Cuốn sách bao gồm 67 cuộc phỏng vấn do tiến sỹ Gerald Sasgas và các sinh viên thực hiện, trong đó những người trả lời phỏng vấn đều là người Việt Nam đang sinh sống và làm việc trong và ngoài nước, ở đủ mọi nghề nghiệp và lứa tuổi, đã bày tỏ suy nghĩ, cảm xúc của mình về công việc, cuộc sống và khát vọng tiến lên phía trước.
Cuốn sách được tác giả trân trọng dành tặng cho hàng triệu phụ nữ và nam giới Việt Nam vẫn phải thức dậy từ sáng sớm - và làm việc thâu đêm - để kiếm sống cho mình và gia đình mình. Không có họ cùng hàng triệu công việc khác nhau mà họ làm, sẽ không thể có cái địa danh tuyệt vời mang tên Việt Nam.
I was born in a little town in Western Canada, and educated in Canada, the UK, and the US. Among other things I’ve done to make a living, I’ve pumped gas, made furniture, sold bicycles, mowed lawns, and shoveled a whole lot of gravel. After realizing I was allergic to the practice of Law, I ended up receiving a PhD in History from Berkeley in 2006. From 2000 to 2011, I lived and worked in Vietnam, where I divided my time among research, writing, and directing a study abroad program for the University of California. Since 2012 I’ve been an Assistant Professor in the Department of Southeast Asian Studies at the National University of Singapore. In my work, I try to bring together my training as an historian with my fascination for everyday life and my commitment to getting students out of the classroom and into the real world. And when I’m not working, I like to spend time swimming and snorkeling, walking in high mountains, searching for Singapore’s best Vietnamese food, and talking with the people I meet along the way.
Highly recommended for anyone who wants to learn about real everyday life (positives and negatives) of Vietnamese in Vietnam. I believe it should be required reading for anyone in business who can value an empathic understanding of their target markets, employees, clients, and business partners.
----
I have lived in Vietnam for nearly seven years now and a topic that will come up from to time with friends during nhau (drinking) sessions is what life may be like for a certain type of person we have encountered during our time in Vietnam. For example, if we look at a taxi driver in Saigon, he seems to make a pretty decent (relative to Vietnam) living, likely $200 to $300 USD per month. But along with that comes very long hours of sitting in a taxi which will likely lead to long term health issues as well as a disconnect with loved ones.
But what about the guy selling fish on the side of the road on Nguyen Huu Canh? What about the construction workers working above the “an toan la tren het” (safety above everything) sign – I always imagined those lives were tough, but I could never know how much so.
It’s a Living: work and life in Vietnam today by Dr. Gerard Sasges of the National University of Singapore (NUS) answers these questions for a wide variety of people in modern Vietnam through interviews he and his students conducted over the last few years. (Quick disclaimer: I was also interviewed for this book and have known Dr. Sasges for over ten years. The point of this review isn’t to support a friend’s work, but to discuss something I have long wanted to better understand, the many Vietnamese lives that I see as I drive by but rarely get to learn about over substantial conversation.)
I have always been interested in personal stories because as an American working in Vietnam, even as one who grew up with Vietnamese parents, I have always recognized that I will never be the same culturally as someone who grew up here. While I may know of the struggles and joys my employees have, I don’t quite understand it the way they do. One simple example is Tet – the Lunar New Year. Since I didn’t know much of my extended family while growing up in the US, Tet doesn’t have the same feeling for me as it does for many who spend a year’s savings to come home, rest, and celebrate with their friends and family in their que (hometown). Of course, the opposite is also true. No matter how much I may explain American aspects of life to Vietnamese friends, they will never quite understand how different American life as shown in movies and television shows is from what I experienced.
Here are some of the quotes that really stood out to me regarding modern Vietnam:
“This rich businessman hired me to come to his house and give haircuts to him and his two kids. When I got to his house, it was so beautiful and fancy that I thought he must work for the government for sure.”
“In my village, people would come help me if they saw something like that happening. But here in the city, people just stand and watch.”
