Μη γράφετε Αρθούρος

by Nasia Dionysiou, Νάσια Διονυσίου

Ποιος είναι ο μυστηριώδης Γάλλος ο οποίος, στις αρχές της Αγγλοκρατίας στην Κύπρο, βρίσκεται στο Τρόοδος και αναστατώνει μια συνηθισμένη μέρα στη ζωή των Άγγλων αριστοκρατών, των εργατών, των χωρικών, των αξιωματικών και των ζαπτιέδων, του νεαρού που έφερνε τα γράμματα; Επιμελής στη δουλειά του, λάτρης της γνώσης και της εξέλιξης, γητευτής ανδρών και γυναικών, μποέμ-αλήτης-πεζοπόρος, παραμελημένο παιδί, κυνικός φιλοχρήματος τυχοδιώκτης, βίαιος δολοφόνος, ένας κολασμένος, ένας οραματιστής; Ή μήπως κάποιος που, εκείνοι που συνάντησε, ίσως και να μην τον είδαν;

Και ποιος είναι ο ποιητής που συντάραξε συθέμελα τη σύγχρονη ευρωπαϊκή ποίηση, ο «έφηβος Σαίξπηρ», όπως τον χαρακτήρισε ο Ουγκώ, ο «ποιητής της εξέγερσης, και μάλιστα ο σημαντικότερος όλων», όπως έγραψε ο Καμύ; Ποιος είναι τελικά ο Αρθούρος, ποιος ο Ρεμπώ και πώς το σύντομο πέρασμά του από την Κύπρο σηματοδοτεί το οριστικό πέρασμά του από την οργιώδη και έξω από κάθε σύμβαση και όριο ποιητική του δημιουργία στην απόλυτη και ανεξήγητη σιωπή του;

Μεταπλάθοντας, ελεύθερα και δημιουργικά, περισσότερο ή λιγότερο εκτενή αποσπάσματα από το ποιητικό έργο και τις επιστολές του, και ενσωματώνοντάς τα οργανικά στο σώμα της λογοτεχνικής γραφής, η συγγραφέας σκιαγραφεί ένα νέο πορτρέτο του Αρθούρου Ρεμπώ, ενώ παράλληλα παρουσιάζει την Κύπρο στο μεταίχμιο δύο ιστορικών της περιόδων, αφενός μέσα από την αποικιοκρατική ματιά των Άγγλων και αφετέρου μέσα από την άχρονη φωνή του ίδιου του βουνού του Τροόδους, που αποτελεί τη ραχοκοκαλιά του νησιού.

Genres: Fiction

148 pages, Paperback

Published February 1, 2025

Reviews

[Xenia Germeni · Rating 5 out of 5]

