Het wonder van het noorden

by Annemarie Ros

Het wonder van het noorden van Annemarie Ros is een intrigerende pageturner over een onbekende geschiedenis.

Groningen, 1219. Margaretha is er klaar voor om haar plek in de maatschappij in te nemen. Niet als iemands vrouw of als iemands werkster, maar als een religieuze vrouw die zich laat inmetselen in een kerk. Vanuit haar kluis verleent ze de Groningers die aan haar raam komengeestelijke bijstand. Haar kennis van kruiden zorgt ervoor dat vooral de vrouwen haar weten te vinden en haar al snel in hun hart sluiten.

Maar dan ziet Margaretha iets wat eigenlijk voor altijd verborgen had moeten blijven. Bovendien weet niemand dat ze niet zomaar voor deze roeping heeft gekozen; ze draagt een groot geheim met zich mee…

'Intrigerend, met mooi uitgewerkte personages.' VN Detective en Thrillergids over thrillernovelle Zwarte sneeuw

Genres: Historical Fiction

316 pages, Kindle Edition

Published November 12, 2025

Reviews

[Johanna Feenstra · Rating 4 out of 5]

Deze historische roman speelt zich af in het Groningen van 1219 en volgt gedurende enkele maanden het leven van Margaretha. Zij is een jonge vrouw die ervoor heeft gekozen als recluse te leven: een religieuze vrouw die zich laat inmetselen in een kerk. Die kerk is de Sint-Maartenskerk, tegenwoordig beter bekend als de Martinikerk. In haar kluis is een klein raam het enige contact dat ze met de buitenwereld heeft. Het raam kijkt uit op de Brede Merckt (huidige Grote Markt) waar altijd veel bedrijvigheid is. Stadjers komen aan haar raam voor geestelijke steun en door Margaretha’s kennis van kruiden en de wonderlijke gebeurtenissen die haar omringen, groeit haar reputatie snel. Al gauw wordt zij een invloedrijk figuur binnen de stad.

Tegelijkertijd draagt Margaretha een groot geheim met zich mee uit de tijd vóór haar inkluizing. Wanneer zij op een nacht, verscholen achter het gordijn van haar raam, getuige is van iets op de markt wat niemand had mogen zien, zijn de rapen gaar. Ze wordt scherp in de gaten gehouden en de vele geheimen dreigen haar zorgvuldig opgebouwde reputatie te ontwrichten.

Annemarie weet de dertiende-eeuwse setting overtuigend tot leven te brengen. Vooral de personages zijn zorgvuldig uitgewerkt, wat de geloofwaardigheid tegoed komt. Margaretha’s innerlijke strijd met en positie binnen het patriarchaat wordt boeiend uitgewerkt. Hoewel het verhaal het dagelijkse leven van een recluse volgt, zijn er genoeg spannende elementen om de lezer bij de les te houden. Ook al je geen die-hard fan van historische fictie bent kun je dit boek waarderen. het biedt op toegankelijke wijze inzicht in religieuze gebruiken uit de dertiende eeuw.

Enige minpunt vond ik dat het Margaretha soms iets té voorspoedig ging. Wanneer je het verhaal vergelijkt met een hagiografie (ook wel bekend als een heiligenleven: een biografie van een heilige), is het ergens ook wel verklaarbaar. Margaretha’s positieve invloed en wonderen moeten benadrukt worden wil ze als recluse blijven leven.

Als afgestudeerd mediëvist is dit hét boek voor mij: het beschrijft het middeleeuwse leven in mijn eigen stad Groningen. Met de hedendaagse stad voor ogen kon ik mij goed verplaatsen in de vroegere Brede Merckt, met zijn boerderijen en opkomende steenhuizen. Sommige wegen in Aduard ademen nog altijd een middeleeuwse sfeer en het kloostermuseum laat zien hoe de abdij er destijds moet hebben uitgezien. Als student woonde ik aan de rand van Helpman, vlak bij het gehucht Essen, waar het cisterciënzer-vrouwenklooster Yesse heeft gestaan. Voor mijn gevoel klopte alles, wat getuigt van het grondige onderzoekswerk van Annemarie Ros. In haar historische verantwoording licht ze haar keuzes toe met een logische onderbouwing.

