Sterrenstof zijn wij: Ontzagwekkende inzichten uit de wetenschap die hoop geven

by Margot Brouwer

Iedere dag jakkeren we door onze levens op weg naar… wat eigenlijk? Geluk? Verbinding? Zin? Hebben we de hoop daarop niet opgegeven toen we God dood verklaarden en ons wereldbeeld toevertrouwden aan de wetenschap? Als we realistisch zijn, weten we dat ons niets anders wacht dan het oneindige zwarte gat van de dood. De wetenschap zal ons niet redden... of toch?
Want is het niet juist de sterrenkunde die ons vertelt dat wij allemaal uit dezelfde zeven elementen bestaan, gecreëerd in de gloeiende kern van een ster? Vertelt de biologie ons niet dat we met alle leven verbonden zijn door miljarden jaren evolutie? En toont niet juist de moderne natuurkunde aan dat onze ervaring van tijd – als een onverbiddelijke stroom van geboorte naar dood – een illusie is?
Wat betekent dit allemaal voor ons leven? In Sterrenstof zijn wij deelt sterrenkundige Margot Brouwer het persoonlijke verhaal van diens levenslange existentiële zoektocht, en het hoopvolle wereldbeeld waar deze zoektocht toe leidde. Brouwers inzichtelijke synthese van moderne natuurwetenschap, Spinoza's filosofie en mystieke spiritualiteit uit oost en west kan ons bestendige troost diens boek biedt zicht op de peilloze diepten van ruimte en tijd – en op wie we werkelijk zijn.

558 pages, Kindle Edition

Published May 27, 2025

Reviews

[Inge Veldt · Rating 5 out of 5]

Prachtig boek wat je in een vogelvlucht mee neemt door veel verschillende ideeen. Heel fijn geschreven, wat het een mooi een goed te begrijpen boek maakt welke toch ontzettend veel verschillende wetenschappelijke ideeen en theorien toelicht.

[Nico Van Straalen · Rating 4 out of 5]

Ik werd gegrepen door dit boek, maar ook afgestoten. Gegrepen omdat Margot Brouwer een relatie legt tussen de filosofie van Spinoza en de inzichten van de moderne sterrenkunde. Spinoza ziet een eeuwige almacht in de natuur, de levende en de dode. Het eeuwige is identiek met de essentie van de natuur, met de ultieme oorzaak van alles, de oorzaak der oorzaken. En ons bewustzijn is onderdeel van die eeuwige geest. Ons bewustzijn bestaat eigenlijk alleen in het hier en nu, maar de verbondenheid met het eeuwige bewustzijn betekent dat we nooit echt dood gaan, er altijd zijn en geweest zijn. De interpretatie die Brouwer geeft aan Spinoza valt samen met het "panpsychisme', het idee dat de hele natuur bezield is, dat alles. van elektronen tot het universum, een vorm van bewustzijn heeft, waar dat van ons deel van uitmaakt. Ik ben niet zo van deze zweverige theorieën (wat lost het op?), maar als anderen daar baat bij hebben is dat mij prima en ik vond het leuk om erover te lezen. Maar waar ik me tegen verzet is dat uit deze filosofie noodzakelijkerwijze volgt dat ons "antropocentrisme" niet langer te handhaven is, dat onze gebruikelijke levenshouding antiwetenschappelijk, egocentrisch en zelfs hypocriet is en dat we vanwege Spinoza allemaal vegetariërs moeten worden. Ik zou denken dat juist het "antropocentrisme", of hoe je het ook noemen wilt, het feit dat wij een zelfbewustzijn hebben en kennis van de natuur om ons heen die de rest van de schepping niet heeft, ons in de verantwoordelijke positie plaatst waarin we verstandig en met mededogen met de natuur moeten omgaan, in plaats van ons "biocentrisch" één te voelen met de natuur waarin de beer de vis, de bidsprinkhaan de vlieg en de leeuw de antilope zonder sinecure levend doodbijt.

[Rudi · Rating 4 out of 5]

Ergens tussen 4 en 5 liggen meerdere ( oneindig ) oneindigheden. , 4,1111111111111111111111… 4,2111111111111111 enz ,
Ik vond het een mooi boek over een natuurkundige die angstige vragen overwon met natuurkunde en de filosofie ( ethica ) van Spinoza , Mooi verweven verhaal van de schrijver zelf , met natuurkunde en Spinoza op zoek naar de antwoorden van grote levensvragen ,
4 sterren voor de lezer omdat ik sowieso moeite heb met boeken boven 400 blz , en omdat ik het ook niet altijd eens was met de schrijver , ( maar de schrijver kan wel gelijk hebben ) …. Ik begin gewoon niet aan het idee van multiversum , ….. oneindig x hetzelfde , …. Oneindig x een universum waar 1 haar een mm korter is , … enz , …. Die oneindigheid haalt oneindig teveel uit met mijn visie , …
Dat wel aansluit bij het idee van een soort van levend heelal die werkzaam is in en door alles , en zich dan opnieuw vormt. In een oneindige tijd ,.. in een oneindig niets , … wat gemakkelijker en rustiger is dan in een oneindig alles , : )
5 sterren voor de schrijver die natuurkunde en Spinoza in aangenaam toegankelijke manier beschrijft .

[Piet · Rating 3 out of 5]

Na 300 bladzijdes moet het boek terug naar de bibliotheek .Of ik het ooit uit zal lezen staat nog te bezien. Het is zeker een interessant werk dat veel vertelt over het ontstaan van de wereld maar ook een half filosofieboek is.
Spinoza is de grote held en ziener en krijgt m.i. teveel aandacht. Diverse filosofen en natuurkundigen van faam spelen een rol in het boek maar de problematiek waar zij mee worstelen spreekt mij niet zo aan.

[Jeroen · Rating 5 out of 5]

Fantastisch boek. De schrijfster neemt je in vogelvlucht mee door de wis-, en natuurkunde en maakt je wegwijs in het werk van Spinoza. Het boek is informatief en geschreven op een geestelijke en begrijpelijke manier voor onbekenden in de kosmos materie. Zeker een aanrader.