What do you think?
Rate this book
Herkunft
Botho Strauß erzählt, wovon er noch nie erzählt von Kindheit und Jugend. Es ist die Geschichte seiner Herkunft.
Botho Strauß erzählt, wovon er noch nie erzählt von seiner Kindheit und Jugend in den 40er und 50er Jahren, von Naumburg und Bad Ems, den Orten, in denen er aufgewachsen ist, von seinen frühen, prägenden Erinnerungen. Mit diesem Buch findet er noch einmal zu einer ganz neuen Seite seines zum Ton des Erinnerns, der Vergewisserung über die eigenen Ursprünge. Die Jugend ist die Zeit, da die Zukunft einem noch bevorsteht; jetzt lässt Strauß eine lang zurückliegende Gegenwart wiedererstehen. Vor allem ist es der Vater, dessen Bild immer deutlicher hervortritt, liebevoll gezeichnet, doch ohne Selbsttäuschung. Botho Strauß‘ "Herkunft" ist das konzentrierte, reiche Werk eines großen Erzählers aus Deutschland.
Botho Strauß erzählt, wovon er noch nie erzählt von seiner Kindheit und Jugend in den 40er und 50er Jahren, von Naumburg und Bad Ems, den Orten, in denen er aufgewachsen ist, von seinen frühen, prägenden Erinnerungen. Mit diesem Buch findet er noch einmal zu einer ganz neuen Seite seines zum Ton des Erinnerns, der Vergewisserung über die eigenen Ursprünge. Die Jugend ist die Zeit, da die Zukunft einem noch bevorsteht; jetzt lässt Strauß eine lang zurückliegende Gegenwart wiedererstehen. Vor allem ist es der Vater, dessen Bild immer deutlicher hervortritt, liebevoll gezeichnet, doch ohne Selbsttäuschung. Botho Strauß‘ "Herkunft" ist das konzentrierte, reiche Werk eines großen Erzählers aus Deutschland.
96 pages, Kindle Edition
First published September 29, 2014
4 people are currently reading
77 people want to read
About the author
Botho Strauß
105 books42 followersBotho Strauß is a German playwright, novelist and essayist.
Botho Strauß's father was a chemist. After finishing his secondary education, Strauß studied German, History of the Theatre and Sociology in Cologne and Munich, but never finished his dissertation on Thomas Mann und das Theater. During his studies, he worked as an extra at the Munich Kammerspiele. From 1967 to 1970, he was a critic and editorial journalist for the journal Theater heute (Theater Today). Between 1970 and 1975, he worked as a dramaturgical assistant to Peter Stein at the West Berlin Schaubühne am Halleschen Ufer. After his first attempt as a writer, a Gorky adaptation for the screen, he decided to live and work as a writer. Strauß had his first breakthrough as a dramatist with the 1977 Trilogie des Wiedersehens, five years after the publication of his first work. In 1984 he published his important work Der Junge Mann (The Young Man, translated by Roslyn Theobald in 1995).
With a 1993 Der Spiegel essay, "Anschwellender Bocksgesang" ("Swelling He-Goat Song"[N 1]),[2] a critical examination of modern civilisation, he triggered a major political controversy as his conservative politics was anathema to many.
In his theoretical work, Strauß showed the influence of the ancient classics, Nietzsche, Heidegger as well as Adorno, but his outlook was also radically anti-bourgeois.
His work as a writer has been recognized with numerous international awards and his dramas are among the most performed in German-language theatres.
Strauß presently lives in Berlin.
Botho Strauß's father was a chemist. After finishing his secondary education, Strauß studied German, History of the Theatre and Sociology in Cologne and Munich, but never finished his dissertation on Thomas Mann und das Theater. During his studies, he worked as an extra at the Munich Kammerspiele. From 1967 to 1970, he was a critic and editorial journalist for the journal Theater heute (Theater Today). Between 1970 and 1975, he worked as a dramaturgical assistant to Peter Stein at the West Berlin Schaubühne am Halleschen Ufer. After his first attempt as a writer, a Gorky adaptation for the screen, he decided to live and work as a writer. Strauß had his first breakthrough as a dramatist with the 1977 Trilogie des Wiedersehens, five years after the publication of his first work. In 1984 he published his important work Der Junge Mann (The Young Man, translated by Roslyn Theobald in 1995).
With a 1993 Der Spiegel essay, "Anschwellender Bocksgesang" ("Swelling He-Goat Song"[N 1]),[2] a critical examination of modern civilisation, he triggered a major political controversy as his conservative politics was anathema to many.
In his theoretical work, Strauß showed the influence of the ancient classics, Nietzsche, Heidegger as well as Adorno, but his outlook was also radically anti-bourgeois.
His work as a writer has been recognized with numerous international awards and his dramas are among the most performed in German-language theatres.
