What do you think?
Rate this book
Het drama van de tragedie
De tragedie ligt aan de basis van de westerse literatuur. Ze is ontstaan in Griekenland, in dezelfde periode als de filosofie en de democratie. Volgens Tom Lanoye is dat geen toeval. Voor hem gaat theater over dilemma’s. Over verscheurdheid en onoplosbare levensvragen belichaamd door personages die tegelijk denken en voelen. Die eerst twijfelen maar uiteindelijk meedogenloos toeslaan – of trots ten onder gaan.
Hoe denkt de ander? Waarom denkt hij zo? En wat gebeurt er als je anderen dwingt hun waarden te verruilen voor die van jou? Dat is de kern van elke tragedie. Die tweestrijd bestaat al duizenden jaren, juist omdat hij zo herkenbaar menselijk is. Tegelijk politiek, emotioneel, principieel en persoonlijk.
De laatste jaren lijkt de tragedie minder prominent. Documentair theater heeft de overhand, naast mengvormen van genres en technieken. Dat levert spannende voorstellingen op, maar steeds minder drama. Steeds minder tragedies.
Waar is het dilemma gebleven? Waar zijn de botsende standpunten op de bühne? En zegt die verdwijning iets over de stand van ons denken en onze democratie?
Homeruslezing 2025
Hoe denkt de ander? Waarom denkt hij zo? En wat gebeurt er als je anderen dwingt hun waarden te verruilen voor die van jou? Dat is de kern van elke tragedie. Die tweestrijd bestaat al duizenden jaren, juist omdat hij zo herkenbaar menselijk is. Tegelijk politiek, emotioneel, principieel en persoonlijk.
De laatste jaren lijkt de tragedie minder prominent. Documentair theater heeft de overhand, naast mengvormen van genres en technieken. Dat levert spannende voorstellingen op, maar steeds minder drama. Steeds minder tragedies.
Waar is het dilemma gebleven? Waar zijn de botsende standpunten op de bühne? En zegt die verdwijning iets over de stand van ons denken en onze democratie?
Homeruslezing 2025
- GenresNonfictionHistory
64 pages, Hardcover
First published May 15, 2025
1 person is currently reading
24 people want to read
About the author
Tom Lanoye
104 books433 followersTom Lanoye in de Nederlandstalige Wikipedia
Tom Lanoye in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren
Tom Lanoye bij "Schrijversgewijs"
Tom Lanoye (his name is pronounced the French way: /lanwa/) was born August 27, 1958 in the Belgian city Sint Niklaas. He is a novelist, poet, columnist, screenwriter and playwright. His literary work has been published and/or performed in over fifteen languages. Lanoye lives and works in Antwerp (Belgium) and Cape Town (South Africa).
Lanoye is not only a writer, but also an entrepreneur. As the youngest son of a butcher, he self-published his first work. In his own words, 'Just like all the punk bands did in those days: out of dissatisfaction with the existing structures, and to learn the trade from the inside out'.
Lanoye started out as an enfant terrible, but has become one of the most widely read and critically acclaimed authors in his language area. A writer that devotes himself to all forms of text and writing (for books, newspapers, periodicals and printed matter as well as for plays, cabaret and vocal performances) and makes regular appearances at all the major European theatre festivals.
Tom Lanoye in the English Wikipedia
Tom Lanoye in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren
Tom Lanoye bij "Schrijversgewijs"
Tom Lanoye (his name is pronounced the French way: /lanwa/) was born August 27, 1958 in the Belgian city Sint Niklaas. He is a novelist, poet, columnist, screenwriter and playwright. His literary work has been published and/or performed in over fifteen languages. Lanoye lives and works in Antwerp (Belgium) and Cape Town (South Africa).
Lanoye is not only a writer, but also an entrepreneur. As the youngest son of a butcher, he self-published his first work. In his own words, 'Just like all the punk bands did in those days: out of dissatisfaction with the existing structures, and to learn the trade from the inside out'.
Lanoye started out as an enfant terrible, but has become one of the most widely read and critically acclaimed authors in his language area. A writer that devotes himself to all forms of text and writing (for books, newspapers, periodicals and printed matter as well as for plays, cabaret and vocal performances) and makes regular appearances at all the major European theatre festivals.
Tom Lanoye in the English Wikipedia
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 13 of 13 reviews
July 24, 2025
Schitterend!