"Μα και τι να πει κανείς, έλεγε ο ηλικιωμένος γιατρός, δεν μαθαίνει ο άνθρωπος, η ιστορία άλλωστε δεν είναι τίποτε άλλο από μια ανόητη σειρά από παραλογισμους λεηλασίες η πλάνη μιας δόξας, στο τέλος το μόνο που απομένει είναι άνθρωποι σφαγμενοι για ένα κομμάτι χώμα που δεν φτάνει καν για την ταφή τους."- Νάσια Διονυσίου, Μη γράφετε Αρθρούρος, εκδόσεις Πόλις, σ.135-36 ΥΓ Το βιβλίο αγοράστηκε δις γιατί το πρώτο χαρίστηκε ως δώρο και πίστεψα ότι θα διαβαστεί-δεν έχω λάβει απάντηση έως σήμερα αλλά δεν πειράζει. Όσο καιρό βρισκόμουν στην Ελλάδα δεν το άνοιξα, ωστόσο το βιβλίο με κοιτούσε ήσυχα και περίμενε. Το έβαλα στη βαλίτσα μαζί με τα υπόλοιπα και περίμενε υπομονετικά. Εν τω μεταξύ στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής μαίνεται ένας πόλεμος. Οι Βρετανικές βάσεις στην Κύπρο βρέθηκαν στο στόχαστρο και η κοιμισμένη Γηραια Αλβιωνα "ξύπνησε" από τη "λαρνακα" της για να επιβεβαιώσει την ύπαρξη και τη θέση της στο νησι της Κύπρου και στην ευρύτερη περιοχή. Αλλά αυτό ας το βάλουμε σε μια παρένθεση και κάποια στιγμή θα επανέλθουμε. Ο Αρθρούρος της Νάσιας, θεωρητικά είναι μια νουβέλα-λόγω μεγέθους- ωστόσο για μένα αποτελεί μυθιστόρημα (εδώ ευχαριστώ πολύ την ίδια τη Νάσια για την ιδιωτική ανταλλαγή απόψεων και την άμεση ανταπόκρισή της). Είναι ένα πολυεπίπεδο μυθιστόρημα ή έστω νουβέλα (για να μην τσακωθούμε με τους περισπουδαστους κριτικούς λογοτεχνίας ή κριτικούς βιβλίων). Η Νάσια αναπτύσσει την αφήγηση σε τρία επίπεδα: στην Ιστορία της Κύπρου πριν και κατά τη διάρκεια της Βρετανικής κατοχής, εξετάζει το γεωγραφικό χώρο της ευτερης Μέσης Ανατολής αλλά και των αποικιων τόσο στη Μέση Ανατολή όσο και στην Αφρικανική Ηπειρο και τέλος αναπλαθει δημιουργικά, αναμειγνυοντας fiction και ιστορία, τον χαρακτήρα του Αρθουρου Ρεμπώ στο σύντομο πέρασμά του από την Κύπρο. Δεν συνηθίζω να διαβάζω σημειώσεις παρα μόνο όταν φτάνω στο τέλος (βίτσια είναι αυτά!) με αποτέλεσμα σε αρκετές περιπτώσεις η στίξη που έλειπε να με τρελάνει στην ανάγνωση. Έπρεπε να τρέχω, ευτυχώς η απορία λύθηκε-Νάσια, ευχαριστώ πολύ ♥️. Οι εξαντλητικές περιγραφές των τοπίων και ανθρώπων περνούσαν μπροστά μου σαν παλιές καρτ ποστάλ με έντονη δόση οριενταλισμου και εξωτισμου γεγονός που έκανε την ανάγνωση χορταστική και αισθησιακή. Για τον Αρθουρου δεν έχω να πω πολλά μάλλον λίγο ή πολύ είναι ένας "δαίμονας " που στοιχειώνει το μισό βιβλίο όπως και ο ταχυδρομικός υπάλληλος και μετέπειτα προϊστάμενος. Είναι ένα εφευρημα της αφήγησης; Ίσως. Η συγγραφέας τα εξηγεί όλα στις σημειώσεις της στο τέλος του βιβλίου και δίνει αρκετή τροφή για σκέψη. Εμπλουτίζει και στολίζει όμορφα το κείμενο της με τα αποσπάσματα των ποιημάτων του καταραμενου ποιητή. Εκείνο που με ευχαρίστησε ήταν η χρήση των ιστορικών πηγων οι οποίες αναπτύχθηκαν μέσα στη μυθοπλασία με απαράμιλλη γοητεία. Σε πολλά σημεία η θυμήθηκα την Virginia Woolf ως προς την αφήγηση και ως προς τον τρόπο στοιχειωθετησης της "ιστορικής νουβέλας " θυμήθηκα αντιστοιχίες με το έργο της Hannah Kent, Burial Rites, Tracie Chevalier, του Colm Toibin στο The Master αλλά και το γοητευτικο φιλμ The Hours βασισμένο στο βιβλίο του Micheal Cunnigham. Ο Αρθρούρος αφήνει πολλά περιθώρια συγκίνησης και ονειροπόλησης στον αναγνώστη. Σε εμένα προσωπικά άφησε την ανάγκη να ανακαλύψω την Κύπρο και τα όσα έχουν απομείνει από την εποχή της αποικιοκρατιας των Βρετανών στο νησι. Μου άφησε την ανάγκη για τις γεύσεις και τις μυρωδιες και την ανάγκη να διαβάσω λίγο παραπάνω Ιστορία για μια περιοχή όχι πολύ μακριά από τη γειτονιά μας. Θα το πρότεινα ανεπιφύλακτα για κάθε ηλικία και φύλο *ακόμα και δημιουργική ανάγνωση σε μια σχολική αίθουσα γίνεται. Επιπλέον να πω ότι φέτος η Κύπρος προεδρεύει στην ΕΕ και η προεδρία της ως χώρας μέλους συνέπεσε με μια χωρίς προηγούμενο πολεμική συραξη πλησίον της. Μια συραξη που ο Αρθρούρος ίσως να αναφερόταν με το στίχο του "Κόλαση, μια εικόνα θανάτου από λόφο σε λόφο από κάβο σε κάβο από βλέμμα σε βλέμμα, που αναπνέει και η ανάσα της μολύνει τον κόσμο" (σ.113). Αλλά όπως μας λέει η συγγραφέας με τρυφερότητα για τον Ρεμπώ αλλά και για τον ίδιο τον εαυτό μας : "Ποιος είχε υπάρξει; ψιθύρισε πάλι ο προϊστάμενος ταχυδρομείου, μαθαίνει άραγε ποτέ κανένας ποιος πραγματικά υπήρξε, μπορεί να δει από ψηλά την πορεία της ζωής του και να την κατανοήσει ή μένει ένας ξένος που πασχίζει να συνταιριαξει ασυνδετες εντυπώσεις αυθαίρετες εκδοχές φευγαλέα περιγραμματα θαμπά στιγμιότυπα από κλικ φωτογραφικής μηχανής γεμάτα σκιές κενά παρανοήσεις και στο τέλος αυτό που φαίνεται δεν είναι παρά μόνο ένα ξασπρισμενο είδωλο ένα τίποτε;"(σ.131-32).

