What do you think?
Therapie met Bovary: Sessies met 19e-eeuwse Franse auteurs
Een ode aan het boek
Van Gustave Flaubert tot het roddelblaadje, van Claire de Duras tot vrouwenrechten en van Emile Zola tot bewakingscamera’s. Wie denkt dat de Franse klassiekers passé zijn, heeft het mis. In Therapie met Bovary neemt Steffie Van Neste je mee op reis door haar huiskamer, waar ze samenwoont met negentiende-eeuwse Franse auteurs. Wat doen boeken met mensen en wat doen mensen met boeken? De Franse literatuur staat helemaal niet zo ver van ons bed als we denken, zegt Steffie. Languit op de sofa verkent ze hoe die onze belevingswereld dankzij Flaubert leert ze rebelleren, Stendhal deelt liefdesadvies en Musset helpt haar om knopen door te hakken. Maupassant geeft dan weer raad bij nesteldrang en Dumas brengt haar de kunst van het misleiden bij. Therapie met Bovary is een ode aan het boek, aan het plezier en aan het inzicht dat lezen ons schenkt.
Van Gustave Flaubert tot het roddelblaadje, van Claire de Duras tot vrouwenrechten en van Emile Zola tot bewakingscamera’s. Wie denkt dat de Franse klassiekers passé zijn, heeft het mis. In Therapie met Bovary neemt Steffie Van Neste je mee op reis door haar huiskamer, waar ze samenwoont met negentiende-eeuwse Franse auteurs. Wat doen boeken met mensen en wat doen mensen met boeken? De Franse literatuur staat helemaal niet zo ver van ons bed als we denken, zegt Steffie. Languit op de sofa verkent ze hoe die onze belevingswereld dankzij Flaubert leert ze rebelleren, Stendhal deelt liefdesadvies en Musset helpt haar om knopen door te hakken. Maupassant geeft dan weer raad bij nesteldrang en Dumas brengt haar de kunst van het misleiden bij. Therapie met Bovary is een ode aan het boek, aan het plezier en aan het inzicht dat lezen ons schenkt.
184 pages, Paperback
Published May 19, 2025
About the author
Steffie Van Neste
3 books4 followersSteffie Van Neste (1994) studeerde taal-en letterkunde en behaalde in 2022 haar doctoraat in negentiende-eeuwse Franse literatuur aan de Universiteit Gent. Ze doceert Frans en kan niet zwijgen over boeken: ze is redacteur bij De Reactor, begeleidt een leesgroep in Bibliotheek De Krook en schrijft en spreekt regelmatig over literatuur. In 2017 werd ze geselecteerd voor de Parijse schrijfresidentie van deBuren en in 2018 voor Eenzame Avonturen, een talentontwikkelingstraject voor literaire non-fictie van De Gids en deBuren.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 17 of 17 reviews
June 17, 2025
“Nesteldrang op zijn best: thuis is waar mijn boeken zijn, en in mijn boeken voel ik me overal thuis.”
July 23, 2026
Margot Dijkgraaf schreef vorig jaar in NRC enthousiast over Therapie met Bovary. Sessies met 19e-eeuwse Franse auteurs van Steffie van Neste (1994). Ik vond de bijdragen van de Vlaamse taal- en letterkundige inderdaad leerzaam en interessant. Ondanks dat de meeste schrijvers die zij behandelt al te bekend zijn — Alexandre Dumas, Émile Zola, Honoré de Balzac, Stendhal — laat Van Neste overtuigend zien waar haar lievelingsboeken uit de Franse 19e-eeuwse literatuur raakvlakken hebben met haar eigen leven.
Elke bijdrage behelst een persoonlijke beslommering van de schrijver, een auteur- en boekbespreking en een reflectie op de betekenis van dat boek voor de schrijver en de wereld om haar heen. Die formule slaat een brug tussen heden en verleden en wekt interesse, al raakt ze halverwege al wat sleets. Niet elke anekdote of overpeinzing is even boeiend. De beste bijdragen vond ik die over Madame Bovary van Gustave Flaubert, waarin Van Neste een vrouw beschrijft die zich ondanks verstikkende conventies weigert neer te leggen bij haar vervelende leven, en Ourika van Claire de Duras, een schrijver die ik ten onrechte nog niet kende.
