What do you think?
Rate this book
Niet moeder: leven zonder kinderen in een wereld vol verwachtingen
Wat betekent het om vrouw te zijn zonder kinderen, in een samenleving waar moederschap de norm is? In dit boek laat Fiona Fortuin zien hoe diep die norm verankerd is – in taal, beleid en in het alledaagse leven – en wat dit betekent voor wie niet in dat plaatje past.
Ze schrijft over de oordelen, aannames en stiltes rondom het niet-moederschap, waarmee ze een gesprek opent dat weinig wordt gevoerd. Een persoonlijke, scherpe en noodzakelijke zoektocht die verkent wat mogelijk is als oude normen worden losgelaten.
Ze schrijft over de oordelen, aannames en stiltes rondom het niet-moederschap, waarmee ze een gesprek opent dat weinig wordt gevoerd. Een persoonlijke, scherpe en noodzakelijke zoektocht die verkent wat mogelijk is als oude normen worden losgelaten.
104 pages, Paperback
First published October 2, 2025
5 people are currently reading
106 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 12 of 12 reviews
October 27, 2025
Een moedig boek met een (althans, voor mij) duidelijke oproep: laat de conventies los, elke invulling van het leven (en gender, en seksualiteit, en opvattingen, en wat dan ook) is in de kern even waardevol, en verdient het om gerespecteerd en gewaardeerd te worden, mits het dat zelf ook doet.
Fiona schrijft het in deze novelle toegankelijk en luchtig op, da's ook weleens fijn, zeker bij zo'n polariserend onderwerp. En er zit maar één referentie aan Foucault in, dus ik voelde me nergens dom.
(bovendien, je hoeft maar eenmaal boodschappen gedaan te hebben met een driejarige om te weten dat het leven met kinderen vooral episch kut is)
Fiona schrijft het in deze novelle toegankelijk en luchtig op, da's ook weleens fijn, zeker bij zo'n polariserend onderwerp. En er zit maar één referentie aan Foucault in, dus ik voelde me nergens dom.
(bovendien, je hoeft maar eenmaal boodschappen gedaan te hebben met een driejarige om te weten dat het leven met kinderen vooral episch kut is)
November 5, 2025
Niet moeder: het gaat hierin niet alleen over een kindvrij leven, maar ook over andere thema’s als moederschap, feminisme, eenzaamheid en, bovenal, Fiona’s persoonlijke zoektocht.
Toch had haar persoonlijkheid wat sterker naar voren mogen komen. De eerder genoemde thema’s blijven in de media en literatuur vaak onderbelicht, maar in dit boek bleef het soms iets te veel inhoudelijk (en al bekend). Desondanks is het goed dat er wéér een boek is verschenen over een vrouw zonder kinderwens.
Toch had haar persoonlijkheid wat sterker naar voren mogen komen. De eerder genoemde thema’s blijven in de media en literatuur vaak onderbelicht, maar in dit boek bleef het soms iets te veel inhoudelijk (en al bekend). Desondanks is het goed dat er wéér een boek is verschenen over een vrouw zonder kinderwens.
February 17, 2026
3.5
Interessant en herkenbaar op bepaalde punten, maar het blijft wat aan de oppervlakte. Ik vind af en toe de vergelijking tussen niet-moeders en andere groepen die buiten de boot vallen, ook wat snel gemaakt en niet altijd evenredig.
Toch is dit waardevol als opstartpunt voor verdere verdieping voor wie daar interesse in heeft: Fiona haalt veel eerder feministisch werk aan.
Interessant en herkenbaar op bepaalde punten, maar het blijft wat aan de oppervlakte. Ik vind af en toe de vergelijking tussen niet-moeders en andere groepen die buiten de boot vallen, ook wat snel gemaakt en niet altijd evenredig.
Toch is dit waardevol als opstartpunt voor verdere verdieping voor wie daar interesse in heeft: Fiona haalt veel eerder feministisch werk aan.
