشەویستی دەربرین بۆ خەڵکی کورد و خاکەکەیان، باسی چاکەی خەڵکی کورد کردن، بەربەرەکانی زۆرداران و خەڵکی خەراپ، دوژمنی کردنی ئینسانی ناپاک، نوسین بۆ ژنانی کورد و ...؛
٢. بو عەشق: سێ جۆرە عەشق لە ئەشعاری هێمن دەبینرێت، عەشق بو وڵاتەکەی کە پێشتر باسم کرد، عیشق بە ئازادی و ئینسانییەت کە بەلای منەوە زیاتر تێمێکی فەلسەفی هەیە ، سێهەمیش هەست و سۆز بو دڵدار؛
٣. بۆ لادێ؛ هێمن کە خۆی خەڵکی لادێ بووە و جوانی دێهاتی بە چاوی خۆی دیتووە و بە ڕای من هەر ئەمەش بۆتە هۆی ئەوەی کە زۆر مرۆڤێکی هەستیار بێت، زۆر جار کە لە لادێ دوور بوە وەک نۆستالژیەک بۆ بیرەوەرییەکانی شیعری گوتوە کە سەرجەم شیعرەکانی لەم بوارە بۆ کولتووری کوردی زۆر گرینگن؛ نموونەی ئەوانە، شاکاری «بەهاری کوردستانە» کە بۆ ئەو کەسانەش کە لە لادێ نەبوون و ئەو جۆرە دیمەنەیان نەدیوە زۆر شیرین و دڵنشینە.
هەڵبەت ئەم جیاکردنەوە لە بوواری مەزموونی بوە و هەر کامیان خۆی زۆر نموونەی هەیە کە بە خوێندنی دیوانی مامۆستا خۆتان ئەیبینن
بلوغی شیعر
وەک هەموو شاعیرێکی تر، مامۆستا هێمنیش زیاتر لە ماوەی چڵ ساڵ شیعری گوتووە، بۆیە ئاساییە کە هێندێک لە بەرهەمەکانی جیاواز بن یا رەسەنتر بن لە شیعرەکانی تری. ئەم گۆرانە بەسەر شیعری هێمنیش دا بە ماوەی ژیانی دا زیاتر لە کاتی ئاوارەبوون و دوا سەرکووتکردنی شۆرش دەبیندرێت، کە هێمن لە شاعیرێک کە شیعری نەتەوایەتی و حیزبی دەڵێت دەگۆرێت بو شاعیرێک کە لە هەمو بوارەکی ژیانی ئینسانی کورد دا، بە تایبەتی مەزڵوم بوونی کورد، شیعر دەڵێت؛ ئەم گۆرانکاریە زۆر گرینگ بۆ لە شیعری هێمن دا، لە ساڵانی هەوەڵی ژیانی ئەدەبی خۆی دا تەنیا شیعری نەتەوەیی دەڵێت کە بە شیعرە هەرە باشەکانی لە قەڵەم نادرێن. بەڵام دو بەسەرهات ئەبێتە هۆی گورانکاری، سەرکووتکردنی دو شۆرش (تا رادەیەک ناهومێد بوون لە ئاواتەکەی) و دوا ئەمەش ئاوارەیی. دوا ئەم کارەساتانە عیشق و سۆزێکی زۆر زیاتر دێتە ناو شیعری هێمن و شیعرەکانی لە بوواری ئەدەبی دا دەوڵەمەندتر دەکات.
تایبەتی هێمن
(ئەمە زیاتر تایبەت خۆمە!) کاتێک مامۆستا باسی عەشق ئەکا، ئەڵەی فریشتەیەک چۆتە ناو ناخی روحم دا، گەراوە هەموو برین و دەردەکانی دیتومەوە و لەگەڵ هەرچیەک هەست و سۆز کە لە دڵم دا هەیە و ناتوانم باسی بکەم، هەڵی ئەگرێت، ئەیبا بۆ هێمن، ئەویش پێدەکەنێت و ئەڵێ زۆرباشە! دواتر شیعرێکی زۆر جوان و دڵتەزێن بۆ عاشقی دڵدار دەنوسێت! هەر ئەڵەی بۆ منی گوتوون ئەو شیعرانە ...