Strauß presently lives in Berlin.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 15 of 15 reviews
July 10, 2020
Botho Strauss (° 1944) is one of the most reknown German writers of the end of last century. He's a playwright, foremost, but occasionaly ventured into prose, like this booklet Herkunft ('Origin' in English, unfortunately I found no English edition). It's an autobiographical monologue: the author empties his parental home, after his mother went to a retirement home. "Clearing out the house from every corner, from any object, origin emerges". For Strauss this is an opportunity to muse about his childhood, and especially about his deceased father.
It's a typical situation: the authoritarian father with reactionary ideas, a man who actually was a failure, another victim of German history, against which the young author revolted and whose death, 30 years ago left him completely indifferent at the time. But that father now is back, he notes, he lives in him and through him. It is a hard, but endearing portrait.
In the second part Strauss takes a stroll through the place where he grew up, the spa town of Ems; It is above all a reflection on the strange phenomenon of memories and remembering: "Our time of experiencing does not run in one direction, as our time of living does. It jumps back and forth; within the inevitable progress (of time) there exist free and crowded spaces in which rules disorder, past and present lose their direction arrows, and what for a long time belonged to the vanquished, pops up again as something that still must be overcome." This book is full of beautiful phrases like this, though there are occasionally also very hermetic ones, and at times the melancholy of Strauss becomes mere grumpiness. This is a beautiful booklet, that deserves a top spot in the department of sons writing about their fathers.
It's a typical situation: the authoritarian father with reactionary ideas, a man who actually was a failure, another victim of German history, against which the young author revolted and whose death, 30 years ago left him completely indifferent at the time. But that father now is back, he notes, he lives in him and through him. It is a hard, but endearing portrait.
In the second part Strauss takes a stroll through the place where he grew up, the spa town of Ems; It is above all a reflection on the strange phenomenon of memories and remembering: "Our time of experiencing does not run in one direction, as our time of living does. It jumps back and forth; within the inevitable progress (of time) there exist free and crowded spaces in which rules disorder, past and present lose their direction arrows, and what for a long time belonged to the vanquished, pops up again as something that still must be overcome." This book is full of beautiful phrases like this, though there are occasionally also very hermetic ones, and at times the melancholy of Strauss becomes mere grumpiness. This is a beautiful booklet, that deserves a top spot in the department of sons writing about their fathers.
May 31, 2018
für mich hat sich das Buch sehr gelohnt. Wenn man Werke von Botho Strauß lesen möchte, kommt man fast zwangsläufig mit den kaum überhörbaren und oft kontroversen Meinungen der Kritiker in Berührung. Oder mit Hinweisen auf die Gesinnungsfehler dieses Autors. Mit einem "lieber doch nicht" greift man dann schnell zu was anderem.
Ich habe diesen Band dann doch probiert, auch weil Strauß sich hier eher kurz fasst. Die Entscheidung war richtig, denn selten habe ich eine biographische Skizze gelesen, in der sich Sprache und Gedanken zu einem derart bereichernden Text verbinden.
Etappen des Aufwachsens und Erwachsenwerdens, des Abnabelns und des Älterwerdens, die Beziehungen zum Vater und zur Mutter, der Ort, der für den Autor so etwas wie Heimat darstellt - das alles wird eigenwillig und sprachlich schön, mit Sinn für das Entscheidende, aber auch für die Details, aus der Sicht eines empathischen Beobachters erzählt. Das Resultat ist feinsinnig und, wie gesagt, für mich zumindest sehr bereichernd in einer Phase biographischer Neuverortung. Die Erzählung endet in sehr einfachen, entwaffnend offenen und deshalb ziemlich überwältigenden Sätzen.
Weshalb für mich eindeutig fest steht, dass dies nicht mein letzter Strauß-Text war.
Ich habe diesen Band dann doch probiert, auch weil Strauß sich hier eher kurz fasst. Die Entscheidung war richtig, denn selten habe ich eine biographische Skizze gelesen, in der sich Sprache und Gedanken zu einem derart bereichernden Text verbinden.
Etappen des Aufwachsens und Erwachsenwerdens, des Abnabelns und des Älterwerdens, die Beziehungen zum Vater und zur Mutter, der Ort, der für den Autor so etwas wie Heimat darstellt - das alles wird eigenwillig und sprachlich schön, mit Sinn für das Entscheidende, aber auch für die Details, aus der Sicht eines empathischen Beobachters erzählt. Das Resultat ist feinsinnig und, wie gesagt, für mich zumindest sehr bereichernd in einer Phase biographischer Neuverortung. Die Erzählung endet in sehr einfachen, entwaffnend offenen und deshalb ziemlich überwältigenden Sätzen.
Weshalb für mich eindeutig fest steht, dass dies nicht mein letzter Strauß-Text war.
