Pieśni łaciatych krów

by Łukasz Staniszewski

Historia złego człowieka, który musiał uratować świat.

Bernard Witten nie lubi ludzi, a zwłaszcza marzycieli. Problem w tym, że w jego warmińskiej wsi żyje ich wielu. Wierzą w dyduki, leczą się u Baby, a o tym, jak żyć, szepcą im duchy. To tutaj Śmierć wyczytuje nazwiska z kartki (i czasem się myli), diabły wpadają z wizytą do księdza i można zaprosić lisa na wesele. Za takie bzdury Bernard najchętniej wybiłby wszystkim zęby.

Kiedy jednak nad Warmię nadciąga wyniszczająca susza, słońce wypala ziemię i ludzi, a magia przestaje działać, mieszkańcy rozpaczliwie szukają ratunku. A tylko Bernard Witten wie, jak ocalić wieś przed katastrofą. Wierzy jednak, że zmieniać coś na Warmii to jakby popełniać grzech. I że dobry gospodarz nie zmienia się nigdy.

Bo jest tylko jedna Warmia i jeden Bernard Witten.

Łukasz Staniszewski w swojej wciągającej warmińsko-magicznej powieści opisał historię mityczną, a zarazem bardzo współczesną, w której czarny humor, ironia i erotyzm wtórują pieśni o końcu i początku świata.

Genres: Audiobook, Fiction

360 pages, Hardcover

First published August 13, 2025

Reviews

[Ania · Rating 3 out of 5]

Barwny obraz warmińskiej wsi, gdzie rzeczą normalną wydaje się spotkanie na swojej drodze jajożera, deduków, biesów i innych diabłów. Normalną dla wszystkich mieszkańców… może poza Bernardem Wittenem, który jest człowiekiem surowym, twardo stąpającym po ziemi, myślącym nad wyraz racjonalnie.

Gdy w Skowyczach zaczyna panować susza, wszyscy zwracają się z prośbą do Wittenów o wodę ze zbiornika. Towarzyszą temu naprawdę dziwne okoliczności i zdarzenia, które momentami sprawiają, że czytającemu unosi się kącik ust w krzywym uśmiechu. Ewentualnie wyda wtedy też ciche parsknięcie. Ale tylko tyle…

Język książki jest piękny. Porywający. Historia mniej, chociaż lektor (Wojciech Stagenalski), który jest tutaj naprawdę fenomenalny, był w stanie mnie przenieść do tej dziwnej, zabitej dechami wiochy, gdzie przez stodołę można się dostać prosto do piekła.

[julia · Rating 3 out of 5]

wzniosła to próba dla polskiego realizmu magicznego, choć niestety nie całkiem udana. wiele do zarzucenia mam językowi, który czasem jest jakby po doskonałej szkole marquezowskiej, a potem nagle przerywany bardzo odpychającymi i niesmacznymi fragmentami.
finał sprawia wrażenie nie do końca przemyślanego

[Weronika L. Chrunik · Rating 3 out of 5]

Bardzo chaotyczna, nierówna, ale na swój sposób także wciągająca. Zbyt dużo w niej erotyzmu, agresji, nowych wątków i postaci, co zdecydowanie utrudniało mi lekturę.

[annastycznie · Rating 3 out of 5]

Do polskiej wsi nie trzeba mnie długo przekonywać, a do polskiego realizmu magicznego w niej osadzonego to już w ogóle. Okazuje się jednak, że nie wszystko złoto, co się świeci, bo Pieśni łaciatych krów okazały się ostatecznie nie być chyba książką dla mnie (nawet mimo tego, że poleca Radek Rak i ja totalnie wiem dlaczego).

Bernard Witten jest wściekły i kocha swoje krowy (tak, w tej dokładnie kolejności) i to chyba jedyna rzecz, którą zapamiętam z tej książki. No i koniec świata, a zwłaszcza tą wiejską Ostatnią Wieczerzę. Nie sądzę jednak, by w mojej głowie zostało z niej coś więcej. Ani nie porwała mnie stylem (choć miała piękne momenty), ani samą tematyką, ani w ogóle niczym konkretnym. Za mało było dla mnie warmińskiego folkloru, uważam to trochę za zmarnowany potencjał. Trochę bolały mnie momentami wulgarne opisy (zwłaszcza kobiet), ale to akurat jestem w stanie przeboleć.
Podobał mi się duch (nomen omen dla tych, którzy czytali i wiedzą, o co chodzi) samego magicznego realizmu i nawet mimo tego, że było go dużo, to mnie wciąż było mało.
Końcówki nie ukrywam, chyba nie zrozumiałam. To znaczy, co się wydarzyło wiem, ale po co i dlaczego? Chyba nie odpowiem na te pytania.

