صد سال شعر فارسی؛ جلد 2؛ آرزوی گمشده؛ گزيده شعر عماد خراسانی

by عماد خراسانی, ساعد باقری (پژوهش و گزینش), سهیل محمودی (پژوهش و گزینش)

Unknown Binding

About the author

سید عمادالدین حسنی برقعی (مبرقعی)، معروف به عماد خراسانی (۱۳۰۰ - ۲۸ بهمن ۱۳۸۲)، شاعر غزل‌سرا و قصیده‌سرای نامدار خراسانی و از شاعران شناخته‌شدهٔ معاصر ایران بود.

عماد خراسانی به روایت مهدی اخوان ثالث در بهار ۱۳۰۰ خورشیدی در توس (مشهد)، روستای کاهو، متولد شد؛ اما خود در مصاحبه‌ای گفته است تولدش را بدون توضیح دیگری در ۱۲۹۹ ثبت کرده‌اند. پدرش «سید محمدتقی معین‌دفتر» از صاحب‌منصبان آستان قدس رضوی و مادرش «بی‌بی حرمت» نام داشتند. نسب او به احمد بن موسی مبرقع، فرزند امام محمدتقی (جواد)، می‌رسد و نام کاملش سید عمادالدین حسن برقعی است.

عماد در ۳ سالگی مادرش را از دست داد و در ۶ سالگی پدرش را؛ ازآن‌پس تحت سرپرستی پدربزرگ و مادربزرگ رشد کرد. او از ۹ سالگی با تشویق دایی خود، شعرخوانی و سرودن شعر را آغاز کرد. در جوانی با تخلص «شاهین» یا «شاخص» شعر می‌گفت و سپس تخلص «عماد» را برگزید. تخلص «عماد خراسانی» را فریدون مشیری برای او انتخاب کرد.

عماد یک بار ازدواج کرد، اما همسرش هشت ماه بعد درگذشت. او از سال ۱۳۳۱ به تهران رفت، فرزندی نداشت و تا آخر عمر تنها زندگی کرد. وی پس از یک دورهٔ بیماری، در صبح روز شنبه ۲۸ بهمن ۱۳۸۲ در تهران در سن ۸۲ سالگی درگذشت و در مقبرةالشعرای توس، در جوار آرامگاه فردوسی، به خاک سپرده شد.

آثار و فعالیت‌ها
از عماد خراسانی حدود سی هزار بیت شعر فارسی برجای‌مانده که در قالب‌های قصیده، غزل، مثنوی، قطعه و انواع مسمطات ترکیبی سروده شده‌اند. از جمله آثار او می‌توان به «دیوان اشعار عماد خراسانی»، «یک شب در بهشت»، «شبی بر مزار خیام»، «سبو» و «ورقی چند از دیوان عماد» اشاره کرد. «دیوان عماد خراسانی» در دو جلد توسط انتشارات نگاه منتشر شده و شامل غزلیات، قصاید، مثنوی‌ها، قطعات، اخوانیات و سایر اشعار اوست.

بسیاری از غزل‌ها و اشعار عماد در برنامه‌های موسیقی اصیل ایرانی توسط خوانندگان نامی اجرا شده‌اند؛ از جمله اکبر گلپایگانی، غلامحسین بنان، عبدالوهاب شهیدی، محمدرضا شجریان و علیرضا افتخاری. محمدرضا شجریان یکی از غزل‌های مشهدیِ عماد را با نام «پیری و معرکه‌گیری» به‌صورت ضربی اجرا کرده است.

Reviews

[Bahman Bahman]

گر چه مستیم و خرابیم چو شبهای دگر
باز کن ساقی مجلس سر ِ مینای دگر

امشبی را که در آنیم غنیمت شمریم
شاید ای جان نرسیدیم به فردای دگر

مست مستم ، مشکن قدر خود ای پنجه غم
من به میخانه‌ام امشب تو برو جای دگر

چه به میخانه چه محراب حرامم باشد
گر به‌جز عشق توام هست تمنای دگر

تا روم از پی یار دگری می باید
جز دل من دلی و جز تو دلارای دگر

نشنیده است گلی بوی تو ای غنچه ناز
بوده ام ورنه بسی همدم گلهای دگر

تو سیه چشم چو آیی به تماشای چمن
نگذاری به ‌کسی چشم تماشای دگر

باده پیش آر که رفتند از این مکتب راز
اوستادان و فزودند معمای دگر

این قفس را نبود روزنی ای مرغ پریش
آرزو ساخته بستان طرب زای دگر

گر بهشتی است رخ تست نگارا که در آن
می توان کرد به هر لحظه تماشای دگر

از تو زیبا صنم اینقدر جفا زیبا نیست
گیرم این دل نتوان داد به ‌زیبای دگر

می فروشان همه دانند "عمادا" که بود
عاشقان را حرم و دیر و کلیسای دگر

[Arezoo Banooei · Rating 4 out of 5]

ای آرزوی گمشده، مهمان کیستی؟
درد منی، بگوی که درمان کیستی؟

دامان من ز اشک ندامت پرآتش است
ای نوگل شکفته، به دامان کیستی؟

شد پنجه‌ی که، شانه‌ی آن زلف پرشکن؟
ای جمع حسن و لطف، پریشان کیستی؟

با آن تن شگفت که خوش‌تر ز جان بود
جانِ کـه هستی امشب و جانان کیستی؟

ای صبح آرزو، به که لبخند می‌زنی؟
سِحرآفرینِ کاخ و شبستان کیستی؟

من بی تو همچو ماهیِ بر خاک مانده‌ام
آب حیاتِ سینه‌ی بریان کیستی؟

من میزبان درد و غم و رنج و حسرتم
ای آرزوی گمشده، مهمان کیستی؟