Grondwerk

by Tijl Nuyts

Grondwerk onthult een verborgen wereld onder het Vaderlandsplein in Brussel. Verscholen in een gangenstelsel wacht een naakte molrat, op missie vanuit de Hoorn van Afrika, op een briefing. Een mens die zich bij haar hol meldt, wint haar vertrouwen en tekent haar verhaal woord voor woord op. Ondertussen groeien overal in de stad zinkgaten. Er broeit iets in het bestuurlijke hart van Europa. Is er een opstand ophanden?

Grondwerk is een verhaal over verzet en herstel, over collectieve actie, gedeelde grond en pogingen om de wereld bewoonbaar te maken. Een roman vol complottheorieën en toekomstbeel­den, die laat zien dat we niet zonder elkaar kunnen.

Genres: Roman, Fiction

287 pages, Kindle Edition

Published June 10, 2025

Reviews

[Six · Rating 5 out of 5]

ik zeg het niet snel maar ik zeg het nu wel: dit boek is een meesterwerk ❤️ een ode aan waar wezens toe in staat kunnen zijn, een ode aan alles wat wemelt in Brussel en daarbuiten, een ode aan de taal en hoe die nieuwe tastharen kan aanleggen; een wervelende vertelling; een prachtige roman. zo goed.

[Vincent Coomans · Rating 4 out of 5]

Wat een origineel boek!!
Een spark in het Nederlandstalige boekenlandschap.

[Nora Sleiderink · Rating 4 out of 5]

Grondwerk is een gedurfde debuutroman die als een ingenieus gangenstelsel aan elkaar haakt via onverwachte paden. Centraal staat het relaas van een naakte molrat die haar vertrouwde ondergrondse kolonie in de Hoorn van Afrika verlaat voor een onbepaalde missie in het politieke centrum van Europa.

De fabel is op zijn sterkst wanneer de naakte molrat de ultieme spiegel vormt van Onze Soort, de homo sapiens in al zijn lafheid, jaloezie en twijfel.

Veel minder interessant is de jij-figuur. Het opzet is duidelijk: als een Mimic Octopus zoekt ze continu naar een vaste vorm door die van anderen na te bootsen. Haar hersengangen zijn kneedbaar maar leeg. Op die manier slaagt ze er moeilijk in om tot een eigen identiteit te komen en de weg vooruit te kiezen. Het resultaat is echter een van persoonlijkheid ontdane antagonist die vooral als canvas dient voor moralistische hersenspinsels.

Dat morele vingertje komt bovendien vaker terug, bijvoorbeeld met kant-en-klare passages als: “het bloedgeld dat de aanleg van dit park ooit mogelijk had gemaakt, (…) hoe de fondsen de opbouw van jullie welvaartsstaat hadden gestut”, of “De arbeiders kwamen vanuit het zuiden van jouw continent, vanwaar ze met lege beloftes naar hier waren gehaald om in onbekende grond te komen woelen. Ze baanden zich verder een weg door het duister met hun dromen recht de vergetelheid in.” Als lezer voel je je op die momenten danig onderschat.

Nee, veel boeiender wordt het wanneer je zelf de randen mag aftasten tussen kolonie en koninkrijk, diplomaat en dichter, beest en barbaar. Die momenten zijn er veelvuldig. Het poëtische dierdicht zet aan tot denken over wat het betekent om, bij gebrek aan Briefing over het Plan, samen mens te zijn. Het antwoord op die vraag blijft Grondwerk ons gelukkig schuldig. Benieuwd naar wat verder zal worden gebouwd op dit fundament.

[Arina]

"'Je kunt een tunnel graven naar waar je maar wilt,' zei ik. 'Dat weet je toch?'
'Hoe dan?' vraag je.
'Gewoon. Breek de bodem met je blote handen en begin.'"

[Laura]

what if we were two naked mole-rats digging our way through brussels' soil together

[Tom]

Out of principle, I don't really rate books written by people I know personally.

In some cases, that is a shame. 'Grondwerk' is a compelling read throughout, written in measured, poetic language and displaying an especially rich vocabulary. It's the story of a naked mole-rat nestled underneath the city of Brussels. He is on a special mission, which I won't spoil for any of you in this review.

At its core, 'Grondwerk' is a challenge to how we behave as a species. As we follow the nameless mole-rat that is the protagonist of the story, we descend deeper and deeper into questions on what makes us human, how we relate to other life forms on our planet. It is often a very clever novel, without becoming patronising or overbearing. The same holds true for the style - poetic, without drawing attention away from the flow or the content.

