Ένα αγόρι. Ένα κορίτσι που ζωγραφίζει στο χιόνι. Ένας έρωτας που γεννιέται. Μια κοινωνία που κρύβεται. Ένα μαχαίρι που κόβει. Μια αγάπη πελώρια, που λάμπει.
Ο Κυριάκος Αθανασιάδης είναι συγγραφέας. Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1963. Έχει εκδώσει πάνω από 50 βιβλία, για μεγάλους και παιδιά, με το όνομά του και με μία σειρά ψευδώνυμα.
Ένα ενήλικο παραμύθι με ήρωες παιδιά. Μια ιστορία σκοτεινή και γοητευτική μαζί. Μια κρυφή κοινωνία παιδιών αντάξια της Neverland αλλά τα παιδιά αυτής την Neverland έχουν ζήσει μόνο την πολύ άσχημη πλευρά του κόσμου και η μόνη τους υπερδύναμη είναι η ενότητα τους ενάντια στην στυγνή κτηνωδία των ενηλίκων. Οι καλοί ενήλικες έτσι κι αλλιώς είναι πολύ αδύναμοι για να αντιδράσουν μπροστά στο απόλυτο κακό. Ο πατέρας μένει απαθής βυθισμένος στην δικιά του απελπισία, νιώθει αποκομμένος από το παιδί του και οι αντιδράσεις του είναι σπασμωδικές και αναποτελεσματικές. Μόνο μια μάνα μέσα στην απελπισία της βρίσκει την δύναμη να αντισταθεί αλλά το μόνο όπλο της είναι η αγάπη για το παιδί της όλα τα άλλα της τα έχουν πάρει από καιρό. Ένα συναισθηματικό rollercoaster από την ελπίδα στην απόγνωση. Η φαντασία μπλέκει με την πραγματικότητα και όλα αυτά δοσμένα με ένα κινηματογραφικά, έβλεπα πλάνα να περνούν μπροστά από τα μάτια μου, στακάτο φρενήρη ρυθμό γραφής σχεδόν παραληρηματικό να σου κόβει την αναπνοή. θα πω μόνο αυτό για επίλογο. Το διάβαζα το πρωί στο λεωφορείο πηγαίνοντας στη δουλειά και πάντα έχανα μια δυο στάσεις.
Και τώρα πως να τα πεις? Και τώρα πως να τα αφηγηθείς, πως να τα πενθήσεις και πως, πως να τα κλάψεις? Κλαίγοντας ίσως. Στο τέλος, όλοι γινόμαστε δάκρυα. Στο τέλος, όλοι, όλοι ζούμε μέσα στα δάκρυα ενός άλλου.
Η Κόκκινη Μαρία είναι ένα κοφτό, κινηματογραφικό κείμενο, γεμάτο αλληγορίες και συμβολισμούς, αφιερωμένο στα παιδιά, στις παιδικές φοβίες, στην παιδική ελπίδα. Είναι αρκετά διαφορετικό από ό,τι έχετε διαβάσει αλλά το συνιστώ λόγω ακριβώς αυτής της πρωτοπόρου αφήγησης και γραφής. Δεν μπόρεσα να πάρω ανάσα από τον καταιγισμό των λέξεων και της πλοκής!
Όπως λέει και ο συγγραφέας: «Είδε όλο αυτό που του περιέγραφε ο αρχηγός. Και είδε και τα παιδιά. Και, ναι: ήταν όλα τους φτιαγμένα από δάκρυα. Χτυπημένα με παπούτσια και ζώνες, χτυπημένα, χτυπημένα, χτυπημένα από χέρια και πόδια, και από ζώνες, κακοποιημένα με όλους τους τρόπους, φερμένα από βουνά και από θάλασσες, μέσα σε σάπια καΐκια και κλειστές καρότσες φορτηγών, μέσα στη νύχτα (στη νύχτα), μισοπνιγμένα λίγες δεκάδες μέτρα από τη στεριά, με το σώμα τους όλο πληγές, γρατζουνιές και μελανιές και πηγμένο αίμα, μέσα σε βρομερά δωμάτια, με το έξαλλο λαμπύρισμα από σύριγγες να τους καίει τα μάτια, με το στομάχι άδειο και με το μυαλό τους να μην μπορεί να θυμηθεί κανένα νόστιμο φαγητό, να κοιτούν τα κάγκελα των σχολείων απ’ έξω, να έχουν σκούρο δέρμα και μεγάλα χείλη, να είναι ξένα, ξένα, ξένα, να πεινούν, να πεινούν, να πονούν και να βγάζουν κι να βάζουν και να ξαναβγάζουν τα ρούχα τους χωρίς να το θέλουν, να κοιτούν το αέρινο υγρό που πεταγόταν σαν πίδακας από τρύπιες βελόνες, μέσα σε αμπάρια και σε αγροτικά αυτοκίνητα, στο βουνό, στη θάλασσα, σε ημιυπόγεια διαμερίσματα γεμάτα σκουπίδια, σε διαβάσεις πεζών και σε ταβέρνες και μπαρ και καφέ και εστιατόρια, με τους σερβιτόρους να τους δείχνουν την έξοδο, με πακέτα τα χαρτομάντιλα στο χέρι, με τα πόδια τους χωρίς κάλτσες, με τα μάτια τους λίμνες και ποτάμια, με τις πλάτες τους να κάινε από τα χτυπήματα, κι από εκείνες τις πληγές, από εκείνες, εκείνες τις πληγές» (σελ. 85-86).