August 2, 2016
Voortreffelijke memoires van de grote, jammerlijk in de vergetelheid gesukkelde Strauß, een melancholische maar liefdevolle studie over diens lijzige en lakse vader en de moeizame relatie die hij had met zijn kinderen, in het bijzonder de jonge kunstminnende en rebellerende Botho (grandioos zijn zijn herinneringen aan zijn eerste theaterbezoeken). 'Het temmen van de herinnering, de dressuur van de weemoed' zorgt voor beklemmende lectuur, steeds stilistisch verzorgd, bewogen, fris en herkenbaar.
January 18, 2023
Citaat : Ik wilde een gewonere vader hebben, ik wilde dat hij niet opviel, niet deftig was, maar een doorsneemens van zijn tijd.
Review : Botho Strauß (Naumburg an der Saale, 2 december 1944) is een Duits schrijver uit het postmodernisme en een bijzonder ophefmakende, wijd en zijd bekende figuur in de Duitstalige literatuur sinds ongeveer 1970. Hij is de zoon van een voedingsdeskundige; in Keulen en München studeerde hij in de jaren zestig germanistiek. Hij was tussen 1967 en 1970 redacteur bij Theater heute, een tijdschrift over de hedendaagse toneelkunst. Daarna begon hij zelf theaterstukken te schrijven, en werd reeds vroeg opgemerkt: samen met Peter Stein werkte hij vanaf 1970 voor de Schaubühne am Halleschen Ufer, waar hij vijf jaar actief bleef. Strauß vertelt geen afgelijnde verhalen met een begin, midden en einde, maar fixeert zich op de fragmentarische gebeurtenis, het kleinschalige en detaillistische. Om die reden is Strauß' verteltechniek wel eens als literair pointillisme getypeerd. De ondertoon is die van een zeker cultuurpessimisme: de vervlakking van de maatschappij door toedoen van massamedia leidt tot contactarmoede; mensen worden economische producten die in feite niet meer echt met elkaar communiceren, maar veeleer een soort reclameslogans spuien. In 1980 publiceerde Strauß zijn eerste roman, Rumor, waarin duidelijk werd dat hij eveneens een begaafd prozaïsch verteller is, zelfs al is de samenhang soms ver te zoeken. Sedert de jaren 80 is zijn stijl, benevens pessimistisch, tevens ironisch geworden: hij schijnt de hedendaagse samenleving zowel te bekritiseren als te bespotten. Algemene bekendheid in de Duitstalige wereld verwierf hij in 1981 met zijn verhalenbundel Paare, Passanten, waarin hij alledaagse scènes uit het bestaan van doordeweekse mensen beschrijft, met speciale aandacht voor hoe ze zich uitdrukken en gedragen, en vanop een bepaalde afstand die ironiserend commentaar toelaat. Mettertijd werd Strauß' taalgebruik steeds ondoorzichtiger; een zware hang naar esoterie, gecombineerd met zijn verlangen om de taal te hervormen, leidde hem naar een moeilijk te bevatten, extreem gesloten pleidooi voor een terugkeer naar de Romantiek enerzijds, en anderzijds een verwerping van de verderfelijke invloed die de gecommercialiseerde, mediatieke nonsenscultuur aan de mensen opdrong. Hierdoor heeft Strauß zich een hoofdzakelijk intellectueel publiek toegeëigend. In 1989 ontving hij de Georg-Büchner-Preis. In 1993 werd Strauß een bijzonder controversieel figuur. In dat jaar schreef hij een — buitengewoon ingewikkeld — essay voor Der Spiegel, getiteld Anschwellender Bocksgesang, waarin hij opperde dat de stompzinnigheid van de media (die hij een „cloaca“ noemde), een onherroepelijke scheidingslijn tussen de massa en de intellectuele elite teweeggebracht had. Strauß werd dientengevolge als een nieuwe pleitbezorger voor een conservatieve revolutie beschouwd. Zijn nieuwste korte roman, Herkomst, is veel toegankelijker is dan eerder werk. In een min of meer chronologische volgorde, beschrijft Strauss alledaagse jeugdherinneringen: de geur van natte zwemkleren in zijn tas, zijn eerste fietstochtje, een cadeau gekregen pick-up. De schrijver probeert te onderzoeken hoe vroege invloeden 'langzaam maar onverbiddelijk hun uitwerking beginnen te krijgen'. De belangrijkste invloed komt van zijn inmiddels overleden vader met wie Strauss een moeizame maar liefdevolle band had. De sfeer van die vader omringde hem. Als zeventigjarige man kijkt de auteur terug op zijn jeugd en ziet zijn vader met nieuwe ogen. De zoon wordt bevangen door weemoed en verlangen en beseft dat hij zijn vader onrecht heeft gedaan. Zijn vader was apotheker die in de Eerste Wereldoorlog een oog had verloren. Na de Tweede Wereldoorlog had hij huis en haard en het compagnonshap in een chemische fabriek achtergelaten in het oosten en probeerde sindsdien met maar matig succes met artikelen in vaktijdschriften en eigen patenten op geneesmiddelen voor een goede basis te zorgen voor zijn gezin.De jonge Botho schaamde zich voor hem en besloot zijn leven heel anders in te richten. Lange tijd bepaalde dat beeld Strauss´ houding, maar langzaam kantelde het. Hij realiseerde zich hoe eenzaam zijn vader geweest moest zijn, en hoe belangrijk zijn rust, zijn zachtheid en liefdevolle betrouwbaarheid waren. En als bijna zeventigjarige beseft Strauss dat hij steeds meer op zijn vader begint te lijken, hoezeer hij zich als jonge man ook had voorgenomen dat te allen tijde te voorkomen. Herkomst haalt bekende zaken aan zoals de herwaardering van een jeugd, de vader zoon-verhouding, het veranderende gewicht van traditie enz, maar het is zeer knap verwoord en alles is heel herkenbaar.