کۆتایی و شیعرێک
هەرچەنە هێمن تەنیا شیعری لە چەند بوواری تایبەت و گرینگ دا گوتووە، تووانیویەتی زۆر بەباشی لە مەوزوعی شیعرەکانیدا قووڵ بێتەوە و هەر ئەمەش جێگای سەرنجە، کە لە گوتنی ئەم نوکتە گرینگانەدا سەرکەوتوو بووە و بە نیوە چڵی نەیهێشتۆتەوە. بۆ نموونە مامۆستا زۆر بە باشی سەرنجی داوە بە ژن و لە هەر شیعرێک کە هەلی باسکردنی هەبووە باس لە خەراپی ژیانی ژنی کورد و جێگای نزمی لە کۆمەڵگای ئەو زەمان کردووە و رەخنەی گرتوە لە کۆمەڵگا کە ناهێڵێت ژنی کورد پێش بکەوێت؛ ئەمە نیشاندەری رۆشنبیری و بوێری مامۆستا هێمن بووە کە لەو کاتە کە کومالگا زۆر زیاتر لە ئێستا بە پڕ و پوچی کۆنەوە گیرۆدە بو، باسی ئەو شتانە بکات
ئەمهەویست زیاتریش بنوسم بەڵام پێم وایە هەر هیچ نەڵێم باشتر بێت و لە جیات زۆرگوتن، شیعرێکی زۆر خۆشی هێمن بنوسم ...
ئارەزووی فڕین
ژین بە یەخسیری و دیلی بێکەڵکە
بۆیە لەمێژە لە ژینم تێرم
گوزەران بو من لە ناو ئەم خەڵکە
سەختە، ناخۆشە، چۆنی رابوێرم
هێزم لێ بڕا تاکەی دەربەرم
لەناو مەینەت و دەردی سەرزەمین
ئەوە بەینێکە کەوتۆتە سەرم
بیری ئازادی و ئارەزووی فڕین
بەڵام داخەکەم نیمە باڵ و پەڕ
کە بفڕم، بڕۆم خۆم بدەم نەجات
بچمە شوێنێکی لێی نەبێ بەدفەڕ
لەباوەش بگرم نۆبووکی ئاوات
ئەی سروەباکەی بەیانی! وەرە
بە شنەشن و پشووی خۆت توند کە
لەسەر ئەو دنیا نەویەم لابەرە
هەتا دەتوانی ئەمن بڵند کە
نانا هەورەڕەش! ئەتو نەوی بە
لەو بەرزانەوە وەرە بەرەو خوار
کەمکەمە وەرە رێکی زەوی بە
لەسەر پشتی خۆت ئەمن بکە سوار
ئەو جا هەستەوە بڕۆ بەرەو ژوور
مەوێستە هەتا تەشکی ئاسمان
بمبەرە نزیک ئاسۆی جوان و سوور
نەجاتم بدە لە کاوڵی خەمان
March 27, 2017
دیسان خوێندنەوەی تەواوی هۆنراوەکانی مام هێمن چێژێکی تایبەتی هەیە. هێمن یەکێکە لە شاعیرە دڵخوازەکانی من.
July 11, 2020
مامۆستا هێمن زۆر لای من تایبەتە ، جگە لەوەی شعرەکانی چێژ بەخشن و کلتوری رەسەن و واقیعی ئەوکاتی کۆمەڵگای کوردییان تێدا بەدی دەکرێت، لە هەمان کاتدا سەرتاپای یادگارییەکانی منداڵیمیان گرتووە، هەر شعرێکی کە دەخوێنمەوە لە هۆشمدا ئاوازی دەنگی باوکمی دەگەڵ تێکەڵ بووە❤️
June 7, 2025
وەرە مەیگێڕ دەمەوێ ئەوشۆ خەمی دڵ کەم کەم
لووزەوم بەردە سەرێ نامەوێ جورعەی کەم کەم
تەشەنا بۆتەوە ناسۆری دەروونم دیسان
زامی کۆنە و بەمەیی کۆنی دەبێ مەڵهەم کەم
مشتوماڵی دەوێ ئاوێنەیی ژەنگاوی خەیاڵ
مەست و گێژم کە، هەتا گاڵە بەجامی جەم کەم
ئێستە بۆ چاری خەمم گۆشەیی مەیخانەیە جێم
من کە ڕۆژێک دەمەویست میللەتەکەم بێ خەم کەم
مامۆستای گەورەی گەلی کورد، ھێمن موكريانی، ھەر گەر تماشاى نیگای چاوەکانى بكەيت، تێدەگەيت كه بەڕاستى خەمی گەلێكى لەسەر شان هەڵگرتووە.