[Kyriakos Sorokkou]

Ξεκινώ με ντισκλέιμερ: το βιβλίο μου άρεσε.
Τελευταίως όμως τα κυπριακά βιβλία είναι μεγέθους μπάμιας και έχουν πλοκή όση και τα βιβλία της Βιρτζίνιας Γουλφ.
Υπάρχει περισσότερος λυρισμός παρά πλοκή.
Δε θυμάμαι να βρω κυπριακό μυθιστόρημα που να θυμίζει Νταν Μπραουν ή Στιβεν Κινγκ, χοντρό και γεμάτο δράση.
Έχουν ιστορικά στροφεία (κυρίως κυπριακής ιστορίας, με περισσότερο λυρισμό παρά διάλογο)
Προσωπικά αν και μου αρέσει ένα βιβλίο να έχει λυρική γραφή αν δεν έχει καθόλου διάλογο με ξενίζει κάπως και με απομακρύνει από τους πρωταγωνιστές.

Μου άρεσε αυτή η 2η νουβέλα που διάβασα της Νάσιας Διονυσίου που εξιστορεί τις εμπειρίες του Αρθούρου Ρεμπώ στην Κύπρο.
Τον βρήκα, το λιγότερο, αντιπαθή.
Περισσότερο μου άρεσε η ιστορία και το κτίσιμο του αρχοντικού εξοχικού του Άγγλου Κυβερνήτη την πρώτη δεκαετία της Αγγλοκρατίας (1878-1888)
Αν δεν το έγραφε Κύπρια ούτε που θα το άνοιγα να δω διότι Ρεμπώ και λοιποί καταραμένοι ποιητές δεν μου κάνουν κλικ, είναι λίγο δήθεν, όπως έλεγε κι η για λίγες μέρες γκομενα του Κατακουζηνού στον για λίγες μέρες γκόμενο της Ελένης όταν τους διέκοψαν την ποιητική ανάγνωση

Ολοκληρώνω με ντισκλέιμερ: το βιβλίο μου άρεσε, ο χαρακτήρας του Ρεμπώ όχι.
Είχα φυσικά την ελπίδα να μου εξάψει την περιέργεια αλλά τώρα προτιμώ να διαβάσω τα ποιήματα των Φαναριωτών που διάβαζε ο Κατακουζηνός: «σκύφτει και την προσκυνεί» https://youtube.com/clip/UgkxXHvsMBXa...