Houd je van historische fictie en hecht je waarde aan sterke karakterontwikkeling? Dan is 'Het wonder van het noorden' zeker een aanrader.

Dank aan HarperCollins voor het recensie-exemplaar!

[Karin houdt van boeken · Rating 4 out of 5]

Bedankt @harpercollins_holland voor dit recensie-exemplaar!

Groningen, 1219. Margaretha laat zich inmetselen in een kerk. Vanuit haar kluis verleent ze de Groningers die aan haar raam komen, bijstand. Mensen sluiten haar al snel in hun hart.
Maar dan ziet Margaretha iets wat eigenlijk voor altijd verborgen had moeten blijven. Bovendien weet niemand dat ze niet zomaar voor deze roeping heeft gekozen, ze draagt een groot geheim met zich mee.

Een historische roman die zich afspeelt in Groningen. Ik woon zelf in Groningen, dus dat was boeiend.

Ik had nog nooit van mijn leven gehoord over zichzelf inmetselen en heb dit even opgezocht. Wat gek dat mensen dit deden!

Het is een origineel verhaal, waarbij geloof een grote rol speelt.

Voor mij een uniek boek en ook nog wat spannend!
Deze gaat nog wel een tijdje bij blijven.

[Anja ter Meer · Rating 4 out of 5]

Mooi geschreven. Een goede mix van een spannend verhaal, personages mooi neergezet, gesitueerd in de historische context van de 12eeuw Groningen, zonder droog of opsommend te worden. Het geeft een inkijkje in de stad van toen. Ik kijk nu wat anders naar de Martinikerk wanneer ik er nu langs loop.

[Tineke · Rating 3 out of 5]

Eigenlijk tussen 3 en 4 sterren.
Een heel boeiende mix tussen historische roman en thriller in mijn geliefde stad Groningen.
In de tijd dat de ommelanden nog Fries waren.
Ik vind het jammer dat er geen kaart in het boek is opgenomen van Groningen en de ommelanden.

[Jeanette · Rating 3 out of 5]

Een roman met spanning. In 1219 laat Margaretha zich inmetselen in de muur van de kerk in Groningen. Zij is recluse en geeft de Groningers die bij haar komen geestelijk en praktisch advies. Al in het begin van het verhaal laat auteur Annemarie Ros mij als lezer twijfelen aan de oprechtheid van Margaretha, maar de Groningers zijn erg blij met haar.

Als Margaretha vanuit haar cel een misdrijf ziet, komt haar eigen leven in gevaar. Al is dat eerst onduidelijk.

Ik heb het boek met een mengeling van verbazing en interesse gelezen. Na lezing denk ik dat de Annemarie Ros met dit boek informatie wil geven over het fenomeen van de recluse en haar leven. En ook dat zij iets wil weergeven van de tijdgeest en de gedachte uit de religie van die tijd dat je moet boeten voor je zonden.

[Ilse E · Rating 3 out of 5]

Een goed boek!
Ik vond het een boeiende historische fictie die mensen wat meer verteld over het leven van een recline in de middeleeuwen. Het boek was voor mij wel te snel afgelopen. Ik had het idee alsof alle interesse en spanning die het boek bouwde tijdens het lezen een beetje een anticlimax einde had. Alles kwam opeens goed. Echter nog steeds een mooi verhaal waar de lezer helemaal wordt ingezogen.

[Maryse Vincken · Rating 4 out of 5]

EEN VROUW MET EEN STATEMENT!

In de middeleeuwen was een recluse een vrome vrouw die zich bij wijze van boetedoening liet inmetselen in een ruimte van een kerkgebouw. Ook de 13de-eeuwse Margaretha, de hoofdpersoon uit 'Het wonder van het noorden', vindt dat ze een zondaar is. Omdat de oorzaak van haar zondig gedrag haar in de grootste moeilijkheden kan brengen, probeert ze het waarom van haar opmerkelijke keuze voor een leven in een kerkcel zo lang mogelijk geheim te houden.