Van Neste schrijft aanstekelijk en toegankelijk. Ze geeft blijk van een grote liefde voor boeken en een wens om anderen een soortgelijke ervaring te geven. Daarbij wisselt ze moeiteloos tussen Sigmund Freud en K3. Af en toe komt ze wat blo en naïef over, bijvoorbeeld wanneer ze zich afvraagt waarom we niet meer nieuwsgierig zijn naar anderen nadat de zoveelste oudere man haar in de kroeg zijn levensverhaal heeft opgedrongen. Een volgende bundel biedt ongetwijfeld een verdiepende laag.
Elke bijdrage behelst een persoonlijke beslommering van de schrijver, een auteur- en boekbespreking en een reflectie op de betekenis van dat boek voor de schrijver en de wereld om haar heen. Die formule slaat een brug tussen heden en verleden en wekt interesse, al raakt ze halverwege al wat sleets. Niet elke anekdote of overpeinzing is even boeiend. De beste bijdragen vond ik die over Madame Bovary van Gustave Flaubert, waarin Van Neste een vrouw beschrijft die zich ondanks verstikkende conventies weigert neer te leggen bij haar vervelende leven, en Ourika van Claire de Duras, een schrijver die ik ten onrechte nog niet kende.
Van Neste schrijft aanstekelijk en toegankelijk. Ze geeft blijk van een grote liefde voor boeken en een wens om anderen een soortgelijke ervaring te geven. Daarbij wisselt ze moeiteloos tussen Sigmund Freud en K3. Af en toe komt ze wat blo en naïef over, bijvoorbeeld wanneer ze zich afvraagt waarom we niet meer nieuwsgierig zijn naar anderen nadat de zoveelste oudere man haar in de kroeg zijn levensverhaal heeft opgedrongen. Een volgende bundel biedt ongetwijfeld een verdiepende laag.
August 16, 2025
De liefde voor de meeste Franse auteurs opgenomen in dit boek wordt door het lezen bij mij niet aangewakkerd en al zeker niet voor Flaubert en Maupassant. Dit is niet te wijten aan de auteur; ze heeft een heel interessant en goed gedocumenteerd boek geschreven, maar blijkbaar heb ik een natuurlijke aversie voor de Franstalige literatuur. Proust, Modiano en Simenon buiten beschouwing gelaten. Wel gaat er een vlammetje branden voor George Sand die ik toe nu nooit een kans heb gegeven, maar nu zeker ga doen. En misschien Balzac. Verder kijk ik uit om een volgend boek van Steffie Van Neste te lezen.
September 26, 2026
Steffie Van Neste brengt de Franse klassiekers een stukje dichterbij. Niet door ze eventjes af te stoffen, maar door ze goed gemikt jouw knusse Vlaamse huiskamer en dito leventje in te gooien.
Ik zal die grote Franse nu niet meteen gaan (her)lezen, een volgend boek van Van Neste zal ik met plezier weer openslaan.
Ik zal die grote Franse nu niet meteen gaan (her)lezen, een volgend boek van Van Neste zal ik met plezier weer openslaan.
June 20, 2025
Dit boek had ik nodig om me van mijn hardnekkige ongegronde verveling omtrent oudere Franse literatuur te bevrijden. Musset, Nerval, Zola en George Sand zullen binnenkort zeker een kans of herkansing krijgen.
June 30, 2026
Ibe Rossel maar dan millennial ipv gen Z. Ik heb het kunnen smaken! Deze duw ik niet te ver in mijn boekenkast, want na het lezen van een klassieker die vermeld wordt, kom ik graag nog eens kijken naar wat Steffie erover te zeggen had. Aanrader!!
Read
June 13, 2025Dan nu maar verder met die stapel Franse klassiekers?
July 7, 2025
Iets redden van de tijd waar we nooit meer zullen zijn, dat doet Steffie Van Neste wonderbaarlijk (sterk)! Persoonlijk zonder dat het te privé wordt, gepassioneerd zonder dat het verstikkend wordt. Woorden zijn werelden en wat een weelde uit de 19de eeuwse literatuur geeft ze mee. De aanstekelijkheid is onontkoombaar. Emma Bovary, allons-y!
August 17, 2025
Een zalige herinnering aan waarom ik nooit spijt ga hebben Franse Letterkunde gestudeerd te hebben.