[Βαγγέλης Ιωσηφίδης]

Με γραφή ανορθόδοξη και πρόζα τόσο ξεχωριστή που πρωταγωνιστεί, η Νάσια Διονυσίου αναφέρεται στην Κύπρο υπό τη βρετανική κατοχή. Η οπτική γωνία των Βρετανών αποξενωτική ως προς τους φτωχούς Κύπριους, αλλά και ως προς τον μυστηριώδη Γάλλο.

Όσο το βιβλίο προχωρά, φαντάζεσαι μια κάμερα να πλησιάζει αργά τον Γάλλο ποιητή, να μαθαίνεις όσα λέγονται για εκείνον και σιγά σιγά να ακούγονται όσα εκείνος λέει.

Γιατί παρακαλά "Μη γράφετε Αρθούρος";

Το βιβλίο είναι αποτέλεσμα θαυμαστής μελέτης του έργου του Αρθούρου Ρεμπώ και όχι μόνο.

[Sofia · Rating 4 out of 5]

Αξιοθαύμαστη γραφή.
Πολύ ενδιαφέρουσα δουλειά.
Αγάπησα ή έστω συμπόνεσα εν μέρει κ τον Ρεμπώ και την Κύπρο.

[Marianna Florou · Rating 4 out of 5]

Ελκυστική ιδέα και ιδιαίτερος ο τρόπος παρουσίασης της ιστορίας. Ενδιαφέρουσες οι εικόνες των Κυπρίων της τότε εποχής, ζωντανές, έως και συγκινητικές θα έλεγα. Μια μεταφορά που σε γεμίζει νοσταλγική πίκρα και σε βάζει να σκέφτεσαι (Τι; Αλλάζει αυτό για τον καθένα μας...)
Λόγος με σιγουριά κι ένα κρυμμένο θάρρος που δεν θορυβεί.
Με ξένισε η έλλειψη σημείων στίξης (παρ όλο που στις σημειώσεις της η συγγραφέας επεξηγεί γιατί το κάνει) και βρήκα κάποιες σελίδες φλύαρες. Ίσως τα πιο πάνω να εξυπηρετούσαν ένα "ποιητικό" τόνο του βιβλίου, που εγώ δεν κατανόησα.
Μου άρεσε. Θα αναζητήσω και το πρώτο της σύγγραμμα.

[Απόστολος Μωραϊτόπουλος · Rating 5 out of 5]

Είναι σαν ένα πεζό ποίημα, ένα εκπληκτικά γλυκό μυθιστόρημα που διαδραματίζεται στην Κύπρο, στις αρχές της Αγγλοκρατίας (1878), με πρωταγωνιστή τον Αρθούρο Ρεμπώ. Ο μυστηριώδης Γάλλος ποιητής φτάνει στο όρος Τρόοδος, έχοντας εγκαταλείψει την ποίηση για την απόλυτη σιωπή.
Η εικόνα του Ρεμπώ, ο οποίος διαρκώς επιζητούσε τη φυγή, συντίθεται μέσα από τις αφηγήσεις τρίτων –Άγγλων αξιωματούχων και ντόπιων χωρικών– που σκιαγραφούν την διαταξική διαστρωμάτωση της εποχής.
Το έργο αναδεικνύει τη σύγκρουση της αποικιοκρατικής ματιάς των Βρετανών, που θεωρούσαν τους Κύπριους «ημιβάρβαρους», με την αυθεντική ντόπια ύπαρξη.
Αυτή η αντίθεση εκφράζεται μέσω του συμβολιστή Ρεμπώ (της φυγής) και του νατουραλιστή νεαρού ταχυδρόμου (της εντοπιότητας).
Το Τρόοδος λειτουργεί ως ο τρίτος αφηγηματικός άξονας, σύμβολο της ακεραιότητας και της ελευθερίας του τόπου.
Η συγγραφέας επιχειρεί μια αναθεώρηση της Ιστορίας χρησιμοποιώντας λυρική γλώσσα και την εσκεμμένη απουσία στίξης για ρυθμό και ενιαίο νόημα.
Ο τίτλος, μια φράση από τα τελευταία γράμματα του Ρεμπώ, υποδηλώνει την αγωνία του να αντιπαλέψει κάθε καταγραφή της ύπαρξής του.
Ένα εκπληκτικό βιβλίο, διαβάζεται απνευστί.
περισσότερα εδώ https://moraitopoulos.blogspot.com/20...

