كوردستان و كورد

by Abdul Rahman Ghassemlou, عەبدولڕەحمان قاسملوو, عەبدوڵڵا حەسەنزادە (وەرگێڕ)

347 pages, Unknown Binding

First published January 1, 1965

Reviews

[Foad Ansari · Rating 3 out of 5]

کتێبی کوردستان و کورد، ئەتوانین بڵین کتێبێکی کورت و پوختە سەبارەت بە زوربەی کێشەکانی کوردستان لەهەر چوارپارچە. بەوتەی قاسملوو ئەم کتێبە بۆ خوێنەرە ئۆرووپیەکان نووسراوە هەربەم هۆکارەش کتێبەکە بەگشتی باسی هەموو شتێک دەکات بەڵام زۆر قووڵ نابێتەوە. بۆ نموونە باسی ئابووری،سیاسی، مێژوویی و ....دەکات . پێم وایە کێشەی نووسەر ئەوەیە کە یەکم زۆر بەلای چەپ و سۆسیالیسم باسەکە دەبات و لەڕاستیدا کێشەی چیناێەتی هیچ کات لە کوردستان زەق نەبووە. دیارە لەوسەردەمە قاسملوو پێوەندی لەگەڵ حێزبی توودە و چەپەکانی ئێران زۆر بووە و ئەم پێوەندیەش لە هەموو دێڕەکانی کتێبەکە دیارە. کێشەی تریش سەرچاوەی باسە مێژوویەکانە کە قاسملوو بە کتێبی ڕەشید یاسمی و هەندێ نووسەری دیکەێ ئێرانی ئاماژە دەکات کە خۆێان پڕۆژەێان سڕینەوەی مێژوو و شۆناسی کوردستان بووە. دیارە ئەگەر قاسملوو کتێبی ئەمین زەکی بەگ و شەرەفنامەی بکردایات بە سەرچاوەی باسە مێژووییەکان باشتر بوو.

لە بەشی دووەمی کتێبەکە قاسملوو بە وردی باسی کشت و کاڵ و ئابووری ڕۆژهەڵات ئەکات و تیشک ئەخاتە سەر ژیانی ڕۆژانەی جووتیار و ئاغاکان. لێرەدا باسەکە ئەوەندە قووڵ دەبێت کە تو هەست دەکەی کتێبەکە گۆڕاوە، پێم وایە ئەم بەشە واتە ئابووری وەرزێری وەکوو نامیلکەێک پێشتر نووسراوە و دوایی هاتوەتە ناو کتێبەکه.  

پاش 50 ساڵ دۆخەکە زۆر گۆڕاوە، باشوور هەرێمێکی سەربەخۆی بە پاڵپشتی ئامریکا درووس کردوە و یەکیەتی سۆڤیەت و بەرەی چەپ بە تەواوی تووشی داڕمان بووە و ئایدۆلۆژیای چەپ لەناو خەڵکی کورد لاێنگری زۆری نەماوە. 

[Rahell Bamo · Rating 2 out of 5]

بؤ ئةو رؤزكارةي كة ئةم كتيبةي تيا بلاوبؤتةوة بةرهةميكي كرنك بووة بةلام بو ئةمرؤ تةنها كومةليك زانيارية كة لة كتيبةكاني خويندني سةرةتاييا خويندراوة

[Tomasz · Rating 2 out of 5]

Dość dobrze naświetla historię i problematykę kurdyjską, ale nie da się ukryć, że opracowanie mocno się zestarzało. W wielu miejscach autor posługuje się danymi wybiórczo i tendencyjnie, równocześnie cały czas zachowując obiektywizującą formułę. Przede wszystkim jednak razi dość bezpardonowo aplikowany proradziecki ton całości, która wydaje się bardziej polityczną agitką niż dogłębnym opracowaniem antropologicznym czy socjologicznym. Brakuje tu krytycznego zacięcia, zamiast tego jest dość jednotorowa propaganda - przy czym momentami można zastanawiać się czy autorowi bardziej zależy na sprawie Kurdyjskiej, czy wpisaniu jej w zimnowojenne binaryzmy. Przyjmowana przez Ghassemlou optyka jest może zrozumiała w kontekście historycznym, ale nie zmienia to faktu, że jego praca mocno traci na topornych ideologicznie wtrętach, które mocno spłycają problem, a z perspektywy czasu okazują się też mocno naiwne.