January 25, 2026
Deze recensie verscheen eerder op Bevlogen letteren.
Via goede boeken leren kijken naar jezelf.
In Therapie met Bovary nodigt Steffie Van Neste de lezer uit tot een ongebruikelijke oefening: literatuur lezen als spiegel van het eigen leven. Geen klassieke literaire analyse of droog academisch essay; het is een reflectieve verkenning van wat verhalen met ons doen, en wat wij met verhalen doen. Centraal staan negentiende-eeuwse Franse auteurs zoals Flaubert, Zola, Balzac en Stendhal, maar Van Neste laat ook moderne stemmen weerklinken van Annie Ernaux tot Marian Donner. Een blik op literatuur als dynamisch fenomeen: niet statisch of verouderd, maar steeds veranderend in betekenis, afhankelijk van tijd en lezer.
Het openingshoofdstuk over Madame Bovary vat de kern van haar project perfect samen: literatuur als spiegel. Emma Bovary, gevangen in middelmatigheid en sociale conventies, wordt bij Van Neste een instrument om existentiële vragen te onderzoeken. Tegelijk blijft een filosofisch spanningsveld voelbaar: mogen we een roman wel lezen als therapeutisch middel, terwijl de auteur nooit bedoelde dat personages als zelfhulpmodel zouden dienen? Van Neste kiest ervoor om het perspectief van de lezer te laten prevaleren boven auteursintentie, zodat de tekst levend en persoonlijk wordt en de historische context soms naar de achtergrond verdwijnt.
Bijzonder is de manier waarop Van Neste persoonlijke reflectie met literaire analyse verweeft. Anekdotes uit haar jeugd en ervaringen met eenzaamheid verbindt ze moeiteloos met minutieuze observaties van negentiende-eeuwse romans. Haar bespreking van Claire de Duras’ Ourika laat zien dat literatuur empathie kan trainen: het raciale ‘anders-zijn’ van het personage weerspiegelt universele vormen van vervreemding, en nodigt uit tot introspectie.
Toch wringt de interpretatie hier en daar, en voelt de vergelijking tussen Van Nestes leven en dat van de personages te comfortabel; Emma Bovary is een spiegel voor een moderne jonge vrouw, terwijl de patriarchale structuren en religieuze druk van Flauberts Frankrijk onderbelicht blijven. Ook sommige hedendaagse analogieën, zoals het vergelijken van Dumas’ ghostwriters met ChatGPT, komen geforceerd over.
Desondanks is juist de combinatie van persoonlijk en literair onderzoek de kracht van het boek. Van Nestes stijl verraadt eruditie en passie: woorden worden werkelijk werelden. Haar essayistische benadering overstijgt academische afstandelijkheid en toont lezen als een existentiële praktijk, een middel om verlangens, tekortkomingen en mogelijkheden te verkennen. Haar pleidooi voor zowel diepgaande als ‘consumptieve’ lezing is verfrissend: een roman kan op vele manieren gelezen worden zonder dat de literaire waarde verloren gaat.
Therapie met Bovary confronteert de lezer met de vraag wat literatuur met ons doet, en hoe de lectuur van invloed is op onze kijk op de wereld om ons heen. Het is een oefening in literaire filosofie en een uitnodiging tot bewuste omgang met teksten die twee eeuwen oud kunnen zijn, maar nog altijd resoneren. Al blijven sommige moderne analogieën en persoonlijke interpretaties discutabel, de kern van Van Nestes betoog overtuigt: literatuur kan een spiegel zijn, een oefening in empathie en een kans bieden om het eigen leven kritisch te onderzoeken.
Van Nestes uitnodiging tot zelfonderzoek is een intellectuele wandeling door het negentiende-eeuwse Frankrijk, die de lezer aanzet tot reflectie op eigen verlangens, frustraties en keuzes – een hedendaagse bibliotherapie.
Via goede boeken leren kijken naar jezelf.
In Therapie met Bovary nodigt Steffie Van Neste de lezer uit tot een ongebruikelijke oefening: literatuur lezen als spiegel van het eigen leven. Geen klassieke literaire analyse of droog academisch essay; het is een reflectieve verkenning van wat verhalen met ons doen, en wat wij met verhalen doen. Centraal staan negentiende-eeuwse Franse auteurs zoals Flaubert, Zola, Balzac en Stendhal, maar Van Neste laat ook moderne stemmen weerklinken van Annie Ernaux tot Marian Donner. Een blik op literatuur als dynamisch fenomeen: niet statisch of verouderd, maar steeds veranderend in betekenis, afhankelijk van tijd en lezer.
