Thomas Piketty's Kapitaal samengevat in Nederlands perspectief

by Victor Broers

Kapitaal in de eenentwintigste eeuw van Thomas Piketty heeft wereldwijd het debat over economie en welvaart aangezwengeld. Volgens Piketty ontstaat er namelijk mondiaal een steeds groter verschil tussen arm en rijk, met alle economische, sociaal-maatschappelijke en politieke gevolgen van dien. Die ongelijkheid in inkomen en welvaart heeft al eerder aan de basis gestaan van grote sociaal-politieke veranderingen, en dat kan zo weer gebeuren, stelt Piketty.

Victor Broers neemt de lezer op toegankelijke wijze mee in deze complexe discussie, die veel meer aspecten behelst dan alleen economische. Want wat bedoelt Piketty nu eigenlijk? En wat moeten we hier in Nederland uit zijn verhaal concluderen? Naast een beschouwing van Pikettys bevindingen en die van zijn vele criticasters, voorziet Broers het debat van context en schetst hij wat we ook in Nederland de komende jaren kunnen verwachten. Bestaat de door Piketty gestelde ongelijke verdeling van kapitaal? Is het erg als welvaart ongelijk verdeeld is? En wat kunnen we in Nederland met deze informatie?

Genres: Economics, Nonfiction, Politics

174 pages, Paperback

First published October 1, 2014

About the author

Victor Broers (LLM) is a public thinker and writer. He studied law at the University of Amsterdam and furthered his knowledge of economic theory at the London School of Economics.
During the period following the Lehman Brothers’ collapse he worked as an advisor for the Dutch Ministry of Finance on financial markets reform issues.
Today Broers advises top executives in both the private and the public sector across Europe on macro-trends and European economic and political affairs.
Photograph courtesy of Geert Snoeijer

Reviews

[Aljo · Rating 2 out of 5]

De titel van het boek belooft een samenvatting van Piketty's werk in een Nederlands perspectief. Helaas lukt het de schrijver niet goed dit waar te maken. Er wordt op zijn hoogst een overzicht ingevuld met een behoorlijke dosis kritiek op het wetenschappelijke niveau van de 'conclusies' die Piketty zou trekken.

Het begint al met de inleiding, "De Piketty Hype", en de toevoeging "zo niet dubieuze" bij het noemen van de kritiek in de Financial Times. De toon wordt snel gezet.

De invulling van het overzicht volgt in het eerste hoofdstuk. Dit hoofdstuk vond ik wel de moeite waard om te lezen hoewel de schrijver ook hier de afstand tot het werk van Piketty bewaakt.

In het tweede hoofdstuk komen de kritieken naar voren. Wat ik jammer vind is dat er alleen maar kritiek geleverd wordt en dat daarbij slechts Piketty’s eigen weerwoord wordt gegeven. Ik mis de kritieken van de wetenschappers die Piketty’s oordeel kunnen bepleiten.

De drie volgende hoofdstukken gaan vervolgens in op het gelijkheidsprincipe en de Nederlandse context. Ik lees liever het boek van Joseph Stiglitz “The price of inequality” eens door om te weten wat economen te zeggen hebben over economische ongelijkheid. Om over dit onderwerp een beeld te krijgen op sociaal gebied zou ik toch echt Tony Judt’s “Denken over de twintigste eeuw” willen aanbevelen.

Het zesde hoofdstuk is echt tenenkrommend. De schrijver spreekt hier zijn bewondering uit over de nieuwe rijken en dweept met ze. Tenslotte doet hij ongelijkheid af als een gevoel.

In het laatste afsluitende hoofdstuk weet de schrijver zich niet te herstellen er volgen nog meer kritieken en ook wordt er een uitstapje gemaakt naar de “sharing economy”.

Blijkbaar vond de uitgever ook dat de schrijver veel te kritisch was in zijn samenvatting. In het nawoord, “afsluitende opmerkingen” genoemd, krijgt Piketty waardering voor zijn werk.