GEBRUIK DE ARMSLAG DIE JE HEBT
Weggaan uit het ouderlijk huis, vasten, op blote voeten lopen en urenlang bidden is haar manier om vergiffenis te vragen. Net als haar lotgenoten is ook deze recluse niet helemaal verstoken van sociaal contact. Bij haar getraliede raam met zicht op het marktplein melden zich familieleden en burgers van Groningen. De 'stadjers' mogen er hun hart luchten, haar om raad of gebeden vragen.

Omdat Margaretha haar kleine vrijheden optimaal weet te gebruiken en haar taken nagenoeg perfect uitvoert, weet ze een reputatie op te bouwen die haar in de stad en in de kerk respect oplevert. In de hoop dat haar groeiende status haar binnen het patriarchaat van bestuurders en geestelijken kan beschermen, zet ze haar slimheid en volharding in. Maar de weg naar een goede afloop is lang en bezaaid met struikelstenen!

GEVANGEN IN DE TIJDGEEST?
Het wordt snel duidelijk dat Annemarie Ros een sterke vrouw heeft willen neerzetten. Je emotionele betrokkenheid bewijst dat ze daarin geslaagd is. Maar je begrijpt ook dat dit portret niet kon getekend worden zonder een gedegen, gedetailleerde historische achtergrond. De tijdgeest bepaalt immers de persoonlijkheid van Margaretha en stuurt haar ontwikkeling!

Als lezer beleef je de intimiderende gesprekken tussen de recluse en de patriarchen van de stad alsof je zelf in de vuurlinie staat. Buiten haar zachtaardige vader ('Margaretha, dit is een mannenwereld.') en een jonge pastoor steunen alleen vrouwen haar. Een uitdagende strijd kun je nooit in je eentje winnen! Machtsstructuren zijn natuurlijk van alle tijden. Toch ervaar je hoe wurgend de middeleeuwse geplogenheden zijn in vergelijking met de vrijheid waarin wij nu leven. Niet alleen het miskennen van gelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen maar ook de rigide geloofsregels speelden hierbij een alles overheersende rol.

VAKMANSCHAP
Hoe grondig de research van Annemarie Ros is geweest wordt duidelijk bij het lezen van het reflectieve nawoord aan het einde van dit boek. Deze kennis van zaken draagt op een onmisbare manier bij aan de rijkdom en de geloofwaardigheid van dit beklijvende verhaal! Hoe de schrijfster naar 'Het wonder van het noorden' heeft toegeleefd en haar inzichten verliteratuurd heeft, zou moeten dienen als inspiratiebron voor alle historische fictie! Vooralsnog is er veel plek vrij in haar masterclass!
★★★★1/2
Lees meer op: https://inktkoelie.blogspot.com/

[Boek2Musch · Rating 4 out of 5]

De jonge vrouw op de cover vind ik een mysterieuze uitstraling hebben. Waarom? Ik zie alleen maar een deel van haar gezicht. Daarnaast draagt de titel ‘Het wonder van het Noorden’ daar aan bij. Onder de titel, die in grote letters op de cover staan, staat de tekst dat het verhaal zich afspeelt in Groningen. Wat mij extra nieuwsgierig maakt aangezien de stad Groningen mij niet onbekend is.

Het verhaal
In dit verhaal gaan we terug in de tijd, namelijk naar het jaar 1219. Een jonge vrouw heeft besloten om zich in te laten metselen een Groningse kerk. Ze voelt dat het haar roeping is om als recluse de bevolking van de stad geestelijk bij te staan. Maar niemand weet dat de jonge vrouw bewust heeft gekozen voor deze roeping om een groot geheim verborgen te houden. De stadjers melden zich bij het raam van haar kluis voor advies, aandacht of samen in gebed te gaan. Door Margaretha haar kennis over kruiden kan ze mensen helpen, vaak zijn het vrouwen die een beroep op haar doen. Het raam biedt uitzicht op een grote markt waar op een avond iets gruwelijks gebeurt waarvan het beter was geweest dat ze dit niet had gezien….