February 28, 2026
Vond 'm verhelderend (ook als man). Naast dat het een persoonlijke vertelling is, haalt ze veel relevante maatschappijkritische denkers aan. Het boek leest snel uit en is kort, maar niet te kort. Mooie lengte eigenlijk om je aan het denken te zetten over het onderwerp.
Opvallend iets dat Fiona beschrijft: zo'n 20-25% van de vrouwen krijgt uiteindelijk geen kinderen (waarvan zo'n 50% daar zelf voor kiest, aldus CBS). Fiona: "En toch hoor je weinig van ze op de werkvloer, in het publieke debat of in de politiek, en zelfs met vrienden en familie gaat het bijna nooit over wat er níet is, terwijl dat toch voor een groot deel meebepaalt wie we zijn. Ik sprak weleens met hen over mijn kindvrije bestaan, maar een groot gespreksonderwerp werd het nooit."
Er ligt toch enig taboe op het onderwerp. Deels begrijpelijk: de groep kindvrije mensen is heel divers. Voor sommigen is het een uitermate pijnlijk onderwerp (gebroken relaties, miskramen, enz.) en voor anderen weer neutraler: 'ik heb er gewoon geen zin in', zeg maar. Maar dat taboe maakt wel dat er weinig gesproken wordt over het kindvrije bestaan.
Ook uit het boek, vanuit de hoek van maatschappijkritische denkers:
"Pas wanneer je zelf tegen de muur van het instituut gezin en moederschap aan loopt omdat je er niet in past of niet bij hoort, gaat het je opvallen. Feministisch denker Sara Ahmed beschrijft hoe instituties zich opbouwen door herhaling: wie binnenkomt en past, hoeft niets uit te leggen - wie niet past, botst tegen de muren aan en moet zich verantwoorden. Een instituut, zo zegt ze, werkt als een oud kledingstuk: wie de juiste vorm heeft, glijdt er moeiteloos in."
En:
"[Germaine Greer] beschrijft het gezin als het kapitalistische kwaad: egocentrisch, gericht op de eigen eenheid, met de moeder als 'het dode hart van de familie' (...) De Amerikaanse essayist Susan Sontag doet daar nog een scherp bovenop en noemt het 'kerngezin' een moreel rampgebied, een gevangenis van seksuele onderdrukking, een museum van bezitsdrang en een fabriek die schuldgevoel produceert".
Zo heftig als deze denkers voelt het voor mij (en volgens mij ook voor Fiona) niet, maar toch. Wel interessant om dit soort visies in het boek vermengd te hebben.
En, over een scène uit haar eigen leven:
"Aan tafel die avond vroeg ik hem hoe het volgens hem komt het dat nooit gaat over het _niet_ hebben van kinderen. Hij vond dat niet zo vreemd, zei hij. Gesprekken gaan nu eenmaal niet over dat wat er niet is. Zijn opmerking bleef hangen. Als je veel niet bent of niet hebt, heb je dan geen verhaal?"
Dat citaat vond ik treffend, voel bij mezelf ook een drang mezelf te verantwoorden voor m'n levenskeuzes omdat het afwijkt van de norm. Dat is toch lastig. Misschien is die drang niet geheel terecht, maar ik voel 'm wel. Als man is dit denk ik nog wel echt veel lichter dan als vrouw. Het is geen gelijk speelveld.
Nog een laatste citaat
"Wat als ik buiten de boot val?
Binnen de context van al die maatschappelijke en politieke discusses merk ik hoe het ook in mijzelf begint te schuren. Dat gevoel van niet gezien worden, niet meetellen. Ik zou best eens aan mezelf mogen toegeven dat ik vaak bang ben om in de steek te worden gelaten. Ik merk het in mijn omgang met vrienden en nieuwe bekenden. Wanneer ik een berichtje krijg, is mijn eerste gedachte vaak: die zal wel afzeggen."
Al met al een heel mooi boek dat dit belangrijke, in mijn ogen inderdaad onderbelichte, thema uit de doeken doet. Veel dank voor het schrijven Fiona!
