Huishoudboekje van de verborgen dingen

by Maarten van der Graaff

Als de kinderen slapen gaat Maarten van der Graaff op zoek naar het geheimzinnige en verborgene; een dwaaltocht die hij 'occulte wandeling' noemt. Die leidt hem naar plekken waar de gewelddadigheid van de wereld zich aan je opdringt, maar ook naar het intieme en het tedere. Hoe kunnen we nog samenscholen in een wereld waarin de toekomst ongelijk is verdeeld? Hoe kun je voor elkaar en je gezin zorgen, hoe kun je weerstand bieden? Dwars door Huishoudboekje van de verborgen dingen, de vierde bundel van Maarten van der Graaff, woekert over iedere bladzijde nog een andere tekst: een gesprek met Tata Steel over verdriet, vervuiling en poëzie. De rollen van Tata Steel en de dichter worden afwisselend gespeeld door de auteur en kunstmatige intelligentie.

120 pages, Paperback

Published May 20, 2025

About the author

Maarten van der Graaff (1987) debuteerde in 2013 met de bundel Vluchtautogedichten bij uitgeverij Atlas Contact. In 2014 werd deze bundel met de C. Buddingh’-prijs bekroond. Dood werk, zijn tweede bundel, verscheen in 2015 en werd twee jaar later bekroond met de J.C. Bloem-poëzieprijs. In 2017 verscheen zijn debuutroman Wormen en engelen, die werd genomineerd voor de Anton Wachterprijs. In 2020 publiceerde hij de dichtbundel Nederland in stukken bij uitgeverij Pluim. Hij is redacteur en medeoprichter van het online literair tijdschrift Samplekanon.

Reviews

[Thijs Overpelt · Rating 5 out of 5]

we moeten als ganzen over de oude namen vliegen / we moeten als varkens naar de nieuwe vroeten

[Esmé Boom · Rating 5 out of 5]

'Het inlichtingenbureau / in het diepst van je affecten'
Laat het maar aan Maarten van der Graaff over om corporate speak en therapy speak en theory speak tot geheel te wringen, om Tata Steel en Alfred Schaffer door middel van AI (of is het geposeerde AI? Of AI die poseert als AI die enzovoorts enzovoorts) aan het woord te laten in een lichtgrijze doorlopende voetnoot die de bundel verbindt. (Ben stikjaloers)

[Nikki]

nederland is het gevoel dat alles voor altijd zal bestaan

[Corjan · Rating 4 out of 5]

Veel blijft (nog) verborgen in deze bundel van Van der Graaff. Maar de dingen waar licht op valt weten (al) wel te raken.
Soms moet ik glim- en dan weer harder lachen.
Soms zit ik met een domme grijns te lezen wat ik lees.
Het vermoeden dat de dichter doodernstig is in wat hij schrijft, dringt zich minstens evenzovaak op.

wat is het verband tussen staking en weerkaatsing
hoe steek je alles aan

Ze hebben iets algemeens met mijn gezicht gedaan.

Een huiseigenaar is een dauwdruppel die een wedstrijd aangaat
met de bloem waarop hij tot stand komt
om te zien welke van beide het eerste vergaat.

[Gijs Koorevaar · Rating 4 out of 5]

offshoreventures in de woonkamer in de woonkamer

[Josephine Feij · Rating 3 out of 5]

ik orden bijzaken met het oog op bestaan / als ik weet waar ik ben zal ik je bellen

[Rik Sprenkels]

"O, ooit gleed ik uit mijn moeder naar de achtergrond."

[Mieke Schepens · Rating 4 out of 5]

Deze recensie werd eerder gepubliceerd op mijn blog GraagGelezen.

Maarten van der Graaff, een dichter die bekendstaat om zijn krachtige en vaak ontregelende werk, heeft met 'Huishoudboekje van de verborgen dingen' opnieuw een bundel afgeleverd die de lezer tot in het diepst van zijn ziel raakt. Als de kinderen slapen gaat Maarten van der Graaff op zoek naar het geheimzinnige en verborgene; een dwaaltocht die hij ‘occulte wandeling’ noemt.
Het ‘Huishoudboekje van de verborgen dingen’ duikt genadeloos diep in de schijnbaar alledaagse, maar onderliggend complexe en vaak verontrustende aspecten van het bestaan. Van der Graaff toont zich wederom een meester in het oproepen van een sfeer die balanceert tussen het intieme en het onbehaaglijke, waarbij het persoonlijke universele resonantie krijgt.

