Dieren zijn ook mensen: Waarom we nog steeds zoveel vlees eten en dat niet zouden moeten doen

by Teun van de Keuken

Waarom eten we dieren, terwijl we allang weten hoeveel leed dat veroorzaakt? En wat betekent die keuze voor onze planeet en gezondheid? In Dieren zijn ook mensen onderzoekt Teun van de Keuken waarom het zo moeilijk is om vlees te laten staan – ook voor hemzelf. Na zijn onthullende boek over de voedingsindustrie duikt hij opnieuw diep in de wereld van ons dagelijks eten en laat hij op zijn bekende heldere manier zien hoe machtige lobby's, slimme verkooptrucs en diepgewortelde gewoontes een systeem in stand houden dat ons blijft verleiden tot vleesconsumptie, ondanks de schade voor mens, dier en milieu.

Een confronterend én hoopgevend boek, dat niet alleen inzicht geeft in ons eetgedrag en de krachten binnen het systeem, maar ook manieren biedt om onze vleesconsumptie terug te dringen en de maatschappij plantaardiger te maken.

Genres: Nonfiction, Audiobook

102 pages, Kindle Edition

Published November 11, 2025

About the author

Teun Gerrit (Teun) van de Keuken is a Dutch journalist and television and radio program maker.

In 2015 Van de Keuken wrote the book Puur en Eerlijk (Pure and Fair) about misleading consumers. Goed Volk, a novel based on Van de Keuken's youth, followed in 2017. De

Supermarktsurvivalgids (The Supermarketsurvival guide) was published in the autumn of 2018. In it, Van de Keuken dissects the world of the supermarket and gives tips for conscious shopping.

Reviews

[Manon (bookswithonno) · Rating 4 out of 5]

Ik zou willen dat een aantal van mijn vrienden en familieleden interesse zouden hebben om dit boek te gaan lezen. Er wordt erg duidelijk uitgelegd hoe het eten van vlees slecht is voor de dieren en het milieu. Ook wordt er antwoord gegeven op de vraag of ons lichaam het echt nodig heeft en of een vega of vegan dieet echt een goede vervanging is. Het is een kort boek en behandelt alles erg duidelijk in de basis. Aan het eind is nog een bronnenlijst te vinden. Ik denk dat dit boek veel mensen zal aansporen om hierna verder op onderzoek te gaan en hopelijk bespreken ze de inhoud met hun kennis kring 🤞🏼

[Julicke · Rating 5 out of 5]

Goed en toegankelijk geschreven. Teun van de Keuken bevraagt onze eetgewoonten rondom vlees op een doordachte en nieuwsgierige manier, zonder de lezer een schuldgevoel aan te praten. Hij begint ook juist bij het bevragen van zijn eigen eetgedrag. Hij benadrukt ook dat het als individu heel moeilijk is je te verzetten tegen een cultuur die is ingericht op het eten van vlees en we daarom vooral ook moeten streven naar systeemverandering.

Niet alle informatie was nieuw, maar het was op een duidelijke en beknopte manier gebracht. Ik vond het vooral boeiend om te zien hoe de impact op dierenleed, milieu en gezondheid elkaar kruisen. Hoe het eten van kip bijvoorbeeld veel dierenleed veroorzaakt, maar wel relatief milieuvriendelijk is en veel gezonder is dan ander vlees. Het laat zien dat er geen juiste antwoorden zijn als het gaat om dieet. Volledig morele zuiverheid is onmogelijk. Je moet je dus voor jezelf afvragen welke belangen het zwaarst wegen voor jou persoonlijk.

Al met al een knap staaltje journalistiek die hopelijk veel los gaat maken.

[Renske · Rating 4 out of 5]

een must read voor iedereen die zich identificeert als flexitariër!

