Αλέξης Δαμιανός: Η Υπέρβαση της Σύγκρουσης

by Γιάννης Σολδάτος

Μέχρι το πλοίο και Ευδοκία, δύο μόλις ταινίες, που αργότερα θα γίνουν τρεις, με τον Ηνίοχο· όλα αυτά μέσα σε τριάντα χρόνια κινηματογραφικής πορείας, κάποιοι ρόλοι που με την ενσάρκωσή τους «έγραψε» δυνατά στο κάδρο το πρόσωπο και η φιγούρα του, μια θεατρική πορεία που χάνεται στα χρόνια του ’50 και του ’60: αυτός είναι ο Αλέξης Δαμιανός στην Ιστορία της Νεοελληνικής Τέχνης, ή τουλάχιστον αυτά γνώριζα εγώ. Γι’ αυτούς που τον είχαν γνωρίσει από κοντά είχε ήδη προστεθεί ο σοφός, συνάμα και προκλητικός του λόγος, για να κηρύξει την αγάπη με τρόπο βίαιο, καθώς περικλείει θεαματικά τις αντιθέσεις, συγχέει την πραγματικότητα με τη μυθοπλασία, όπως συμβαίνει με όλο το φάσμα της μεγάλης τέχνης.

Στην ταπεινή κινηματογραφική μας φυλή, με το πενιχρό της εισόδημα, την ταπεινή ιστορία και το εξίσου πενιχρό μαρτυρολόγιο, αυτό το πρόσωπο ανασύρθηκε στην επιφάνεια από τις αρχές της δεκαετίας του ’80, εκεί που ψάχναμε σε ποιο Θεό να πιστέψουμε και τον κάναμε τοτέμ, αναγνωρίστηκε σαν ο σοφός γέρων του κινηματογράφου μας, ο Παπαδιαμάντης του, ο Τσαρούχης... Αυτός που στο έργο του ανιχνεύτηκε από τους μελετητές ο συνδυασμός της υψηλής τέχνης και της λαϊκής παράδοσης.

Γιάννης Σολδάτος

266 pages, Paperback

First published January 1, 2023

Reviews

[Peter Looles · Rating 4 out of 5]

This is the second book I'm reading on Damianos' work, for a university assignment. It had some of the same texts as the 2004 book published from the TIFF (which was also supervised by Soldatos). This was an easier read, thanks to Soldatos' writing style, but not as dense and fascinating. Some of the most interesting chapters were the ones focused on what was happening in Greece politically, while his films were being made.

I would certainly recommend this to anyone interested (academically) in Damianos' work.