«Λέω παραμύθια να ξορκίσω το κακό…»: Σχεδίασμα ποιητικής βιογραφίας του Σωκράτη Μάλαμα

by Λέων Α. Ναρ

«Λέω παραμύθια να ξορκίσω το κακό,
να γίνουν όλα μαγικά μ’ ένα χορό».

Οι στίχοι του Σωκράτη Μάλαμα αποτυπώνουν συλλογικές και υπαρξιακές αγωνίες, με τρόπο υπαινικτικό και δωρική απλότητα. Σε πολλά από τα τραγούδια του καταγράφεται επίσης η αποστροφή του για τη μεγαλούπολη, η αποξένωση στις καθημερινές σχέσεις, οι διαψεύσεις και τα αδιέξοδα της σύγχρονης ζωής, ενώ άλλα υπερβαίνουν την ατομική εμπειρία και αποκτούν μια σχεδόν μεταφυσική διάσταση.
Βασικοί θεματικοί άξονες σε αυτό το σχεδίασμα ποιητικής βιογραφίας είναι η κοινωνική κριτική που ασκεί ο δημιουργός με τα τραγούδια του, η οπτική του για το «άστυ» σε μια εποχή διαρκούς κοινωνικής κινητικότητας, η βιωματική μαγιά και η ερωτική διάσταση των στίχων του, ενώ παράλληλα εξετάζονται ζητήματα σχετικά με το ελληνικό τραγούδι γενικότερα.
Στην προσπάθεια σύνθεσης του βιβλίου συνέβαλε ο ίδιος ο Μάλαμας, απαντώντας στις ερωτήσεις που του έθεσε ο συγγραφέας σχετικά με τα ευθύβολα τραγούδια του, που ενεργοποιούν τη σκέψη και τα συναισθήματά μας.

272 pages, Paperback

First published May 29, 2025

About the author

Ο Λέων Α. Ναρ γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1974. Σπούδασε Κλασική Φιλολογία στο Α.Π.Θ. και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές Νεοελληνικής Φιλολογίας, Βιβλιολογίας και Διδακτικής της Λογοτεχνίας στο ίδιο Πανεπιστήμιο (2000). Το 2007 αναγορεύτηκε Διδάκτωρ Νεοελληνικής Φιλολογίας του Α.Π.Θ. ενώ τον Δεκέμβριο του 2017 ολοκλήρωσε τη μεταδιδακτορική έρευνα στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας.

Το 2007 εξέδωσε (σε συνεργασία με τον Γιώργο Αναστασιάδη και τον Χρήστο Ράπτη) το βιβλίο "Εγώ ο εγγονός ενός Έλληνα, η Θεσσαλονίκη του Νικολά Σαρκοζί" (Καστανιώτης) το οποίο μεταφράστηκε και στα γαλλικά. Το 2009 εκδόθηκε (Γαβριηλίδης) το δίτομο έργο του με τίτλο "Γιωσέφ Ελιγιά, Άπαντα", ενώ την ίδια χρονιά επιμελήθηκε το επετειακό λεύκωμα "25 χρόνια Ιανός". Το 2011 κυκλοφόρησε (Καπόν) το βιβλίο του με τίτλο "Θεσσαλονίκη 1912-2012, το μέλλον του παρελθόντος, μια διαφορετική αφήγηση της ιστορίας" (με φωτογραφίες του Γιώργη Γερόλυμπου), και η μελέτη "Ισραηλίτες βουλευτές στο Ελληνικό κοινοβούλιο (1915-1936)" (Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων). Το 2014 κυκλοφόρησε το βιβλίο "Το παιχνίδι της εξέδρας, σχολιασμένα συνθήματα από τα ελληνικά γήπεδα" (Μεταίχμιο). Τέλος, το 2017 κυκλοφόρησε (Ευρασία) το θεατρικό έργο του "Δεν σε ξέχασα ποτέ" (μαζί με cd των σεφαραδίτικων τραγουδιών της ομώνυμης παράστασης), που ανέβηκε από το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος το 2017.

Κείμενά του για θέματα φιλολογίας, ιστορίας και λογοτεχνίας, καθώς και βιβλιοκρισίες του έχουν δημοσιευτεί σε συλλογικούς τόμους, περιοδικά (έντυπα και ηλεκτρονικά), ενώ έχει επιμεληθεί 6 βιβλία (ιστορικού περιεχομένου και παιδικής λογοτεχνίας). Είχε μόνιμη στήλη στις εφημερίδες 'Έθνος' (2017-2018) και 'Μακεδονία της Κυριακής' (2006-2008). Γράφει στο Parallaximag.gr και στο περιοδικό 'Θεσσαλονικέων Πόλις'. Εργάζεται ως φιλόλογος στο Αμερικανικό Κολλέγιο Ανατόλια της Θεσσαλονίκης.

Reviews

[Gallant Duke · Rating 5 out of 5]

Από το μακρινό (πια) 2007 ο Μάλαμας αποτέλεσε σημείο αναφορά στη ζωή μου καλλιτεχνικά

Είχα την τιμή να συνεργαστώ και μαζί του

Και απέχοντας πλέον συνειδητά από τα μουσικά δρώμενα της χώρας ένιωσα πως με αυτό το βιβλίο ήπια ένα καφέ με ένα παλιόφιλο

Θυμήθηκα τραγούδια του… όχι αυτά που θα πει ο μέσος ακροατής «σούπες» αλλά αυτά με το πιο βαθύ νόημα… αυτά που ο ίδιος δεν ήθελε να «ξεχειλώνουν»

Χαζοχαμογελουσα μέσα στο μετρό διαβάζοντας

Αγαπημένος τραγουδοποιός… ένας από εμάς

Ο Σωκράτης

[Natasha Anastasiou · Rating 4 out of 5]

Τέτοια βιβλία είναι πολύτιμα γιατί συνδέουν τη μουσική με τη λογοτεχνία και τη μνήμη, φωτίζοντας τη βαθύτερη ουσία του καλλιτέχνη πέρα από τα τραγούδια του.
Μιλούν με ποίηση για τη ζωή, την αγωνία, την ελπίδα – και μας βοηθούν να σταθούμε πιο ανθρώπινα απέναντι στην τέχνη.
Και ναι, θα κάνω και λίγο flex, γιατί ήμουν μαθήτρια του Λέων Ναρ και ξέρω από πρώτο χέρι πώς γεννιέται αυτή η ματιά.
Όταν ο δάσκαλος γράφει με καρδιά, το βιβλίο γίνεται κάτι παραπάνω από ανάγνωση — γίνεται εμπειρία.