Zelf zou ik dit boek niet willen aanbevelen als samenvatting van het werk van Piketty omdat deze samenvattin zich beperkt tot het eerste hoofdstuk. Maar net veertig bladzijden en dan is twaalf en een halve euro wel duur betaald.

Het perspectief is een uitgebreid kritiek van Victor Broers op Piketty’s werk waarin niet goed het geluid van de voorstanders aan bod komt. Gelukkig voor Victor hebben de rijken meer geld om zijn boekje te kopen en zij zullen zijn kritieken omarmen en input hebben voor het gebral bij de borrel.

[Frederik · Rating 3 out of 5]

Het is moeilijk deze samenvatting te beoordelen als men niet de daadwerkelijke bron heeft gelezen of iets zinnigs over economie kan zeggen. Daarom puur over stijl:
Broers beschrijft met voorbeelden en korte paragrafen de verschillende thema's die hij ziet in Piketty's werk en zijn commentatoren.
Het leest als een introductie in een grotere wereld, waarin zowel inhoud (feiten, conclusies, argumenten) als methodiek (validiteit en manieren van onderzoek) eenvoudig worden ontleed. Broers lijkt zich te hebben gericht op leken, wat maakt dat het prettig leest.
Of Broers' toepassing van Piketty's werk op Nederland waardevol is, weet ik niet. Het geeft stof tot nadenken, maar zijn conclusies zijn vaak variaties op 'eigenlijk weten we niet genoeg om met zekerheid hier iets zinnigs over te zeggen'. Waarschijnlijk een juiste insteek, maar ook wat onbevredigend voor de grote hype rondom Piketty.
Het lezen heeft bij mij interesse in Capital (2013) en diens opvolger Capital & Ideology (2020) niet laten afnemen, maar van handige context voorzien.

[Janp · Rating 3 out of 5]

Toen ik dit boek voor 12,50 op Schiphol kocht dacht ik een goede deal gescoord te hebben om twee redenen. Allereerst zou de samenvatting van Piketty me een hoop geld besparen, ten tweede ook nog wat gewicht in mijn handbagage. Het laatste was sowieso waar, het eerste betwijfel ik. Ik zou graag het echte werk lezen maar vind bijna 1000 bladzijden simpelweg te dik. Vandaar dat ik dacht hiermee mijn oplossing gevonden te hebben. Laat ik voorop stellen dat het geen slecht boekje is. Het heeft een paar aardige punten aangehaald maar is aan de andere kant ook wat kort door de bocht. Het geeft een aardige overview van Capital (of het echt goed is kan ik pas beoordelen als ik Piketty's werk zelf gelezen heb) en een achtergrond van de voor- en tegenstanders met hun lof en kritiek op Piketty. Ook de toepassing van Piketty's theorie op Nederland is lang niet gek.
De relativering van ongelijkheid en toepassing van oplossingen zoals een vlaktaks zijn discutabel. Duidelijk is wel dat Broers een helder verschil heeft aangebracht tussen feiten en zijn eigen mening. Daarin blijft hij, net als Piketty zelf soms wat op de vlakte en verschuilt hij zich achter de onmeetbaarheid, complexiteit en onvoorspelbaarheid van de economie. Als het kon zou ik 3.5 ster toekennen, al is het alleen maar om de gemiddelde score op te krikken. Ik zou het boek dan ook niet afraden maar kan ook niet zeggen dat ik er heel enthousiast over ben. Wat Broers sowieso slim heeft gedaan is net als Piketty gebruik maken van de economie door er een boek over te schrijven en er geld aan te verdienen. Wat mij betreft verdient hij de 12,5€ zeker (waar hij er zelf wellicht maar 2 van overhoudt) maar die vierde ster net niet.

