Listy

by Friedrich Nietzsche, Bogdan Baran (Translator)

„Listy” Friedricha Nietzschego (1844-1900) to wybór z jego obfitej korespondencji obejmujący okres prawie czterdziestu lat – do początku stycznia 1889 roku, kiedy autor definitywnie popadł w chorobę psychiczną. Wybór ukazuje Nietzschego w życiu prywatnym, zmagającego się ze swoimi chorobami, mizantropią, niepowodzeniami wydawniczymi. Istotne miejsce zajmują tu jego, raczej nieszczęśliwe, relacje z kobietami i siostrą oraz historia przyjaźni z Richardem Wagnerem. W tomie wyeksponowano ważne dla autora lata osiemdziesiąte XIX wieku – okres powstania „Tako rzecze Zaratustra”, a jednocześnie czas dramatycznej (i dość tajemniczej) przyjaźni z Lou Salomé. Listy pozwalają zweryfikować niektóre błędne opinie, zwłaszcza o rzekomym antysemityzmie Nietzschego. Czytelnika zdziwi wyrażana w nich jego ostentacyjna niechęć do Niemców i zaciekawią może wywody o „polskich korzeniach” autora.

378 pages, Paperback

Published January 1, 2007

About the author

Friedrich Wilhelm Nietzsche was a German classical scholar, philosopher, and critic of culture, who became one of the most influential of all modern thinkers. He began his career as a classical philologist before turning to philosophy. He became the youngest person to hold the Chair of Classical Philology at the University of Basel in 1869 at the age of 24, but resigned in 1879 due to health problems that plagued him most of his life; he completed much of his core writing in the following decade. In 1889, at age 44, he suffered a collapse and afterward a complete loss of his mental faculties, with paralysis and probably vascular dementia. He lived his remaining years in the care of his mother until her death in 1897 and then with his sister Elisabeth Förster-Nietzsche. Nietzsche died in 1900, after experiencing pneumonia and multiple strokes.
Nietzsche's work spans philosophical polemics, poetry, cultural criticism, and fiction while displaying a fondness for aphorism and irony. Prominent elements of his philosophy include his radical critique of truth in favour of perspectivism; a genealogical critique of religion and Christian morality and a related theory of master–slave morality; the aesthetic affirmation of life in response to both the "death of God" and the profound crisis of nihilism; the notion of Apollonian and Dionysian forces; and a characterisation of the human subject as the expression of competing wills, collectively understood as the will to power. He also developed influential concepts such as the Übermensch and his doctrine of eternal return. In his later work, he became increasingly preoccupied with the creative powers of the individual to overcome cultural and moral mores in pursuit of new values and aesthetic health. His body of work touched a wide range of topics, including art, philology, history, music, religion, tragedy, culture, and science, and drew inspiration from Greek tragedy as well as figures such as Zoroaster, Arthur Schopenhauer, Ralph Waldo Emerson, Richard Wagner, Fyodor Dostoevsky, and Johann Wolfgang von Goethe.
After his death, Nietzsche's sister Elisabeth became the curator and editor of his manuscripts. She edited his unpublished writings to fit her German ultranationalist ideology, often contradicting or obfuscating Nietzsche's stated opinions, which were explicitly opposed to antisemitism and nationalism. Through her published editions, Nietzsche's work became associated with fascism and Nazism. 20th-century scholars such as Walter Kaufmann, R.J. Hollingdale, and Georges Bataille defended Nietzsche against this interpretation, and corrected editions of his writings were soon made available. Nietzsche's thought enjoyed renewed popularity in the 1960s and his ideas have since had a profound impact on 20th- and early 21st-century thinkers across philosophy—especially in schools of continental philosophy such as existentialism, postmodernism, and post-structuralism—as well as art, literature, music, poetry, politics, and popular culture.

Reviews

[Mateusz Płocha · Rating 3 out of 5]

Ciekawy wgląd w życie prywatne Nietzschego. Z jednej strony mamy tu zupełnie zwyczajne wymiany uprzejmości z bliskimi a z drugiej niedorzeczne wybuchy pychy a nawet wyznania miłości. Zabrakło zdecydowanie lepszej selekcji listów bo wiele z nich wnosi naprawdę niewiele w obraz skomplikowanego człowieka jakim był Nietzsche.

[blockers · Rating 2 out of 5]

TREŚĆ I PRZEKAZ LISTÓW

Oceniając to ile z tych listów możemy wywnioskować i to co czytelnikowi dają, nie jestem w stanie ocenić tej książki lepiej niż po prostu okej. Nie wyróżnia się ona niczym szczególnym pod względem tego o co ona właściwie wzbogaca wiedzę odbiorców - dowiadujemy się o życiu prywatnym Friedricha Nietzschego, a nie licząc ostatniego rozdziału (1887-1889) bardzo trudno jest doszukać się tutaj wyjątkowych lekcji, których inne media nie mogłyby nam dostarczyć.

TŁUMACZENIE

Z tłumaczeniem mam problem - w przekazanym przez Friedricha dalej listu napisanego w języku francuskim mamy przed sobą zarówno oryginał jak i przetłumaczoną wersję. W pełni rozumiem dlaczego cała książka jest jedynie po polsku - dawanie oryginalnego języku czy to niemieckiego, czy to włoskiego, czy to francuskiego w KAŻDYM liście byłoby po prostu zbędne. Zabrakło mi bardzo jednak ważnego aspektu tłumaczenia greckich i łacińskich stwierdzeń - jest ich sporo, stanowią mniejszość listów, jednak grecki alfabet dla osób niezaznajomionych z tym językiem jest po prostu aczytalny. Nie rozumiem jak mam przeczytać te słowa, a tym bardziej co one znaczą, dlatego to jest spory minus pod tym względem. Pomijając to uważam, że translacja naprawdę nie jest aż taka zła.

PODSUMOWANIE

"Listy" są dobrym źródłem wiedzy na temat prywatnego życia filozofa Friedricha Nietzschego, aczkolwiek nie powinny być traktowane jako coś rozszerzającego naszą perspektywę na świat. Dzieło wydaje się być jedynie pierwiastkiem myśli Friedricha i polecić mógłbym to jedynie jego najbardziej oddanym fanom, a jako iż była to moja pierwsza styczność z literaturą tej osobistości, to lektura nie stanowi dla mnie nic specjalnego.