Review : Botho Strauß (Naumburg an der Saale, 2 december 1944) is een Duits schrijver uit het postmodernisme en een bijzonder ophefmakende, wijd en zijd bekende figuur in de Duitstalige literatuur sinds ongeveer 1970. Hij is de zoon van een voedingsdeskundige; in Keulen en München studeerde hij in de jaren zestig germanistiek. Hij was tussen 1967 en 1970 redacteur bij Theater heute, een tijdschrift over de hedendaagse toneelkunst. Daarna begon hij zelf theaterstukken te schrijven, en werd reeds vroeg opgemerkt: samen met Peter Stein werkte hij vanaf 1970 voor de Schaubühne am Halleschen Ufer, waar hij vijf jaar actief bleef. Strauß vertelt geen afgelijnde verhalen met een begin, midden en einde, maar fixeert zich op de fragmentarische gebeurtenis, het kleinschalige en detaillistische. Om die reden is Strauß' verteltechniek wel eens als literair pointillisme getypeerd. De ondertoon is die van een zeker cultuurpessimisme: de vervlakking van de maatschappij door toedoen van massamedia leidt tot contactarmoede; mensen worden economische producten die in feite niet meer echt met elkaar communiceren, maar veeleer een soort reclameslogans spuien. In 1980 publiceerde Strauß zijn eerste roman, Rumor, waarin duidelijk werd dat hij eveneens een begaafd prozaïsch verteller is, zelfs al is de samenhang soms ver te zoeken. Sedert de jaren 80 is zijn stijl, benevens pessimistisch, tevens ironisch geworden: hij schijnt de hedendaagse samenleving zowel te bekritiseren als te bespotten. Algemene bekendheid in de Duitstalige wereld verwierf hij in 1981 met zijn verhalenbundel Paare, Passanten, waarin hij alledaagse scènes uit het bestaan van doordeweekse mensen beschrijft, met speciale aandacht voor hoe ze zich uitdrukken en gedragen, en vanop een bepaalde afstand die ironiserend commentaar toelaat. Mettertijd werd Strauß' taalgebruik steeds ondoorzichtiger; een zware hang naar esoterie, gecombineerd met zijn verlangen om de taal te hervormen, leidde hem naar een moeilijk te bevatten, extreem gesloten pleidooi voor een terugkeer naar de Romantiek enerzijds, en anderzijds een verwerping van de verderfelijke invloed die de gecommercialiseerde, mediatieke nonsenscultuur aan de mensen opdrong. Hierdoor heeft Strauß zich een hoofdzakelijk intellectueel publiek toegeëigend. In 1989 ontving hij de Georg-Büchner-Preis. In 1993 werd Strauß een bijzonder controversieel figuur. In dat jaar schreef hij een — buitengewoon ingewikkeld — essay voor Der Spiegel, getiteld Anschwellender Bocksgesang, waarin hij opperde dat de stompzinnigheid van de media (die hij een „cloaca“ noemde), een onherroepelijke scheidingslijn tussen de massa en de intellectuele elite teweeggebracht had. Strauß werd dientengevolge als een nieuwe pleitbezorger voor een conservatieve revolutie beschouwd. Zijn nieuwste korte roman, Herkomst, is veel toegankelijker is dan eerder werk. In een min of meer chronologische volgorde, beschrijft Strauss alledaagse jeugdherinneringen: de geur van natte zwemkleren in zijn tas, zijn eerste fietstochtje, een cadeau gekregen pick-up. De schrijver probeert te onderzoeken hoe vroege invloeden 'langzaam maar onverbiddelijk hun uitwerking beginnen te krijgen'. De belangrijkste invloed komt van zijn inmiddels overleden vader met wie Strauss een moeizame maar liefdevolle band had. De sfeer van die vader omringde hem. Als zeventigjarige man kijkt de auteur terug op zijn jeugd en ziet zijn vader met nieuwe ogen. De zoon wordt bevangen door weemoed en verlangen en beseft dat hij zijn vader onrecht heeft gedaan. Zijn vader was apotheker die in de Eerste Wereldoorlog een oog had verloren. Na de Tweede Wereldoorlog had hij huis en haard en het compagnonshap in een chemische fabriek achtergelaten in het oosten en probeerde sindsdien met maar matig succes met artikelen in vaktijdschriften en eigen patenten op geneesmiddelen voor een goede basis te zorgen voor zijn gezin.De jonge Botho schaamde zich voor hem en besloot zijn leven heel anders in te richten. Lange tijd bepaalde dat beeld Strauss´ houding, maar langzaam kantelde het. Hij realiseerde zich hoe eenzaam zijn vader geweest moest zijn, en hoe belangrijk zijn rust, zijn zachtheid en liefdevolle betrouwbaarheid waren. En als bijna zeventigjarige beseft Strauss dat hij steeds meer op zijn vader begint te lijken, hoezeer hij zich als jonge man ook had voorgenomen dat te allen tijde te voorkomen. Herkomst haalt bekende zaken aan zoals de herwaardering van een jeugd, de vader zoon-verhouding, het veranderende gewicht van traditie enz, maar het is zeer knap verwoord en alles is heel herkenbaar.