Opvallend iets dat Fiona beschrijft: zo'n 20-25% van de vrouwen krijgt uiteindelijk geen kinderen (waarvan zo'n 50% daar zelf voor kiest, aldus CBS). Fiona: "En toch hoor je weinig van ze op de werkvloer, in het publieke debat of in de politiek, en zelfs met vrienden en familie gaat het bijna nooit over wat er níet is, terwijl dat toch voor een groot deel meebepaalt wie we zijn. Ik sprak weleens met hen over mijn kindvrije bestaan, maar een groot gespreksonderwerp werd het nooit."
Er ligt toch enig taboe op het onderwerp. Deels begrijpelijk: de groep kindvrije mensen is heel divers. Voor sommigen is het een uitermate pijnlijk onderwerp (gebroken relaties, miskramen, enz.) en voor anderen weer neutraler: 'ik heb er gewoon geen zin in', zeg maar. Maar dat taboe maakt wel dat er weinig gesproken wordt over het kindvrije bestaan.
Ook uit het boek, vanuit de hoek van maatschappijkritische denkers:
"Pas wanneer je zelf tegen de muur van het instituut gezin en moederschap aan loopt omdat je er niet in past of niet bij hoort, gaat het je opvallen. Feministisch denker Sara Ahmed beschrijft hoe instituties zich opbouwen door herhaling: wie binnenkomt en past, hoeft niets uit te leggen - wie niet past, botst tegen de muren aan en moet zich verantwoorden. Een instituut, zo zegt ze, werkt als een oud kledingstuk: wie de juiste vorm heeft, glijdt er moeiteloos in."
En:
"[Germaine Greer] beschrijft het gezin als het kapitalistische kwaad: egocentrisch, gericht op de eigen eenheid, met de moeder als 'het dode hart van de familie' (...) De Amerikaanse essayist Susan Sontag doet daar nog een scherp bovenop en noemt het 'kerngezin' een moreel rampgebied, een gevangenis van seksuele onderdrukking, een museum van bezitsdrang en een fabriek die schuldgevoel produceert".
Zo heftig als deze denkers voelt het voor mij (en volgens mij ook voor Fiona) niet, maar toch. Wel interessant om dit soort visies in het boek vermengd te hebben.
En, over een scène uit haar eigen leven:
"Aan tafel die avond vroeg ik hem hoe het volgens hem komt het dat nooit gaat over het _niet_ hebben van kinderen. Hij vond dat niet zo vreemd, zei hij. Gesprekken gaan nu eenmaal niet over dat wat er niet is. Zijn opmerking bleef hangen. Als je veel niet bent of niet hebt, heb je dan geen verhaal?"
Dat citaat vond ik treffend, voel bij mezelf ook een drang mezelf te verantwoorden voor m'n levenskeuzes omdat het afwijkt van de norm. Dat is toch lastig. Misschien is die drang niet geheel terecht, maar ik voel 'm wel. Als man is dit denk ik nog wel echt veel lichter dan als vrouw. Het is geen gelijk speelveld.
Nog een laatste citaat
"Wat als ik buiten de boot val?
Binnen de context van al die maatschappelijke en politieke discusses merk ik hoe het ook in mijzelf begint te schuren. Dat gevoel van niet gezien worden, niet meetellen. Ik zou best eens aan mezelf mogen toegeven dat ik vaak bang ben om in de steek te worden gelaten. Ik merk het in mijn omgang met vrienden en nieuwe bekenden. Wanneer ik een berichtje krijg, is mijn eerste gedachte vaak: die zal wel afzeggen."
Al met al een heel mooi boek dat dit belangrijke, in mijn ogen inderdaad onderbelichte, thema uit de doeken doet. Veel dank voor het schrijven Fiona!
December 30, 2025
Niet moeder. Door: Fiona Fortuin.
Als 46-jarige, bewust kind-vrij en na 20 jaar gescheiden van mijn man, herken ik me hard in het boek van Fortuin. In haar situatie maar ook in haar referentiekader (de boeken, schrijvers en series die ze aanhaalt). Niet moeder was voor mij een feest van herkenning op allerlei vlakken.