Writing a full novel from the viewpoint of a mole-rat is a brave move, but it is one that works for this story. Tijl steers clear from clichés or easy jokes, maintaining a deft balance and rigorous control over the narrative he is trying to establish - kudos.

For those living in Brussels, there are plenty of little easter eggs that will be enjoyable, too.

If you're reading this - bravo, Tijl. A beautiful first outing as a novelist!

[Richard · Rating 5 out of 5]

Dit boek is geschreven vanuit het perspectief van een naakte molrat!! Ik herhaal: een naakte molrat!!!

[Katrijn · Rating 4 out of 5]

Geniaal boek 🤩 Gisteren op de metro verwachtte ik een naakte molrat tegen te komen 😁 https://www.bruzz.be/select/literatuu...

[Isabelle Borremans · Rating 2 out of 5]

leuke ideeën en toffe referenties aan België en 'deze tijd', maar ook te veel omschrijvingen en het plot mist een doel.

[Judith Stegen · Rating 3 out of 5]

Voeg ik de naakte molrat nu toe aan mijn lijstje favoriete dieren? Zeker! Het ondergrondse perspectief was fantastisch, de taal zo mooi.. een beetje jammer dat een homo sapiens toch weer een grote rol kreeg verderop in het boek. En dat einde, tja.. een beetje te snel en te veel.

Quote: "Ik probeerde de levende wirwar in het water te doorgronden, dook onder in het slib en dwaalde in gedachten over zandbanken en grindbedden, wurmde me tussen de wieren en wormen in het waaiende kelpwoud, mijn geest als een sleepnet in de diepte."

[Pieter Serrien · Rating 4 out of 5]

tof en origineel debuut, een hedendaagse fabel. wat als molratten een intelligente soort zijn? einde leek wat te raprap en was iets minder geslaagd

[Sophie van de Mars · Rating 4 out of 5]

Cool leuk en symbolisch also naakte molratten zijn echt vet - thanks Roos🫡

[Hester · Rating 4 out of 5]

Wij mensen zijn echt suf en beperkt vergeleken met naakte molratten. Veel geleerd over deze diersoort door dit boek, zonder dat het voelde alsof er feitjes naar je hoofd gegooid werden. Origineel en knap bedacht!

[Julia · Rating 5 out of 5]

naakte molratten zijn cool! vanuit het perspectief van een naakte molrat begrijp je de mens, en daarna de wereld, ineens op een hele andere manier. sluit je aan bij de beweging, open je zintuigen, het zindert.

[Linn · Rating 3 out of 5]

Verrassend vertelperspectief (geschreven vanuit een naakte molrat). Ik bleef doorlezen maar vond het uiteindelijke ‘plot’ niet zo sterk. Heb me goed vermaakt met het boek maar het verhaal blijft niet per se hangen.

[Wim Driessens · Rating 4 out of 5]

Origineel uitgangspunt voor een boek. Nooit gedacht dat ik vanuit het perspectief van een naakte molrat een boek zou lezen. Daarom boeiend genoeg en steeds nieuwsgierig om te weten waar dit verhaal naartoe zou leiden.
En dat is nu net het enige minpuntje: waar heeft het uiteindelijk toe geleid?
Zoals bij zovele boeken tegenwoordig moet je na het lezen zelf je fantasie gebruiken en kan eenieder er zijn of haar eigen lessen en conclusies uit trekken. Niks mis mee natuurlijk.

[Paul Pestman · Rating 4 out of 5]

Bijzonder origineel en goed geschreven! Einde is wel een domper

[Benjamin · Rating 3 out of 5]

Boeiend boek dat je aandacht blijft vasthouden. Mijn verwachtingen - geschept door de achterflap - werden niet volledig ingelost. Of komt er een vervolg?

[Ayla Colman · Rating 3 out of 5]

Een gekke insteek die blijft boeien, ondanks losse eindjes en niet al te veel plot

[Xavier Roelens · Rating 4 out of 5]

Het is wonderlijk hoe de auteur me een roman lang vanuit het oogpunt van een naakte molrat naar de wereld vandaag laat kijken. Er zijn hier en daar wat licht geforceerde momenten aan te duiden, maar ik vond het toch vooral krachtig hoe de geur- en tastsensaties vergroot zijn ten opzichte van het zien (een naakte molrat is zo goed als blind). Dat komt hier goed tot zijn recht, maar ook het idee dat een kolonie molratten op een telepathische wijze elkaars gedachten kunnen lezen, is geloofwaardig gebracht.
Da's een. Dat het dan ook nog eens gaat over een kolonie molratten die de wereldvernietigende homo-sapienssoort wil proberen tegen te houden en dat het hoofdpersonage met een groepje links-radicale mensen een samenwerking aangaat, waarbij ze heel veel van elkaar leren, maakt dit boek des te bijzonder. En toch ook luchtig.