January 10, 2015
29.12.2014 Für manche Leser das schönste Buch des Jahres. Damit will auch mein Lesejahr beschließen.
08.01.2015 Dieses Buch ist wirklich ein großes Geschenk. Strauß erzählt auf nur 96 Seiten von seiner Herkunft, seinem Vater (sehr ausführlich), den Orten seiner Kindheit und die Geschichte seiner Familie. Er lässt den Leser mit eintauchen in sein Gestern mit Sätzen wie diesen: "Die Schritte, die Geräusche des Vaters im Flur, zuverlässig, untadelig, gewohnheitsstiftend." oder diesen: "Meine Begriffe waren noch angereichert mit wertvollem Unwissen" oder diesen: "Man muß an seinem Vergehen mit Methode arbeiten, wie man ja auch beim Werden sich ins Zeug legen mußte". Ein Buch zum Wiederlesen, immer wieder Wiederlesen.
08.01.2015 Dieses Buch ist wirklich ein großes Geschenk. Strauß erzählt auf nur 96 Seiten von seiner Herkunft, seinem Vater (sehr ausführlich), den Orten seiner Kindheit und die Geschichte seiner Familie. Er lässt den Leser mit eintauchen in sein Gestern mit Sätzen wie diesen: "Die Schritte, die Geräusche des Vaters im Flur, zuverlässig, untadelig, gewohnheitsstiftend." oder diesen: "Meine Begriffe waren noch angereichert mit wertvollem Unwissen" oder diesen: "Man muß an seinem Vergehen mit Methode arbeiten, wie man ja auch beim Werden sich ins Zeug legen mußte". Ein Buch zum Wiederlesen, immer wieder Wiederlesen.
February 15, 2015
Diese Auseinandersetzung mit der Vaterfigur hat mich in weiten Teilen mit Botho Strauß versöhnt, den ich in der "Unsinnsnovelle" (oder so) auf eine Weise kennen gelernt hatte, die mir die Lust, mehr zu lesen, genommen hat.
Die Lobeshymnen aus dem Feuilleton kann ich schon aus Unkenntnis nicht nachvollziehen; für Unwissende wie mich durchaus interessant, aber nicht berauschend.
Die Lobeshymnen aus dem Feuilleton kann ich schon aus Unkenntnis nicht nachvollziehen; für Unwissende wie mich durchaus interessant, aber nicht berauschend.
October 26, 2019
Wehmütig - an der Lahn in Bad Ems: "Den Vater und mich verbindet so etwas wie eine bürgerliche Moral des Scheiterns, das über die Generationen sich fortsetzt in unserem schlichten Geschlecht. Und Scheitern reicht tiefer als alle übrigen Spuren, die die Zeit gräbt, egal, ob der eine 2 Kriege überstand, den Kopfschuss, den Verlust aller Habe, oder ob der andere sich mühte, den Wohlstand zu überstehen, die hochmütig verbrachte Jugend, den Eifer der Revolte, die die Zerstörung der Zerstörten betrieb – tiefer als alles Geschehene oder Geschichte verbindet das Scheitern. Da kann man nichts machen. Es steigt von Erbe zu Erbe. „Welche Liebe ist größer als die Liede dessen, der wiederholt?“ Reinhold Schneider in seinem Philipp II."
September 7, 2019
Mein Bedarf für kindheitsorientierte Autobiographien ist für die nächsten zwei Jahre locker übersättigt. In den meisten Fällen interessiert mich der Autor nicht, weil ich noch nie etwas von ihm gehört habe, und bei Botho Strauß ist es nicht anders.
