Jump to ratings and reviews
Rate this book

Damy

Upadłe damy II Rzeczpospolitej

Rate this book
Pod płaszczem przedwojennej elegancji kryją się historie, które wstrząsnęły całym krajem – pełne pasji, wybuchów namiętności, intryg i dramatycznych zwrotów akcji.

Kamil Janicki zbiera fascynujące relacje z najgłośniejszych procesów kryminalnych okresu międzywojennego, w których na ławie oskarżonych zasiadły kobiety: dzieciobójczynie, malwersantki, szantażystki, morderczynie. Prawdziwe femmes fatales II Rzeczypospolitej, bohaterki pierwszych stron gazet, chociaż wcale nie pozytywne.

Korzystając z reportaży prasowych z procesów, obnażając plotki i dopisując dalsze ciągi do najgłośniejszych zbrodni okresu międzywojennego, Kamil Janicki, autor bijących rekordy popularności książek o historii Polski, kreśli przewrotny portret epoki. Epoki, która wcale nie różni się tak bardzo od naszej: będącej w nieustannej pogoni za sensacją, miotającej się między upodobaniem do moralnej paniki a niezaspokojoną fascynacją zbrodnią oraz mrocznymi zakamarkami ludzkiej psychiki.

Każda historia opisana w tej książce to nie tylko świadectwo osobistych tragedii uwikłanych w nie osób, ale także zwierciadło dla fascynującego okresu. Kim były upadłe damy II Rzeczpospolitej? Potworami w ludzkiej skórze? A może kozłami ofiarnymi, wdzięcznym obiektem projekcji społecznych fobii, wymogów, tabu i konwenansów?

416 pages, Hardcover

First published November 4, 2013

12 people are currently reading
137 people want to read

About the author

Kamil Janicki

32 books61 followers
Absolwent historii na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz redaktor naczelny portalu „Ciekawostki historyczne.pl” (od 2010 roku). Jego artykuły ukazywały się między innymi na łamach „Gazety Wyborczej”, tygodnika „Do Rzeczy”, magazynu „Świat Wiedzy”, portalu „Onet.pl” oraz w portalu „Histmag.org”, którym kierował jako redaktor naczelny w latach 2008-2010.

Jest stałym publicystą „Faktu Historia” oraz „Newsweeka Historia”, w którym prowadzi comiesięczną rubrykę „Ciekawostki historyczne”. W latach 2013-2014 kierował redakcją wydawnictwa Znak Horyzont (grupa wydawnicza Znak).

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
16 (12%)
4 stars
64 (49%)
3 stars
38 (29%)
2 stars
10 (7%)
1 star
2 (1%)
Displaying 1 - 11 of 11 reviews
Profile Image for Sebastian Janek.
58 reviews1 follower
February 12, 2015
Książkę trudno zakwalifikować do konkretnego gatunku. Najbliższa jest literaturze faktu, ponieważ podawane w niej informacje bazują na autentycznych wygrzebanych w archiwach materiałach. Jednak z uwagi na niezwykły dar autora do opisywania wydarzeń oczami bohaterek, książka ta może spokojnie aspirować do gatunku powieści kryminalno-detektywistycznej. Plastyczny język autora sprawia, że osiem krótkich spraw czyta się jak antologię opowiadań, w której poznajemy bohaterów i ich życie codzienne, a następnie w atmosferze emocji zbieramy kolejne poszlaki, aby ostatecznie wydać osąd w ważnej sprawie obyczajowej.

Książka jest kompilacją materiałów archiwalnych, artykułów, prac naukowych, cytatów i opowieści świadków tamtych czasów, które to pozwoliły autorowi na przedstawienie sylwetek kobiet i prześledzenie ich historii oraz motywów mających wpływ na popełnione zbrodnie. Autor prześwietla dokładnie historię związaną z konkretną kobietą - najpierw zdaje relację tak jak przedstawiały ją ówczesne media i ludzie. Następnie w wyniku żmudnych i kompletnych badań historycznych przedstawia historię tak jak zdarzyła się naprawdę. Rzecz jasna w każdym przypadku sądy osądziły konkretny przypadek w oparciu o zebrane materiały, które można poświadczyć zgodnie ze stanem źródeł - niestety w każdym przypadku różniły się one znacznie od podawanych przez media (głównie brukowe gazety.