ئەگەرچی شەو درەنگە ساقی بۆم تێکە کەمێکی تر
کە وا ئەمشەو سەری هەڵدا لە ناخمدا خەمێکی تر
لە بادە ئەم ژەمە تێر کە منی تینووی جگەرسووتاو
بە چی دیارە کە دەیبینم شەوێکی تر، ژەمێکی تر!
ئەوەندە دەردەدار و بێپەرستارم کە پێم وایە:
لەسەر کێکی تەمەن هەڵناکرێ تازە شەمێکی تر
گەلێکم ڕۆژگاری تاڵ و شیرین ڕابوارد، ئاخۆ
مەرگ مەودا دەدا دیسان ببینم سەردەمێکی تر!
چی بڵێم لە كوێوە دەست پێبکەم، مامۆستای مەزن، لە ماوەی خەباتى فيكرى لە ژيانێک كه ساڵەکانی كورتتر بوو، بەڵام بەرهەمێکی بەمانا وقووڵی بهجێھێشت، پڕ له ئیلھام، وه ڕێبازی کردەوە بۆ چەندین شاعير وهونەرمەند، له پەڕەکانی ئەم ديوانە پیرۆزە دەزانین چەندە ھونەری کورد ودەنگەكانى وەك مامۆستا عەدنان كەريم، مەرزيا، ميكاييل، حەسەن دەرزى، كامكاران وھتد سووديان لەم شيعرانە وەرگرتووە.
ساقییا! وا بادەوە، وا بادەوە
ڕوو لە لای من کە بە جامی بادەوە
موشتەری وەک من لە مەیخانێ کەمن
زۆربەیان شاد و بەکەیف و بێ خەمن
مەی حەرامە بۆ سەهەندە و بێ خەمان
مەستی بێ خەم بۆ چی بگرن ئێخەمان؟
ئەم شەرابە تاڵە دەرمانی خەمە
لێی حەرام بێ ئەو کەسەی دەردی ��ەمە
ئەم شەرابە ئاڵە بۆ بێ دەرد نییە
لێی حەرام بێ ئەو کەسەی ڕەنگ زەرد نییە
گەر دوای ژیاننامەی مامۆستا بکەوین، ھەست دەکەی جگە لە خەمی ئەو نیشتیمانە ھیچ خەمێکی دیکەی نەبووە
، ئای چەندە دڵگیرە ئەو شيعرانەی لەو كاتانەدا نوسراون کە ئەم گەلە تەنانەت يەك هەناسەى ئازادى هەڵمژیبێت، لە هەمان كاتدا دڵی شاعير چەند غەمناك وخوێناوى دەبێت كە چەندين جار كورد تووشى مەینەتى وحەسرەت بووه، ئەم پەرتوکە لە هەمان وەختا مێژوویەکی ڕوونە بۆ ئەو كەسانەى ئەو كاتەيان نەدييوە.
زۆر لەو شيعر وخەمانە باپیری خۆمم بير دێنێتەوه، شێخ جەعفەر شێخ حسێن، كە مامۆستا وشاعيرێک بوو، كە بە دڵێکی گەورەی نەخۆش؛ هيچ كەمتر خەمى ئەم نيشتيمانەى هەڵنەگرت.
December 4, 2021
ناکرێ حەزت لە شیعر بێت و شیعرەکانی مامۆستا هێمنت نەخوێندبێتەوە!
هەر وەک خۆی دەڵێت:
"جیلوەیی جوانی لە هەرچیدا هەبێ خۆشم دەوێ"
شیعرەکانی پڕاوپڕن لە جوانی، بۆیە گەر تۆش جوانیت خۆشدەوێ ئەوا بیانخوێنەوە.