Nic chyba więcej nie mam do dodania.

[Marta · Rating 3 out of 5]

2,5

[Basia Zając · Rating 5 out of 5]

Fantastyczna!!!
Przedziwna, niepokojąca i momentami ciężka do przebrnięcia (okropnie długo zajęło mi jej skończenie), ale napisana w tak niezwykły sposób, że zostanie mi na długo w pamięci.
Chyba wybiorę się na Warmię..

[Domcia · Rating 2 out of 5]

w moim odczuciu, zmarnowany potencjał

[iwona zajac · Rating 3 out of 5]

Przedziwna to powieść w ktorej sacrum łączy się z profanum. Sporo opisów a'la pijany wujek z wesela, które mogą kłuć w oczy wrażliwszych czytelników. Czy dostalam to czego oczekiwalam od tej ksiażki? Nie, ale w sumie nie wiem do końca czego się spodziewałam. Na plus opisy warmińskiej wsi, które pobudzają wyobraznie. Ogólna ocena 3.5

[echo]

Staniszewski chwyta językiem baśni i zatrzymuje refleksją na temat końca świata

elementy składowe tego typu książek już znamy; miesza się w nich lokalny folklor z udziwniająco-ironiczną, prawie poważną narracją, jakby opowiadający próbował przez cały czas puszczać do nas oko; widzieliśmy to niedawno u Radka Raka w „Baśni o wężowym sercu”, książce mniej udanej, bardziej chaotycznej, która mimo wszystko zdobyła Nike; Staniszewski stoi mocno na tym samym gruncie, co Rak i widać, że czuje się na nim pewnie; jego zmitologizowana wieś — osadzona w nieokreślonych czasach — ocieka brudem, krwią i smarkami, po kątach śmierdzi mięso i niemyte ciała, głupota spotyka się z przebiegłością w wybuchowej mieszance; dzieją się cuda i odstają od rzeczywistości tylko na milimetr; świnia mówi, ale równie dobrze może po prostu po swojemu chrząkać; w zbiorniku wody coś stuka, ale nie wiemy, co chce nam powiedzieć; diabły wchodzą księdzu pod sutannę, ale nikt nie zwraca na nie uwagi; magiczny realizm znalazł bardzo płodny grunt w suchej ziemi Warmii Staniszewskiego

blurb wspomina też o erotyzmie — i tak, znajdziemy tu sporo opisów ciał i tego, co ciała czasami ze sobą robią, ale wszystko konsekwentnie tonie w syfie; nie ma nic pięknego w Skowyczach; ludzie znajdują się bardzo blisko zwierząt; mężczyźni traktują swoje żony jak bydło, główny bohater wręcz brzydzi się seksu ze swoją partnerką, a wielkiego penisa człowieka, którego mieszkańcy wsi chcą złożyć w ofierze, żeby spadł deszcz, nie dało się opisać w bardziej odrażający sposób — można to traktować jako plus albo minus; moim zdaniem zohydzenie ludzkich ciał zagrało na korzyść brudnej całości

chłopom odbija; walczą, próbują zamordować Piotra, kozła ofiarnego, który najpierw uciekł z młodą Mirką, a później ją zgubił; handlują wodą podczas suszy; Bernard, główny bohater, rozmawia ze swoim zmarłym ojcem i wybiera się na wyprawę do zaświatów, Marcin z wypaloną papierosem dziurą na czole zabiera się za prorokowanie, Kubuś zapisuje żywoty mieszkańców wsi — i w tym samym czasie kobiety uświadamiają sobie, że nie czują się najlepiej w obecnym układzie sił, budzi się w nich świadomość nierówności; Annie, żonie Bernarda, nie podoba się, że mąż się jej brzydzi, a sama rolą nie różni się od zwierzęcia hodowlanego; zawód: kobieta; zawód: pani domu; zawód: najbardziej zawiódł mnie mój mąż — w tym wątku widzę, jak bardzo koniec świata sprzęga się z ekstrakcyjnym światopoglądem, według którego wszystko, co widać dookoła, co żyje i oddycha, to zasób; archetyp dominującego mężczyzny, pana ziemi, to siła, która ciągnie planetę do piekła

niebo pustoszeje, a ratunek to droga w zaświaty, żeby wygrzebać z siebie dawno zabitą czułość i odpowiedzialność

[Oliwka Salamon · Rating 4 out of 5]

3.5/5

,,Pieśni łaciatych krów’’ miały na starcie wszystko, aby wkupić się w pełni w moje czytelnicze obsesje: realizm magiczny na polskiej wsi, przenikanie się świata żywych i umarłych, sacrum wymieszane z profanum, folklor, turpizm, groteskę… a jednak kilka punktów solidnie tu zawiodło. I piszę to z niemałym zawodem.

