De Japanse wijsheid van Ma

by Miriam Evers

Hoe meer ruimte tussen de dingen je leven kan veranderen In een wereld die steeds voller, sneller en luider wordt, raken we iets essentieels kwijt: de tussenruimte. Die ogenschijnlijk lege momenten waarin niets hoeft en alles mag ontstaan. In Japan bestaat daar een prachtig woord voor: ma. Het gaat over de ruimte tussen de dingen – en vooral over de kwaliteit van die ruimte. De pauze tussen twee ademhalingen. De stilte die een gesprek diepgang geeft. De leegte waarin iets nieuws kan ontstaan. Miriam Evers ging op zoek naar ma. Ze reisde naar Japan en sprak met filosofen, kunstenaars en denkers als Erik Scherder, Joke J. Hermsen en Michel Dijkstra. Zo ontdekte ze hoe actueel deze oude Japanse wijsheid is. Dit boek is een pleidooi om ruimte terug te vinden. Het nodigt je uit om opnieuw te kijken naar wat er tussen de dingen zit – in tijd, in ruimte en in relaties. Niet alles hoeft gevuld of gezegd te worden, want juist in die leegte ontstaat betekenis, rust en verbinding. Met een voorwoord van Joke J. Hermsen. Anderen over De Japanse wijsheid van ma: ‘Aanstekelijke verkenning van de fundamentele leegte van ma, het vormende niets tussen de spaken van het wiel’. -Tommy Wieringa ‘Wat een prachtig boek is dit. Miriam neemt je mee in haar onderzoek naar de tussenruimte die het leven meer reliëf en diepgang geeft, die verfrist en inspireert. Al tijdens het lezen kun je de ma in je ziel voelen sijpelen, het effect van meer rust en ruimte.’ -Lisette Thooft 'Miriam Evers weet door te dringen in de essentie van stilte als een voorportaal voor creatie en geboorte.' - Susan Smit, auteur van "De wijsheid van de heks"

240 pages, Hardcover

Published June 24, 2025

Reviews

[Vere Metselaar · Rating 5 out of 5]

Heerlijk boek waarbij je tijdens het lezen al tot rust komt. Miriam legt haar fascinatie uit voor het Japanse begrip ‘Ma’ wat ‘tussenruimte’ betekent. Tijdens haar reis in Japan gaat ze opzoek naar deze tussenruimte. Dit doet ze door zich te laten onderdompelen in de Japanse cultuur, door het volgen van theeceremonies en ze spreekt met bekende filosofen, wetenschappers en denkers. Ze laat zien hoe je werkelijk tot rust kan komen en meer rustmomenten kan inbouwen in je dagelijks leven. Daarbij geeft ze praktische tips die je meteen kan toepassen.
Goed voor iemand die houdt van niet al te zweverig.

[Kim Coenen · Rating 5 out of 5]

De wereld raakt voller, sneller en wordt steeds luider, hierdoor raken we als mensen iets kwijt wat essentieel is: de tussenruimte. De lege momenten waarin niets hoeft en alles kan en mag ontstaan. In Japan hebben ze hier een woord voor: Ma. Het gaat over de ruimte tussen dingen, maar bovenal over de kwaliteit van deze ruimte. De pauze tussen twee ademhalingen. De stilte in een gesprek die diepgang heeft. De leegte waarin iets nieuws kan ontstaan. Miriam ging op onderzoek naar Ma, reisde naar Japan en sprak daar diverse mensen. Miriam nodigt je met dit boek uit om opnieuw te kijken naar wat er tussen de dingen zit - in tijd, in ruimte en in relaties.

Mijn ervaring:
Wat een inspirerend en erg mooi boek dat bijzondere inzichten, eye-openers en verstilling geeft. Het is echt een boek dat je aan het denken zet en je aanzet om dingen in het leven met andere ogen te bekijken of aan te pakken. Miriam Evers heeft een heldere, toegankelijke en fijne schrijfstijl. Hierdoor leest het verhaal gemakkelijk en vlot en ga je met Miriam mee op reis naar Japan om meer te weten te komen over Ma.

