Srebrne orły

by Teodor Parnicki

Powieść historyczna Teodora Parnickiego wydana w 1944 roku w Jerozolimie (wydanie w Wrocław 1949). Utwór objęty był w 1951 roku zapisem cenzury w Polsce, podlegał natychmiastowemu wycofaniu z bibliotek. Srebrne orły to druga powieść w dorobku Parnickiego, a zarazem jedna z najpopularniejszych, o czym zdecydował tematyczny związek z dziejami kształtowania się polskiej państwowości (Parnicki rzadko nawiązywał w swoich książkach do historii Polski) oraz fakt, że jest to utwór zbudowany dość tradycyjnie w porównaniu do późniejszych dokonań pisarza. Parnicki wkroczył do literatury z programem odnowy powieści historycznej. Postulatowi maksymalnej wierności źródłom i opracowaniom naukowym towarzyszyła ambicja wykorzystania zdobyczy nowoczesnej prozy psychologicznej. W Srebrnych orłach dążenia te znalazły wyraz w samej konstrukcji utworu, przypominającej nieco Cudzoziemkę Kuncewiczowej. Ciągłe opowiadanie zastąpił montaż scen, opisywanych ze stosunkowo niewielkiego dystansu. Autor posłużył się trzecioosobową narracją personalną, główną postacią powieści czyniąc Arona, wychowanka papieża Sylwestra II, a później - opata klasztoru w Tyńcu za rządów Bolesława Chrobrego. Wydarzenia w roku 1015, poprzedzające wybuch kolejnej wojny Chrobrego z Cesarstwem, o których mowa w pierwszych i ostatnich rozdziałach, tworzą fabularną i narracyjną ramę. Powieść została uznana przez krytykę za najwybitniejsze osiągnięcie wśród utworów podejmujących temat początków polskiej państwowości. Po odwilży 1956 zakaz cenzury cofnięto i do 1975 powieść miała 9 wydań.

Genres: Historical Fiction, Polish Literature, Historical

512 pages, Hardcover

First published January 1, 1944

Reviews

[Romulus · Rating 4 out of 5]

Dobra powieść, choć trudna. Napisana została w 1943 r. Nikt już tak nie pisze, zatem nie jest to lektura łatwa, ale bez przesady: nie jest to żadne językowe wyzwanie. Drobna trudność. Oczekiwałem od fabuły czegoś innego. Historia jest w zasadzie retrospekcją benedyktyńskiego opata Arona, mnicha z Irlandii, który przebywając na naukach w Rzymie zostanie wciągnięty w świat polityki. Rzym Ottona III, marzenie o odnowieniu cesarstwa wspartego także o Słowiańszczyznę, rządzoną przez Bolesława Chrobrego. Ten przedstawiany jest w powieści jako nadzieja na to odnowienie. Nawet małżeństwo jego syna z Rychezą, wywodzącą się z cesarskiego rodu, jest przedstawiane przez tą perspektywę. Ale z czasem widać ulotność tego marzenia, w które nie wierzył nawet polski książę. A raczej: marzenie o powrocie Rzymu nigdy nie było jego marzeniem. Szkoda jednak, że cała polityczna układanka jest w tej powieści trochę na boku. Sam Bolesław pojawia się przez większość powieści w opowieściach innych, daleko, bo I autor opowiada historię z rzymskiego punktu widzenia. Zatem nie tego się spodziewałem, ale wadą to nie jest. Tak samo zwodnicza jest przedmowa, którą nowe wydanie opatrzył prof. Andrzej Nowak. Zbyt dużo obiecuje. Ale kiedy porzucić te oczekiwania to nadal pozostaje w ręku godna polecenia powieść historyczna.

[karalina813 · Rating 4 out of 5]

Aron chciał tylko czytać książki i uczyć innych, a wplątał się w politykę :((

[Wojtek Konieczny · Rating 4 out of 5]

(Audiobook), 7.5/10
Lektor - 5/6 (słuchowisko znakomite, tylko ten wydzierający się w niebogłosy Otton III nie do wytrzymania - zawsze myślałem, że to zacna postać, a tu wychodzi na jakiegoś obłąkanego furiata)
Zaskakująco nowoczesna, ciekawie zarysowana historia, zresztą sam temat jest niezwykle ciekawy.

[mariuszowelektury · Rating 5 out of 5]

“Srebrne orły” to ambitne wciągające studium narodzin państwa polskiego na tle skomplikowanej politycznie średniowiecznej Europy.

Parnicki buduje swoją książkę nie tylko na faktach, ale i na kontekście kulturowym i politycznym epoki ukazując rodzącą się Polskę na tle relacji między Cesarstwem Niemieckim, papiestwem i Bizancjum.

Wielowymiarowość bohaterów, ich motywacje, lęki i ambicje współgrają z ruchami politycznymi i kulturowymi. Jednak nie to jest najistotniejsze, co dzieje się z postaciami, ale rozważania o władzy, lojalności i narodowej tożsamości.

Średniowiecze w powieści Parnickiego jest wielobarwne, niejednoznaczne, pozbawione klisz i uproszczeń.

Książka wymagająca pod względem stylu i tematu, ale warta poświęconego jej czasu.

[Zosia · Rating 4 out of 5]

Książka o Bolesławie Chrobrym, a główny bohater pojawia się dopiero w przedostatnim rozdziale :-).
Historia Polski jednocześnie z lotu ptaka i przez dziurkę od klucza – ukazuje sytuację polityczną w Europe za panowania Bolesława Chrobrego, zmagania o władzę między Cesarstwem a Papiestwem i sytuację dopiero powstającego wtedy państwa polskiego. Proza gęsta, czyta się powoli, ale dla nie znających historii Średniowiecza dobrze pokazuję ówczesne zmagania o władzę i prymat w Europie.

[Tebe · Rating 5 out of 5]

Jakie to dobre. Odkrycie roku dla mnie.