Het blijft toch je familie

by Haroon Ali

Er zijn opvallend veel mensen die breken met een ouder, broer of zus. Daar kunnen allerlei redenen voor zijn, maar die worden vaak niet begrepen door buitenstaanders. Het blijft toch je familie, wordt dan gezegd. Er rust namelijk een taboe op het breken met die moet je koste wat het kost trouw blijven. Maar hoe ver mag een vader, moeder, broer of zus over jouw grenzen gaan, en hoe bescherm je jezelf tegen intergenerationele trauma's en schadelijke familiedynamieken?
Met ervaringsdeskundigen en andere experts ontleedt Haroon Ali de verschillende facetten en diepere lagen van gezinsbreuken. Ook vraagt hij zich kun je definitief breken, en moet je dat willen? Vertrekkend vanuit zijn eigen versplinterde familie duikt Ali ook in literatuur, films en series. Hoe kunnen we anders gaan kijken naar die heilige bloedband?

79 pages, Kindle Edition

Published November 27, 2025

Reviews

[Koen Bruning · Rating 4 out of 5]

Er zitten hoofdstukken van 3 sterren en hoofdstukken van 5 in, maar ik had vooral gehoopt op een boek dat iets meer tijd had genomen individuele verhalen en casussen uit te werken. Daarbinnen had al het interessante onderzoek en graafwerk dat Haroon Ali noemt en heeft gedaan ook minder als een opsomming gevoeld en meer emotionele impact gehad.

Een absolute aanrader voor iedereen die met deze uitdagingen binnen hun (schoon-)familie te maken heeft, en daarmee een geslaagd boek, maar ik zie niet zo snel waarom andere mensen dit zouden lezen - maar goed, dat is ook het concept van een doelgroep hebben voor een boek.

[Judith · Rating 2 out of 5]

Het blijft toch je familie is een boek met duidelijke potentie. Er wordt relevante literatuur aangehaald en interessante thema’s aangesneden, maar voor mij bleef het te veel aan de oppervlakte om echt baanbrekend te zijn. De onderwerpen zijn herkenbaar en actueel, alleen worden ze niet diep genoeg uitgewerkt om blijvende indruk te maken.

Ik denk dat dit boek vooral geschikt is als laagdrempelige instap voor lezers die zich net willen verdiepen in dit soort thema’s. Voor mij voelde het echter te kort en te essay-achtig aan om echt te raken of nieuwe inzichten te bieden.

[DaanKra]

Met de feestdagen in het vooruitzicht wil ik graag dit nieuwe boek van Haroon Ali onder de aandacht brengen.

De gezelligste tijd van het jaar breekt aan, hoera, in de supermarkt klinken zoetsappige kerstliedjes en het is moeilijk ontsnappen aan reclames met beelden van gelukkige kerngezinnen. Als het maar gezellig is, klinkt het, maar die voorgeschreven vrolijkheid is niet voor iedereen haalbaar.

Als geliefden overlijden snappen we verdriet. En een familie met huiselijk geweld, oef, ja dan begrijpen we die lastige thuissituatie wel. In ‘Het blijft toch je familie?’ reconstrueert Haroon Ali hoe ook maatschappelijke spanningen de familiesfeer insijpelen en tot pijnlijke conflicten zorgen. Hoe is de feestmaand voor kinderen met extreemrechtse ideeën in een progressief-liberaal gezin? Hoe is de feestmaand voor eerste en tweedegeneratie bi-culturele Nederlanders? Hoe is de feestmaand voor een homo-zoon met een homofobe vader?

Interessant vond ik de passages over generationele conflicten tussen ouders en kinderen. Ouders die een leven lang focusten op economische stabiliteit, kinderen die opener spreken over mentale gezondheid en zich kwetsbaarder op durven stellen maar daarmee oudere generaties overvragen. In tragische gevallen zorgen generatiekloven tot disfunctionerende gezinnen.

Ik was onder de indruk van de reikwijdte van dit boekje. Met ervaringsverhalen, interviews, sociologische en psychologische theorieën. Een essentieel thema om je in te verdiepen. Lees het als compassie voor en solidariteit aan medemensen in je omgeving, en om conflicten in je eigen familiesfeer te voorkomen of beter te begrijpen. Ook voor leraren relevant: kijk naar je mentorklas, niet elke leerling heeft het geluk uit een warm nest te komen.

