What do you think?
Rate this book
En wat nu?
Eind 2023 gooide Dominique Willaert hoge ogen met 'Niet alles maar veel begint bij luisteren', een verslag uit de Denderstreek aka de Vlaamse Rust Belt. Ruim een jaar later onderneemt hij een nieuwe tocht aan de andere kant van de Atlantische Oceaan, dwars door de echte Rust Belt, door Virginia, North Carolina, Kentucky, West-Virginia, Ohio en Pennsylvania. Slechts enkele maanden scheiden de VS op dat moment van de presidentsverkiezingen. Maar dan al is het voor de auteur overduidelijk dat Trump zich tot winnaar zal kronen. 'En wat nu?' combineert een kroniek van boeiende ontmoetingen met gewone Amerikanen met een diepgravende analyse van de opkomst en groei van extreemrechts en hoe de arbeidersklasse massaal wegliep van de Democratische Partij. 'En wat nu?' gaat ook over de ontwrichtende impact van de affectieve polarisatie en besmetting, die Trump en de superrijken gebruikten om een coup op onze democratie te plegen. De auteur formuleert ook een reeks voorstellen over hoe we ons kunnen verweren tegen de extreemrechtse golf die onze wereld overspoelt.
Dominique Willaert publiceerde bij EPO 'Dansen op een ziedende vulkaan' (2022) en 'Niet alles maar veel begint bij luisteren' (2024).
Dominique Willaert publiceerde bij EPO 'Dansen op een ziedende vulkaan' (2022) en 'Niet alles maar veel begint bij luisteren' (2024).
288 pages, Paperback
Published June 12, 2025
3 people are currently reading
20 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 4 of 4 reviews
July 12, 2025
https://www.humo.be/achter-het-nieuws...
Iemand die allicht niet verbaasd was bij het laatste Amerikaanse verkiezingsresultaat is Dominique Willaert. In de aanloop ervan reisde de activistische theater- en filmmaker samen met zijn vrouw rond in de Verenigde Staten en zocht hij vooral in rurale gebieden en relatief kleine stadjes naar John Q. Public die hij zonder oordeel (aan)sprak. Ondanks de variatie in antwoorden op Willaerts voorzichtige vragen, kwam er bij de bewapende rednecks, religieuze fanatici, dragqueens, Trumplovers en -haters een gemeenschappelijke deler aan het licht: steeds meer Amerikanen kampen met een groeiend besef van – een door bestaansonzekerheid en een gebrekkige vertegenwoordiging gevoede – machteloosheid. De Democratische Partij heeft de voeling met de arbeidersklasse verloren door de fenomenale ongelijkheid in rijkdom als onaantastbare status quo te beschouwen. Werk, huisvesting, zorg en prijsstijgingen lijken althans –volkomen onbegrijpelijk – geen topprioriteit. En de Republikeinen… hebben Trump. Met een giftige cocktail van wij versus zij, een intense nostalgie naar betere, eenvoudigere tijden en conservatieve familiewaarden, met migranten als zondebok en vingerwijzingen naar de profiterende, elitaire overheid belooft hij het volk te bevrijden. Zelfs wie weinig talent heeft om tussen de lijnen te lezen, ziet de overeenkomsten met Europa. Ook hier leidt de verschroeiende snelheid waarmee alles verandert tot een ontheemd gevoel en is de olympische gedachte van ‘alles almaar beter’ doorprikt. Extreemrechtse populisten recupereren dit ongenoegen door hardnekkig te polariseren en de sociale media fungeren daarbij ‘als een deeltjesversneller voor het verspreiden van samenzweringstheorieën.’ Een bewust veroorzaakte chaos waarbij het aanwijzen van het parlement als de elite juist plaats kan maken voor écht elitaire, autocratische leiders waardoor het volk nóg meer de dupe zou worden.
En toch zijn er duidelijke verschillen tussen Europa en onze overzeese buren. Trump 2 is het bijna logische antwoord op de geleidelijke uitholling van de Amerikaanse democratie. Willaert toont dit overtuigend aan door de meest beslissende gebeurtenissen uit de Amerikaanse politiek-maatschappelijke geschiedenis en de prototypische systeemelementen op te halen: het machtige Hooggerechtshof, het beperkte stemrecht, het absurde stelsel met kiesmannen, de miljarden waarmee presidentskandidaten van slechts twee partijen worden gesponsord en de onaantastbare American dream die als een ideologisch instrument wordt gebruikt om sociale immobiliteit te rechtvaardigen.