“I like tennis and picking up balls. That’s what I’m going to do for the rest of my life” – 17 year old tennis ball boy earning $75 USD a month.
“The thing I hate most about this job is the way the streets are full of dust and pollution.”
As a whole, the book is easy to read in chunks (an average interview can be read in a 2-3 minutes). At first, I was surprised how short each interview was, but you are still able to get a solid understanding of someone’s life. I received a combined impression of the people of Vietnam through the collected stories and experiences. One thing I had never realized is how low salaries are for those who do not work in white collar office roles. I thought it a typical salary would be $120-$200 USD per month, near the starting pay of new university graduates, but there are plenty of well-experienced and skilled blue collar workers making $80-$100 per month, even in the major cities like Hanoi and Ho Chi Minh City. While watching the Amazing Race Vietnam, I was surprised when the show listed out cast members as “office workers”, as if it were really something special. But in fact, it is.
Highly recommended for anyone who wants to learn about real everyday life (positives and negatives) of Vietnamese in Vietnam. I believe it should be required reading for anyone in business who can value an empathic understanding of their target markets, employees, clients, and business partners.
Hôm qua nói chuyện với một người bạn, mình bảo rằng khoảng thời gian làm ở nhà máy cho mình cơ hội được tiếp xúc với những người "khác" so với cuộc sống trước đó. Quyển sách này cũng tương tự như vậy. Họ là những người hầu như ai cũng biết, nhưng là biết mà không biết. Và thực ra là cố tình không biết. Quyển sách này là tập hợp những mảnh đời nhỏ, nhưng thực ra họ chính là bức tranh lớn của đất nước. Đất nước nơi nông nghiệp vẫn là ngành nghề chính, nơi quá trình công nghiệp hoá của vài mươi năm trở lại đã đẩy những người nông dân vào những nhà máy hoặc từ những con đường quê ra khắp nẻo phố Hà Nội, Sài Gòn. Mình thích cách tác giả vẽ lên được bức tranh toàn cảnh lịch sử, chính trị, xã hội, kinh tế từ những câu chuyện rất nhỏ này. Tuy nhiên nếu bản thân không phải là người Việt mình sẽ thích hơn nữa. Vì là người Việt, nên những câu chuyện này tuy đôi chỗ cảm động, đôi chỗ thú vị, nhưng nhìn chung không lạ. Đó là những quan niệm và mô-tuýp quá quen trong đời sống đất nước mình: cha mẹ làm lụng cực khổ chỉ với một mục tiêu là cho con cái điều kiện tốt nhất, sự chú trọng vào việc sự nghiệp học hành, những luật lệ làm khó cho con đường mưu sinh của tầng lớp lao động, những người trẻ bế tắc, những người trung niên hoài niệm và an phận, sự xâm lấn của văn hoá Tây phương, tương lai bấp bênh của những giá trị Việt,... Sau tầm nửa quyển sách, mình chỉ mong tác giả chuyển sang phong cách Human of New York, nghĩa là dùng những gì tươi sáng nhất để làm lu mờ đi bóng đen của cuộc đời. Nhưng đây là khoa học và là sự thật. Biết làm sao được. Nói thế nào thì đây vẫn là quyển sách đáng đọc. Nó không hay theo kiểu làm người đọc phải à ồ vì những kiến thức mới mẻ. Nó cũng không hay theo kiểu làm ta tin yêu cuộc đời hay sống có lý tưởng gì gì. Mà là đáng đọc, để biết rõ và hiểu thêm về cuộc sống xung quanh mình, từ đó mà hiểu giá trị cuộc sống của chính mình.
Đọc trên Alezaa. Quyển này mô phỏng theo cuốn Gigs được xuất bản vài năm trước bên Mỹ. Mình đánh giá cao quyển này một vì mình đang sống trong một thế giới nhỏ bé, và được biết những người lái xe, những người mổ bò, những người bán hoa kiếm sống như thế nào thì thật là tuyệt. Tại sao họ kiếm sống nhọc công như vậy mà chỉ được 2$/ngày, trong khi một bữa ăn vớ vẩn trong trường mình đã tốn 9$? Thế giới nhiều bất công và nhiều bất bình đẳng làm sao. Càng hiểu công việc của họ càng thấy mình phải biết lắng nghe người khác nhiều hơn.
