Het voordeel van de twijfel

by Tim de Mey

Met dit boek wil Tim De Mey, filosofiedocent in Rotterdam en Gent, fundamentele twijfel zaaien bij de lezer - niet zozeer om nieuwe zekerheden, maar veeleer om betere en verfrissende filosofische vragen te oogsten. Daarbij maakt hij veelvuldig gebruik van voorbeelden uit films (Rear Window, Der Himmel über Berlin) en van tot de verbeelding sprekende gedachte-experimenten uit de traditie van het scepticisme. Doortastend gidst hij ons naar de grote vragen uit alle filosofische domeinen - van taalfilosofie tot epistemologie, van wetenschapsfilosofie tot metafysica. Een ontregelend boek.

'Kritisch zijn is in de eerste plaats zelfkritisch zijn. Het is durven twijfelen aan de eigen overtuigingen over hoe de wereld in elkaar zit, over wat we moeten doen en laten, en hoe we met elkaar en de wereld moeten omgaan. Niet zomaar genoegen nemen met de oppervlakkige, psychologische bevrediging die schijnbaar opgeheven twijfel bij gelegenheid lijkt te bieden, maar onvermoeibaar door blijven twijfelen totdat de onderliggende filosofische vragen beantwoord zijn.'
- Tim De Mey

Genres: Philosophy, Nonfiction, School

252 pages, Hardcover

First published January 1, 2014

Reviews

[Joeri · Rating 4 out of 5]

Dit boek vormt een toegankelijke, goede inleiding op een van de belangrijkste takken van sport van de filosofie: het scepticisme, en dan in het bijzonder diens relatie tot de epistemologie (kennisleer). Als examenboek voor het keuzevak filosofie lijkt het mij evenzeer geschikt. Maar dit laatstgenoemde is ook mijn punt van kritiek: middelbare scholieren worden dan weliswaar fraai ingeleid in het scepticisme, echter komen veel andere filosofische scholen en tradities in het boek nauwelijks tot niet naar voren, wat middelbare scholieren in mijn perceptie een onvolledig beeld geeft van de filosofie. Ze krijgen namelijk met name veel mee over een deel van de klassieke filosofische periode en van een belangrijk deel van de Angelsaksische stroming binnen de filosofie. Dit zie ik als een gemis, omdat dit maar een deel is van de filosofie.

Desalniettemin zou dit boek goed kunnen bijdragen aan de vorming van jonge, sceptische geesten, want met Jan Terlouw waarschuwt Tim de Mey ons terecht voor 'mensen die dingen zeker weten' en laat hij ons uitstekend zien wat inderdaad het voordeel van de twijfel is: de leerzame ervaring onze eigen opvattingen en die van anderen te onderwerpen aan radicale twijfel, zo nodig tegengestelde opvattingen, om beter te leren denken, onze kennis te leren verantwoorden en open te staan voor (sceptische) alternatieven voor datgene waar wij in geloven of kennis van menen te hebben. Dit zou de epistemische plicht van eenieder moeten zijn.

[Odette · Rating 2 out of 5]

Wat een verschrikkelijk boek om te lezen. Het lijkt alsof de schrijver een thesaurus opensloeg om het onnodig lastig te maken of dat hij in zijn eigen elitaire wereldje vastzat waarin hij huichelend de meest onlogische, lange zinsconstructies opstelde enkel om het de lezer te bezuren. De inhoud is verder prima en erg interessant, heb er veel van geleerd en veel kunnen discussieren met klasgenoten.

[André · Rating 4 out of 5]

Filosofen stellen twee soorten vragen. Ze stellen vooral aan zichzelf, maar ook aan anderen kritische vragen naar de verantwoording en finaliteit van hun overtuigingen. Daarnaast stellen ze inhoudelijke of substantiële vragen, diepe vragen naar de inhoud van de overtuigingen die de betreffende persoon erop na houdt over zichzelf, de wereld, de wereld, wat we moeten doen en laten, en hoe we met elkaar en de wereld dienen om te gaan.
Review :

Filosofieboek van Tim De Mey (1973) over scepticisme. De Mey is filosofiedocent aan de Universiteiten van Rotterdam en Gent en schreef dit boek in opdracht van de vwo-eindexamencommissie filosofie. In Het voordeel van de twijfel zet De Mey de verschillende soorten filosofisch scepticisme duidelijk en beknopt uiteen. Het is een knap en boeiend werkstuk dat op intelligente wijze tot verder denken aanzet. Hij belicht op smakelijke wijze alle kanten van het scepticisme: epistemologisch scepticisme, conceptueel scepticisme, pyrronisme, tolerantie en zelfkritisch denken. Hij pleit voor permanente twijfel, gedachte-experimenten, alternatieve wereldbeelden, een kritische houding tegen schijnzekerheden en open dialoog met andersdenkenden. Het werk is zeer mooi uitgeven: mooie vormgeving en knap fotomateriaal. Ook een dik pluspunt is dat de auteur filosofie uitlegt aan de hand van filmanalyses, zoals Mr. Nobody, Underground, Rear Window en Der Himmel über Berlin. Hij geeft veel nieuwe denkers weer en legt ook duidelijk uit tegen welke problemen je aanloopt wanneer je over kennis spreekt.
‘Het voordeel van de twijfel’ is een 'leerboek' over scepticisme en film en filosofie zonder definitieve antwoorden, zeer toegankelijk geschreven en uitgelegd. Behalve voor middelbare scholieren ook geschikt voor geïnteresseerden in kritische filosofie.

[Martijn · Rating 2 out of 5]

2.5 - 2,75 sterren.

Inhoudelijk is dit boek goed: het geeft een degelijke introductie over het scepticisme. Helaas bevalt de schrijfstijl mij niet helemaal, te lange zinnen met soms net wat te veel archaïsche woorden.

[Maikel · Rating 4 out of 5]

Prettig boek om te lezen en goede introductie in scepticisme. Veel scholen en stromingen zijn aanwezig, maar ook enkele relevante en interessante zijn afwezig. Dat is een gemis, maar het boek is voldoende om te worden geprikkeld en om over de problematiek te blijven nadenken.

[Jari Van den bossche · Rating 3 out of 5]

[3,5/5]

[Louis Van Keymeulen · Rating 4 out of 5]

A pleasant bundle of theories by a pleasant professor.