[Janine · Rating 4 out of 5]

*schuift boek subtiel onder de neus van familie*

[Jasmijn]

geen baanbrekende nieuwe inzichten (iig niet voor iemand met een vegetarisch-turned vegan opvoeding) maar dat hoeft ook niet! mooi overzicht dat hopelijk confronterend genoeg is voor het grotere publiek om wat meer mensen plantaardig te laten eten

[Laurie · Rating 4 out of 5]

beter dan de vorige!! maar heftig. mag van mij dus echt nog uitgebreider dit hoor. fijne aanbevelingen op het einde

[Julia Florence]

Niet echt iets nieuws geleerd, maar wel een heel belangrijk, kort en goed samengevat boek om aan anderen door te geven!

[Janita · Rating 5 out of 5]

Vijf sterren. Niet alleen om de inhoud, die goed is onderbouwd en wordt ondersteund door een fijne bronnenlijst en niet alleen om de schrijfstijl, die lekker wegleest ondanks soms wel wat herhaling, maar vooral omdat ik zou willen dat iedereen het leest.

Over flexitariërs, vegetariërs en veganisten. Waarom we vlees eten, over dierenwelzijn, het milieu en en onze gezondheid. Heel informatief, ik heb nieuwe dingen geleerd en het nodigt uit om meer over deze onderwerpen te lezen.

Het zet me aan het denken, niet alleen over wat ik zelf zou kunnen veranderen in mijn voedingspatroon, maar vooral welke invloed ik kan uitoefenen in mijn eigen omgeving of breder in de maatschappij. Zou dit boek niet bij ouders op basisscholen kunnen worden verspreid en op middelbare scholen standaard gelezen moeten worden? Misschien ontstaat er dan een nieuwe generatie die de vleessamenleving niet als vanzelfsprekend ziet, waarin vlees de uitzondering is en plantaardig eten de standaard.

Een heel geschikt boek om het jaar bewust mee te starten!

[Floor Mulder · Rating 3 out of 5]

Het hele boek: het is zo slecht om dierlijk te eten en de dieren zijn zooooo zielig
Laatste hfst: het ligt niet bij de consument ;)

Dus Teun, de flexitariër, gaat rustig weer elke week met z’n vrienden mooie belevenissen vieren over een heel groot stuk biefstuk. Als hij zich erna er maar schuldig over voelt is het oké

[Pherenike · Rating 4 out of 5]

Goede samenvatting van stand van zaken rondom vlees en zuivel producten en heel toegankelijk voor vleeseters (de schrijver eet immers ook nog soms vlees). Ik zou sowieso een keer zoiets luisteren als je dierlijke producten eet (:

[Sterre · Rating 5 out of 5]

Must read voor vleeseter, flexetariers, vegetariërs en veganisten

[Lauri van Oosterom · Rating 5 out of 5]

Ik geef dit boek alle mogelijke sterren, omdat ik zou willen dat iedereen het leest. Goed onderbouwd, duidelijk uitgelegd. Ik zou zeggen: kunnen we dit niet ergens uitdelen?

[Boris · Rating 5 out of 5]

Weer een sterk boek van Teun van de Keuken, die je in een beperkt aantal pagina's meeneemt in een goed onderzocht verhaal dat je anders naar je voedsel en de industrie erachter laat kijken. Als je bewuster wilt zijn in jouw eetkeuzes of in ieder geval beter geïnformeerd, zijn zijn dit boek en zijn vorige boek 'De mens is een plofkip' goede, laagdrempelige bronnen om mee te beginnen.
Al lijkt het misschien zo, is het geen drammerig boek over dat iedereen veganist zou moeten zijn. Dat is hij zelf ook niet. Maar hij laat je wel bewust nadenken over de keuzes die je maakt, geeft context bij bepaalde eetgewoontes, en legt uit waarom het moeilijk kan zijn om tegen de culturele norm in de gaan. Hij geeft een kijk op manieren om bewustere eetkeuzes te maken, waarbij je niet te streng voor jezelf bent en ook kijkt naar wat haalbaar is voor jou.
Zeer sympathiek, goed uitgewerkt en toch beknopt boek dat ik zeker zou aanraden!