Gelukkig komt Willaerts boek minder opsommerig over dan deze recensie. Hij is een kei in dosering, waardoor geen enkele passage aanvoelt als te summier of juist onnodig uitgebreid. Met zijn vlotte, uitnodigende stijl geeft hij ons het gevoel bij te leren zonder te hoeven studeren. De verhouding tussen zijn reisverslag en politieke analyse is mooi afgemeten en die twee lagen schuiven rimpelloos over elkaar heen waardoor – vanuit kikvorsperspectief en helikopterview – een representatief beeld ontstaat van de VS vroeger en nu. Het respect en luisterend oor waarmee de Belgische opiniemaker met andersdenkenden praat is verfrissend en navolgenswaardig. En voor wie na alle aangekaarte malaise de handdoek in de ring wil werpen, komt de activist met tien heilzame voorstellen om onze democratie te verdedigen.
In de allerbeste politieke podcast van dit moment (Ezra Klein Show) zegt de gelijknamige gastheer: Republikeinen zijn momenteel goed in het vertellen van een verhaal over het verleden, Democraten zijn slecht in het vertellen van een verhaal voor de toekomst. Laat ‘En wat nu?’ van Dominique Willaert alvast een leidraad zijn voor progressief links om in het nieuwe narratief de verbinding met de misnoegde burger weer te versterken.
Iemand die allicht niet verbaasd was bij het laatste Amerikaanse verkiezingsresultaat is Dominique Willaert. In de aanloop ervan reisde de activistische theater- en filmmaker samen met zijn vrouw rond in de Verenigde Staten en zocht hij vooral in rurale gebieden en relatief kleine stadjes naar John Q. Public die hij zonder oordeel (aan)sprak. Ondanks de variatie in antwoorden op Willaerts voorzichtige vragen, kwam er bij de bewapende rednecks, religieuze fanatici, dragqueens, Trumplovers en -haters een gemeenschappelijke deler aan het licht: steeds meer Amerikanen kampen met een groeiend besef van – een door bestaansonzekerheid en een gebrekkige vertegenwoordiging gevoede – machteloosheid. De Democratische Partij heeft de voeling met de arbeidersklasse verloren door de fenomenale ongelijkheid in rijkdom als onaantastbare status quo te beschouwen. Werk, huisvesting, zorg en prijsstijgingen lijken althans –volkomen onbegrijpelijk – geen topprioriteit. En de Republikeinen… hebben Trump. Met een giftige cocktail van wij versus zij, een intense nostalgie naar betere, eenvoudigere tijden en conservatieve familiewaarden, met migranten als zondebok en vingerwijzingen naar de profiterende, elitaire overheid belooft hij het volk te bevrijden. Zelfs wie weinig talent heeft om tussen de lijnen te lezen, ziet de overeenkomsten met Europa. Ook hier leidt de verschroeiende snelheid waarmee alles verandert tot een ontheemd gevoel en is de olympische gedachte van ‘alles almaar beter’ doorprikt. Extreemrechtse populisten recupereren dit ongenoegen door hardnekkig te polariseren en de sociale media fungeren daarbij ‘als een deeltjesversneller voor het verspreiden van samenzweringstheorieën.’ Een bewust veroorzaakte chaos waarbij het aanwijzen van het parlement als de elite juist plaats kan maken voor écht elitaire, autocratische leiders waardoor het volk nóg meer de dupe zou worden.
En toch zijn er duidelijke verschillen tussen Europa en onze overzeese buren. Trump 2 is het bijna logische antwoord op de geleidelijke uitholling van de Amerikaanse democratie. Willaert toont dit overtuigend aan door de meest beslissende gebeurtenissen uit de Amerikaanse politiek-maatschappelijke geschiedenis en de prototypische systeemelementen op te halen: het machtige Hooggerechtshof, het beperkte stemrecht, het absurde stelsel met kiesmannen, de miljarden waarmee presidentskandidaten van slechts twee partijen worden gesponsord en de onaantastbare American dream die als een ideologisch instrument wordt gebruikt om sociale immobiliteit te rechtvaardigen.
Gelukkig komt Willaerts boek minder opsommerig over dan deze recensie. Hij is een kei in dosering, waardoor geen enkele passage aanvoelt als te summier of juist onnodig uitgebreid. Met zijn vlotte, uitnodigende stijl geeft hij ons het gevoel bij te leren zonder te hoeven studeren. De verhouding tussen zijn reisverslag en politieke analyse is mooi afgemeten en die twee lagen schuiven rimpelloos over elkaar heen waardoor – vanuit kikvorsperspectief en helikopterview – een representatief beeld ontstaat van de VS vroeger en nu. Het respect en luisterend oor waarmee de Belgische opiniemaker met andersdenkenden praat is verfrissend en navolgenswaardig. En voor wie na alle aangekaarte malaise de handdoek in de ring wil werpen, komt de activist met tien heilzame voorstellen om onze democratie te verdedigen.
In de allerbeste politieke podcast van dit moment (Ezra Klein Show) zegt de gelijknamige gastheer: Republikeinen zijn momenteel goed in het vertellen van een verhaal over het verleden, Democraten zijn slecht in het vertellen van een verhaal voor de toekomst. Laat ‘En wat nu?’ van Dominique Willaert alvast een leidraad zijn voor progressief links om in het nieuwe narratief de verbinding met de misnoegde burger weer te versterken.