Die Parataxen sind eine nette Abwechslung zu den ewig langen Sätzen Winklers, Goetz' und Mayröckers, aber das Buch hat mir darüber hinaus nichts gegeben. Schön, dass sich Strauß mit seinem Vater gut versteht und eine recht angenehme Kindheit hatte (im Gegensatz zu einem gewissen anderen Autobiographen, der mit W beginnt), aber es interessiert mich immer noch nicht.
Größter Pluspunkt: Lässt sich in zwei Stunden lesen.
Die Parataxen sind eine nette Abwechslung zu den ewig langen Sätzen Winklers, Goetz' und Mayröckers, aber das Buch hat mir darüber hinaus nichts gegeben. Schön, dass sich Strauß mit seinem Vater gut versteht und eine recht angenehme Kindheit hatte (im Gegensatz zu einem gewissen anderen Autobiographen, der mit W beginnt), aber es interessiert mich immer noch nicht.
Größter Pluspunkt: Lässt sich in zwei Stunden lesen.
November 23, 2020
Short book with musings on the past and the author's childhood. Do not expect a coherent story of the author's early life though. Some of the recollections are very moving, others rather impersonal and diverting into thoughts on the importance of family history and home (thence the title). Conservative thoughts in rather modern writing style.
February 16, 2022
Niemand kan onberoerd blijven bij Strauss' verhaal over relaties, eenzaamheid, familie en ouder worden.
April 30, 2024
Ruhig und melancholisch
October 7, 2015
In 'Herkomst' beschrijft de auteur hoe hij opgroeit in de historische badplaats Ems tussen Keulen en Frankfurt.
Zijn vader kwam uit Naumburg, waar hij have en goed achterliet en naar het Westen ging met zijn hele familie omdat hij genoeg had van het hele gebeuren in de eerste wereldoorlog. Hij bleef wel op zijn manier Duits-Nationaal. Zijn vader begon op zijn zestigste als zelfstandige weer helemaal van voren af aan.
''We zijn weggegaan,' hoor ik hem zeggen, 'omdat we niet wilden dat jij daar zou worden opgevoed tot communist.'' In feite had hij rustig kunnen blijven, ze zouden hem nodig hebben gehad en hij zou het er goed vanaf hebben gebracht, maar de fabriek zou wel zijn onteigend.'
Hij wilde een gewonere vader hebben, een vader die niet opviel en niet deftig was.
'Op een voetenbankje maakte hij met een sokophouder zijn kous vast. In de knoop van zijn stropdas stak hij een dasspeld met een parel. Dat was toen al uit de mode en ik vond het zo aanstellerig en ijdel dat ik vaak tegen die gril protesteerde.'
Zijn vader schreef en publiceerde een tijdschrift dat in een oplage van twee- tot driehonderd exemplaren per maand. Zijn moeder moest die in een envelop stoppen, frankeren en aan de geïnteresseerden sturen. Het aantal belangstellenden nam later steeds meer af.
'Ik zag hem elke dag schrijven en soms heb ik het gevoel dat hij me dwong die gebogen houding over te nemen en hem in mij te bewaren door hem te imiteren. Dat had niets te maken met een besluit of met vrije wil.'
Zowel door zijn vader als door zijn moeder werd hij enorm verwend, maar ze waren wel bijzonder streng in hun opvoeding.
Strauss maakt gebruik van een dubbele tijdlijn in de beschreven herinneringen, zoals in een droom.
'In een van de afgelopen nachten liep ik met mijn vader te flaneren en was ik erbij toen hij vlak voor de ijzeren kuurbrug door zijn knieën zakte, steeds verder vooroverboog en languit op de grond viel. Uit zijn rechteroor kwam bloed. Ik wist dat het nu voorbij was en boog naar hem toe. Zijn oog keek me mat aan en ik zag een vermoeid leed, dat me nauwelijks gebood hem te helpen… We waren allebei verlost van een lang en moeizaam tegen-over-elkaar, van elkaars tegen-woordigheid.'
Een verklaring van de titel:
Na het overlijden van zijn vader hield Strauss tegen de zin van zijn moeder zijn kamer zoals hij hem in de zestien jaar van zijn verblijf in Bad Ems dagelijks betrad. Er werd dus geen enkel gebruik van gemaakt.
'Bij het leeghalen van de woning komt uit elke hoek, uit elk voorwerp, herkomst tevoorschijn.'