De titel zelf, 'Huishoudboekje van de verborgen dingen', is al veelzeggend. Het suggereert een nauwkeurige inventarisatie van dat wat normaal gesproken buiten het blikveld blijft: de ongrijpbare emoties, angsten en verlangens die ons mens-zijn bepalen. Van der Graaffs taal is direct en snijdt soms pijnlijk scherp, zonder ooit gratuit te worden. Hij schuwt het niet om confronterende beelden te scheppen, vaak geworteld in het lichaam, de natuur en de menselijke relaties. De gedichten zijn doordrongen van een zekere melancholie, maar ook van een rauwe vitaliteit die de lezer bij de lurven grijpt.

Wat direct opvalt in de bundel is de knappe afwisseling in thematiek en vorm. Hoewel er een rode draad van kwetsbaarheid en de zoektocht naar betekenis door de bundel loopt, biedt elk gedicht een unieke inkijk. De poëzie van Van der Graaff is gelaagd; bij elke lezing lijken nieuwe nuances en betekenislagen zich te openbaren. Dit maakt 'Huishoudboekje van de verborgen dingen' tot een bundel die vraagt om herlezing en reflectie. De ware kracht zit in de subtiele verschuivingen, de onverwachte wendingen en de openheid die de dichter durft te tonen.

Verschillende stukken blijven langer hangen, zoals die waarin hij de dood, vergankelijkheid of de complexiteit van familierelaties benadert. Van der Graaffs stem is authentiek en onmiskenbaar; hij schrijft vanuit een diepe innerlijke noodzaak, wat de gedichten een urgentie geeft die zeldzaam is. Voor liefhebbers van poëzie die durft te schuren, die ongemakkelijke waarheden niet uit de weg gaat en die de lezer uitdaagt tot introspectie, is 'Huishoudboekje van de verborgen dingen' een aanrader.

[Bunbury · Rating 4 out of 5]

Knap en mooi vormgegeven boek, dat vooral met vorm en ambitie indruk maakt. Ik had er verder niet helemaal een klik mee, en dit had ik wel gehoopt omdat ik de dichter erg sympathiek vind overkomen in interviews. Hieronder een paar regels waarbij ik wel meer dan alleen een intellectuele overdracht voelde:

“aan het raam op station gouda
luisteren naar gesealde dood
of in de auto bij een bestelpaal
waar ik vegakip tegen zeg
terwijl ik een dier wil
nederland is het gevoel dat alles voor altijd zal bestaan”

“Ik heb altijd onprofessionele hulp gezocht.”

“De lamp schijnt, de kamer is open —
buiten hoor ik de wind loopen.”
(Herman Gorter)

[Zwaan Schouten · Rating 3 out of 5]

Sommige zinnen waren heel erg mooi. Maar verder heb ik er niet zo heel veel over te zeggen. En ik weet nou nog steeds niet wat occult betekend. Hier mijn favorieten:
Ik schrijf in bed. Ik heb altijd onprofessionele hulp gezocht. In wc’s van treinen is het altijd tien jaar geleden. De gebouwen van de universiteit verwerken rouw om wat nog net niet verdwenen is.

[Stan Roncken · Rating 5 out of 5]

in de wc's van treinen is het altijd tien jaar geleden
alle besneeuwde bossen liggen in de negentiende eeuw
elke verplaatsing is in essentie occult
al je familieleden zijn uitgerust met gezichtsherkenning
ook in jouw straat wonen walk-ins

[J Knuchel · Rating 3 out of 5]

in vlagen ijzersterk (pun intended) maar soms een beetje warrig. vormgeving van de tekst zeer indrukwekkend en zet aan tot nadenken over poëzie in het algemeen.