What do you think?
Rate this book
Arka
Ostatnia powieść wydana za życia Adama Wiśniewskiego - Snerga. W Arce akcent położony jest wyraźniej na zagadnienia związane z psychologią i psychiatrią, wszak obie dziedziny znajdowały się od dawna w ścisłym kręgu zainteresowań autora.
Patryk Tenevis - przypadkowy pasażer tajemniczego statku, odkrywa symptomy chorób umysłowych wśród odpowiedzialnej za ,,rejs załogi. Kierowany głębokim, wewnętrznym przekonaniem o bezwarunkowej słuszności własnych działań, podejmuje próbę przejęcia dowództwa. Nie znajduje jednak ,,prawdziwego zrozumienia wśród współpasażerów, czego skutkiem jest postępujące poczucia odosobnienia i typowa w takich sytuacjach frustracja. Ostatnia próba wytłumaczenia zagadki rejsu powszechnymi (również wśród pasażerów) zaburzeniami psychicznymi, skazuje bohatera na pobyt w gettcie swojego własnego wyobrażenia o normalności.
Powieść jest zdradzającym obecność wielu warstw znaczeniowych esejem na temat charakteru, specyfiki i okoliczności występowania zaburzeń psychicznych (w dość szerokim jednak rozumieniu). Autor polemizuje też z samym pojęciem zdrowia psychicznego, negując sens jego stosowania jako punktu odniesienia przy orzekaniu o stanie ludzkiego umysłu. Jako alternatywę przedstawia własny model psychiki (nazwany Teorią bezpieczeństwa), w którym zastępuje umowne pojęcie energii psychicznej, namacalnym i naturalnym, acz subiektywnym dla każdej jednostki poczuciem bezpieczeństwa. We fluktuacjach w jego poziomie szuka klucza do modelu ludzkiej psychiki, próbując w ten sposób wyjaśnić genezę tak poważnych schorzeń jak nerwice i psychozy.
Arka uznawana jest powszechnie za powieść hermetyczną, zdecydowanie i jednoznacznie już odcinającą się od nurtu SF (co naturalnie nie przysporzyło jej popularności). Kolejnym utrudnieniem w spójnym odbiorze powieści jest pozostawiona przez autora możliwość swobodnej interpretacji nie tylko jej treści, ale także i formy. Powieść jest też pewną zapowiedzią depresji, która z czasem zaczęła nad autorem Arki dominować.
Patryk Tenevis - przypadkowy pasażer tajemniczego statku, odkrywa symptomy chorób umysłowych wśród odpowiedzialnej za ,,rejs załogi. Kierowany głębokim, wewnętrznym przekonaniem o bezwarunkowej słuszności własnych działań, podejmuje próbę przejęcia dowództwa. Nie znajduje jednak ,,prawdziwego zrozumienia wśród współpasażerów, czego skutkiem jest postępujące poczucia odosobnienia i typowa w takich sytuacjach frustracja. Ostatnia próba wytłumaczenia zagadki rejsu powszechnymi (również wśród pasażerów) zaburzeniami psychicznymi, skazuje bohatera na pobyt w gettcie swojego własnego wyobrażenia o normalności.
Powieść jest zdradzającym obecność wielu warstw znaczeniowych esejem na temat charakteru, specyfiki i okoliczności występowania zaburzeń psychicznych (w dość szerokim jednak rozumieniu). Autor polemizuje też z samym pojęciem zdrowia psychicznego, negując sens jego stosowania jako punktu odniesienia przy orzekaniu o stanie ludzkiego umysłu. Jako alternatywę przedstawia własny model psychiki (nazwany Teorią bezpieczeństwa), w którym zastępuje umowne pojęcie energii psychicznej, namacalnym i naturalnym, acz subiektywnym dla każdej jednostki poczuciem bezpieczeństwa. We fluktuacjach w jego poziomie szuka klucza do modelu ludzkiej psychiki, próbując w ten sposób wyjaśnić genezę tak poważnych schorzeń jak nerwice i psychozy.
Arka uznawana jest powszechnie za powieść hermetyczną, zdecydowanie i jednoznacznie już odcinającą się od nurtu SF (co naturalnie nie przysporzyło jej popularności). Kolejnym utrudnieniem w spójnym odbiorze powieści jest pozostawiona przez autora możliwość swobodnej interpretacji nie tylko jej treści, ale także i formy. Powieść jest też pewną zapowiedzią depresji, która z czasem zaczęła nad autorem Arki dominować.
ebook
First published January 1, 1989
44 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 7 of 7 reviews
May 27, 2016
Jeśli to opowieść, to nie zauważyłem głównej fabuły. Jeśli to podręcznik psychiatrii, to widziałbym go trochę w innej formie
January 24, 2026
Czytanie Snerga jest trochę jak podróż surrealistycznym tramwajem. Widzisz tory i przystanek, stajesz na nim, przyjeżdża tramwaj, ale nie dociera na przystanek, tylko nad rzekę. I w sumie wydaje się, że już zaczynasz rozumieć, o co chodzi – skaczesz, wsiadasz i okazuje się, że to przystanek odjeżdża.
