La paraula vencedora de la mort: Històries sobre la veritable grandesa

by Rob Riemen

Les històries que recull Rob Riemen en aquest nou llibre il·lustren la veritable grandesa i noblesa d’esperit, una manera de viure en combat contra la banalització i el bandejament dels ideals que han forjat la civilització occidental en èpoques on s’han imposat la mediocritat, la demagògia i la violència. Davant l’omnipotència dels diners, el reduccionisme tecnològic, l’homogeneïtzació ideològica i la falsa grandesa que s’estén per tot arreu, Riemen defensa una cultura de la vida que traci els camins que ens portin a ser més lliures, justos i savis. Amarades d’utopisme, les lliçons de Thomas Mann, George Orwell, Antoine de Saint-Exupéry, Simone Weil i Janusz Korczak, entre moltsd’altres pensadors i escriptors, il·luminen aquest assaig que fa bandera de l’esperança i atorga a la paraula tot el poder per vèncer la mort de la nostra civilització.

Genres: Philosophy, Politics

164 pages, Paperback

Published September 2, 2025

Reviews

[Abele · Rating 2 out of 5]

Het duurde even voordat ik doorhad waarom dit boek me , los van de infantiele dialoog met Clio en de eindeloze reeks citaten en name dropping, niet helemaal kon bekoren of overtuigen, ondanks dat de onderliggende boodschap van Riemen aansprekend is: we hebben adel van de geest nodig.

Riemen houdt op de voor hem kenmerkende wijze een vurig pleidooi voor het humanisme, maar daaronder zit een impliciete aanname die hij nergens kritisch bevraagt. Waar mijn jeuk vandaan kwam , werd me duidelijk in de laatste bladzijden, waarin hij zinnen schrijft als “waarin ieder menselijk individu (..) weer een betekenisvol leven kan leiden” en “… om plaats te maken voor een wereld waarin de mens weer een betekenisvol leven kan leiden …”

Weer?


Riemen veronderstelt dat er een tijd en een plaats zijn geweest waar dit kon of bestond, terwijl het er eerder op lijkt dat mogelijk enkele individuen die hij aanhaalt daar een beetje in slaagden, maar tegelijkertijd klaagden over hun tijdgenoten die net als nu te weinig lezen, nadenken en te geobsedeerd zijn met geld en bezit.

Hij verlangt naar een wereld die nooit heeft bestaan, laat staan een menselijkheid die geslaagd is in wat hij voor ogen heeft.

Dat maakt zijn pleidooi niet per se minder urgent, maar het is wel te makkelijk.

[Alfred van de Weg · Rating 3 out of 5]

De titel van dit boek is een citaat van Thomas Mann, een van de door de schrijver van dit boek ten tonele gevoerde personen, die hartstochtelijk cultuur, lezen en waardigheid als vormen van verzet tegen barbarij cultiveerden. Het boek is een verhalende vertelling van personen die ware grootheid leefden. Ik miste in dit boek her metafysische venster op ware grootheid.

[Ramses Struijker Boudier · Rating 3 out of 5]

Een verkenning van een aantal schrijvers, dichters, filosofen, wetenschappers en kunstenaars die een grootheid vertegenwoordigen die niet door macht, maar door morele integriteit wordt gevormd

[Miguel Ángel · Rating 4 out of 5]

“Solo quien ha tenido la suerte de haber sido tocado por la amistad o el amor en tiempos de dolor y congoja sabe por experiencia que hay una palabra que derrota a la muerte”.
Más que cuentos, son ensayos, ensayos filosóficos. Aquí aparecen Thomas Mann y Katia en el hospital de Zurich; Janusz Korczak en su orfanato en el gueto de Varsovia, y Antoine Saint-Exupéry en Nueva York pensando en su Principito tras huir de la guerra en Europa (también Orwell y Faulkner y Oppenheimer y Weil). Aquí hay una intención clara: Rob Riemen quiere hablar de cómo cultivar un espíritu noble, cómo crear una gramática de la vida, cómo las artes (especialmente el lenguaje, la palabra) pueden modificar la realidad y la voluntad para poder vivir en dignidad; busca prevenir del fascismo en una sociedad cada vez más vigilada y opresiva, de avances tecnológicos y ciencia y consumismo, pero carente de valores y principios, como el amor, la amistad, la compasión, la libertad, el perdón y la verdad; busca indagar en las sombras, reconocer el propio mal para aprender a tratar con el mal de los demás, y busca dar una vuelta de tuerca a lo que significa “grandeza”, y no grandeza entendida por cantidad, sino en espíritu.
No es una lectura ciega al optimismo, también ve la oscuridad, la distopía, y el valor de la lectura y la cultura en momentos de crisis como los actuales. Leyendo este libro recordé una cita de Faulkner en Las palmeras salvajes: “Porque no hay consuelo de paz en tener razón”, y del valor de la esperanza, y de la vida que se defiende a sí misma.