Hij verwondert zich vaak over zijn moeder;
'Wanneer heeft ze haar wrong losgemaakt, die altijd zo zwaar in haar nek lag? Heb ik haar als kind ooit met los haar naar bed zien gaan? Eigenlijk ken ik mijn moeder alleen met een streng kapsel, met sluik, zwart haar met een scheiding, zonder krul, in haar nek samengebonden tot een strakke wrong… Wanneer vond die verandering plaats? Wanneer zag ik mijn bevreemdend veranderde moeder voor het eerst? In elk geval was ze al een beetje grijs. En het geheim van haar donkere, altijd stevige knot was haar voor altijd ontnomen.' en
'Niets verwondert me dieper dan dat mijn mooie mama veertig jaar door de Römerstrasse in Ems liep en onderwijl in mijn oude moedertje veranderde. Die verandering slokt het meest op van wat 'tijd' nog meer kan betekenen.'
'Wie zijn herinneringen vertelt bevindt zich niet in een toestand van herinnering.'
Dat is een reden voor hem om in een roman zijn herinneringen vast te leggen;
'De continuïteit van het weergeven, van het vertellen, past absoluut niet bij het ruwe, onberekenbare effect, bij de aanval of de opwelling van 'verloren tijd'. Daarom zal hetgeen geweest is en wat eigenlijk ongrijpbaar is, altijd het overtuigendst kunnen worden samengevoegd en esthetisch kunnen worden weergegeven door de roman.'
Strauss herkent wat zijn vader en hemzelf verbindt; een soort burgerlijke moraal van het falen. Dat gaat dieper dan alle sporen die de tijd nalaat; van de een 'die met een schotwond in het hoofd en twee oorlogen en het verlies overleefde van alles wat hij had of dat de ander zijn best deed de welstand te overleven, zijn hoogmoedig doorgebrachte jeugd, het fanatisme van de revolutie die de verwoestingen van de verwoesten ten doel had – het falen schept een diepere band dan alle geschiedenis, dan alles wat er is gebeurt. Daar valt niets aan te doen.'
Mijn mening;
Een ontroerend relaas over herkenning van herinneringen, wat meteen heel kwetsbaar maakt.
Zoals ook de tijd dat hij als kleine jongen zijn vader bezocht in de gevangenis van Naumburg. Door de communisten van de Russische bezettingszone zat hij daar in verzekerde bewaring. Hij werd ervan verdacht betrokken te zijn geweest bij het smokkelen van suiker vanuit West-Berlijn. Dat bleek alleen maar een voorwendsel om de fabriek te kunnen onteigenen.
Hoe dit alles ertoe geleid heeft dat Strauss is gaan schrijven.
Herkenning waar het vandaan komt, de herkomst.
Zijn vader kwam uit Naumburg, waar hij have en goed achterliet en naar het Westen ging met zijn hele familie omdat hij genoeg had van het hele gebeuren in de eerste wereldoorlog. Hij bleef wel op zijn manier Duits-Nationaal. Zijn vader begon op zijn zestigste als zelfstandige weer helemaal van voren af aan.
''We zijn weggegaan,' hoor ik hem zeggen, 'omdat we niet wilden dat jij daar zou worden opgevoed tot communist.'' In feite had hij rustig kunnen blijven, ze zouden hem nodig hebben gehad en hij zou het er goed vanaf hebben gebracht, maar de fabriek zou wel zijn onteigend.'
Hij wilde een gewonere vader hebben, een vader die niet opviel en niet deftig was.
'Op een voetenbankje maakte hij met een sokophouder zijn kous vast. In de knoop van zijn stropdas stak hij een dasspeld met een parel. Dat was toen al uit de mode en ik vond het zo aanstellerig en ijdel dat ik vaak tegen die gril protesteerde.'
Zijn vader schreef en publiceerde een tijdschrift dat in een oplage van twee- tot driehonderd exemplaren per maand. Zijn moeder moest die in een envelop stoppen, frankeren en aan de geïnteresseerden sturen. Het aantal belangstellenden nam later steeds meer af.
'Ik zag hem elke dag schrijven en soms heb ik het gevoel dat hij me dwong die gebogen houding over te nemen en hem in mij te bewaren door hem te imiteren. Dat had niets te maken met een besluit of met vrije wil.'
Zowel door zijn vader als door zijn moeder werd hij enorm verwend, maar ze waren wel bijzonder streng in hun opvoeding.
Strauss maakt gebruik van een dubbele tijdlijn in de beschreven herinneringen, zoals in een droom.
'In een van de afgelopen nachten liep ik met mijn vader te flaneren en was ik erbij toen hij vlak voor de ijzeren kuurbrug door zijn knieën zakte, steeds verder vooroverboog en languit op de grond viel. Uit zijn rechteroor kwam bloed. Ik wist dat het nu voorbij was en boog naar hem toe. Zijn oog keek me mat aan en ik zag een vermoeid leed, dat me nauwelijks gebood hem te helpen… We waren allebei verlost van een lang en moeizaam tegen-over-elkaar, van elkaars tegen-woordigheid.'
Een verklaring van de titel:
Na het overlijden van zijn vader hield Strauss tegen de zin van zijn moeder zijn kamer zoals hij hem in de zestien jaar van zijn verblijf in Bad Ems dagelijks betrad. Er werd dus geen enkel gebruik van gemaakt.