هەر وەک خۆی دەڵێت:
"جیلوەیی جوانی لە هەرچیدا هەبێ خۆشم دەوێ"
شیعرەکانی پڕاوپڕن لە جوانی، بۆیە گەر تۆش جوانیت خۆشدەوێ ئەوا بیانخوێنەوە.
May 6, 2022
مام هێمن هەمیشە هۆنراوەکانی تایبەت بوون.
کە دەست بە خۆێندنەوەی هەر هۆنراوەیەک دەکەین هەرگیز ناتوانیت تەواوی نەکەیت و قەت لێیان بێزار نابیت.
تێبینی : مام هێمن لە دانیشتنێکدا لەگەل مامۆستا تایەر تۆفیق دا دەڵێت لای من وایە هێشتا ناڵەی جودایی تەواو نەبووە دەبێت تەواوی بکەم خۆزگە تەمەنی باقی دەبوو ئەو شاکارەی بۆ تەواو کردباین.
لەو دەمەی ڕا دڵم لێی داوە بۆ ژوان
من دێوانەی چاوی جوانم، چاوی جوان
گەرچی خەڵکی وڵاتی چاو جوانانم
چاوی جوانم نەدی تێر بەچاوانم
ھەتا لاو بووم چاوی جوانم لێ ون بوو
پەچە و ڕووبەند و چارشێوم دوژمن بوو
ئێستا پیرم و کەوتوومەتە ئاویلکە
چاوی جوانم لێ ون دەکا چاویلکە
چاویلکە (1977/01/20)
#مام_هێمن (1921-1986)
وەرگیراوە لە پەرتووکی (ناڵەی جودای).
کە دەست بە خۆێندنەوەی هەر هۆنراوەیەک دەکەین هەرگیز ناتوانیت تەواوی نەکەیت و قەت لێیان بێزار نابیت.
تێبینی : مام هێمن لە دانیشتنێکدا لەگەل مامۆستا تایەر تۆفیق دا دەڵێت لای من وایە هێشتا ناڵەی جودایی تەواو نەبووە دەبێت تەواوی بکەم خۆزگە تەمەنی باقی دەبوو ئەو شاکارەی بۆ تەواو کردباین.
لەو دەمەی ڕا دڵم لێی داوە بۆ ژوان
من دێوانەی چاوی جوانم، چاوی جوان
گەرچی خەڵکی وڵاتی چاو جوانانم
چاوی جوانم نەدی تێر بەچاوانم
ھەتا لاو بووم چاوی جوانم لێ ون بوو
پەچە و ڕووبەند و چارشێوم دوژمن بوو
ئێستا پیرم و کەوتوومەتە ئاویلکە
چاوی جوانم لێ ون دەکا چاویلکە
چاویلکە (1977/01/20)
#مام_هێمن (1921-1986)
وەرگیراوە لە پەرتووکی (ناڵەی جودای).
This entire review has been hidden because of spoilers.