October 1, 2025
En wat nu? bestaat uit twee delen: in deel één onderzoekt Dominique Willaert de oorzaak van de erosie van de Amerikaanse democratie en de modus operandi van Trump en de superrijken die hem omringen. In een tweede (hoopvoller) deel legt hij uit hoe eenieder zich hiertegen kan verweren - dit echter niet zonder dat de democratie voor een stuk heruitgevonden wordt.
Al decennialang wordt de Amerikaanse democratie uitgehold, dit door structurele redenen (het achterhaalde systeem van kiesmannen bijvoorbeeld) maar ook door het altijd sluimerende nativisme en de disruptieve opkomst van het internet (op vraag van het Pentagon, om computertechnologie als informatiewapen te gebruiken). Willaert belicht hoe de Democratische partij de werkende klasse in de steek liet en mee de kaart trekt van de meritocratie (the American dream) - wie het niet maakt in de States, heeft daar zelf schuld aan. Onthutsend is het hoofdstuk over de informatie-oorlog (microtargeting op sociale media) en de cyberoorlog door de Russen om Trump aan de macht te krijgen. Willaert besteedt ook de nodige aandacht aan de trukenfoor van extreemrechts: de affectieve polarisatie (mensen aanspreken in de onderbuik) en appeleren aan nabootsing en besmetting.
In de analyse van Willaert is het onderliggend economisch systeem - het neoliberalisme - de grote boosdoener. Het huidig economisch systeem voedt het wantrouwen van de burger, de structuren die de ongelijkheid voeden, blijven ongemoeid.
Hij formuleert tien voorstellen om de democratie te redden - niet allemaal even realistisch (het reguleren van big tech en de financiële markten bijvoorbeeld). Hij roept op tot meer engagement in het middenveld en meer burgerparticipatie, en pleit voor een sterke en actieve overheid die privatisering van overheidsbedrijven tegengaat. Last but not least roept hij op tot warmte en geborgenheid in je eigen handelen: als het discours van extreemrechts besmettelijk is, is jouw eigen houding dat ook.
Broodnodig leesvoer in deze sombere tijden.
Al decennialang wordt de Amerikaanse democratie uitgehold, dit door structurele redenen (het achterhaalde systeem van kiesmannen bijvoorbeeld) maar ook door het altijd sluimerende nativisme en de disruptieve opkomst van het internet (op vraag van het Pentagon, om computertechnologie als informatiewapen te gebruiken). Willaert belicht hoe de Democratische partij de werkende klasse in de steek liet en mee de kaart trekt van de meritocratie (the American dream) - wie het niet maakt in de States, heeft daar zelf schuld aan. Onthutsend is het hoofdstuk over de informatie-oorlog (microtargeting op sociale media) en de cyberoorlog door de Russen om Trump aan de macht te krijgen. Willaert besteedt ook de nodige aandacht aan de trukenfoor van extreemrechts: de affectieve polarisatie (mensen aanspreken in de onderbuik) en appeleren aan nabootsing en besmetting.
In de analyse van Willaert is het onderliggend economisch systeem - het neoliberalisme - de grote boosdoener. Het huidig economisch systeem voedt het wantrouwen van de burger, de structuren die de ongelijkheid voeden, blijven ongemoeid.
Hij formuleert tien voorstellen om de democratie te redden - niet allemaal even realistisch (het reguleren van big tech en de financiële markten bijvoorbeeld). Hij roept op tot meer engagement in het middenveld en meer burgerparticipatie, en pleit voor een sterke en actieve overheid die privatisering van overheidsbedrijven tegengaat. Last but not least roept hij op tot warmte en geborgenheid in je eigen handelen: als het discours van extreemrechts besmettelijk is, is jouw eigen houding dat ook.
Broodnodig leesvoer in deze sombere tijden.
July 18, 2025
Een rake analyse van het trumpisme en van hoe extreem rechts denken onder invloed van big tech, neoliberalisme en sociale media terug mainstream geworden is. Aan de hand van klassieke fenomenen zoals affectieve polarisatie maakt Dominique Willaert de brug tussen heden en verleden. Sommige passages zijn uitermate deprimerend maar beschrijven haarfijn de gebreken van de hedendaagse samenleving. Maar nog interessanter is het tweede deel waarin de auteur oplossingen aanreikt. Die oplossingen zijn concreet en logisch. Verplichte kost als je het mij vraagt, zéker in middelbare scholen.
January 12, 2026
Vlot leesbare, genuanceerde en betrokken analyse waarin de auteur de relatie tussen vele Westerse maatschappelijke fenomenen blootlegt.
Displaying 1 - 4 of 4 reviews