Ik herken veel van mijn bezorgdheden in deze roman.

[Steve Goethals · Rating 4 out of 5]

Grondwerk is een verrassend en origineel boek dat verteld wordt vanuit het perspectief van een naakte molrat... Die keuze klinkt absurd maar werkt bijzonder goed. Zo goed dat je het na een tijdje niet meer echt opvalt. Tijl Nuyts heeft een sterke natuurkennis over het dierenleven en een scherp oog voor menselijke samenlevingsvormen.

Zonder belerend te worden raakt het boek aan grote thema’s als racisme, xenofobie, jaloezie, klassenverschillen en klimaatsverandering. Door die onderwerpen te benaderen via een niet-menselijke verteller kijkt de lezer met frisse ogen naar onze eigen maatschappij.

Grondwerk leest erg vlot maar bleef bij mij ook wel even nazinderen. Een boek dat niet alleen een verhaal vertelt, maar ook vragen stelt over samenleven en samenwerken en eindigen op een positieve not. Graven maar...

[Marnix Verplancke · Rating 3 out of 5]

Dat er ooit een roman geschreven zou worden over de Brusselse ondergrond, met zijn zinkgaten, afbrokkelende autotunnels en nimmer afgewerkt rakende metrolijnen lag voor de hand, maar dat de verteller van die roman een naakte molrat zou zijn heel wat minder. Dat is nochtans hoe Tijl Nuyts, wiens dichtbundel Vervoersbewijzen in 2022 werd bekroond met de Herman de Conickprijs, zijn misschien wat te uitvoerige en expliciete prozadebuut Grondwerk heeft opgevat. De molrat in kwestie wacht op een signaal om het Plan ten uitvoer te brengen dat zijn soort de wereldhegemonie moet opleveren nu de mens zijn eigen graf aan het graven is. In tussentijd raakt zij aan de klap met een klimaatactiviste en steken de twee een en ander op van elkaar.

[Peter Vegel · Rating 2 out of 5]

Werkte niet voor mij. De schrijver neemt de lezer constant bij het handje vast (door de heel expliciete stijl, bijna geen show don't tell, etc) waardoor ik nooit het gevoel had me te kunnen inleven in de ik-verteller. Ook hoe de Brusselse/Belgische politieke realiteit het verhaal binnenkomt vond ik te gemakkelijk gedaan, allemaal heel on the nose.

[Ruben · Rating 4 out of 5]

Mooie taal, interessante bespiegelingen. Fascinerende protagonist. Grondig uitgewerkt.
Helaas geen duidelijke keuze voor het fantastische, de uitstapjes naar meer realistische scenes voelen aan als onderbrekingen.
Op enkele hoofdstukken na erg graag gelezen.

[Antoinette]

Een volstrekt origineel werk, dat soms best een worsteling was om door te komen. Ik blijf met vragen achter, maar heb me vermaakt in de gangen, bedolven onder de wriemelende, pulserende naakte rimpelige huiden.

[Stella Starlight · Rating 5 out of 5]

Wow! Een uitzonderlijk verhaal, verteld vanuit het perspectief van een naakte molrat, en ook nog eens zeer goed geschreven! Dit weergaloze debuut van Tijl Nuyts belandt zonder twijfel aan het einde van dit kalenderjaar in mijn top 5!

[Kris · Rating 4 out of 5]

Fascinerend boek qua vertelperspectief en thema's, met impact op mijn wereldbeleving. Lekker vlot geschreven ook.
Wat mist voor een vijfde stem?
Ik noteerde geen enkele zin die ik wilde herlezen, noteren. Geen enkele zin die ik tot mijn spijt niet kan onthouden.

[De Vandal · Rating 5 out of 5]

Bij(t)z-onderaards.

[Karine · Rating 4 out of 5]

3.5

[Annelies · Rating 3 out of 5]

Gewoon. Breek de bodem met je blote handen en begin. [287]