Quyển sách được viết theo lối tự sự của nhân vật. Các nhân vật trong sách đều là người Việt Nam sống trong và ngoài nước. Họ kể về cuộc sống và đặc biệt công việc của họ: người bán cá cảnh, người bán tào phớ, người làm nghề mài dao, cắt tóc, bốc mộ,... Mình thích quyển này là khuyến khích mọi người nên đọc nó, tuy tác giả là người nước ngoài nhưng có những nghiên cứu rất sâu sắc về người Việt. Thậm chí hơn hẳn người VN. Quyển này giúp người đọc có cái nhìn thực tế và sâu sắc hơn - lý do mình thích đọc nonfiction hơn fiction cũng vì thế. Đọc xong quyển này mình nhận ra ở những con người này - tạm gọi là những người có thu nhập thấp trong xã hội - họ có một điểm chung: họ không yêu nghề của họ, họ làm vì không biết là gì khác, họ thiếu kiến thức và kỹ năng. Công việc này họ đã gắn bó rất nhiều năm nên thành "quen tay" và ước mơ chung của họ là nuôi được những đứa con ăn học để không phải theo nghề như họ.
At first I thought Andrew Pham was exaggerating when he wrote in the foreword that this was the best non-fiction book on Vietnam he read in a decade. After reading it myself, I agree with him. It's amazing how an excellent non-fiction book like this is not mainly based on research, but simply on the stories, thoughts and perspectives of usually fairly normal people. It is hard to imagine or explain how rich these stories can be. This book gives you a feel of what life in Vietnam is like. It is not only about the work life of people, but also what makes them happy and worry, what is important to them, what their hopes are, their observations of their environments etc. And by the way you also get a new perspective on Vietnam's economy and history. Highly recommended.
Cuốn sách là tập hợp nhiều câu chuyện của nhiều mảnh đời - đang phải bươn chải kiếm ăn bằng nhiều nghề khác nhau. Theo mình, nội dung sách không lạ - mới, đều là những câu chuyện về sự vất vả, vì gia đình, con cái. Đa số các ngành nghề được nhắc tới trong sách là “ngành nghề ko chính thức” - đa số cuộc phỏng vấn được thực hiện ở các thành phố lớn (Hà Nội, Hải Phòng, California) với đa số những người bỏ quê lên phố kiếm sống.
Điều mình ấn tượng nhất: 1/ Cách phân loại các nhóm nghề nghiệp: những người hoạ sĩ/ chép tranh chung nhóm “chế tạo” với công nhân nhà máy may điện tử, hay người nội trợ được xếp cùng nhóm “quản lí” với giám đốc chiến lược, ngừoi bán giày.
2/ Gần gũi hơn khi ko dứoi 2 lần các bạn sinh viên ngoại thương được nhắc đến trong sách, đủ trăn trở, băn khoăn, khó khăn trên con đường lập nghiệp.
3/ Đoạn trích ấn tượng nhất: “Thời buổi này, phụ nữ có thể làm bất kỳ điề gì mình muốn, có thể trở thành bác sĩ, kỹ sư, gì cũng được và làm việc cho tới khi nghỉ hưu, nhưng tạo dựng một gia đình hạnh phúc là công việc chúng ta có thể làm suốt cả cuộc đời này”
Cuốn sách đáng đọc để hiểu và có cái nhìn “kính vạn hoa” hơn về trăm nghề - để biết rằng ai cũng mang bên mình một trăn trở “chuyện mưu sinh”.
Interesting book, lots of detail and information provided within its pages, well structure, easy to find elements that you are interested in. Nice book cover, worth reading for nny traveler. No editorial errors.