Warm aanbevolen.

[Eva · Rating 4 out of 5]

In ‘Het blijft toch jouw familie’ laat Haroon Ali zien waarom het met familieleden niet vanzelfsprekend “goed komt”. Zelfs op het sterfbed volgt het leven lang niet altijd het Hallmark-scenario waarin familieleden elkaar in een ziekenhuiskamer terugvinden, oude conflicten worden uitgesproken, handen worden vastgehouden en alles in de laatste minuten alsnog wordt vergeven. In plaats daarvan blijven trots en een zwaar beladen verleden vaak leidend. Ali maakt invoelbaar dat familiebanden geen garantie zijn voor verzoening of veiligheid.

Hij raakt bovendien een minder vaak benoemd punt: bij moeilijke – en zelfs bij ogenschijnlijk milde – gezags- en omgangskwesties is het niet alleen voor een kind, maar ook voor volwassenen ontwrichtend om tussen twee ouders te staan. Die loyaliteitsconflicten beperken zich niet tot de ouder-kindrelatie; ook wanneer een broer of zus je grenzen niet accepteert of jouw keuze tussen ouders afwijst, kan dat diepe schade veroorzaken.

Hoewel ik de prevalentiemonitor huiselijk geweld en seksueel grensoverschrijdend gedrag ken, confronteert dit boek je met iets wat moeilijk te bevatten blijft: dat je eigen broer of zus je agressor kan zijn en psychisch geweld tegen je kan uitoefenen. Die realiteit krijgt in Ali’s beschouwing een indringende plaats.

Ali verbindt dit aan een bredere, bijna evolutionaire vraag: onze overleving als soort was lange tijd afhankelijk van onderlinge loyaliteit en bescherming. Zijn we dat aan het verliezen? Protect the pack? Het zijn vragen die blijven hangen en het boek boven het persoonlijke uitstijgen.

Tegelijkertijd had ik graag gezien dat de auteur in één van de perspectieven op familierelaties dieper was ingegaan. Het blijft nu vaak aan de oppervlakte: genoeg om te prikkelen en aan het denken te zetten, maar onvoldoende om het onderwerp echt te ontleden.

[Isabelle · Rating 3 out of 5]

Hmm. Ik moet zeggen dat ik meer had verwacht van Haroon Ali, in elk geval een stuk meer diepgang. Alle hoofdstukken zijn kort en beginnen met een inzending van iemand die door een bepaalde ingewikkeldheid/pijn/trauma heeft gebroken met een familielid (of meerdere). De stukken over broers en zussen en over gekozen familie spraken me heel erg aan, en ook het hoofdstuk over labels. Het is een goede opzet voor verdere verdieping, en ik waardeer hoe Haroon wel daadwerkelijke psychologen, psychiaters en systeemtherapeuten heeft bevraagd in plaats van in de wildgroei van "coaches" zijn slag te hebben geslagen. Wel 3 sterren dus, ook vanwege de uitputtendheid van bronnen en andere leestips. Ik denk dat ik het ook nog even ga laten doorsudderen.

[Marino · Rating 3 out of 5]

Dat het woord familie zijn oorsprong vindt in slavernij, zegt al hoeveel lelijks het met zich mee kan brengen. De uiteenlopende anonieme ervaringen die in het boek worden gedeeld, bevestigen dat. Fijn dat er wat meer aandacht wordt besteed aan niet-westerse inzichten, in plaats van altijd maar de oude-witte-mannen-psychologie waaraan we ons nog weleens willen vastkleven... En m'n oude mentrix heeft ook wat wijze woorden gedeeld!

[Anouk · Rating 4 out of 5]

3.5

[Mustafa · Rating 5 out of 5]

Een mooie verzameling van verschillende pijnlijke familie-verhalen afgewisseld met relevant onderzoek en de meningen van experts. Het is niet moeilijk om te lezen omdat de taal nogal toegankelijk is.