Niet moeder is geen toffe titel (vindt Fortuin zelf ook) maar hij dekt de lading wél: in onze heteronormatieve, patriarchale, kapitalistische samenleving worden mensen beoordeeld op wat ze hebben. Of in dit geval: niet hebben. Hoe we dat moeten (proberen) doorbreken, daar gaat het boek over.
In 100 pagina’s bestrijkt Fiona Fortuin het ganse spectrum gaande van het ontstaan van het idee ‘kerngezin’, over de Dolle Mina’s (nu terug actief) tot transhaat.
Een heel dun boekje; boordevol wijsheid, inzichten, stof tot nadenken én vooral de oproep om in verbinding te blijven en je eigen verhaal te vertellen. Heel blij dat ik het gelezen heb.
Als 46-jarige, bewust kind-vrij en na 20 jaar gescheiden van mijn man, herken ik me hard in het boek van Fortuin. In haar situatie maar ook in haar referentiekader (de boeken, schrijvers en series die ze aanhaalt). Niet moeder was voor mij een feest van herkenning op allerlei vlakken.
Niet moeder is geen toffe titel (vindt Fortuin zelf ook) maar hij dekt de lading wél: in onze heteronormatieve, patriarchale, kapitalistische samenleving worden mensen beoordeeld op wat ze hebben. Of in dit geval: niet hebben. Hoe we dat moeten (proberen) doorbreken, daar gaat het boek over.
In 100 pagina’s bestrijkt Fiona Fortuin het ganse spectrum gaande van het ontstaan van het idee ‘kerngezin’, over de Dolle Mina’s (nu terug actief) tot transhaat.
Een heel dun boekje; boordevol wijsheid, inzichten, stof tot nadenken én vooral de oproep om in verbinding te blijven en je eigen verhaal te vertellen. Heel blij dat ik het gelezen heb.
January 4, 2026
Onwijs herkenbaar in veel opzichten. Als 43-jarige niet-moeder al langere tijd op zoek naar manieren om zichtbaarder te worden. Door dit boek besef ik dat het ‘m vooral zit in het durven toevoegen van mijn stem. Tegelijkertijd geeft het boek mij de inspiratie en het vertrouwen om juist dit te gaan (of zelfs te moeten) doen. Blij dat ik het heb gelezen, erg waardevol!
August 21, 2025
Verschijnt op 2 oktober
December 19, 2025
Dit boek lees je zo uit, want het is niet zo dik. In een paar hoofdstukken neemt de auteur de lezer mee in haar eigen twijfels, zoektocht en acceptatie van haar niet-moederschap. Ze legt uit met wat voor situaties ze door deze 'status' te maken krijgt en hoe ze geleerd heeft daarmee om te gaan. De persoonlijke blik is erg herkenbaar en biedt troost voor ongehoorde niet-moeders (zowel vrijwillig als onvrijwillig), maar veel technische feiten over niet-moederschap in Nederland komen niet aan de orde.
December 15, 2025
Heerlijk, wanneer iemand zegt waar het op staat. En ja: gebruik je stem maar! Nog veel vaker dan in dit korte boekje wat mij betreft.
January 24, 2026
Het is herkenbaar, leerzaam, duidelijk en pakkend geschreven. Heel mooi hoe haar persoonlijke zoektocht verweven is met ( lpositieve) kritiek naar hoe onze samenleving is gevormd.
March 3, 2026
Amen!
De laatste 20 bladzijden kon ik wat minder smaken (wegens wat te emotioneel-subjectief), maar voor de rest; Hallelujah!
De laatste 20 bladzijden kon ik wat minder smaken (wegens wat te emotioneel-subjectief), maar voor de rest; Hallelujah!
March 23, 2026
'het recht om je terug te trekken uit de verwachtingen van anderen' !!!!
en
'(...) waarna ik na veertig dagen uit mijn huispak zou stappen zoals Jezus na veertig dagen uit de woestijn' hahaha
en
'(...) waarna ik na veertig dagen uit mijn huispak zou stappen zoals Jezus na veertig dagen uit de woestijn' hahaha
Displaying 1 - 12 of 12 reviews