Het openingshoofdstuk over Madame Bovary vat de kern van haar project perfect samen: literatuur als spiegel. Emma Bovary, gevangen in middelmatigheid en sociale conventies, wordt bij Van Neste een instrument om existentiële vragen te onderzoeken. Tegelijk blijft een filosofisch spanningsveld voelbaar: mogen we een roman wel lezen als therapeutisch middel, terwijl de auteur nooit bedoelde dat personages als zelfhulpmodel zouden dienen? Van Neste kiest ervoor om het perspectief van de lezer te laten prevaleren boven auteursintentie, zodat de tekst levend en persoonlijk wordt en de historische context soms naar de achtergrond verdwijnt.
Bijzonder is de manier waarop Van Neste persoonlijke reflectie met literaire analyse verweeft. Anekdotes uit haar jeugd en ervaringen met eenzaamheid verbindt ze moeiteloos met minutieuze observaties van negentiende-eeuwse romans. Haar bespreking van Claire de Duras’ Ourika laat zien dat literatuur empathie kan trainen: het raciale ‘anders-zijn’ van het personage weerspiegelt universele vormen van vervreemding, en nodigt uit tot introspectie.
Toch wringt de interpretatie hier en daar, en voelt de vergelijking tussen Van Nestes leven en dat van de personages te comfortabel; Emma Bovary is een spiegel voor een moderne jonge vrouw, terwijl de patriarchale structuren en religieuze druk van Flauberts Frankrijk onderbelicht blijven. Ook sommige hedendaagse analogieën, zoals het vergelijken van Dumas’ ghostwriters met ChatGPT, komen geforceerd over.
Desondanks is juist de combinatie van persoonlijk en literair onderzoek de kracht van het boek. Van Nestes stijl verraadt eruditie en passie: woorden worden werkelijk werelden. Haar essayistische benadering overstijgt academische afstandelijkheid en toont lezen als een existentiële praktijk, een middel om verlangens, tekortkomingen en mogelijkheden te verkennen. Haar pleidooi voor zowel diepgaande als ‘consumptieve’ lezing is verfrissend: een roman kan op vele manieren gelezen worden zonder dat de literaire waarde verloren gaat.
Therapie met Bovary confronteert de lezer met de vraag wat literatuur met ons doet, en hoe de lectuur van invloed is op onze kijk op de wereld om ons heen. Het is een oefening in literaire filosofie en een uitnodiging tot bewuste omgang met teksten die twee eeuwen oud kunnen zijn, maar nog altijd resoneren. Al blijven sommige moderne analogieën en persoonlijke interpretaties discutabel, de kern van Van Nestes betoog overtuigt: literatuur kan een spiegel zijn, een oefening in empathie en een kans bieden om het eigen leven kritisch te onderzoeken.
Van Nestes uitnodiging tot zelfonderzoek is een intellectuele wandeling door het negentiende-eeuwse Frankrijk, die de lezer aanzet tot reflectie op eigen verlangens, frustraties en keuzes – een hedendaagse bibliotherapie.
September 18, 2026
Wat een heerlijke ode aan de Franse litteratuur van de 19e eeuw! Het gaf me direct zin om alle klassiekers te herlezen. Opvallend is dat de wereldvisie van de schrijvers niet veel verschilde van het wereldbeeld van nu. Ook opvallend is dat bijna alle mannen; Balzac, Flaubert, Zola, Musset,... vrouwelijke hoofdpersonages hadden. Vrouwen die een drang hadden naar geluk, passie, hun prins op het witte paard, maar het met veel erger moeten stellen met een diepe teleurstelling en lethargie tot gevolg.(herkenbaar voor velen) Deze vrouwen werden dan als 'hystérique' omschreven en kwamen vaak tragisch om het leven. (l'historie se répète). Gelukkig waren er ook toen schrijversvrouwen die opkwamen voor waar ze recht op hadden; de Staël, George Sand (moest wel onder een pseudoniem schrijven) , Colette, ...
