Je hoeft niet in de Bijbel te geloven om gefascineerd te zijn door de verhalen die erin staan. Wat is het geheim van de Bijbelschrijvers? Wat zat er – bij wijze van spreken – in hun gereedschapskist toen zij hun verhalen opschreven? In dit boek van de hand van een Bijbelkenner bij uitstek staan twee vragen centraal. Waarom hebben de Bijbelschrijvers een voorkeur voor de verhaalvorm om hun lezers van hun ideeën te overtuigen? Welke stijlmiddelen hebben zij toegepast waardoor hun teksten blijven aanspreken?
Deze benadering van de Bijbel als literair kunstwerk levert verrassende inzichten op. Typerend voor de stijl van de Bijbelschrijvers is dat zij de lezer uitnodigen om na te denken over de betekenis van wat zij hebben gelezen. Daarbij moet elk woord worden gewogen, want hun motto was ‘geen woord te veel’. Door te kijken naar de manier waarop ze hun vertelling hebben vormgegeven, zoals Smelik in dit boek doet, lichten er nieuwe betekenissen op.
Klaas A.D. Smelik is emeritus professor at the Universiteit Gent. He studied Theology, Semitic Languages and Ancient History in Utrecht, Amsterdam and Leiden, and taught Old Testament and Hebrew in Utrecht, Amsterdam and Brussels, Ancient and Jewish History at the KU Leuven, and Hebrew and Jewish Studies at UGent.
-----
Prof. dr. Klaas A.D. Smelik studeerde theologie, semitische talen, oude geschiedenis en archeologie in Utrecht, Amsterdam en Leiden. Hij doceerde Hebreeuws, Hebreeuwse Bijbel, Jodendom en Oude Geschiedenis in Amsterdam, Utrecht, Brussel, Leuven en Gent. In 2006 richtte hij het Etty Hillesum Onderzoekscentrum op, eerst in Gent en sinds 2015 in Middelburg. Verder is hij specialist op het gebied van het antisemitisme. Hij is auteur, medeauteur en eindredacteur van een vijftigtal boeken. Hij staat bekend om zijn heldere schrijfstijl en brede eruditie.
Bijna had ik het boek ongelezen terzijde gelegd vanwege de zelfingenomen houding van de auteur. Ook omdat hij alle Bijbelcitaten in een zelfgekozen vertaling presenteerde, alsof de bestaande vertalingen niet toereikend waren. Maar ik ben blij toch de verdere inhoud gelezen te hebben. Want het boek bevat een boeiende, grondige analyse welke stijlen en taalkundige vormen de Bijbelschrijvers hebben toegepast. Wel jammer dat Smelik het Nieuwe Testament onbesproken laat.
Aardige introductie in de bijbelse vertelkunst. Maar geregeld wel een te psychologische duiding zonder dat de tekst daar aanleiding toe geeft (al zal Smelik dat anders zien). Ook een star vasthouden aan concordant vertalen. Exegetisch begrijpelijk, maar toch: woorden hebben vaak variatie in betekenis en in de verhalen wordt met die betekenis gespeeld. Dat kun je met concordant vertalen weer niet helder krijgen.