Quyển sách được viết theo hình thức người kể tâm sự xuyên suốt trong mỗi câu chuyện về một nghề nghiệp; mà không ghi ra câu hỏi dẫn dắt của người phỏng vấn, điều này giúp câu chuyện được trình bày tự nhiên. Các nghề nghiệp được phân nhóm như nhóm nghề Chăm Sóc, Đầu Tư, Dọn Dẹp, v.v...
Đối với tôi là một trong những người trẻ đang chập chững bước vào trường đời, quyển sách này thực sự là một nguồn cấp vốn sống quý báu: đó chính là nhãn quan rộng mở hơn và sự tôn trọng với tất cả mọi tầng lớp lao động trong xã hội. Bên cạnh đó, quyển sách còn chất chứa những kinh nghiệm sống, như tôi rất ấn tượng với câu nói của hoạ sĩ Trịnh Cung trong bài viết về Nghệ Sĩ: "Cần nhớ rằng người ta vỗ tay tán thưởng không chắc đã là người ta thực sự thích tác phẩm của bạn." Do đó, hãy luôn sáng tạo và chịu thử thách để tồn tại.
The book contains a collection of stories of people from all walks of life. Some stories are very touching, some are raw and naked, a few sad and.painful. I think the decision of telling the stories like this was the most appropriate one, since I know that interview original format was in the form of Q&A. I have learned a lot from the stories. Also, big kudos to the editor for rewriting the stories in such a most interesting way possible.
As a Vietnamese who has been living in Vietnam for 19 years, I actually don't know much about the culture and the people here. Therefore, this book was a nice way for me to expand my understanding of Vietnam. The best parts were the interviews of people who have jobs that are not very well-known or considered taboo, it's like you get a peek into another world.
For those who don't speak Vietnamese, the title of the book roughly means Vietnam nowadays: Hustle and bustle.
It's always rare and difficult to have a conversation with people who are always busy on the streets but whenever I do, I appreciate and treasure every single second of it. I found those conversations always very fascinating, insightful and inspiring, which is what drew me to get this book in one summer. This book helped me listen to those stories and more in an alternative way. I read so many insights and very personal experience that people had in this book by how I wouldn't know but Gerard Sasges apparently knows the way.
This book has a lot of impacts on my paths as a young adult and will forever influence my decision making. I learned that materialism does not bring happiness but meaningful relationships and work do. And there is a hidden treasure under artistry.
These jobs are familiar to me but they are also not. It's a living for some, but a life for others They are beautiful sad and touching. I only wish there were more stories of this in the South, the Central and the Highland. Everyone who want to live, work or contribute to Vietnam society. Definitely should start with this book. It's not everything but a good start. P/s: I wish there was the untouched interviews in Vietnamese available for us to read. Not the one was translated from English
Excellent book. Recommend to read before, after or during a stay in Vietnam. Also it has a more general meaning on how people se work in the third world.
“Việt Nam ngày nay: Chuyện mưu sinh” là bức tranh lao động ở Việt Nam, là những chia sẻ giản dị về cuộc sống mưu sinh, về ước mơ và mong muốn của từng người ở nhiều tầng lớp khác nhau trong xã hội. Cuộc sống sôi động và đa màu sắc của Việt Nam được biểu hiện đầy đủ.
Quyển sách là tập hợp rất nhiều người, làm nhiều nghề khác nhau. Có những người làm việc trí óc, hay chân tay thì cũng có những người người vĩ đại với giấc mơ thiên đường ở sau từng bước chân nặng gánh lo toan. Tình yêu của họ, cũng không phải lời thề ở bên cạnh suốt kiếp, mà đơn giản: “Vợ tôi và tôi đều là nông dân, ít học cho nên đôi lúc lời lẽ và hành động của chúng tôi có thể hơi cục nịch một chút. Cái hay là thậm chí nếu đêm trước chúng tôi cãi vã với nhau thì sáng hôm sau mọi việc vẫn phải trở lại bình thường”. Mọi thứ ở quyển này đều bình dị, là tiếng nói đầy lắng sâu về 2 chữ “kiếm ăn”. Từ lời lẽ chất phác của bác nông dân, đến lời bất cần đời của thanh niên bán phở hay sự nhiệt huyết của bạn sinh viên làm parttime ở KFC với mức lương rẻ bèo. Dù là ai, cách nói nào thì cũng toát lên vẻ đẹp của người lao động.