[Wouter]

Zoals racisten geloven dat het ene menselijke ras superieur is aan het andere, zo gelooft een grote meerderheid van de mensheid dat de ene diersoort (wij) ver verheven is boven andere soorten. Daarom mogen we die andere behandelen als dingen zonder gevoel. Deze overtuiging wordt speciësisme genoemd. Impliciet of expliciet lijden we er allemaal aan. Alleen veganisten, die vinden dat ze geen enkel recht hebben op dierlijke producten, omdat die niet voor de mens bedoeld zijn, maken zich er niet schuldig aan.

[Aurora · Rating 5 out of 5]

Zou verplicht leesvoer moeten zijn voor iedereen, de veganisten misschien uitgezonderd maar misschien is het fijn om alle feiten weer op een rijtje te hebben. Zeker verplicht leesvoer voor alle vleeseters. Aan het einde van het boek proefde ik wel hier en daar wat smoesjes om door te gaan met vlees consumeren, zoals dat je als individu erg sterk in je schoenen moet staan om het te weerstaan, wat ik onzin vind, maar de overgrote meerderheid van dit relaas was sterk.

[Naomi]

Teun maakt messcherp duidelijk wat de gevolgen van vlees- en visconsumptie zijn voor dierenwelzijn, milieu en gezondheid. De conclusie laat weinig ruimte voor discussie: stop ermee - en overtuig je medemens dat ook te doen.

*luisterboek

[Daphne Maijer · Rating 5 out of 5]

Zelf eet ik al jaren vegetarisch, met veel ‘uitstapjes’ naar vegan. Zo lust ik bijvoorbeeld geen koemelk, koe-yoghurt, koe-kwark en eieren. Wel ben ik fan van de plantaardige alternatieven op deze producten. Toen ik zag waar dit nieuwe boek van Teun over ging, besloot ik dus dat ik deze zeker wilde lezen.

In het boek ‘de mens is een plofkip’ heeft deze schrijver het ook al eens over de voedingsindustrie gehad, en hoe deze inspeelt op de eigen belangen (en dus niet op de van de consument). Dit boek doet eigenlijk het zelfde, maar dan specifiek gericht op het consumeren van dierlijke producten. Ik vond dit wederom een goed boek. Het onderwerp word via verschillende wijzen bekeken en standpunten worden goed beargumenteerd. Ik heb genoten van het boek en heb er zeker nog iets van geleerd.
Binnenkort woon ik weer in mijn eigen huis en mag ik ook mijn eigen boodschappen doen, ik hoop dat mijn boodschappenlijstje een weerspiegeling zal zijn van wat ik geleerd heb in dit boek.

[Maaike · Rating 5 out of 5]

Heel goed, kort en duidelijk! Fijn voorgelezen ook

[Jente · Rating 3 out of 5]

Goede kennismaking met het thema, weinig nieuws voor wie al meer las over vegetarisme/veganisme

[britt :) · Rating 4 out of 5]

belangrijk boek, eigenlijk zou iedereen dit moeten lezen!

[Luna ꪆৎ · Rating 4 out of 5]

Dutch version here, English version below

4 🌟

Dit boek is niet voor mensen die niet houden van de waarheid over eten. Ik ben iemand die het grootste deel van de tijd fictie leest, maar ik vind het ook fijn om zo nu en dan non-fictie te lezen. Dit boek is realistisch geschreven. Je vraagt je natuurlijk af wat ik daarmee bedoel en dat is eigenlijk heel simpel: het is eerlijk. Het wordt niet beter of slechter gemaakt dan het is.

In dit boek wordt over ontzettend veel aspecten van de consumptie van dierlijke producten gesproken, maar een van mijn favoriete hoofdstukken was het hoofdstuk dat ging over waarom we vlees eten. En dan specifiek "Vleesconsumptie sinds de Tweede Wereldoorlog", "hoe er over vlees word gedacht" en "lobby". Het is echt verrassend om te lezen hoeveel factoren invloed hebben op ons eetpatroon. Neem bijvoorbeeld melk en hoeveel verschillende dingen invloed hebben gehad op de consumptie daarvan, zoals slogans als “een moderne sportieve drank” en eentje die je zelfs tot op de dag van vandaag nog hoort: “Melk is goed voor elk”.