Mijn mening
Eigenlijk lees ik, of kan ik nu beter zeggen, las ik geen historische verhalen. Wel heb ik in het begin moeten wennen aan het verhaal ‘Het wonder van het Noorden’. Het was even schakelen. Daarbij komt ook dat ik de religieuze termen niet ken, maar ik ben natuurlijk nooit te oud om te leren. In dit geval is Google mijn vriend en al snel weet ik wat een recluse is.

In ‘Het wonder van het Noorden’ wordt het verhaal verteld van de recluse Margaretha. Wat deze kluizenaarster allemaal over heeft om haar roeping te vervullen en om haar geheim verborgen te houden ontroert me. De auteur heeft de onzekerheid die Margaretha regelmatig overvalt en haar twijfels over of ze wel de juiste keuze heeft gemaakt op een gevoelige wijze verwoord. Annemarie Ros heeft me echt met haar schrijfstijl weten te vangen.

Margaretha haar personage is er van overtuigd dat het haar roeping is om andere mensen te helpen. Ze is een slimme jonge vrouw die weet hoe ze sommige zaken zo weet uit te leggen dat deze anders uitpakken dan ik in eerste instantie verwacht had. De auteur heeft Margaretha haar personage goed uitgediept, dit geldt ook voor haar jongere zusje waarvoor ook een belangrijke rol is weggelegd in dit verhaal. De ontwikkeling van de beide zussen en hun band vind ik erg mooi om te lezen.

Wel vraag ik me af of het genre waar dit verhaal ‘Het wonder van het Noorden’ onder valt juist is. Er staat nu namelijk literatuur/roman. Wat mijn betreft mag roman ook worden veranderd in thriller. Want er gebeuren echt wel behoorlijk spannende dingen in dit debuut van Annemarie Ros.

‘Het wonder van het Noorden’ krijgt van mij 4 sterren.

[sabine · Rating 4 out of 5]

Het wonder van het noorden- Annemarie Ros

Groningen, 1219. Margaretha is er klaar voor om haar plek in de maatschappij in te nemen. Niet als iemands vrouw of als iemands werkster, maar als recluse: een religieuze vrouw die zich laat inmetselen in een kerk. Vanuit haar kluis verleent ze de Groningers die aan haar raam komengeestelijke bijstand. Haar kennis van kruiden zorgt ervoor dat vooral de vrouwen haar weten te vinden en haar al snel in hun hart sluiten.

————————

Ik hou van historische fictie waarvan de rode draad waargebeurd is. En als het dan ook nog over iets gaat wat in Nederland afgespeeld heeft dan ben ik blij. tijdens het lezen was ik best nieuwsgierig en gebruikte Google om over sommige situaties meer te lezen. Annemarie geeft je echt het gevoel dat je rondloopt in de 13e eeuw. Het hele verhaal geeft een inkijkje in een stuk van onze geschiedenis waar ik niks van wist. Daardoor wilde ik dit boek lezen: wie verzint het om zich te laten inmetselen in de kerk om zo het woord van God aan anderen te prediken en om mensen te helpen. Dan moet je echt een diep geloof in God hebben.
Het is wel een happy feel good boek. Dat had van mij iets realistischer gemogen, zeker over de positie van de vrouw destijds. Wat zij allemaal voor elkaar krijgt in de 13e eeuw is iets te positief, denk ik.
Maar ik heb genoten en weer wat geleerd.
⭐️⭐️⭐️1/2

[Anita Schoenmaker · Rating 4 out of 5]

Het laatste boek dat we lazen met de Harper’s Boekenclub… 🙁 Jammer dat het er alweer op zit! HarperCollins heeft op Instagram een oproep geplaatst voor deelnemers voor volgend jaar — absoluut de moeite waard om je aan te melden als je van lezen in groepsverband houdt!

