De Molukse KNIL-soldaat Itja Hatuopar voelt zich afgedankt. Volkomen onverwacht zijn hij en zijn wapenbroeders bij aankomst in Nederland ontslagen. Weggestopt in een barakkenenkamp, ergens in de Betuwe, zonder inkomsten en een verbod om te werken, merkt Itja dat de Molukkers helemaal niet welkom zijn. Verbitterd weigert hij zich neer te leggen bij de strenge leefregels. Zijn vrouw Ina doet haar best om hun dochters en zonen een toekomst te geven. Ze kan niet voorkomen dat haar gezin terechtkomt in een draaikolk van botsende belangen. Een extreme verzetsdaad zet de familieband op scherp.
Dit verhaal is symbolisch voor al onze ojangs en grootouders toen ze hier in Nederland aankwamen. Het heeft mij zoveel meer inzicht gegeven en mij bewuster gemaakt van hun situatie en hoe veel van de onderliggende emoties en trauma nog steeds doorbloed door de volgende generaties. Ik ben echt heel dankbaar dat ik dit heb kunnen lezen en ik zal het zeker overgeven aan anderen want dit is echt een verhaal waar wij meer bewust van moeten zijn.
'Het plan is om deze mensen zo ver mogelijk buiten de maatschappij te houden, maar dat zullen ze van mij niet horen.' #DeZinVanHetBoek
Een uiterst pijnlijk en onderbelicht deel van de vrij recente Nederlandse geschiedenis. Pessireron tekent de ervaringen op van oud-gedienden van het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger, die na de onafhankelijkheid van Indonesië met hun gezinnen in kampen worden ondergebracht.
Via hoofdpersoon Itja Hatuopar en zijn gezin neemt ze de lezer mee in de negatieve spiraal waarin de Molukkers terechtkomen. Itja is aanvankelijk hoopvol op een snelle en eervolle terugkeer. Maar door toenemende zorgen over de onafhankelijkheidsstrijd van de Molukken, en door het optreden van de Nederlandse staat en bevolking, die de Molukkers als tweederangs burgers behandelen, raakt hij steeds verder gedesillusioneerd en verbitterd. Daardoor komen ook de verhoudingen met vrouw, kinderen en zijn Molukse vrienden op scherp te staan. Het einde van het verhaal, waar de spanningen juist hoog oplopen, komt vrij abrupt - alsof de auteur net bericht had ontvangen van de uitgever dat het manuscript snel ingeleverd moet worden.
Pessirerons vertelstijl is vrij zakelijk en afstandelijk, en komt op momenten zelfs nogal houterig over. Het heeft daardoor meer weg van een (dagboek)verslag dan een roman. Tegelijk is de tekst zeer toegankelijk, en daardoor is het boek naar mijn idee ook erg geschikt voor lezen in het vo of mbo. De auteur weet hoe dan ook bij de lezer empathie op te wekken voor de karakters in het verhaal. Ik was in ieder geval zeer met ze begaan en voelde voortdurend plaatsvervangende schaamte voor hoe Nederland de Molukkers in de kou heeft laten staan (en hoe deze 'aanpak' een voorbode bleek voor het huidige asielbeleid, waarin asielzoekers ook als tweederangs burgers worden behandeld).
Niet uitgelezen, halverwege gestopt. Het is te langdradig en niet heel vloeiend beschreven. Moest mijzelf echt dwingen om de laatste hoofdstukken door te komen, maar het werd er niet beter op. Wel heb ik een beter beeld gekregen van de situatie rondom de Molukse integratie in NL destijds.
Itja is op de boot naar Nederland gezet, na als militair te hebben gediend in het K.N.I.L. Het was nooit de bedoeling om naar Nederland te gaan om te demobiliseren, maar wat begon als tijdelijk verblijf, lijkt steeds uitzichtlozer te worden. We volgen de levens van de Molukkers in de kampen, en welk effect hun ontslag en verdere vernederingen hebben op de levens van de voormalige militairen.
Dit boek vertelt een vrij universeel verhaal van de Molukse beleving, van de aankomst en het ontslag in 1951-53, tot de treinkaping bij De Punt, en alle grote gebeurtenissen daar tussenin. Omdat de hoofdpersoon uit hetzelfde dorp kwam als mijn overgrootvader, voelde het nogal close to home. In de vastlegging en weergave van onze geschiedenis, is dit een onmisbaar boek - het schetst een compleet beeld en geeft de dynamieken van de families in de kampen helder weer.
De schrijfstijl was voor mijn voorkeur te simpel, en de dynamieken die werden weergegeven, hadden van mij complexer gemogen. Het is echter wel een heel toegankelijk boek, en de simpele schrijfstijl maakt het een goed boek om op eenvoudige wijze de Molukse geschiedenis in Nederland te leren kennen, zowel voor middelbare scholieren als volwassenen die niet zo van lezen houden.
Als Molukse kan ik ook niet anders dan iedereen aan te raden dit boek te lezen, en meer te leren over de gesloten koffers die bij mijn overgrootouders ook nog jaren klaarstonden om weer terug te gaan.
* Ik heb dit boek geshelved als 'historische fictie', maar mijn inziens is dit een gefictionaliseerd verhaal dat waargebeurd is. Mijn overgrootouders' hun verhalen zijn nagenoeg identiek.
Een mooi boek. Ik heb er veel in gelezen wat ik niet wist. Ja, ik wist dat de Molukkers naar Nederland waren gekomen. Ik wist niet van het bedrog van de Nederlandse regering. Ook niet, dat er processen waren gevoerd die de Molukkers allemaal verloren. Ik kan me de woede over het onrecht goed voorstellen. De figuur van Itja is lange tijd prima te volgen. Maar dan, tegen het einde, lukt me dat niet meer. De man doet teveel dingen die mij vreemd voorkomen. Dingen die hem vervreemden van de buurt, van zijn gezin. Hartverscheurend voor hem ja, maar ik heb toch echt meer te doen met zijn gezin. De bezetting van de ambassade, de kapingen van de treinen, dat wordt allemaal wat mij betreft te snel beschreven. Daar had ik meer over willen weten. Maar het boek heeft me zeker geholpen zwarte bladzijden uit de vaderlandse geschiedenis te begrijpen.
De geschiedenis van de Molukse KNIL soldaten die in barakken in Nederland worden geplaatst omdat zij de kant van Nederland kozen ipv Indonesië. Achteraf zijn ze bedrogen en worden ze kleingehouden, ontslagen en vernederd. Mooie familiegeschiedenis van Itja en Ina en hun 4 kinderen. Wat weet je toch weinig van alles wat achter de schermen speelt.