Read
June 8, 2025Het drama van de tragedie
Tom Lanoye sprak in mei 2025 de Homeruslezing uit, een rede die daarna te boek gesteld wordt. Deze is naar mijn mening een zeer interessante over de Klassieke tragedies, de plaats van het Griekse theater in de samenleving en de huidige democratische stand van zaken.
Een bijeenkomst met Lanoye zonder theater als thema zou geen typische Lanoye-samenkomst zijn, dus zijn blik op de Griekse theatercultuur was passend. Wetenswaardigheden over latere soorten theater (Shakespeare), onderzoek naar onbekende teksten, opvattingen over woke en diversiteit passeren de revue.
Over dat laatste gesproken: "Het heeft weinig zin om Nieuw Rechts te confronteren met zijn contradicties, maar wie beweert dat wij de antieke Grieken en Shakespeare 'eindelijk opnieuw moeten durven spelen zoals dat toentertijd bedoeld en gebruikelijk was', roept er in feite toe op om voortaan alle vrouwen opnieuw te weren uit alle theaters. En om vervolgens jongemannen geschminkt en in een jurk gehuld de bühne op te jagen... ik zie het Trump of Musk zelf niet snel proberen, godzijdank."
Lanoye vertelt meer over de stukken van de Grote Drie (Sofokles, Aischylos, Euripides), redevoeringen en debatten en legt meerdere parallellen met democratie als instituut.
"Zonder taal zijn democratie, filosofie en de tragedie onmogelijk. Daarom zie ik een evident verband tussen het ontstaan van de democratie en de tragedie. Ze hebben allebei behoefte aan regieaanwijzingen en een leesbaar script."
Het leven en democratie kennen beide een zekere complexiteit die we moeten aanvaarden.
De Homeruslezing wordt elk jaar georganiseerd door het Nederlands Klassiek Verbond, vereniging voor iedereen die geïnteresseerd is in de Grieks-Romeinse oudheid. Het vindt plaats in het Rijksmuseum der Oudheden.
Tom Lanoye sprak in mei 2025 de Homeruslezing uit, een rede die daarna te boek gesteld wordt. Deze is naar mijn mening een zeer interessante over de Klassieke tragedies, de plaats van het Griekse theater in de samenleving en de huidige democratische stand van zaken.
Een bijeenkomst met Lanoye zonder theater als thema zou geen typische Lanoye-samenkomst zijn, dus zijn blik op de Griekse theatercultuur was passend. Wetenswaardigheden over latere soorten theater (Shakespeare), onderzoek naar onbekende teksten, opvattingen over woke en diversiteit passeren de revue.
Over dat laatste gesproken: "Het heeft weinig zin om Nieuw Rechts te confronteren met zijn contradicties, maar wie beweert dat wij de antieke Grieken en Shakespeare 'eindelijk opnieuw moeten durven spelen zoals dat toentertijd bedoeld en gebruikelijk was', roept er in feite toe op om voortaan alle vrouwen opnieuw te weren uit alle theaters. En om vervolgens jongemannen geschminkt en in een jurk gehuld de bühne op te jagen... ik zie het Trump of Musk zelf niet snel proberen, godzijdank."
Lanoye vertelt meer over de stukken van de Grote Drie (Sofokles, Aischylos, Euripides), redevoeringen en debatten en legt meerdere parallellen met democratie als instituut.
"Zonder taal zijn democratie, filosofie en de tragedie onmogelijk. Daarom zie ik een evident verband tussen het ontstaan van de democratie en de tragedie. Ze hebben allebei behoefte aan regieaanwijzingen en een leesbaar script."
Het leven en democratie kennen beide een zekere complexiteit die we moeten aanvaarden.
De Homeruslezing wordt elk jaar georganiseerd door het Nederlands Klassiek Verbond, vereniging voor iedereen die geïnteresseerd is in de Grieks-Romeinse oudheid. Het vindt plaats in het Rijksmuseum der Oudheden.
July 17, 2025
Zo slim, intelligent opgebouwd. Food for thought en leest als een trein omdat je t hem hoort declameren. (Helaas met een waaslands accent)
November 19, 2025
Kort maar krachtig, met een analyse over onze maatschappij en een vergelijking met de Griekse oudheid. Knap!