𝘏𝘦𝘵 𝘸𝘰𝘯𝘥𝘦𝘳 𝘷𝘢𝘯 𝘩𝘦𝘵 𝘯𝘰𝘰𝘳𝘥𝘦𝘯 is een boek dat ik eerlijk gezegd niet snel zelf had gekozen op basis van de cover en de flaptekst. Juist daarom vind ik het des te leuker wanneer zo’n verhaal je compleet weet te verrassen — en dat gebeurde zeker. Het boek speelt zich af in 1219 en volgt de jonge Margaretha, die een drastische keuze maakt: ze laat zich inmetselen in de kerk om als recluse te leven. Ik kende dit gebruik niet en vond het fascinerend om meer te ontdekken over deze historische praktijk. Annemarie beschrijft treffend hoe Margaretha’s wereld verandert van een normaal leven naar overleven in een eenzame, koude, en donkere ruimte, en hoe overweldigend die overgang is.
Margaretha draagt een zwaar geheim met zich mee en wordt al snel getuige van een schokkende gebeurtenis die alles verandert. Ze moet haar weg vinden in een omgeving die wordt gedomineerd door mannen, in de kerk én in de stad. Toch weet ze langzaam respect en vertrouwen te winnen. Haar rol verschuift van buitenstaander naar raadgever en uiteindelijk naar een vrouw met een onverwachte invloedrijke positie.
Ik vond het mooi hoe Annemarie haar diepgaande historische kennis inzet om een spannend, menselijk en geloofwaardig verhaal te creëren. Het thema is origineel en biedt een bijzonder inkijkje in het leven van de 13e eeuw. Hoewel ik zelf weinig heb met religie, vond ik de beschrijvingen van rituelen en gebruiken zeker interessant en ook essentieel voor de sfeer van het verhaal. Ik heb daarnaast deels naar het audioboek op Storytel geluisterd; de verteller brengt de personages en de tijdsperiode echt tot leven, dus ook een aanrader.

Een prachtige, verrassende en goede keuze als afsluiter van de Harper’s Boekenclub!

[José Sleumer · Rating 4 out of 5]

Onverwacht interessant boek over de stad Groningen in de middeleeuwen, verteld vanuit de recluse in de Martinikerk; een religieuze vrouw die vanuit haar gesloten kluiskamer in de kerk geestelijke bijstand verleent.

[Sharmila · Rating 5 out of 5]

Hoe kan dit een debuut zijn! Wat een geweldig verhaal en wat heb ik een hoop geleerd over een betoverend onderwerp. Ik wil meer! Ik wil weten hoe het Christine en Anna vergaat. Met een dubbel gevoel legde ik het boek weg. Ik wilde nog geen gedag zeggen tegen de personages. Ik was oprecht geraakt. En wat als de vader van Leffert erachter komt dat Christine zijn kleindochter is. Het verhaal is niet af! Een goed teken, dit boek draag ik mee in mijn hart mijn hele leven. 6 sterren!!

[Historywoman1994 · Rating 3 out of 5]

𝗔𝗮𝗻𝗱𝗮𝗰𝗵𝘁 𝘃𝗼𝗼𝗿 𝗱𝗲 𝘃𝗿𝗼𝘂𝘄 𝗶𝗻 𝗱𝗲 𝗴𝗲𝘀𝗰𝗵𝗶𝗲𝗱𝗲𝗻𝗶𝘀 💪
Groningen, 1219. Margaretha is er klaar voor om haar plek als recluse in te nemen Een recluse is een religieuze vrouw die zich laat inmetselen in een kerk. Vanuit haar kluis verleent ze de Groningers aan haar raam geestelijke bijstand. Maar dan ziet Margaretha iets wat eigenlijk voor haar verborgen had moeten blijven. Lukt het haar om dit geheim verborgen te houden?

Ros haar schrijfstijl is rijk en vol met geschiedenisfeiten over deze periode. Margaretha heeft niet echt bestaan maar is door Ros wel gebaseerd op vrouwen die zich hebben laten inmestelen. In het nawoord is ook te lezen dat er over deze vrouwen nog altijd weinig bekend is. En dat Ros hier en daar wel haar vrijheden heeft genomen om een verhaal te creëren die eer geeft die deze vrouwen verdienen. Want naast dat zij hun leven aan God gegeven. Doet ook Margaretha ook aan het geven van naastenliefde. Margaretha kan als recluse ook wel worden gezien als wat wij kennen als de psycholoog van onze tijd. En dat is best wel vooruitstrevend voor deze tijd.