[Goldfishing]

Eerste hulp door het lijstje af te gaan wat van toepassing is in een bepaalde situatie

[Vincie · Rating 2 out of 5]

Het boek is gebaseerd op een essay in Volkskrant Magazine en dat merk je wel. Het is super breed, maar nergens echt verdiepend. Dat is ook wel bewust, lees je als Haroon Ali Bessel van der Kolk in zeeeeeer beknopte lekentaal aanhaalt, maar toch. Van een boek over zo'n onderwerp had ik toch wat meer diepgang verwacht. Er zijn ontzettend veel personen geraadpleegd, zowel voor persoonlijke verhalen als de expertise van andere (familie)experts, en dat komt in dit hele dunne boek gewoon niet tot zijn recht.

De anekdotes aan het begin van elk hoofdstuk zijn mooi, maar dat is ook het enige wat ze aan aandacht krijgen. Had verwacht dat ze verweven zouden zijn in het hoofdstuk dat volgde, maar dat gebeurde niet.

Het is een dun boek maar tegelijkertijd wil de auteur zo ongeveer alles behandelen wat je maar kunt zeggen over dit onderwerp inclusief de huidige staat van de wereld en groepen mensen in de samenleving die ergens tegenaan lopen.

Als startpunt naar meer informatie zou dit een goed vertrekpunt zijn, maar het is te beknopt terwijl er te veel benoemd wordt. Het boekje is niet in balans, komt niet weg van een essayimago. Vind ik jammer, want de auteur kan prima schrijven en heeft diep onderzoek gedaan.

[şeyma · Rating 5 out of 5]

Prachtig boek vol met historische, biologische en filosofische inzichten over wat het betekent om een 'familie' te zijn en wat het betekent om te 'breken' met 'familie'. Het boek leest heerlijk door, met telkens nieuwe feitjes en perspectieven die de lezer begeleiden in het vormen van een afgewogen mening.

Zo beschrijft het boek hoe een gezin tot stand komt en de onderlinge rolverdeling tussen gezinsleden. Het beschrijft heel genuanceerd dat het gezin niet het enig plaatje hoeft te zijn dat het begrip 'familie' beschrijft, maar voegt ook multiculturele inzichten toe. 'Familie' kan zo dus ook uit grootouders, tantes en ooms bestaan die kunnen bijdragen aan traumaverwerking.

De hoofdstukken over toxiciteit, parentificatie, groepsdieren, polarisatie pijn en rouw spraken mij het meeste aan. De historische ontwikkeling van verzuiling tot ontzuiling en individualisme gaf me een belangrijk inzicht over de potentiële spanning tussen eerste-, tweede- en derde-generatie migranten.

Als iemand dat nu kampt met een potentiële familiebreuk gaf dit boek me erkenning en steun die ik misschien elders minder gauw zou vinden.

[Aurora · Rating 3 out of 5]

Best een interessant boek, maar ik vond niet helemaal waarnaar ik op zoek was (en wat het boek me wel leek te beloven). Dit is geen ‘eerste hulp bij gezinsbreuken’ maar wel een geschreven onderzoek naar de redenen voor familiebreuken en hoe dit eruit kan zien. Ik vond dat er teveel stukjes in zaten over verzoening. Quotes als ‘de langste periode dat ik mijn vader niet zag was 3 maanden’ voelen voor mij bijna misplaatst. Ik wilde graag meer lezen over een definitieve breuk en hoe je daarmee omgaat. Ik waardeerde wel dat het over de niet-Westerse blik en levende rouw ging, maar zeker bij het laatstgenoemde miste ik verdieping.

[Anne · Rating 2 out of 5]

Direct na het verschijnen van dit boek heb ik het aangeschaft, en ben direct gaan lezen. Net zo blij was ik toen het uit was: de kwelling van het lezen was voorbij. De ondertitel van het boek is ‘eerste hulp bij gezinsbreuken’, maar het boek bevat vooral heel erg veel verwijzingen naar andere boeken, geschiedenis en uitleg van Latijnse termen. Veel voelde als opvulling. Persoonlijk had ik gehoopt op ervaringen van anderen hoe met een breuk om te gaan (en niet slechts een beschrijving van de situatie zoals nu in het boek is opgenomen), dus dit was echt een teleurstelling.

[Johanna]

In eerste instantie las ik het vooral als een informatief boekje, zeker ook voor aspecten van mijn bedrijf (adviespraktijk voor juridische, financiele en fiscale vragen bij grote levensgebeurtenissen), zoals de (scheidings)mediation, waarin familierelaties van belang zijn.