[Spiros Γλύκας · Rating 4 out of 5]

Το ότι στο βιβλίο της Διονυσίου υπάρχουν αποσπάσματα από το έργο του Αρθούρου Ρεμπώ, αποσπάσματα που έχουν μεταπλαστεί, για να χρησιμοποιήσω και τη λέξη στο οπισθόφυλλο, από την Κύπρια συγγραφέα, θα μπορούσα να το φανταστώ μια και σε αρκετά σημεία μου έδινε την εντύπωση ότι διάβαζα ποιήματα, εμβόλιμα, ενσωματωμένα στον υπόλοιπο πεζό λόγο. Κι αν κάτι ξεχωρίζει στο 'Μη γράφετε Αρθούρος' είναι η γραφή, ο μακροπερίοδος λόγος, ένας ωραίος στακάτος ρυθμός με συνειδητή απουσία του 'κόμμα', όπου η συγγραφέας προφανώς έκρινε σκόπιμο, καθώς κι ένα λεξιλόγιο ψαγμένο, πλούσιο, εν ολίγοις πλήρες. Περισσότερα εδώ: https://spirosglykas.blogspot.com/202...

[Marina · Rating 4 out of 5]

Πιό πολύ απή την ιστορία του Rimbaud, το βιβλίο αυτό συναρπάζει με την εικόνα που φτιάχνει για την Κύπρο εκείνης της εποχής: τη φύση, τα ήθη κ έθιμα απλών ανθρώπων όπως κ τη ζωή των αποικιοκρατών - κ τις σχέσεις μεταξύ τους.

[Ourania Topa · Rating 4 out of 5]

Ένας μεγάλος όγκος ερευνητικής εργασίας που έχει μετουσιωθεί σε υψηλή λογοτεχνία λυρικού ύφους και ποιητικού, μουσικού ρυθμού. Δεύτερο μπράβο για τη Νάσια Διονυσίου - να θυμίσω το εξαιρετικό προγενέστερο Τι είναι ένας κάμπος - και πολύ χαίρομαι.

[Maria · Rating 5 out of 5]

Ποιητικός λόγος και μεστή γραφή, γοητευτικός όσο και δύσκολος συνδυασμός. Με είχε συνεπάρει το Να ένας Κάμπος, αλλά ο Αρθούρος με μάγεψε!

[Effie Gavriel · Rating 5 out of 5]

Δεύτερο βιβλίο της Νάσιας Διονυσίου που διαβάζω. Όπως και στο «Τι είναι ένας κάμπος», με συνεπήρε η γλώσσα της, αλλά και ο τρόπος που ρίχνει φως σε πτυχές της πρόσφατης ιστορίας του τόπου μας που δεν προβάλλονται ούτε στην επικρατούσα ιστοριογραφία, αλλά ούτε και στα ΜΜΕ.
Ο τρυφερός της λυρισμός και η γλυκό(πικρη) γεύση που αφήνει στον αναγνώστη είναι στοιχεία της Διονυσίου που εκτίμησα και στο προηγούμενο της βιβλίο. Σε αυτή, όμως, τη νουβέλα τα δύο στοιχεία συνδυάζονται με μια ευφυή εξέλιξη της ιστορίας σε ένα κρεσέντο το οποίο η συγγραφέας διατήρησε εσωτερικό, χωρίς συναισθηματισμούς. Και αυτό θέλει κότσια και μαεστρία.