Het verhaal is een combinatie van mysterie, romance maar ook laat de lezer in spanning over de gebeurtenis die Margaretha heeft gezien. De setting van de Middeleeuwen leent hier zich natuurlijk uitstekend voor om een wat geheimzinnig donkere duistere sfeer te creëren. Al blijft het natuurlijk wel de vraag of deze periode uit de geschiedenis zo duister en donker was want daar zijn de historici het niet met elkaar over eens.
Toch knapte ik bij sommige alinea's wat af door wat aparte keuze van terugblikken van Margaretha naar vroegere leven voordat ze recluse werd. Het voelde niet écht logisch aan om juist net nu het te introduceren aan de lezer.

Desalniettemin blijft het een bijzonder geschiedeniserhaal die mij meer inzicht heeft gegeven in de kerkelijke geschiedenis en de positie van vrouwen hierin. Liefhebbers van geschiedenisverhalen is dit boek zeker te raden om te lezen~ ⭐️⭐️⭐️,5

𝐃𝐚𝐧𝐤𝐣𝐞𝐰𝐞𝐥 𝐇𝐚𝐫𝐩𝐞𝐫𝐂𝐨𝐥𝐥𝐢𝐧𝐬 𝐝𝐚𝐭 𝐢𝐤 𝐝𝐢𝐭 𝐛𝐨𝐞𝐤 𝐡𝐞𝐛 𝐠𝐞𝐤𝐫𝐞𝐠𝐞𝐧 𝐢𝐧 𝐫𝐮𝐢𝐥 𝐯𝐨𝐨𝐫 𝐞𝐞𝐧 𝐫𝐞𝐜𝐞𝐧𝐬𝐢𝐞! 🩷

[Ellen Van Zuilekom · Rating 4 out of 5]

Verrassend debuut

Het laatste boek wat we lazen met de Harper Collins boekenclub en eentje die mij behoorlijk heeft verrast, in positieve zin welteverstaan. Het verhaal speelt zich af in 1219, in de stad Groningen. Een jonge vrouw, Margaretha, besluit zich in te laten metselen in de kerk, om haar dagen door te brengen als recluse. Ik had hier nog nooit van gehoord, en dat maakte dit verhaal extra interessant om te lezen. Wat bezielt een jonge vrouw, die zelf niet heel religieus is, deze stap te nemen. Margaretha ontdekt al snel dat de inwoners van Groningen blij met haar adviezen zijn; vooral de vrouwen maken dankbaar gebruik van haar kruidenkennis naast de religieuze adviezen.

Margaretha heeft zo haar eigen redenen om als recluse haar plaats in de kerk in te nemen. Als zij op een nacht iets ziet wat niet voor haar ogen bestemd is, neemt haar leven een gevaarlijke wending. Alleen in de kerk, opgesloten bovendien, dus wie redt haar mocht er iets voorvallen wat haar in gevaar kan brengen. De dader heeft een sterk vermoeden dat hij gezien is en het leven van Margaretha is dan ook niet langer veilig.

Alhoewel ik zelf niet veel heb met religieuze gebruiken, vind ik het vaak wel fascinerend om over te lezen. Zeker in de tijd waarin dit verhaal zich afspeelt, waar vrouwen (zeer) weinig hebben in te brengen en al snel als hysterisch worden bestempeld, heb ik bewondering voor de keuze van Margaretha. De spannende wending die het verhaal neemt, naast het werk van Margaretha als recluse en haar eigen beweegredenen daartoe, zorgen dat je in het boek blijft lezen.

Annemarie Ros heeft met Het wonder van het Noorden een fijne, makkelijk leesbare, historische roman geschreven, gebaseerd op de verhalen die zij aantrof in de diverse bronnen die zij raadpleegde. Het geeft een mooi beeld van het leven destijds en meer nog van het belangrijke werk van de vrouwen die als recluse zich lieten inmetselen.