Mnie najbardziej spodobał się jednak sposób w jaki Janicki przedstawia społeczeństwo lat trzydziestych XX wieku. Wielokrotnie odwołuje się do informacji dotyczących struktury społecznej, przedstawia w sposób bardzo wiarygodny obywateli wielu warstw, rodziny oskarżonych i ich ofiar. Ciekawi także strategia oskarżenia i obrony - argumentacja obu stron, która pomogła podjąć sądowi lub ławnikom taką a nie inną decyzję. Ale nader wszystko autor wiele czasu poświęcił na przedstawienie szkiców psychologicznych oskarżonych kobiet, które sporządzali wówczas psychologowie sądowi. Inna bardzo ciekawa sprawa to informacje na temat technik i procedur stosowanych oraz rozwijanych nowych nauk mających pomóc w badaniu dowodów i ujmowaniu winnych. Autor bawi się tekstem, co mu się chwali. Każdy rozdział bazuje na tytule znanego filmu, a następnie wstęp do sprawy jest napisany w luźny i zabawny sposób, co sprawia, że czyta się go z wielkim zainteresowaniem.
Profile Image for Miku.
1,740 reviews21 followers
August 14, 2020
Odczuwam sympatię do pana Janickiego, ponieważ potrafi historię pokazać od tej ciekawszej strony, a jego książki są zawsze opatrzone mnóstwem fotografii. W tej książce poznajemy upadle damy w dziudziestoleciu międzywojennym - morderczynie, szantażystki, ulicznice, wyłudzaczki. Czytelnik dostaje cały życiorys tych kobiet: narodziny, dzieciństwo, nastoletni wiek, ich przewinienia i konflikty z prawem, kiedy zostają skazane, życie w więzieniu oraz śmierć. Bardzo przyjemna lektura na dwa lub trzy wieczory. Niektóre historie są bardzo ciekawe, a niektóre nudne, ale w każdej książce musi być taki przekrój.
Profile Image for Pola.
66 reviews
June 4, 2014
Nie jest to książka tylko o zbrodniach popełnionych w okresie II RP. Oczywiście przestępstwa, o których możemy przeczytać stanowią podstawę każdego z rozdziałów. Ale w tle można dowiedzieć się wiele na temat tamtych czasów, działania wymiaru sprawiedliwości, elit z tamtego okresu. Ta książka to doskonałe połączenie książki historycznej z kryminałami.
Polecam
Profile Image for Morri.
148 reviews3 followers
September 30, 2025
"Upadłe damy II Rzeczpospolitej" to naprawdę przyjemna, rozrywkowa pozycja, dostarczająca dodatkowo bardzo wielu ciekawostek o polskim społeczeństwie w dwudziestoleciu międzywojennym. Słuchałam jej z przyjemnością, czasem wręcz z wypiekami na twarzy, śledząc losy aferzystek walczących o sprawiedliwość lub wręcz odwrotnie, do końca szukających sposobów na oszukanie wszystkich wokół.

Różnorodność opisywanych spraw jest znacząca. Od morderstwa, przez sprawy dotyczące pedofilii i dzieciobójstwa, po polityczno-biznesowe zagrywki obliczone na zysk. Czasem naprawdę trudno uwierzyć, że tak straszne wydarzenia działy się w miejscach, które regularnie odwiedzamy, żyjąc w większych miastach Polski. Międzywojenne "true crime" uderza nieco inaczej, niż kryminalne historie zza oceanu.