Z jednej strony to niesamowita umiejętność oddać tak duszący i zniewalający obraz dzikiej niesamowitości – bo tego nie udało się nawet Philipowi K. Dickowi. Ale z drugiej, wejście w tak absurdalny obraz sprawia, że zarówno fabuła, jak i ciąg przyczynowo-skutkowy zanikają. Łowienie sensu w tej opowieści zamienia się w nurkowanie w głębiny absolutnego odmętu – co momentami może być przyjemne.
Mamy tu miejscami nielichą przejażdżkę przez fascynujące koncepcje z pogranicza filozofii, psychologii, seksuologii. Wywody ilustrowane są na niezwykle wnikliwym poziomie analitycznym – ich głębia i perspektywa raz odstraszają, a raz przyciągają. Jednak w pewnym momencie czytelnik musi zadać sobie pytanie: czy to obraz snuty przez geniusza, którego można zrozumieć tylko w kontekście absurdyzmu PRL-u, świata, gdzie w minutę cała historia i rzeczywistość mogą się zmienić bez najmniejszego powodu – czy raczej wizja szaleńca, którego udręczone zmysły skaczą z tematu na temat pozornie bez udziału logiki?
„Arka” jawi się dla mnie jako gorzka wizja życia w świecie wariatów i bycia zmuszonym do uczestnictwa w zbiorowej hekatombie samoistnego absurdu. Jest z jednej strony wołaniem o pomoc i sens, a z drugiej – psychologicznym horrorem człowieka, który nie może już odnaleźć sensu w otaczającej go rzeczywistości. Widać w tym herosie, podejmującym raz za razem próbę narzucenia swojej wizji realności innym, pewne odbicie samego Snerga. Można dostrzec tu również niezwykle głębokie i podświadome rozdarcie pomiędzy jego światem a światem wszystkich, którzy go otaczają.
Dla autora nie ma jednak pociechy w czymś wyższym czy lepszym od ludzi – w jego zimno logicznym świecie nie ma miejsca nawet na sztuczny absolut.
Ważne jest też to, że choć pozornie na koniec bohater otrzymuje upragnione ukojenie, pozostaje ono dla odbiorcy niepełne, a może nawet oszukańcze.
Z jednej strony to niesamowita umiejętność oddać tak duszący i zniewalający obraz dzikiej niesamowitości – bo tego nie udało się nawet Philipowi K. Dickowi. Ale z drugiej, wejście w tak absurdalny obraz sprawia, że zarówno fabuła, jak i ciąg przyczynowo-skutkowy zanikają. Łowienie sensu w tej opowieści zamienia się w nurkowanie w głębiny absolutnego odmętu – co momentami może być przyjemne.
Mamy tu miejscami nielichą przejażdżkę przez fascynujące koncepcje z pogranicza filozofii, psychologii, seksuologii. Wywody ilustrowane są na niezwykle wnikliwym poziomie analitycznym – ich głębia i perspektywa raz odstraszają, a raz przyciągają. Jednak w pewnym momencie czytelnik musi zadać sobie pytanie: czy to obraz snuty przez geniusza, którego można zrozumieć tylko w kontekście absurdyzmu PRL-u, świata, gdzie w minutę cała historia i rzeczywistość mogą się zmienić bez najmniejszego powodu – czy raczej wizja szaleńca, którego udręczone zmysły skaczą z tematu na temat pozornie bez udziału logiki?
„Arka” jawi się dla mnie jako gorzka wizja życia w świecie wariatów i bycia zmuszonym do uczestnictwa w zbiorowej hekatombie samoistnego absurdu. Jest z jednej strony wołaniem o pomoc i sens, a z drugiej – psychologicznym horrorem człowieka, który nie może już odnaleźć sensu w otaczającej go rzeczywistości. Widać w tym herosie, podejmującym raz za razem próbę narzucenia swojej wizji realności innym, pewne odbicie samego Snerga. Można dostrzec tu również niezwykle głębokie i podświadome rozdarcie pomiędzy jego światem a światem wszystkich, którzy go otaczają.
Dla autora nie ma jednak pociechy w czymś wyższym czy lepszym od ludzi – w jego zimno logicznym świecie nie ma miejsca nawet na sztuczny absolut.
Ważne jest też to, że choć pozornie na koniec bohater otrzymuje upragnione ukojenie, pozostaje ono dla odbiorcy niepełne, a może nawet oszukańcze.
March 28, 2022
Rozwinięcie myśli, której Adam nie znał:
Mark Twain
"When we remember we are all mad, the mysteries of life disappear and life stands explained."
- Notebook, 1898
Jego najlepsze dzieło po filozoficznej powieści "Robot".
To nie jest SF wbrew powszechnemu mniemaniu.
Mark Twain
"When we remember we are all mad, the mysteries of life disappear and life stands explained."
- Notebook, 1898
Jego najlepsze dzieło po filozoficznej powieści "Robot".
To nie jest SF wbrew powszechnemu mniemaniu.
April 5, 2019
Kompletnie do mnie nie trafia ta książka...
July 19, 2015
Nie dałem rady przeczytać całej :( Ciężki temat (chorób psychicznych) podany w jeszcze bardziej ciężkim stylu. Nie chcę już do niej wracać.
September 30, 2015
Wciągnęła mnie psychodeliczność i niepewność co stanie się na kolejnej stronie, ale ciężkie wstawki teorii psychologii nie pasują do stylu opowieści.
February 6, 2015
Ocena książki nie jako SF ale jako kompendium psychologii.
Displaying 1 - 7 of 7 reviews