July 15, 2025
ئهگهرچی شهو درهنگه ساقی بۆم تێکه کهمێکی تر
کهوا ئهمشهو سهری ههڵدا له ناخم دا خهمێکی تر
له باده ئهم ژهمه تێرکه منی تینووی جگهر سووتاو
بهچی دیاره که دهی بینم شهوێکی تر ژهمێکی تر
ئهوهنده دهرده دار و بێ پهرستارم که پێم وایه
لهسهر کێکی تهمهن ههڵناکرێ تازه شهمێکی تر
گهلێکم ڕۆژگاری تاڵ و شیرین ڕابوارد ، ئاخۆ
مهرگ مهودا دهدا دیسان ببینم سهردهمێکی تر
گهیشتمه سهر ترۆپکی ئارهزوو ڕۆژێ کهچی ڕوانیم
له پێشمدایه زهرد و ماه و سهخت و ئهستهمێکی تر
ههتا چارشێو به سهر تۆوه دهبینم نازهنینی کورد
بهسهر بیبیلهکهی چاوی منا دهکشێ تهمێکی تر
نەما خانی هەتا چیرۆکی عیشقی ئێمە داڕێژێ
دهنا هێشتا له کوردستان دهژین «زین و مهم»ێکی تر
پهپوولهی خۆشهویستی من له شوێنێ ناگرێ ئارام
دهنیشێ و باڵی دهبزێوێ له سهر سینه و مهمێکیتر
ههزار هێنده پهرێشان و سیاچاره بژیم هێشتا
له نێو دڵدا ههمه ئاواتی خاڵ و پهرچهمێکی تر
ههتاکوو دوا پشوو ڕێبواری ڕێگای عیشق و ئازادیم
ئهگهر بێجگه له ناکامی نیبینم بهرههمێکی تر
که فرمێسکم له سهر ڕوخساری کیژی دڵشکاو بینی
گوتم: یاخوا له سهر سوورگوڵ نهبینم شهونمێکی تر
شهوێکی چاوهنواڕت بووم نههاتی گیانهکهم
ویستت منی دڵ ناسکی شاعیر بگێڕم شیوهنێکی تر
خدر نیم بۆ تهمهن شێت بم به کانیی ژینێدا نووسێم
ئهوهندهم ژین دهوێ تا دهم دهنێمه نێو دهمێکیتر
به تۆ چارهی چلۆن دهکرێ دهروونی پڕ له ناسۆرم
خهساری بۆ دهکهی دوکتۆری زانا مهرههمێکی تر
بههار و گوڵ کچ و مانگه شهو و شیعری تهڕ و باده
لهوهی زیاتر جهنابی شێخ گهرهکته عالهمێکی تر
کهوا ئهمشهو سهری ههڵدا له ناخم دا خهمێکی تر
له باده ئهم ژهمه تێرکه منی تینووی جگهر سووتاو
بهچی دیاره که دهی بینم شهوێکی تر ژهمێکی تر
ئهوهنده دهرده دار و بێ پهرستارم که پێم وایه
لهسهر کێکی تهمهن ههڵناکرێ تازه شهمێکی تر
گهلێکم ڕۆژگاری تاڵ و شیرین ڕابوارد ، ئاخۆ
مهرگ مهودا دهدا دیسان ببینم سهردهمێکی تر
گهیشتمه سهر ترۆپکی ئارهزوو ڕۆژێ کهچی ڕوانیم
له پێشمدایه زهرد و ماه و سهخت و ئهستهمێکی تر
ههتا چارشێو به سهر تۆوه دهبینم نازهنینی کورد
بهسهر بیبیلهکهی چاوی منا دهکشێ تهمێکی تر
نەما خانی هەتا چیرۆکی عیشقی ئێمە داڕێژێ
دهنا هێشتا له کوردستان دهژین «زین و مهم»ێکی تر
پهپوولهی خۆشهویستی من له شوێنێ ناگرێ ئارام
دهنیشێ و باڵی دهبزێوێ له سهر سینه و مهمێکیتر
ههزار هێنده پهرێشان و سیاچاره بژیم هێشتا
له نێو دڵدا ههمه ئاواتی خاڵ و پهرچهمێکی تر
ههتاکوو دوا پشوو ڕێبواری ڕێگای عیشق و ئازادیم
ئهگهر بێجگه له ناکامی نیبینم بهرههمێکی تر
که فرمێسکم له سهر ڕوخساری کیژی دڵشکاو بینی
گوتم: یاخوا له سهر سوورگوڵ نهبینم شهونمێکی تر
شهوێکی چاوهنواڕت بووم نههاتی گیانهکهم
ویستت منی دڵ ناسکی شاعیر بگێڕم شیوهنێکی تر
خدر نیم بۆ تهمهن شێت بم به کانیی ژینێدا نووسێم
ئهوهندهم ژین دهوێ تا دهم دهنێمه نێو دهمێکیتر
به تۆ چارهی چلۆن دهکرێ دهروونی پڕ له ناسۆرم
خهساری بۆ دهکهی دوکتۆری زانا مهرههمێکی تر
بههار و گوڵ کچ و مانگه شهو و شیعری تهڕ و باده
لهوهی زیاتر جهنابی شێخ گهرهکته عالهمێکی تر
Displaying 1 - 9 of 9 reviews