'Bij het leeghalen van de woning komt uit elke hoek, uit elk voorwerp, herkomst tevoorschijn.'
Hij verwondert zich vaak over zijn moeder;
'Wanneer heeft ze haar wrong losgemaakt, die altijd zo zwaar in haar nek lag? Heb ik haar als kind ooit met los haar naar bed zien gaan? Eigenlijk ken ik mijn moeder alleen met een streng kapsel, met sluik, zwart haar met een scheiding, zonder krul, in haar nek samengebonden tot een strakke wrong… Wanneer vond die verandering plaats? Wanneer zag ik mijn bevreemdend veranderde moeder voor het eerst? In elk geval was ze al een beetje grijs. En het geheim van haar donkere, altijd stevige knot was haar voor altijd ontnomen.' en
'Niets verwondert me dieper dan dat mijn mooie mama veertig jaar door de Römerstrasse in Ems liep en onderwijl in mijn oude moedertje veranderde. Die verandering slokt het meest op van wat 'tijd' nog meer kan betekenen.'
'Wie zijn herinneringen vertelt bevindt zich niet in een toestand van herinnering.'
Dat is een reden voor hem om in een roman zijn herinneringen vast te leggen;
'De continuïteit van het weergeven, van het vertellen, past absoluut niet bij het ruwe, onberekenbare effect, bij de aanval of de opwelling van 'verloren tijd'. Daarom zal hetgeen geweest is en wat eigenlijk ongrijpbaar is, altijd het overtuigendst kunnen worden samengevoegd en esthetisch kunnen worden weergegeven door de roman.'
Strauss herkent wat zijn vader en hemzelf verbindt; een soort burgerlijke moraal van het falen. Dat gaat dieper dan alle sporen die de tijd nalaat; van de een 'die met een schotwond in het hoofd en twee oorlogen en het verlies overleefde van alles wat hij had of dat de ander zijn best deed de welstand te overleven, zijn hoogmoedig doorgebrachte jeugd, het fanatisme van de revolutie die de verwoestingen van de verwoesten ten doel had – het falen schept een diepere band dan alle geschiedenis, dan alles wat er is gebeurt. Daar valt niets aan te doen.'
Mijn mening;
Een ontroerend relaas over herkenning van herinneringen, wat meteen heel kwetsbaar maakt.
Zoals ook de tijd dat hij als kleine jongen zijn vader bezocht in de gevangenis van Naumburg. Door de communisten van de Russische bezettingszone zat hij daar in verzekerde bewaring. Hij werd ervan verdacht betrokken te zijn geweest bij het smokkelen van suiker vanuit West-Berlijn. Dat bleek alleen maar een voorwendsel om de fabriek te kunnen onteigenen.
Hoe dit alles ertoe geleid heeft dat Strauss is gaan schrijven.
Herkenning waar het vandaan komt, de herkomst.
January 21, 2016
Het boek bestaat uit twee delen. In het eerste een terugblik op de jonge jeugd en de belangrijke vaderfiguur en de impact op zijn doen en laten tot op heden, mooi geschreven en nostalgisch (en enigszinds romantiserend). Het tweede deel, met de beste wil van de wereld, niet mijn ding. Ik kan nochtans wel wat doordenkzinnen verdragen maar dit een soort eindeloze opeenvolging van gedachten, herinneringen die zo geformuleerd werden dat ik er eigenlijk lastig van werd. Misschien moet ik dit herlezen met een andere blik maar voorlopig even geen meanderende gedachtengangen van Strauss meer.
http://www.cuttingedge.be/boekenstrip...
http://www.cuttingedge.be/boekenstrip...
April 20, 2016
Ik denk dat het staat om dit op je leeslijst te hebben... moeilijk, filosoferend over herinneringen, het leven, zijn vader. Maar saai, en teveel filosofische bedenkingen, zinnen die je meermaals moet herlezen en er dan misschien wel bij stilstaat; Mooie zinnen en bedenkingen ook, maar iets te veel. Te weinig verhaal, de schrijver start met een herinnering en na 5 zinnen zit hij al filosofisch te mijmeren. Uitpakkend met hele lijsten van theater, met Duitse auteurs...
Iedereen zou een dergelijk verhaal moeten schrijven, met haar of zijn herinneringen.. heel persoonlijk, maar je moet het daarom nog niet publiceren.
Iedereen zou een dergelijk verhaal moeten schrijven, met haar of zijn herinneringen.. heel persoonlijk, maar je moet het daarom nog niet publiceren.
Currently reading
June 3, 2017Ich habe ein Buch bei BookCrossing.com registriert!
http://www.BookCrossing.com/journal/14546548
http://www.BookCrossing.com/journal/14546548
Displaying 1 - 15 of 15 reviews