Dank aan Harper Collins voor de leesclub en het boek, in ruil voor mijn eerlijke mening.

[Els · Rating 4 out of 5]

et verhaal speelt zich af in 1291. In dat jaar laat Margaretha zich inmetselen in de Sint-Maartenskerk in Groningen. Als recluse kiest ze ervoor de rest van haar leven in een kleine cel bij de kerk te wonen, om zich volledig te wijden aan God en aan de inwoners van de stad. De Groningers kunnen haar spreken via het raampje van haar eenvoudige onderkomen. Dat kleine venster vormt haar verbinding met de wereld.
De kennis van kruiden die ze van haar moeder meekreeg, komt haar nu goed van pas. Haar moeder hielp vrouwen tijdens zwangerschappen en bevallingen, en die praktische wijsheid zet Margaretha nu in voor de mensen die haar om raad vragen. Wie aan haar raam verschijnt, vindt niet alleen een luisterend oor, maar ook deskundig advies.
Hoewel Margaretha oprecht verlangt om God en de Groningers te dienen, blijkt al snel dat er nóg een reden schuilgaat achter haar keuze voor dit ingemetselde bestaan. Die verborgen motivatie wordt gaandeweg steeds zichtbaarder en geeft haar verhaal extra diepgang.
Wanneer Margaretha op een nacht door haar raam ziet hoe er een moord wordt gepleegd, verandert alles. Plotseling is ze niet langer slechts toeschouwer van het stadsleven, maar raakt ze zelf verstrikt in gevaar. Haar veilige, stenen omhulsel blijkt minder beschermend dan gedacht.
De auteur heeft als wetenschapper de Middeleeuwen bestudeerd en dat merk je. Ze schrijft overtuigend over gebruiken, historische personen, Latijnse gebeden en gebeurtenissen. De historische verantwoording is uitgebreid en de bronnenlijst indrukwekkend. Toch voelt het verhaal nergens als een les geschiedenis; de kennis is op natuurlijke wijze in het verhaal verweven.
De schrijfstijl is toegankelijk en beeldend. De middeleeuwse wereld komt tot leven in geuren en kleuren: je ruikt als het ware de kruiden, hoort het gemompel van gebeden en voelt de kilte van de kerkstenen. In het middenstuk verslapte mijn aandacht soms wat, maar een perspectiefwisseling bracht nieuwe spanning en zorgde ervoor dat ik weer helemaal in het verhaal zat.

[Rita Leyman · Rating 4 out of 5]

Voor Harper Collins Boekenclub 2025 lazen we als laatste boek ‘Het wonder van het Noorden’ een historische debuutroman van Annemarie Ros.

In de middeleeuwen waren er in Noordwest-Europa honderden vrouwen die zich vrijwillig lieten insluiten in een cel die verbonden was aan een stadskerk. Ze werden reclusen genoemd. Via een raampje konden ze mensen helpen door hun goede raad te geven. Ze waren min of meer onafhankelijk en behoorden niet tot een kloosterorde. Sommige reclusen werden zo geliefd door het volk dat ze heel wat pelgrims aantrokken.

De recluse van Groningen inspireerde de auteur om ‘Het wonder van het Noorden’ te schrijven. In 1219 laat Margaretha zich in een Groningse kerk inmetselen. In het begin kwam ze weinig geloofwaardig over bij de gezagsdragers van de stad want waarom wil uitgerekend zij recluse worden. Maar door haar kennis van kruiden kan ze heel wat vrouwen helpen en verleent ze geestelijke bijstand aan de stadjers. Ze wordt door de bevolking op handen gedragen. Alleen weet niemand dat Margaretha niet zomaar voor het leven van een recluse heeft gekozen, ze draagt een groot geheim met zich mee…

Het is heel duidelijk dat Annemarie Ros veel researchwerk heeft gedaan. De tijdsgeest zet ze perfect neer. De ongelijkheid tussen man en vrouw, tussen arm en rijk wordt veelvuldig aangekaart. De onmogelijke relatie tussen een zoon van een gezagdrager en een meisje van ‘het gewone volk’ was in die tijd volledige uit den boze. Ongewenste zwangerschappen werden niet aanvaard. De schuld werd telkens bij de vrouw gelegd en zij werd dan ook verstoten. Ook het leven van de recluse wordt heel realistisch beschreven. De auteur slaagt erin om de lezer de kou, de ontbering, de eenzaamheid, het verdriet van Margaretha te voelen.