Staniszewski konsekwentnie buduje napięcie od pierwszych zdań, aby w chwili, gdy powinna nastąpić kulminacja – zatrzymać się, popuścić nieco pary, dorzucić kilka groteskowych incydentów (wiele z nich bez wyczucia i na siłę) - i wtedy dopiero ponownie wrócić do apokaliptycznego klimatu.

W pewnym momencie następuje nawarstwienie się wielu wątków, z których każdy właściwie mógłby zostać ciekawie rozwinięty, ale w konsekwencji otrzymujemy wszystko, i nic. Z niedopracowanym, naprędce naszkicowanym zakończeniem włącznie. 😔

[Marta Halasa · Rating 3 out of 5]

Swiat Warmii przedstawiony jest w bardzo oryginalny sposób, w którym obnażane (ale tez uwypuklane i koloryzowane) są wiejskie zachowania i wierzenia. Historia przedstawia złego gospodarza zakochanego w swoich krowach, który nie jest w stanie nawiązać ciepłych relacji z innymi mieszkańcami wioski, włączając w to swoja własną żonę - postać, w mojej ocenie, najbardziej skrzywdzoną przez zachowanie gospodarza. Główny bohater jest postacią przytłaczającą, a przemiana na “ostatniej prostej” wydaje się byċ dosyć przewidywalna. Niemniej, książka jest warta polecenia, a Autorowi nie można odmówić talentu literackiego oraz łatwości żonglowania słowem.

[Barbara Krajewska · Rating 4 out of 5]

Pięknie się tu przenikają światy ludzkie i zaświaty nieludzkie. Jeśli kogoś nie zrażą turpistyczne opisy zostanie nagrodzony historią i postaciami zostającymi w głowie na dłużej. Piękny język, opisy, porównania.

[Barbarzynka · Rating 4 out of 5]

No ja nie potrafię być obiektywna, bo autor pisze totalnie w stylu, który lubię, o rzeczach, o których lubię czytać ❤️ wieś, baśniowość, folklor, wierzenia ludowe, oniryczność, realizm magiczny, cycki i fiuty = kryptonit na barbarzynkę❤️

[Elzbieta · Rating 2 out of 5]

Mam wrażenie, że czytałam tę książkę wieki - a chyba nie było aż tak. Doceniam sam w sobie realizm magiczny, ale tu momentami odjeżdżał z peronu. Być może nie zrozumiałam tej książki i nie potrafię przez to jej docenić, a jednak - widzę ogromny potencjał, którego przerosła forma nad treścią.

[Magdalena · Rating 3 out of 5]

Powieść bizarna

[an.ja13 · Rating 3 out of 5]

3.5

[Kitsune]

Bizarne i kuriozalne. Intrygujące

[Patrycja Górczak · Rating 5 out of 5]

Vibe Radka Raka, chłopstwo, wieś i realizm magiczny. Dziwna ale dobra

[Aleksandra · Rating 3 out of 5]

Waham sie miedzy 3 a 2,5. Jakoś do mnie ta książka nie trafiła. Ale moze po prostu jej nie zrozumiałam?

[Natalia Tracka · Rating 3 out of 5]

3,25 bardzo swojskie i dziwne, radzę uważać na warmińskiej wsi

[Oliwia Bartoszewicz · Rating 5 out of 5]

obawiam się że mogę być bernardem...

[magdalena]

nawet nie wiem, po prostu już w połowie czułam znużenie, w ogóle mnie nie angażowała, nie mam na nią ochoty [pierwszy zaznaczony DNF!]

[Lia · Rating 2 out of 5]

Strasznie pretensjonalna narracja (chciałam napisać słodko-pierdząca). No i "Sto lat samotności" już ktoś kiedyś zdaje się napisał...

[Kentayaki · Rating 3 out of 5]

Początkowo zachwyciła mnie zdolność autora do łączenia wyrazów w zdania.
Niestety czegoś zabrakło.
Aczkolwiek bardzo ciekawie oddana magia polskiej wsi.

[teaniia · Rating 1 out of 5]

ta gwiazdka to za ładną okładkę…

[Citrinqa · Rating 1 out of 5]

Bez komentarza

[Łukasz Zych · Rating 5 out of 5]

bardzo przyjemne