Ο Άρης γνώρισε τη Ζένια στο δρόμο να ζωγραφίζει στο χιόνι. Η άδολη παιδική του καρδιά την ερωτεύτηκε αμέσως. Νιώθει ότι κινδυνεύει και πρέπει να τη σώσει. Μαζί θα ζήσουν μια απίθανη περιπέτεια. Ανακαλύπτουν το Νησί, όπου ζουν απομονωμένα και ασφαλή τα παιδιά από δάκρυα. Ώσπου το κακό θα τους ανακαλύψει και μόνη τους σωτηρία η Κόκκινη Μαρία (εκπληκτική η αλληγορία!). Τίποτα δε θα είναι πια ίδιο στο Νησί. Κείμενο που τρέχει με χίλια στις κλειστές στροφές της αγωνίας, συμβολισμοί και υποννοούμενα, ανακαλύψτε το!
"Η κόκκινη Μαρία". Ένα τίτλος που σου γεννά απορίες, σε κάνει να αναρωτιέσαι. Ποια είναι αυτή η Μαρία; Γιατί είναι κόκκινη; Υπάρχει κάποιος μυστικός συμβολισμός που δεν γνωρίζεις ή πρόκειται για μια τυχαία επιλογή του συγγραφέα; Διαβάζεις την περίληψη. Οι απορίες σου δεν λιγοστεύουν αλλά αντίθετα, γίνονται πιο μεγάλες, πιο δυνατές, πιο έντονες. Θέλεις να μάθεις τα πάντα για το αγόρι και το κορίτσι της ιστορίας αυτής. Θέλεις να μάθεις τα πάντα για την αγάπη τους. Θέλεις να ανακαλύψεις για ποια Κοινωνία μιλάει, τι κρύβει αυτή, ποια είναι τα πιο βαθιά μυστικά της. Και, φυσικά, παίρνεις το βιβλίο στα χέρια σου και αυτό που συναντάς είναι πολύ διαφορετικό απ' αυτό που είχες κατά νου. Κι όμως... σε γοητεύει, σε παρασύρει και τελικά, γίνεται εμμονή.
Η ζωή του μικρού Άρη πρόκειται ν' αλλάξει για πάντα. Ένα ζεστό χαμόγελο, μια χαίτη από ξανθά μαλλιά, ένα κορίτσι που ζωγραφίζει με τα χέρια του στο χιόνι. Μόνο μια στιγμή. Μια στιγμή είναι αρκετή για να νιώσεις ο Άρης το πρώτο ερωτικό του σκίρτημα, εκείνο που κάνει την καρδιά σου να χτυπάει διαφορετικά για πρώτη φορά. Είναι η στιγμή εκείνη που επιτρέπει στο σκοτάδι που έχει φέρει στην καθημερινότητά του ο θάνατος της μητέρας του, ν' αντικατασταθεί με φως και το μέλλον να γίνει πιότερο χαρούμενο, λιγότερο μίζερο. Κάπου εκεί γεννιέται η ελπίδα. Μια ελπίδα που έρχεται να κυνηγήσει το Κακό. Μια ελπίδα που θέλει να την καταστρέψει πριν να προλάβει ν' ανθίσει. Και ο Άρης θα προσπαθήσει να αλλάξει το πεπρωμένο, να προστατέψει αυτό που αγαπάει, να διαφυλάξει το μέλλον που τόλμησε να ονειρευτεί.