Điểm thứ hai, khiến mình thích quyển sách này là cách sắp xếp bố cục, phân loại nghề nghiệp. Không như thông thường, chia theo mảng giáo dục, nhà hàng khách sạn, y tế,… Mà sẽ phân theo dạy và học, trồng trọt, chăm sóc v.v.. Điều ngạc nhiên là ở phần quản lý, nội trợ và phó giám đốc chiến lược lại cùng trong một hạng mục. Tác giả không nhìn công việc ở phạm vi bề nổi, mà dựa trên hệ quy chiếu giá trị và trách nhiệm của người thực hiện. Cái dụng ý đầy công bằng của tác giả đem đến cái nhìn sâu sắc chứ không hời hợt ở mức miêu tả lại công việc của người dân. Và cuối cùng đó là cách hành văn. Dù là tác phẩm được thực hiện bởi các cuộc phỏng vấn và nhân vật tự kể lại câu chuyện của mình thì cái hay ở chỗ người hỏi đã đặt câu hỏi ra làm sao và sắp xếp như thế nào để những bức chân dung tự vẽ cứ hiện lên thật và sống động đến vậy.
Một dự án ý nghĩa về các cuộc đời gắn với các loại công việc ở VN. Cách tiếp cận thể hiện tham vọng về việc thấu hiểu và đồng cảm với các nhân vật.
Các câu chuyện được sắp xếp thành các nhóm công việc nên dễ theo dõi. Các câu chuyện được kể theo một khung chuẩn, nhưng vẫn có những sự mềm mại nhất định trong trình bày. Tuy nhiên có một nhược điểm là đôi khi nhiều thông tin ko thực sự "hấp dẫn" vẫn được kể làm giảm hứng đọc. Có lẽ đây là do yêu cầu ban đầu của dự án, và do quan niệm của người biên tập về mục tiêu của sách.
Có một điểm lưu ý là sách này phỏng vấn người Việt, nhưng lại đươc phát hành bằng tiếng Anh, sau đó lại do một người khác dịch về tiếng Việt. Việc chạy vòng tròn chắc hẳn sẽ ảnh hưởng ít nhiều tới các câu chuyện, tuy nhiên khi đọc bản tiếng Việt này thì ko thấy có gợn gì, về cả nội dung lẫn từ ngữ -> người dịch đã làm tốt.
Đọc cuốn này để hiểu và trân trọng những người lao động, những khó khăn mà họ gặp phải, chứ về cách viết thì đây không phải là một quyển sách hay. Sách viết dựa trên thông tin từ các buổi phỏng vấn định tính (qualitative interview) nhưng nhóm tác giả lại chọn cách viết lại thành các mẩu tự truyện của người được phóng vấn. Cái hay của phỏng vấn định tính là nó thể hiện được sự tương tác giữa người hỏi và người được hỏi, đồng thời toát lên được cái thật trong suy nghĩ và cảm xúc của đối tượng. Khi nhóm tác giả trình bày thành tư truyện, vô hình chung họ để mất đi những nét chân thật đó. Thêm nữa, bản tiếng Anh được viết theo các bài phỏng vấn vốn bằng tiếng Việt, và sau đó lại được dịch ngược trở lại thành tiếng Việt nên các lời văn lại càng không tự nhiên.
Bản Việt là Việt Nam ngày nay chuyện mưu sinh. Mỗi nhân vật được phỏng vấn hiện lên với một nghề nghiệp khác nhau và rất nhiều câu chuyện. Ảnh đẹp và cách viết giản dị, dễ chịu. Một cuốn sách hay.