‘Het wonder van het Noorden’ is een aanrader voor alle lezers die houden van historie, roman en een vleugje spanning. Een meer dan geslaagd debuut!

[Joris · Rating 4 out of 5]

Het wonder van het noorden speelt zich af in de stad Groningen en brengt een stuk geschiedenis tot leven dat voor velen verrassend onbekend zal zijn. Het is mooi om een historische roman te lezen die zich niet afspeelt in verre oorden, maar gewoon in wat nu Nederland is. Dat maakt het tastbaar en dichtbij.

Wat het boek extra kracht geeft, is de keuze voor een sterke, stoere vrouwelijke hoofdpersoon. Geen figurant in een mannenwereld, maar iemand die zelf richting geeft aan haar leven, ondanks de beperkingen van haar tijd. Dat geeft het verhaal energie en maakt het meer dan alleen een historische reconstructie.

Er zit duidelijk veel onderzoek achter dit boek. De hoeveelheid historische feiten en details is indrukwekkend en ik heb er echt van geleerd. Soms merk je dat de feiten een prominente plek krijgen, maar het verhaal blijft overeind. Vooral het hoofdstuk met de historische verantwoording aan het einde vond ik van grote waarde. Het laat zien waar de geschiedenis stopt en de verbeelding begint en dat geeft vertrouwen.

Een mooie combinatie van verhaal en geschiedenis, die niet alleen onderhoudt, maar ook verrijkt.

[Esther Vertelman · Rating 4 out of 5]

Fictief verhaal van een vrouw die zich in de middeleeuwen laat inmetselen in de Martinikerk en zo een zogenaamde "recluse" wordt. Was voor mij een onbekend fenomeen, maar is zeker gebeurt in de middeleeuwen, vooral in het zuiden. Verhaal bevat zowel elementen van sterke vrouwen, historische omschrijvingen en heel veel herkenningspunten voor zowel Stadjers als katholieken. Daarnaast ook nog een klein beetje detective.
De schrijfster is duidelijk niet katholiek van huis uit, aangezien de Latijnse gebeden niet op de katholieke manier zijn vertaald. Omdat deze gebeden voor mij juist zeer bekend zijn, stoorde dit mij af en toe.

[Rosalie Simone · Rating 4 out of 5]

Dit gaat over een recluse in Groningen rond 1200. Ik had nog nooit van een recluse gehoord maar dit heeft echt bestaan. Je kon je als vrouw vrijwillig laten opsluiten in een cel in de kerk waar je je leven wijdde aan de kerk en de inwoners van de stad. Dit kwam dan ook maar zelden voor.
In deze roman zijn historische feiten gecombineerd met fictieve gebeurtenissen. Daardoor blijft het spannend en lees je het zo uit!

[Isabelle T’Sas · Rating 2 out of 5]

2.5 ⭐️

[Amy Kramers · Rating 4 out of 5]

Beetje anticlimax einde, maar wel helemaal fan geraakt van luisterboeken!

[Anke · Rating 3 out of 5]

Mooi boek. Het is fictie, maar geïnspireerd door historische gebeurtenissen en verhalen.

[Mushy · Rating 4 out of 5]

Een boeiende historische Roman met interessante info

[Geert Jan · Rating 4 out of 5]

Lekker boek. Leuk dat het in Groningen speelt. Soms even diagonaal
Lezen maar toch echt de moeite waard

[Welmoed · Rating 1 out of 5]

Meh.
Ik vond The Anchoress door Robyn Cadwaller een veel mooier beeld geven over een recluse.