[Jorge Valero Berzosa · Rating 3 out of 5]

Me ha defraudado un poco, supongo que por mi culpa por tener unas expectativas. Riemen es un hombre leído, maneja la tradición europea, eso es indudable. Va haciendo un recorrido por personajes que “han tenido algo que decir” ante la muerte (Mann, Orwell, Saint-Exupéry…). Defiende una especie de humanismo civilizatorio occidental que salvará al mundo. Y pienso que es un discurso algo “pasado” y a día de hoy algo simplista. Si no se avanza o profundiza se queda en un “buenintencionismo” apuntalado en tópicos.
Lo mejor: algunas reflexiones que hay sobre el lenguaje y su poder generador; así como la crítica a una sociedad basada en lo cuantitativo lo útil.

[Ana · Rating 5 out of 5]

" Ara bé, no és la primera vegada a la història en què alguna cosa ha estat donada per morta, per després ressucitar. Les eres acaben, però hi ha renaixements en què la gent torna a prendre consciència del valor d'una cosa determinada.

Potser també tornarà algun dia l'amor pel llibre, l'amor per la novel·la i la poesia. Però això no passarà fins que la gent torni a adonar-se del valor que té la literatura, que l'art de viure no pot existir sense l'art de llegir. "

[Luis · Rating 5 out of 5]

Un libro fantástico como todos los que he leído hasta ahora de Rob Riemen. Una reflexión profunda sobre el ser humano, sobre los valores que nos deben guiar en la vida para conformar la mejor sociedad posible: amor, justicia, belleza, amistad, compasión. Un libro sencillamente maravilloso que nos abre las puertas a descubrir joyas literarias para continuar en esa mejora continua para ser "humanos". Recomendable a todo el mundo.

[Rita Carabias · Rating 4 out of 5]

Hay partes que no me han gustado tanto, a veces demasiado europeo e imperio centrista y bastante falta de mujeres, exceptuando a Clio. Pero hay partes muy bonitas, sobre todo la última, ser utopista en tiempos distópicos. Da fuerza y ganas de caminar hacia esa distopía en la que gobiernen la conciencia social, equidad, responsabilidad, .... Yuhuuu

[mariamm ✧･ﾟ:* · Rating 5 out of 5]

nunca seré la misma persona después de esto

[Rodrigo Juarez · Rating 5 out of 5]

Con una visión más esperanzadora, o al menos así me pareció, Riemen nos cuestiona nuestra humanidad en una época cuando parece que no existe. Un libro para leer y releer y compartir.

[Maxim Vandaele · Rating 3 out of 5]

In een theatrale stijl en met een vleugje magisch realisme brengt Rob Riemen een pleidooi voor klassiek humanisme en het oude Bildungsideaal met een grote rol voor de studie van klassieke literaire werken.

Dit betoog is zo oprecht, zo vrij van enige ironie, dat het aandoenlijk wordt en ik niet anders kan dan dit boek toch drie sterren te geven.

Dat neemt niet weg dat het klassiek humanisme waar Riemen voor staat volgens mij achterhaald is.

Ik zou hier heel veel over kunnen schrijven, maar het grootste probleem met Riemens klassiek humanisme is zijn afkeer van het gegeven dat de mens ook een dier is.

Zo schrijft de auteur op p. 92:

[Ieder mens kan] deze transcendente ideeën [...] zich eigen maken door zich te verheffen boven zijn dierlijke instincten en driften.

Nog vreemder wordt het op p. 113, waar Riemen optekent:

[Het besef] van een geestelijke wereld en een aan ons transcendente morele orde, laat de nietige mens groter dan de natuur zijn.

Deze krampachtige poging om het dier-zijn van de mens zo veel mogelijk te vergeten of onderdrukken, is een eeuwenoude vergissing.

De mens is ook een diersoort, met allerlei irrationele verlangens, emoties en gewoonten die ontstaan zijn door biologische evolutie.

Het is bevrijdend om dit te erkennen. We beseffen dan dat iedereen beïnvloed wordt door irrationele drijfveren. We worden daardoor milder en vergevingsgezinder voor anderen en voor onszelf.

De gevaarlijkste en minst aangename mensen daarentegen zijn doorgaans zij die ontkennen of niet goed beseffen dat ook zij onvermijdelijk beïnvloed worden door dierlijke en dus irrationele verlangens.

Mijn antwoord op Riemens klassiek humanisme is uiteraard niet dat we ons volledig moeten overgeven aan primitieve dierlijke instincten.

Wel vind ik dat we goed moeten beseffen dat de mens ook een dier is, met een lange evolutie, waarin redelijke vermogens pas zeer laat ontstonden. Dit inzicht creëert volgens mij meer geluk dan een nogal geforceerde poging om boven ons dierlijke karakter uit te stijgen.

[Elisa · Rating 3 out of 5]

In deze duistere tijden biedt de auteur een sprankje hoop door ons te tonen hoe we aan de bedrukkende en beklemmende kracht van nietsontziende dictators en almachtige superrijken kunnen weerstaan.
Nu alleen nog hopen dat er een groeiende beweging van volgers uit ontstaat...