Is dit confronterend? Zeker. Maar dat maakt het denk ik juist interessanter om te lezen en erover na te denken. Als ik er te lang bij stilsta is het eigenlijk best raar om dit boek een sterrenbeoordeling te geven, maar ik ga het toch doen. Ik geef dit boek 4/5 sterren, omdat het verrassend interessant was en vlot geschreven.

English version here

4 🌟

This book is not for people who don’t like the truth about food. I’m someone who spends most of their time reading fiction, but I also really enjoy reading non-fiction every now and then. This book is written in a very realistic way. You might naturally wonder what I mean by that, and it’s actually quite simple: it’s honest. Things aren’t made better or worse than they really are.

The book covers a huge range of aspects related to the consumption of animal products, but one of my favorite chapters was the one about why we eat meat. More specifically, "Meat consumption since the Second World War", "how we think about meat", and "lobby". It’s genuinely surprising to read how many different factors influence our eating habits. Take milk, for example, and how many different things have shaped its consumption, such as slogans like “a modern, sporty drink” and one you still hear to this day: “Milk is good for everyone.”

Is it confronting? Definitely. But that’s exactly what makes it more interesting to read and think about. If I think about it for too long, it actually feels a bit strange to give this book a star rating at all, but I’ll do it anyway. I’m giving this book 4 out of 5 stars, because it was surprisingly interesting and very easy to read.

[Myrthe · Rating 4 out of 5]

Goed en toegankelijk geschreven, maar het mocht van mij hier en daar wel iets meer wetenschappelijke onderbouwingen bevatten. De meeste informatie in het boek was mij al wel bekend, maar dat ligt waarschijnlijk meer aan mijn interesses dan aan de originaliteit van het boek!

Ik ben het zeker eens met dit boek, maar het is een beetje als de feedback lezen op een verslag waarvan je toch al weet dat je het prima hebt geschreven. Een mooie Nederlandse 7.5 waar je wel tevreden mee bent, of ⭐️⭐️⭐️ (waarbij het onbekend is hoeveel sterren er nodig zijn voor een écht goed en waardig bestaan). Als iemand die geen vlees eet, weinig zuivel en zelden vis ben ik niet deel van de doelgroep die overtuigd dient te worden; maar ik zal kijken tot hoe ver mijn invloed kan reiken!

[Suzanne Stigter · Rating 4 out of 5]

Een heel goed boek over waarom we vlees eten. Wat ik zo waardeer aan deze schrijver is dat hij zowel de culturele geschiedenis van bepaald eten uitgebreid uitlegt als hoe het er in het hier en nu voorstaat. Hierdoor begrijp je beter waarom je dingen doet die je doet en hoe je dat eventueel kan veranderen.

[Freek Morren · Rating 4 out of 5]

interessant boek! Ik wist als eetnerd al wel veel, maar goed om alles ook weer even op te frissen en op een rijtje te zetten. Helpt zeker bij de overtuiging vegetariër te blijven.

[Ferdie den Butter · Rating 3 out of 5]

Interessant boek. Als je al een beetje in het onderwerp zit, lees je er niet heel veel nieuws in.

[Pieter Serrien · Rating 3 out of 5]

zeer behapbaar, helder boekje over de harde feiten en een (wat te weinig uitgewerkt) mogelijke oplossing. Zeker lezen!

[Heleen · Rating 5 out of 5]

Een heel helder en compact verhaal! Inmiddels eet ik zeven jaar veganistisch en dit is weer een opfrisser waarom ik daar achter sta. Ik hoop dat veel mensen dit lezenz

[Suzanne · Rating 4 out of 5]

Vooral heel frustrerend boek om te lezen want de intensieve veehouderij is zo fucked up, maar lees dus vooral als je nog vlees eet x

[Sylvia · Rating 4 out of 5]

review follows

[Claudia · Rating 4 out of 5]

Goed uitgelegd, met een waardeerbare zelfreflectie, waarom (veel) vlees (en soms andere producten) eten vanuit verschillende perspectieven gewoon niet een enorm goed idee is