[Chevy · Rating 3 out of 5]

Ik snap de reviews wel. De titel suggereert een samenvatting, welke naar mijn idee altijd vrij objectief dienen te zijn. Het is dan ook meer een (gekleurde) analyse dan een samenvatting. Wel zijn de punten die Broers aanhaalt over het algemeen vrij valide; zo ogen ze althans. Uitgezonderd zijn zeer korte betoog voor een vlaktaks, waar op fundamentele gronden veel voor te zeggen valt, valt het ook best mee met de mate waarin Broers aan politiek kleur bekennen doet. Hij gaat veelal op inhoudelijke basis in op de argumenten van Pikkety. Of het daadwerkelijk een realistische kijk is op Pikkety's Kapitaal is voor mij lastig te zeggen daar ik dit juist wilde aangrijpen om niet de hele pul te hoeven lezen. Ik neem de punten van Broers (t.o.v. Pikkety) ter kennisgeving aan. Voor een samenvatting ('samenvattend perspectief') is de kritiek op Piketty een substantieel onderdeel van dit toch al niet al te omvangrijke boek. Derhalve bekroop me af en toe het gevoel te veel over Broers te leren en te weinig over het boek in kwestie. Qua samenvattend gehalte is het daarom soms wat karig. Hoewel je tegelijkertijd in kan brengen dat Piketty, naar ik kan inschatten, een aantal vrij basale punten maakt (bv. de ongelijkheid is gestegen) en vervolgens honderden pagina's aan bewijsvoering aanlevert. Of dat nou zo relevant, c.q. interessant is voor een samenvatting vraag ik me af.

Al met al kom ik in het midden (3 sterren) uit. Als samenvatting zijn er ongetwijfeld betere alternatieven, maar als analyserend, nuancerend boek prima geschikt om de 'Piketty-hype' (zo noemt Broers het) te relativeren.

[Collin van de Wiel · Rating 3 out of 5]

De samenvatting van Pikettys werk is fijn om te lezen. Op een wetenschappelijke manier de vermogensongelijkheid in de wereld beschrijven zoals Piketty dat heeft gedaan is interessant om te lezen. Ook een voorstel over het invoeren van een mondiaal progressief belastingstelsel op vermogen vergrootte mijn leesplezier.

Jammer van de laatste hoofdstukken,waarin de schrijver zijn mening geeft over dit onderwerp en de consultant een fervent pleitbezorger van het grootkapitaal blijkt te zijn.

[Conrad · Rating 1 out of 5]

Auch. I find it difficult to review a book with one star, but Victor Broers left me no choice. With every passing chapter my planned-rating fell drastically. The summary of Piketty's work was O.K, the Dutch context was mediocre and in the chapters after that Victor provides an incoherent rambling about his economic views. A fatal approach, as the author does not possess the needed economic knowledge, not by a long shot. You don't need to be an economist, but basic economic knowledge is a prerequisite. These shortcomings are most visible in the last two chapters.

Readers interested in deepening their understanding in Pikettys' work would do well to avoid this rendition and better opt for Robert Went's 'Waarom Piketty lezen', which outdoes this attempt in every way.

[Anna · Rating 3 out of 5]

Ik kan niet beoordelen of dit een goede samenvatting van / kritiek op 'Kapitaal' is, want die heb ik niet gelezen. Maar laten we het erop houden dat ik totaal niet verbaasd was toen de auteur laat in het boek onthulde een vlaktax-supporter te zijn. Dat zegt genoeg over hoeveel van het perspectief van de auteur doorheen het gehele boek duidelijk wordt. Ik vond het irritant, maar ik ben dan ook een linkse rakker die niet zo openstaat voor andere ideeen, dus anderen hebben er vast minder last van.

[Mark Beukeboom · Rating 3 out of 5]

Zo duidelijk geschreven de samenvatting is, zo matig zijn de kritieken van Broers zelf op Piketty's ideeën. Broers gebruikt hier en daar drogredenen om zijn eigen beeld van de werkelijkheid het wetenschappelijk werk van Piketty in diskrediet te brengen. Iets samenvatten is altijd gekleurd, maar dit boek voert wel erg de boventoon in subjectiviteit.

