Çelo

by Abbas Sayar

"Demek Abi, hökümete başvurursak bu iş olur. Demek, aranırsa arazimi alırım. Aah, bana bir atalık, bir babalık etsen de malımı mülkümü el ellerinden kurtarsan… İki dünyada da duacın olurum." diyen roman kahramanı Çelo’nun hak arama iradesi içinde sürüklendiği çıkmaz yol gerçekçi bir anlatımla işleniyor. 1973 TDK ödülünü alan bu eseri bir kez daha okurlara ulaştırmanın mutluluğu içindeyiz.

250 pages, Paperback

First published January 1, 2002

About the author

21 Mart 1923 tarihinde Yozgat’ta doğdu. 1941’de Yozgat Lisesi’ni bitirdikten sonra 1945 yılında evlendi ve İstanbul’a yerleşti. Dört dönem İstanbul Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde Türkoloji eğitimi aldı ancak eğitimini yarıda bırakarak Yozgat’a döndü. Bir süre çiftçilikle uğraştı. Yeniden İstanbul’a giderek matbaa kurdu, 1953’te Yozgat’a dönerek İstanbul’daki matbaasında 15 günde bir çıkarttığı gazeteyi Yozgat’ta yayımlamaya devam etti ve böylece şehrin Bozlak adlı ilk yerel gazetesini çıkarttı. Yozgat’ın Bozok ve İleri gazetelerinde çeşitli yazıları yayımlandı. Kısa bir süre politika ile ilgilendi. Yozgat Demokrat Parti müteşebbis heyeti kurucuları arasında yer aldı ama politikaya olan ilgisini kısa zamanda yitirdi.

11.07.1989 yılında Ayvalık Lisesi Edebiyat Öğretmeni Hanife Ender Sayar'la ikinci evliliğini yaptıktan sonra Ayvalık, Balıkesir’e yerleşti. Edebiyatın yanı sıra resim sanatı ile uğraştı. 1990’larda Ankara, Antalya, Ayvalık ve İzmir’de sergiler açtı. 04.08.1999’da yatağında uyurken, gece yarısına doğru fenalaşarak beyin kanaması geçiren Sayar, bir hafta sonra 12 Ağustos 1999 tarihinde-9 Eylül Ünv. Tıp Fakültesi-İzmir ’de hayatını kaybetti. Mezarı Yozgat’tadır.

Abbas Sayar’ın bir oğlu vardır. Yozgat’ta askeri gazinonun bulunduğu bir sokağa adı verilmiştir.

Yazın Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]
Yazmaya şiir ile başladı. Toplam 6 şiir kitabı yayımladı. Bu kitaplar çok dar bir çevrenin dışına çıkmadığından bugün bilinmemektedir. Ancak daha önce yayımladığı tüm şiirleri 1992 yılında derlenip Boşluğa Takılan Ses adıyla kitaplaştırılmıştır. 1999’da ölümünden sonra derlenebilen şiirleri ise Şiirler adıyla yayımlanmıştır.

1950’lerde roman türüne geçti. İlk romanı Yılkı Atını yazdıktan yaklaşık on - on beş yıl sonra 1970’de yayımladı. Yılkıya bırakılan bir atın doğadaki yaşam savaşını anlatan ve arka planda köy halkının yoksulluğu ve çaresizliğini sergileyen roman daha sonra filme uyarlanmıştır.

Yılkı Atı’nı yayımladıktan sonra ikişer yıl arayla romanlarını yayımlamayı sürdürdü. 1972’de yayımladığı Çelo, radyo oyununa (Nebahat Abla’yı Yitirdik adıyla)uyarlanmış; 1974’te yayımladığı Can Şenliği ise TV1'de dört bölümlük bir dizi film olarak gösterime sunulmuştur.


Yılkı Atı Romanının kapağı
Yazarın tek öykü kitabı Yorganımı Sıkı Sar 1976’da, Dik Bayır adlı romanı 1977’de yayımlandı. Takip eden yıllarda Tarlabaşı Salkım Saçak (1987, roman), Anılarda Yumak Yumak (1990, anı-roman), Boşluğa Takılan Ses(1991, şiir), Noktalar (1991, vecizeler) adlı kitaplarını yayımladı.

Abbas Sayar’ın yapıtları köy edebiyatı kategorisinde değerlendirilir. Yapıtlarında genellikle Orta Anadolu’yu anlatır. Romanlarında Türk köylüsünün nasıl yaşadığını bilmek, öğrenmek ve yaşam koşullarını değiştirmek gerektiğini aydınlara ve politikacılara haykırır.

El Eli Yur El de Yüzü adlı romanında ise politika ile uğraştığı dönemdeki anılarından yola çıkarak; 1954-1957 seçimlerinde Zağcıoğlu köyünün genel durumu, köylünün politikacılara bakışı; politikacılarla köy halkının birbirlerinden beklentilerini bir kara mizah örneği olarak gözler önüne serer.

kaynak: http://tr.wikipedia.org/wiki/Nail_Abb...

Reviews

[Behçet Necatigil]

Abbas Sayar’ın romanı (1972)

Olaylar Karacaviran dolaylarındaki bir köy ve bir ilçede geçer. İşlediği cinayetin davası, Ağırcezadaki ilk duruşmasmda "20 temmuz 1962 çarşamba günü mahallinde keşif ve tatbikat yapılması" kararına bağlanan Kadir oğlu Çelebi (yaygın adıyla: Çelo) on
dokuz yaşmdadır. Onu bu cinayete amcası Eset Çavuş’un zulümleri, insafsızlıkları sürükledi. Yetim büyümüştü Çelo; iki yaşlarındayken amcasının eline kalmış, çoban olmuştu. Kendisine etmediğini bırakmayan amcasının ve amca karısmın elinden, köyünden, on dört yaşlarındaydı, kaçtı Çelo. Amca kızı Kezik’i seviyordu, kızı istemediği biriyle evlendirdiler. Çelo, üç beş yıl orda burda sefillik çekti, gene köyüne döndü; Babasından kalma tarlalardan, bağlardan hissesini almak istiyordu. Çok uğraştı, ama sonunda hakkını alamayacağını, boyuna aldatılmakta, horlanmakta olduğunu anlayınca amcasını öldürdü, gidip jandarmaya teslim oldu. Sevgilisi Kezik de bunca şeyden sonra, sevmediği koca evine artık aslâ dönmeyeceğini anlayarak kendini göle attı, boğuldu.

Çelo, Türk Dil Kurumu 1973 Roman ödülü’nü kazanmıştır.