Toch ook wel vrouwen in een bevoorrechte positie. Interessant en stof tot nadenken. # Je suis Emma!
Toch ook wel vrouwen in een bevoorrechte positie. Interessant en stof tot nadenken. # Je suis Emma!
July 7, 2025
Therapie met Bovary. Door: Steffie Van Neste.
Van Neste schreef een Shakespeare kent me beter dan mijn lief (Ibe Rossel) maar dan over 19de-eeuwse Franse auteurs. Ik hou wel van dit soort boeken. Je leert veel bij over de aangehaalde auteurs en werken maar ook over de schrijver (Steffie) zelf.
Mensen die anderen enthousiasmeren voor literatuur: iets mooier bestaat er toch niet? Van Neste trekt het ook breder en actueler; onder andere Annie Ernaux en Marian Donner komen ook aan bod. Twee schrijvers waar ik een boon voor heb.
In amper 176 pagina’s trekt er in Therapie met Bovary een wereld van wijsheid en schoonheid aan je voorbij die je zin geeft om meer te gaan lezen. Dankzij de uitgebreide literatuurlijst achteraan is dat geen enkel probleem. Je onderdompelen in die lijst is misschien een fijn project voor de vakantie? Geniet ervan!
Van Neste schreef een Shakespeare kent me beter dan mijn lief (Ibe Rossel) maar dan over 19de-eeuwse Franse auteurs. Ik hou wel van dit soort boeken. Je leert veel bij over de aangehaalde auteurs en werken maar ook over de schrijver (Steffie) zelf.
Mensen die anderen enthousiasmeren voor literatuur: iets mooier bestaat er toch niet? Van Neste trekt het ook breder en actueler; onder andere Annie Ernaux en Marian Donner komen ook aan bod. Twee schrijvers waar ik een boon voor heb.
In amper 176 pagina’s trekt er in Therapie met Bovary een wereld van wijsheid en schoonheid aan je voorbij die je zin geeft om meer te gaan lezen. Dankzij de uitgebreide literatuurlijst achteraan is dat geen enkel probleem. Je onderdompelen in die lijst is misschien een fijn project voor de vakantie? Geniet ervan!
August 23, 2025
Op een bijzonder nieuwsgierigheid-prikkelende manier slaagt Van Neste erin om (voor mij overwegend onbekende) Franse auteurs vanonder het stof te halen en als een spiegel voor de lezer te houden. Zijn we niet allemaal soms zoals Emma Bovary, de middelmatigheid verafschuwend en altijd verlangend naar wat beter kan? Er zijn zoveel kleine wist-je-datjes dat je er bijna fonkelende ogen van krijgt (hoezo de Notre Dame was een veredelde opslagplaats pre-1840?). Dit is geen droog geschiedenisboek, maar een moderne kijk op oudere literaire werken waarbij de vrouw toch vaak een tragisch lot wordt voorgehouden. Steeds vlot, erg ontwapenend en zonder enige hoogdravende allures geschreven. Knap, erg knap gedaan!
July 19, 2026
Als grote lezer en sinds dit jaar ook voor de Franse literatuur, vind ik me volledig terug in het boek van Steffie Van Neste. Mooi hoe ze verwoord waarom ik al zolang lees.
Een boek die ik vanaf nu zeker zal gebruiken en aanraden in mijn klassen, eender welke leeftijd. Ook voor die mooie Franse literatuur, maar gewoon om zichzelf te herkennen in die boeken, als zelfreflectie. Als je verder wilt gaan in de literatuur, kan dit ook. Maar stap 1: neem eender welk boek, lees, en begrijp nadien (of net niet) waarom dit boek jou koos vandaag op jouw pad.
Een boek die ik vanaf nu zeker zal gebruiken en aanraden in mijn klassen, eender welke leeftijd. Ook voor die mooie Franse literatuur, maar gewoon om zichzelf te herkennen in die boeken, als zelfreflectie. Als je verder wilt gaan in de literatuur, kan dit ook. Maar stap 1: neem eender welk boek, lees, en begrijp nadien (of net niet) waarom dit boek jou koos vandaag op jouw pad.
August 28, 2025
Fantastisch!
March 23, 2026
3,5*
Een mooie samenvloeiing van fictie en non-fictie.
Een mooie samenvloeiing van fictie en non-fictie.
Displaying 1 - 17 of 17 reviews