[Judith · Rating 2 out of 5]

Ugh, de eerste twee hoofdstukken zijn goed, maar daarna wordt het de persoonlijke mening van de auteur over economie en (on)gelijkheid, en heeft het opeens nauwelijks met het werk van Piketty te maken. Wat een bait-and-switch.
Het gendered taalgebruik viel me ook af en toe op. Vermogende mensen zijn "selfmade men" of "lords of finance", etc.

[Wim Van Cauwenberge · Rating 4 out of 5]

Helder geschreven, begrijpelijk voor niet economen. Duidelijk onderscheid tussen beschrijving van de inhoud van "Kapitaal" enerzijds en de eigen inzichten en analyse van de auteur hierover anderzijds. Een aanrader.

[Marijn · Rating 1 out of 5]

De samenvatting is matig, maar de manier waarop hij de argumenten van Piketty terzijde schuift door te zeggen dat je toch niet weet hoe de toekomst er uit ziet is wel echt aan aanslag op je verstand.
De argumenten zijn verder gedateerd, maar dat kun je iemand van 7 jaar geleden niet kwalijk nemen.

[Nirvan Schuuring · Rating 2 out of 5]

Ik wilde graag het boek Capital van Piketty lezen maar het is echt enorm uitgebreid en ingewikkeld, dus ik dacht wellicht een samenvatting lezen dat bespaart moeite. Alleen deze gast heeft van economie geen kaas gegeten.

[E · Rating 2 out of 5]

Oppervlakkig en de auteur herhaalt zichzelf vaak op dezelfde pagina nog. Dit boek geeft inderdaad een samenvatting, en daar blijft het bij.

[Marcel · Rating 3 out of 5]

Het origineel Capital in the Twenty-First Century heb ik (nog?) niet gelezen, dus over de samenvatting kan ik niet oordelen, maar een samenvatting blijft toch maar een samenvatting. Broers heeft het over de duidelijk andere situatie in Nederland, vanwege onze pensioenopbouw. Hij telt daarbij ons gezamenlijke pensioenvermogen op bij onze bezittingen, maar vergeet dat we niet vrij over onze pensioenen kunnen beschikken. Bovendien laat hij onvermeld dat ons pensioenkapitaal de laatste jaren gelijk is gebleven of zelfs is gekrompen.

De auteur blijkt een fervent voorstander te zijn van de vlaktaks, want "in absolute zin dragen de sterkste schouders dan ook de sterkste lasten". Over rechtvaardigheid van een progressief belastingstelsel en het belang van een sterke middenklasse voor de stabiliteit van de samenleving geen woord. Jammer!

[Spencer · Rating 3 out of 5]

De beknopte samenvatting van Piketty geeft de strekking van het boek vast goed weer.
Interessant om de huidige economische en maatschappelijke situatie met die van 7 jaar geleden te vergelijken zoals:
- Occupy is nu Extinction Rebellion en klimaat is een majeur thema
- De genationaliseerde banken in NL zijn nog steeds zorgenkindjes
- We hebben inmiddels negatieve rentes op spaartegoeden
- Een fInancieel systeem dat is verslaafd aan gratis geld
- Een huizenmarkt die oververhit is
- Een krakend pensioenstelsel

[Jelko · Rating 1 out of 5]

Wie online al een en ander heeft gelezen over Piketty zal in dit boek weinig nieuws vinden. De auteur is zeer kritisch over Piketty's werk; soms op redelijke gronden, vaak ook op mindere. Wat echt stoort echter is dat de auteur nauwelijks onderbouwd zijn eigen mening als waarheid tegenover die van Piketty zet.

[Hans Mülller · Rating 2 out of 5]

Niet een samenvatting die je van de kracht van het orginele boek overtuigd.
Geloof echter dat ik die pil aan me voorbij laat gaan.

[Angela · Rating 2 out of 5]

de schrijver wil de indruk geven dat hij objectief en neutraal een samenvatting geeft, blijkt uit elke pagina dat dat niet het geval is.