July 5, 2025
Heerlijk geschreven tekst, deze Homeruslezing! Lanoye begint met wat op een fait divers lijkt, de ontdekking in een Egyptisch graf van nieuwe teksten van Euripides. Het is het uitgangspunt om het nog eens te hebben over de kracht van theater en de noodzaak ervan voor de democratie.
Een typische Lanoye: hij schuwt zijn stokpaardjes niet, de draak steken met populistisch rechts en co. Plaatst zichzelf in de spotlight, citeert uit zijn eigen Diplodocus Deks in dezelfde adem als de beginzin Anna Karenina en de slotzang van Koning Oidipous. Heeft het over zijn mentor Gerard Mortier en de invloed op zijn meesterlijke tragedie Mamma Medea. Strooit hier en daar achteloos met een duur woordje ("gremium", "zich encanailleren"). Schrijft vooral super soepel. Los daarvan schrijft Lanoye naar een logische conclusie over de essentie van de tragedie. Hij pleit al langer voor de noodzaak van taal en cultuur in het licht van democratie. Dat komt hier mooi samen. Het Athene van Pericles en De Grote Drie (Tragici), het verband tussen het ontstaan van democratie en tragedie is snel gelegd.
"Als het lezen en bewerken van theaterklassieken mij iets heeft geleerd, dan is het wel deze gietijzeren podiumwet: humor veroudert snel." (p.24)Toch een kleine bedenking. Wat Lanoye schrijft over de tragedie kan ik goed volgen. Hij schrijft komedie af als "tijdgebonden commentaar". Dat is wel heel kort door de bocht, alsof je geen vrij universele of tijdloze humor hebt. Zelden zo goed gelachen als met Poquelin II, gebaseerd op vierhonderd jaar oude teksten van Molière. Lanoye bedoelt vast dat komedies als genre minder beklijven. Noemt hij daarom de komedies van Shakespeare "melig en doorgaans amper te genieten"?
July 20, 2025
Het drama van de tragedie
Tom Lanoye
Uitgeverij:
Athenaeum
Inhoud
Aantal bladzijden:
64
Taal:
Nederlands
15/05/2025
"Zonder taal zijn democratie, filosofie en de tragedie onmoge-lijk. Daarom zie ik een evident verband tussen het ontstaan van de democratie en de tragedie. Ze hebben allebei behoefte aan regieaanwijzingen en een leesbaar script."
Het Nederlands Klassiek Verbond organiseert landelijk en op lokaal niveau lezingen door bekende classici, historici en ar-cheologen. Ook verzorgt het de Homeruslezing en de Home-rusprijs, die elk jaar plaatsvinden tijdens de Homerusdag.
Het NKV tracht zo een brug te slaan tussen de klassieke oudheid en het heden.
Tom Lanoye sprak in mei 2025 de Homeruslezing uit, een rede die ook te boek gesteld wordt. De tragedie ligt aan de basis van de westerse literatuur. Ze is ontstaan in Griekenland, in dezelfde periode als de filosofie en de democratie. Volgens Tom Lanoye is dat geen toeval. Voor hem gaat theater over dilemma’s. Over verscheurdheid en onoplosbare levensvragen belichaamd door personages die tegelijk denken en voelen. Lanoye vertelt meer over de stukken van de Grote Drie (So-fokles, Aischylos, Euripides), redevoeringen en debatten en legt meerdere parallellen met democratie als instituut.
Zijn blik op de Griekse theatercultuur is passend. Wetens-waardigheden over latere soorten theater (Shakespeare), on-derzoek naar onbekende teksten, opvattingen over woke en diversiteit passeren de revue.
In dit dun maar intelligent werkje legt Tom Lanoye vol vuur zijn alom gekende passie voor het theater en de taal bloot!
Tom Lanoye
Uitgeverij:
Athenaeum
Inhoud
Aantal bladzijden:
64
Taal:
Nederlands
15/05/2025
"Zonder taal zijn democratie, filosofie en de tragedie onmoge-lijk. Daarom zie ik een evident verband tussen het ontstaan van de democratie en de tragedie. Ze hebben allebei behoefte aan regieaanwijzingen en een leesbaar script."
Het Nederlands Klassiek Verbond organiseert landelijk en op lokaal niveau lezingen door bekende classici, historici en ar-cheologen. Ook verzorgt het de Homeruslezing en de Home-rusprijs, die elk jaar plaatsvinden tijdens de Homerusdag.
Het NKV tracht zo een brug te slaan tussen de klassieke oudheid en het heden.