Maar met name de hoofdstukken Enig kind, Rouw en Berusting kwamen toch wel even flink binnen. Hoe ouder je wordt, hoe meer verhalen je hoort van familiegeschienissen en breuken in de familiebanden en wat een enorme impact dat kan hebben.

[Maartje Hensen · Rating 5 out of 5]

Jemig wat een goed boek. Bijna in een ruk uitgelezen. Veel herkenning. Verdriet. Mooie diverse invalshoeken (mn innercriticus zat al aan t stuur ‘beetje eurocentisch dit’ en hoppaaa daar was hoofdstuk Ontworteld die daar precies op in ging). Verrast door de christelijkheid die erin verweven zit. Fijn ook hoe er kanttekeningen worden gezet bij het ‘kerngezin’ en aandacht wordt besteedt aan andere vormen. Dankjewel voor je woorden Haroon.

[Kimberly Ganpat · Rating 3 out of 5]

Het blijft toch je familie is een kort boek zonder veel diepgang, maar wel heel interessant. De diverse verhalen laten goed zien hoe complex het onderwerp familie en rouw kan zijn. Juist door de verschillende perspectieven wordt duidelijk dat er geen simpele antwoorden zijn. Fijn om te lezen en zet aan tot nadenken.

[Merel Hilderink · Rating 2 out of 5]

Tsja, ik weet niet echt wat ik ervan verwacht had, maar het raakte gewoon niet echt een snaar. De verhaaltjes waren kort en gingen niet de diepte in (hoewel de onderwerpen die besproken werden wel interessant zijn). Daardoor deed het boek me niet zo veel, terwijl het onderwerp toch zeker gevoelig ligt.

[Laura · Rating 4 out of 5]

Ik was expliciet niet op zoek naar een zelfhulpboek, en ondanks de misleidende ondertitel (vast en zeker toegevoegd door de uitgever en niet de auteur) was dit het perfecte boekje ervoor. Niet alle hoofdstukken waren even sterk, en ik had sommige persoonlijke verhalen wat uitgebreid willen zien, maar vond dit een makkelijk leesbaar boekje over een moeiljk onderwerp met genoeg nuance.

[Maud Stamsnijder · Rating 3 out of 5]

Ik vond spectrum heel sterk! Vooral de afwisseling tussen graafwerk / persoonlijke verhalen. Dat miste ik in dit boek. Ik snap dat Ali er geen persoonlijk relaas van wil maken, maar het koppelen aan ervaringen zorgt ervoor dat het iets minder voelt als een opsomming.

[Manoek · Rating 2 out of 5]

niet per se nieuwe perspectieven gelezen. ook jammer dat er weinig ruimte was voor persoonlijke verhalen en/of uitbreiding hiervan. te veel experts aan het woord waarvan de theorieën dan in een paar zinnen worden samengevat. er gebeurt te veel verschillends en mis vaker de diepgang.

[Janna Borsboom · Rating 3 out of 5]

Het voelde een beetje als een studieboek. Elke paar zinnen werd er een ander boek aangehaald, en dat vond ik vervelend lezen. Ik had liever meer gelezen over de persoonlijke verhalen die aan het begin van elk hoofdstuk staan.

[Roos · Rating 3 out of 5]

Het boek is met name fijn om te lezen om herkenning te vinden.

Persoonlijk vind ik de beste boodschap uit het boek, dat je niet van andere mag verwachten dat ze de leegte opvullen van gebroken familierelaties.

[Pepijn Stoop · Rating 5 out of 5]

Een baanbrekend boek over een onderwerp waar tot nu nauwelijks over gesproken werd.

[Els · Rating 5 out of 5]

Troost en inzicht in een mooi geschreven werk

[An-Sofie Louwet · Rating 3 out of 5]

Ik geef dit boek 3,5 sterren. Dit boek telt 175 pagina's.

[Lisanne Wildöer · Rating 4 out of 5]

Interessant uiteenzetting van perspectieven van familie. Herkenbare haakjes uit boeken en series die ik eerder gelezen en gezien had.

[Ches Man · Rating 4 out of 5]

wederom belangrijk