Nie jest to książka historyczna, nie poświęcamy się analizie społeczeństwa czy zawiłości polityki w tamtym okresie. Mimo to aspekt rozrywkowy jest poparty źródłami, takimi jak artykuły w gazetach z odpowiedniego okresu, czy fragmentami porotokołów spraw. Dodaje to jeszcze jeden, bardzo ciekawy aspekt, w postaci słownictwa i sposobu tworzenia tekstów w dwudziestowiecznej Polsce przed wojną.
Autor również w posłowie podkreśla, że książka powstała w części na podstawie wniosków, które sam wyciągnął i nie stanowi "jedynej prawdy". Spodobał mi się apel o kontakt, jeżeli ktoś posiada dodatkowe informacje o przytoczonych sprawach.
Profile Image for mariuszowelektury.
497 reviews8 followers
July 30, 2025
“Upadłe damy” Kamila Janickiego to opowieść o kryminalnych historiach rodem z II RP, w których główną bohaterką, sprawczynią jest femme fatale. Autor na podstawie archiwalnych materiałów prasowych i historycznych rekonstruuje 7 historii, tworzy fabularyzowaną opowieść. Mamy zatem do czynienia z tekstem pomiędzy reportażem historycznym a opowiadaniem. Każdy z rozdziałów stanowi samodzielną całość.

Katalog kryminalnych sensacji z międzywojnia związany jest z lękami, biedą, klasową nierównością, ale widać w nich również pragnienie sensacji, prasowe osądy i histerię, dzięki czemu można spojrzeć również na emocje społeczne, jakie wywoływały te historie.

Czy ludzie charaktery zmieniły się na przestrzeni stulecia, czy emocje jakie wzbudzają zbrodnie wtedy i dziś są inne? Ta książka jest jak lustro, w które możemy spojrzeć i zobaczyć, jak bardzo zmieniliśmy się.
Profile Image for Barti.
45 reviews
August 11, 2025
Kolejna pozycja tego autora może nie urzekła mnie jak "Warcholstwo", ale była dobrą towarzyszką do biegania, sprzątania i do innych sprawunków, które wymagają brzęczenia w tle. Liczyłem na trochę bardziej krwiste historie, dlatego pozostaję z lekkim niedosytem.
Profile Image for Milena.
56 reviews
December 17, 2025
Podeszłam do książki bez większych oczekiwań, a okazała się dobrą opowieścią o zbrodniach, które wstrząsnęły II RP. Autor dobrze ukazuje rys swoich bohaterek, pokazując ich życie przed zbrodnią, wyjaśnia pobudki, które skłoniły je do popełnienia przestępstwa oraz ukazuje losy bohaterek po wyroku. Historie są odrobinę nierówne, jeśli chodzi o zaangażowanie czytelnika, ale to pewnie osobiste preferencje - dla mnie sprawa wyłudzania nie była tak ciekawa jak inne, ale każda z nich jest opowiedziana bardzo dobrze. Książkę czyta się jak powieść, mimo że jest raczej reprezentantką literatury faktu. Polecam!
Profile Image for Zołza_czyta.
559 reviews8 followers
January 11, 2017
Książki z serii „Prawdziwe historie” ciekawiły mnie, od kiedy wychodziły. Skompletowałam już wszystkie, ale do tego, aby je przeczytać brakowało mi motywacji. W końcu zdecydowałam się na tę, którą kupiłam, jako pierwszą, czyli na „Upadłe damy II Rzeczpospolitej” Kamila Janickiego. I powiem Wam, że czuję się nią mocno rozczarowana, chociaż na Lubimyczytac.pl ma ona bardzo wysoką ocenę.
Mamy siedem historii. Nie będę każdej z nich opisywać, bo za dużo stracilibyście z czytania samej książki, jeśli już się na nią zdecydujecie. Jedne są bardziej ciekawe, a inne mniej. Odniosłam wrażenie, że sam początek dla autora był ogromnie trudny i wraz z kolejnymi opowieściami pisanie o nich szło mu zdecydowanie lepiej. Ta książka pokazuje, jaką pożywką były dla polskiego społeczeństwa były krajowe zbrodniarki. Dla ludzi, którzy dopiero zachłysnęli się wolnością i zrzucili kajdany zaborców była to odskocznia od codzienności i swoich własnych problemów, np. niewiernego męża. Dodatkowo możemy dowiedzieć się, że gazety w czasach II Rzeczpospolitej najchętniej pisały o zbrodniach, kradzieżach czy też innych występkach tylko i wyłącznie zwykłych ludzi, a nie o przestępstwach bogatych i wpływowych. To się zmieniło w obecnych czasach nic nie robi większej sensacji niż polityk defraudujący miliony z państwowej spółki. Typowy Kowalski, który ukradł z kasy banku dwa tysiące nie daje już takiego szumu i zainteresowania.
W książce możemy obserwować, jaki ewoluowało prawo w dwudziestoleciu międzywojennym, gdzie w zasadzie było ono archaiczne, bo dyktowane jeszcze zaborami. Dopiero wraz z upływem czasu, a przede wszystkim wymuszenia przez sytuacje dostosowywano je do panujących norm i zasad. Wystarczyło być jednak szanowanym obywatelem by za pedofilię dostać zaledwie kilka miesięcy w zawieszeni lub też tylko (!) pół roku więzienia.
Przejdźmy teraz do minusów. Miałam początkowo nie czepiać się tytułu, który brzmi „Upadłe damy II Rzeczpospolitej”. Tytuł sugeruje, że dostaniemy siedem historii, w których udział bierze arystokracja. I trafiamy jak kulą w płot, bo co druga nie należała do arystokracji czy też tzw. wyższych sfer. Lepiej dopasowany byłby taki „Upadłe kobiety II Rzeczpospolitej”. Prawda, że wtedy nie musiałabym się czepiać słowa „damy”, skoro nie wszystkie z nich to damy?
Kolejne… Panie były tak upadłe, że niech mnie. Na siedem zaledwie trzy nazwałabym upadłymi ze względu na to, co zrobiły. Bo przecież łapówki czy też szantaż nie jest w końcu, aż tak podły jak morderstwo. Serio… To mnie mocno zirytowało.
Na dodatek te przypisy, które znajdowały się na końcu książki. W recenzji „Elżbieta II. O czy nie mówi królowa?” nie przeszkadzało mi to tak, jak tutaj. Może to po prostu starość, że nie chciało mi się kartkować za każdym razem, gdy chciałam się dowiedzieć skąd autor zaczerpnął daną informację? No to z pewnością jest zdecydowany minus.
Podsumowując, jestem mocno rozczarowana. Spodziewałam się naprawdę upadłych dam, których zachowanie tak mnie wbije w fotel, że będę chodziła pod wrażeniem przez tydzień, a ja po prostu dostałam średnie coś. No nie podoba mi się to. Czemu znowu zaczęłam jakąś serię od tej gorszej książki? Następną wezmę do ręki za jakiś czas, gdy zapomnę o tej.

