جوشش و کوشش در شعر

by علی موسوی گرمارودی

نظرات سید علی گرمارودی درباره تعریف شعر در کتاب «جوشش و کوشش در شعر» آمده است.

شعر را می‌توان نزدیکترین دریچه ادبیات به قلمرو زیبایی مطلق (گمشده همگان)، دانست. سارتر شعر را هنر و آن را متعهّد می‌داند. نظامی گنجوی می‌گوید: پس شعرا آمد و پیش انبیا.

سیدعلی موسوی گرمارودی، نویسنده کتاب، در تعریف شعر نوشته است: «من برآنم که شعر تعریف نمی‌پذیرد و فکر می‌کنم این موضوع که شعر تعریف نمی‌پذیرد برمی‌گردد به اینکه شعر، در اختیار کسی نیست. دست یافتنی و اکتسابی نیست تا بتوان بر آن، احاطه یافت و آن را در بند تعریف کشید.» (صفحه 10)

135 pages, Hardcover

First published January 1, 2012

About the author

دکتر سید علی موسوی گرمارودی، مترجم، پژوهشگر، نویسنده و از مشهورترین شاعران نوگرای دههٔ پنجاه است تا کنون است که او را از بنیانگذاران شعر نوی آیینی و شعر انقلاب میدانند.

علی موسوی گرمارودی که نخستین آموزه‌های دینی را در مکتب پدر آموخت، پس از دیپلم، در جوار پدر راهی مشهد شد و چهار سال به تحصیل عربی و علوم دینی پرداخت. واقعهٔ پانزده‌خرداد۱۳۴۲ گرمارودی را تازه از مشهد به قم برگشته بود، رهسپار تهران کرد. در کنار همراهی‌های سیاسی، به دانشکدهٔ حقوق دانشگاه تهران نیز راه یافت و سپس، مشاور حقوقی ادارهٔ باستان‌شناسی شد.

فعالیت‌های او در عرصهٔ شعری و شاعری از محافل و انجمن‌های ادبی شروع شد؛ اما شاعری را به‌طور جدی در سال۱۳۴۸ با چاپ نخستین مجموعه شعرش عبور آغاز کرد. ادامهٔ فعالیت‌های سیاسی، بالاخره او را که اکنون برندهٔ بخش شعر نو مسابقه «شعر بعثت» مجلهٔ یغما می‌شناختند، در ۵۲ به زندان فرستاد. نعمت آزادی پس از شش سال اسارت در اوین، او را به‌سمت همکاری با طاهره صفارزاده کشاند تا با هم‌فکری و همراهی هم، کانون هنرمندان و نویسندگان مسلمان یا کانون فرهنگ نهضت اسلامی را بنیان‌گذاری کنند.

موسوی گرمارودی تمام دهه شصت و تقریباً هفتاد را به اخذ درجه دکتری در زبان و ادبیات فارسی و نیز، اشتغال در پست مشاور وزرای فرهنگ در ارشاد اسلامی گذراند. وی همچنین رایزن فرهنگی ایران در تاجیکستان شد.

گرمارودی همواره با رویکردهای مذهبی، به سرودن شعر در قالب‌های نوقُدمایی و نیمایی پرداخت و البته بعدها گرایش به شعر سپید نیز پیدا کرد.
گرمارودی در همهٔ قالب‌های شعر از قدیم‌ترین تا جدیدترین آن‌ها یعنی از قصیده تا شعر سپید طبع‌آزمایی کرده است. با نگاهی به فهرست مجموعه صدای سبز که به‌گزیدهٔ شاعر از شعرهای خودش است، می‌توان قالب‌های مختلفی را با آمارهای متفاوتی مشاهده کرد: ۴۹ شر سپید، ۴۹ غزل، ۲۸ قصیده، ۱۹ قطعه، ۲۶ مثنوی، ۱۴ رباعی، ۱۲ نیمایی، ۸ مفردات، ۵ مسمط و ۲ دوبیتی.
به‌پاس تمام زحماتش در عرصه شعر و سرودن در قوالب مختلف شعری، بنیاد چهره‌های ماندگار در سال۱۳۸۵ او را به‌عنوان چهرهٔ ماندگار بخش شعر انتخاب کرد.

ترجمهٔ ادبی کامل قرآن کریم گرمارودی برندهٔ کتاب‌سال شد و ترجمه نهج‌البلاغهٔ او مورد تقدیر همین رویداد فرهنگی قرار گرفت.

Reviews

[Mrm. Gh · Rating 4 out of 5]

كتاب كوچك و شسته رفته اي در باب تفاوت شعر و نظم و تقسيم بندى جديدي از شعر با عنوان "سخنوري" كه نويسنده پيشنهاد مي دهد، بر حسب اينكه چقدر شعر كوششي است و چقدر جوششي. بحث قابل تأملي هم دارد درباره ي التزام و تعهد و اينكه التزام و تعهد به شعر برميگردد يا به شاعر.
مختصر و مفيد و عالمانه بود.