Ο Κυριάκος Αθανασιάδης έχει χτίσει μια περίτεχνη ιστορία που ξεκινώντας από την γέννηση της ελπίδας, καταλήγει στην προσπάθεια της απελπισίας να την καταπιεί και να την αφανίσει. Γοητεύοντάς μας με τα πιο τρυφερά παιδικά αισθήματα και τα όνειρα που αυτά γεννούν, μας προσγειώνει στην σκληρή πραγματικότητα και από εκεί, μας καλεί ν' ακολουθήσουμε τα σκοτεινά μονοπάτια των μύθων και του ασυνείδητου, που μπλεγμένα ένα κουβάρι πρέπει να τα ξετυλίξουμε χωρίς να ξέρουμε αν θα συναντήσουμε στο τέλος της διαδρομής τη λύτρωση ή το αιώνιο σκοτάδι της ψυχής. Φαντασία και πραγματικότητα γίνονται ένα, μέσα από την στακάτη, νευρωτική σχεδόν αφήγηση του συγγραφέα που ακολουθεί ρυθμούς κινηματογραφικούς που σου κόβουν την ανάσα και που νιώθεις να πνίγεσαι χωρίς να μπορείς να σταματήσεις να διαβάζεις.
Σαν ένα παραμύθι βγαλμένο από τα πιο όμορφα παιδικά όνειρα, που έχει όμως αναμειχθεί με τους χειρότερους ενήλικες εφιάλτες, "Η κόκκινη Μαρία" είναι μια ιστορία αλληγορική, που βρίθει συμβολισμών και όμως, μέσα από την αφήγησή της ξεπροβάλλει ένα από τα πιο σκληρά πρόσωπα της πραγματικότητας, της σύγχρονης εποχής. Μια αλήθεια που θα θέλαμε να μην πιστεύουμε πως υπάρχει κι όμως, ζει κι αναπνέει δίπλα μας, γύρω μας, γίνεται πιο αχόρταγη μέρα με την ημέρα και η ιδέα και μόνο του που μπορεί να φτάσει, είναι τρομακτική και ασύλληπτη. Είναι μια αλήθεια που δεν θέλουμε να δεχτούμε αλλά που όσο κι αν κλείνουμε τα μάτια μας απέναντί της, υπάρχει, μας κοιτάζει ακόμα κι όταν νομίζουμε πως δεν μας βλέπει και απειλεί να μας καταπιεί. "Η κόκκινη Μαρία" είναι μια ιστορία που θα σε ξαγρυπνήσει και θα θρέψει τους χειρότερούς σου φόβους, καταφέρνοντας να σε στοιχειώσει.
Η ίδια η ιστορία ίσως δεν έχει τόση σημασία. Προφανώς οι εικόνες και τα συναισθήματα είναι που έκαναν πάρα πολύ κόσμο να αγαπήσει αυτό το βιβλίο. Διαβάζω παντού μόνο καλά λόγια και δεν μπορώ παρά να αποδεχτώ το ότι δεν αντιλήφθηκα καθόλου ούτε τι λέει, ούτε καν σε ποιους απευθύνεται αυτό το βιβλίο. Θα έλεγα πως απευθύνεται μάλλον σε έφηβους και μάλιστα με ιδιαίτερες ευαισθησίες, αλλά βλέποντας τόσο κόσμο, όλων των ηλικιών να μιλάνε εκθειαστικά, μάλλον και εδώ έκανα λάθος. Ο λόγος που δεν μπόρεσα ποτέ να μπω στο κλίμα, πιθανολογώ πως είναι η χρήση του τρίτου προσώπου. Ενώ δηλαδή χρησιμοποιεί έναν πολύ ιδιαίτερο τρόπο γραφής, με πολλές επαναλήψεις των ίδιων λέξεων, τεράστιες προτάσεις και -σε πολλά σημεία- έναν σχεδόν παιδικό τρόπο αντιμετώπισης των καταστάσεων, για μένα έπρεπε αυτά να ειπωθούν σε πρώτο πρόσωπο. Δεν μου ταιριάζει καθόλου να διαβάζω ένα παντογνώστη αφηγητή που είναι… παιδί! Αυτό το βιβλίο έπρεπε να γραφτεί σε πρώτο πρόσωπο. Θα απογειωνόταν.