"Zaburzenia w odczuwaniu emocji, czasem wręcz całkowite odrętwienie, to naturalna reakcja na tragedię, z którą umysł nie potrafi sobie poradzić." - Kamil Janicki, Upadłe damy II Rzeczpospolitej, Kraków 2013, s.60.
Profile Image for Anna.
72 reviews2 followers
June 16, 2014
Nigdy nie ukrywałam tego, że o historii wiem mało. Nie lubię o niej czytać, czy też o niej słuchać. Jednak po książki z serii ,,Prawdziwe historie" wydawane przez Wydawnictwo Znak nie potrafiłam się powstrzymać by nie sięgnąć. Historie kobiet opisywanych na stronicach książek bardzo mnie zaciekawiły choć o nich nigdy wcześniej nie słyszałam.

Oprócz ładnej okładki i ogólnej prezentacji książka posiada także ciekawe historie. Do tej pory spotykałam się bardziej z biografiami. ,,Upadłe damy II Rzeczpospolitej" mnie zaskoczyły, gdyż oprócz tych bardziej biograficznych stron mamy tu także opis zbrodni, śledztw, wyroków. Książka udowadnia, że kobiety żyjące w II Rzeczpospolitej potrafiły dopuścić się okropnych czynów takich jak morderstw, oszustw, szantażów czy też prowadzenia burdelu.

W książce ,,Upadłe damy II Rzeczpospolitej" zajdziemy historie siedmiu kobiet. Jedne są interesujące, inne trochę mniej. Te historie potrafią wywołać emocje. Nie raz czułam szok, niedowierzanie, myśli ,,Jak ona mogła to zrobić", czy też czasem nawet zrozumienie. Polecam tę książkę fanom nie tylko historii, ale i również osobom, które lubią czytać kryminały. W tej pozycji znajdziemy kryminalne historie, lecz są one prosto z życia wzięte, więc mogą wywołać większą gęsią skórkę.
Displaying 1 - 11 of 11 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.