Tom Lanoye sprak in mei 2025 de Homeruslezing uit, een rede die ook te boek gesteld wordt. De tragedie ligt aan de basis van de westerse literatuur. Ze is ontstaan in Griekenland, in dezelfde periode als de filosofie en de democratie. Volgens Tom Lanoye is dat geen toeval. Voor hem gaat theater over dilemma’s. Over verscheurdheid en onoplosbare levensvragen belichaamd door personages die tegelijk denken en voelen. Lanoye vertelt meer over de stukken van de Grote Drie (So-fokles, Aischylos, Euripides), redevoeringen en debatten en legt meerdere parallellen met democratie als instituut.
Zijn blik op de Griekse theatercultuur is passend. Wetens-waardigheden over latere soorten theater (Shakespeare), on-derzoek naar onbekende teksten, opvattingen over woke en diversiteit passeren de revue.
In dit dun maar intelligent werkje legt Tom Lanoye vol vuur zijn alom gekende passie voor het theater en de taal bloot!
July 22, 2025
Interessant werk, geen gewoonlijke Lanoye, in de vorm van een lezing. Herkenbare ingrediënten zijn wel degelijk aanwezig: onder andere zijn liefde voor het toneel ontpopt zich en is zeer aanstekelijk. Met een actuele kwinkslag vertelt Lanoye over de Griekse roots van het toneel. Kortom, we kunnen nog veel leren van de Grieken. In deze digitale, geglobaliseerde wereld draait het om perspectieven. Laat dat nu net een forte zijn van oud-Griekse toneelschrijvers.
Lanoye heeft het over de opkomst van toneel en de democratie, die tevens niet toevallig samen aanvingen. Het toneel diende als weerspiegeling en reflectiemoment binnen de Griekse maatschappij. Mijns inziens toont het aan dat een mens anno 2025 niet altijd uit zijn respectievelijke rol durft stappen en men bijgevolg niet meer mét elkaar, maar tégen elkaar spreekt.
Vooral de uithalen naar Trump en Musk (toen ze nog vriendjes waren) deden me herkennend lachen. Het had interessant geweest om nog meer analogieën te lezen met onze huidige maatschappij, hoewel de goede verstaander die er onmiddellijk bij kon denken.
Lanoye heeft het over de opkomst van toneel en de democratie, die tevens niet toevallig samen aanvingen. Het toneel diende als weerspiegeling en reflectiemoment binnen de Griekse maatschappij. Mijns inziens toont het aan dat een mens anno 2025 niet altijd uit zijn respectievelijke rol durft stappen en men bijgevolg niet meer mét elkaar, maar tégen elkaar spreekt.
Vooral de uithalen naar Trump en Musk (toen ze nog vriendjes waren) deden me herkennend lachen. Het had interessant geweest om nog meer analogieën te lezen met onze huidige maatschappij, hoewel de goede verstaander die er onmiddellijk bij kon denken.
October 27, 2025
De eerbiedwaardige Homeruslezing krijgt rebel Lanoye over de vloer. Lanoye houdt zich duidelijk in ten opzichte van zijn Woke-pamflet. Hij start met geschiedenis waarin literatuur/toneel vermengt is en eindigt logischerwijze andersom: de invloed van toneel op het leven in klassieke tijden. En zien zicht op de huidige politiek mag natuurlijk niet ontbreken. Hij doet dit uiteraard op z'n eigen typische vlotte manier. Ik keeg zelf maar één jaar klassieke talen, maar was verrast dat ik me nog herinnerde van "de grote drie" en kreeg onmiddellijk zin om het boek van Rachel Kousser te leven. Mooi is dat Lanoye alweer niet te beroerd is om andere in de schijnwerper te stellen: Gerard Mortier krijgt een mooie ode.
June 13, 2025
Ik heb een haat-liefde verhouding met Lanoye. Maar als fervente lezer kan ik enkel maar zeggen: dit is een must-read. Een essay dat de oorsprong van wat we vandaag lezen fijn in kaart brengt. De link naar en het vergelijk met ons politiek bestel hou ik voor zijn rekening 😊
January 17, 2026
Kort essay over de gelaagdheid én de kunst van de democratie, over de inherente verbondenheid met redevoering en de Griekse tragedie als basis voor al wat volgt. Het printen waard.
Displaying 1 - 13 of 13 reviews