Гэта кніга пра нараўлянскі палац — стары дом на беразе Прыпяці, напоўнены любоўю, фартэпіяннай музыкай і сямейнымі сакрэтамі. Гэта літаратурнае даследаванне, у якім біяграфія палаца пераплятаецца з маёй асабістай гісторыяй. Таксама гэта аповед пра людзей, якія называлі палац сваім домам, і пра эпохі, што праносіліся за яго вокнамі.
Кніга спалучае элементы рэалізму і магічнага рэалізму. У ёй бронзавыя львы прагульваюцца па парку, а людзі з партрэтаў — па калідорах. Заходзячы ў дом, будзьце гатовыя: гаспадар у любы момант можа вярнуцца з вечнасці, каб адказаць на тэлефонны званок.
У кнізе шмат старых і сучасных фотаздымкаў, што дазваляе акунуцца ў атмасферу палаца, вандраваць па яго пакоях і наваколлі. Цвёрдая вокладка надзейна захоўвае змест кнігі і надае пачуццё грунтоўнасці. Унутры — шчыльная крэйдаваная папера крэмавага колеру, прыемная для вачэй і на дотык.
Мне б хацелася, каб, разгарнуўшы кнігу, вы пачулі тое ж, што і я, калі ўпершыню пазнаёміўся з нараўлянскім палацам: ціхі покліч, запрашэнне затрымацца і адчуць сябе дома.
Незвычайная кніжка: у кнізе змяшаны час мінулы і цяперашні, але яны крочаць у паралелі, бо гісторыя раскручваецца, як спіраль. Фірмовы стыль Горвата з іроніяй і трапнымі назіраннямі за штодзённым жыццём. Але тут ён праглядаецца мнеш, бо большасць кнігі - раскапаная з архіваў гісторыя. Спачатку неяк цяжкавата было чытаць і, шчыра кажучы, не вельмі цікава. Магчыма праз блытаніну часаў і гісторый, ці насычанасць фактаў і імёнаў. Але чым далей чытаеш, тым больш прасякаешся любоўю да гэтага дома, яго жыхароў і гасцей, зямлі, каторая столькі ўсяго пабачыла. Мяркую кніга будзе цікава тым, хто хоча даведацца пра тое, як беларусы жылі сто год таму на прыкладзе аднаго дома і роду. Што яны перажылі і як гэтая памяць нам адгукаецца цяпер.
Насамрэч 5 з мінусам. Метад спалучэння фантазіі і рэальнасці, сна і явы - гэтакага памежнага стану - распачаты ў Прэм'еры пасуе куды лепш да гэтай кнігі, дзе спалучыліся лёсы Горватаў розных часоў: мінулага і цяперашняга. Нажаль Дом не расказвае нічога пра іх сямейную сувязь, а хацелася б даведацца пра яе з кніжкі. У Доме яшчэ крыху не хапіла самога аўтара, а я такое рэдка магу сказаць пра кнігі беларускіх пісьменнікаў, якія ў асноўным пра сябе і пішуць. Таксама было б добра зрабіць дадатак да кнігі з генеалагічным дрэвам. Спадзяюся, гэта кніжка зробіць палац больш вядомым, а таксама, што гэта прынясе дадатковыя сродкі на яго аднаўленне. Праца з крыніцамі - топ!
Кніга, у якой расказваецца пра Горватаў, уладальнікаў палаца ў Нароўлі. Але гэта не сухія, бяздушныя факты (кшталту, нарадзіўся, жаніўся, памёр). Аўтар так пра іх піша, што яны становяцца "жывымі" людзьмі са сваімі асаблівасцямі, рысамі характару і твару. Таксама аўтар дадае шмат сваіх уражанняў, гісторый, пачуццяў, што робіць кнігу яшчэ больш "жывой". Захацелася наведаць і Нароўля, і Гажычкі.
Цікавая кніга ў якой рэальнасць спалучаецца з мінуўшчынай. У гэтай кнізе аўтар імкнецца аднавіць свой дом - сваю Беларусь, праз гісторыю сям'і Горватаў. Ён, як бадзяжны сабака, імкнецца знайсці сабе, а ў выніку яго, як і Эдварда, нападкаў хутчэй за ўсё адзін лёс. Раю для чытання.
Пачатак кнігі чытаўся марудна і цяжка, але чым далей, тым цікавей. Пад канец дык увогуле не адарвацца было. Аўтар перамешвае ўладароў палаца ў Нароўлі - Горватаў - і тых, хто там жыў, з сучаснасцю. Цікавы праём. Але смакаваць яго пачынаеш бліжэй да сяроэдзіны кнігі.