Het boek is opgedeeld in drie delen, die vervolgens weer verder onderverdeeld zijn in korte, heldere en toegankelijke hoofdstukken. In het eerste deel Inkijk, ga je met Miriam mee in het verhaal en gaat ze op onderzoek om Ma te definiëren, want wat is het precies? In haar leven zocht ze naar het moment van Ma en vertelt ze op het moment dat ze voor het eerst Ma ervaarde.

In het tweede deel gaat ze hier verder op in en volgt het deel Inzicht. Dit deel vond ik erg inspirerend en leerzaam, doordat Miriam vanuit verschillende perspectieven naar 'Ma' kijkt en dit onderzoekt. Het is ook erg interessant hoe ze hier in Japan mee om gaan en tegenaan kijken. Daarbij was haar verklaring waarom wij in de Westerse wereld dit zo moeilijk vinden echt een confrontatie en een eye-opener voor me.

In het derde deel Inspiratie gaat Miriam de diepte in, wanneer ervaar je Ma? Wat is de essentie? Timing, ritme, diep luisteren. Het deel biedt enorm veel verstilling, zet je aan het denken en handelen in je eigen leven, waarbij Miriam ook prachtig laat zien wat Ma je op kan leveren. Het (regelmatig) ervaren van Ma kan je leven echt verrijken. Ze weet je enthousiast en nieuwsgierig te maken om dit zelf in je leven te onderzoeken en hier de tijd voor te nemen.

De Japanse wijsheid van Ma is een helder, toegankelijk, inspirerend en mooi boek dat mooie kennis en inzichten bevat. Miriam neemt je mee op een mooie reis door Japan waar ze onderzoek doet naar Ma. Het is echt een boek dat nieuwe inzichten geeft en je aan het denken zet over je eigen handelen en manier van leven. Echt enorm inspirerend. 

[Feya Hijl · Rating 5 out of 5]

Voor mij kwam dit boek exact op het juiste moment. Het gaf me antwoorden op vragen waar ik al langer mee rondliep. Een nieuwe gids voor mij.

[Cees Onderwater · Rating 5 out of 5]

Wat een heerlijk boek, qua inhoud, qua vorm, qua … alles. Het is het verhaal van Evers’ persoonlijke zoektocht, in haar eigen termen: een ‘ruimtereis’, van 20 jaar. Die zoektocht beschrijft ze in een heel prettige en persoonlijke stijl. Het boek zelf, een hardcover, maar zacht aanvoelend, heeft een heel fijn formaat en ligt prettig in je hand. Mooi lettertype en rustgevende bladspiegel. Alles bij elkaar was voor mij het lezen al een ervaring van ‘ma’.

Hoe raak is haar beschrijving van ons overwegend (te) volle, drukke, leven. Hoe raak was haar persoonlijke versie van zo’n vol en druk leven, beschreven in het eerste deel, ‘Inkijk’. En hoe raak zijn, naar mijn mening, haar slotzinnen: “Mijn wens is dat we, júist in deze tijd, opnieuw leren wat het betekent om mens te zijn. Door ruimte te maken voor het onaffe, het stille en onzekere. ‘Ma’ nodigt ons uit om even niets toe te voegen, niets op te vullen, maar gewoon te zijn in wat er al is. ‘Ma’ maakt ons niet meer perfect, maar wel meer aanwezig. Meer afgestemd. Meer mens. En ik geloof oprecht dat dat precies is wat de wereld nu nodig heeft.” Dat geloof ik ook!

[Els Cokelaere · Rating 5 out of 5]

Het was heerlijk om te lezen alhoewel ik deze niet in 1 ruk heb doorgelezen heb ik deze met ma benaderd. Ik herken de noodzaak aan Ma. Iets die in mijn leven zeer herken, de nood aan ‘reflecteren teruggenieten’ (een term van Schreder). Iets die ik in toekomstige sollicitatiegesprekken zeker zal gebruiken. Het is niet dat je ruimte wenst van de dagelijkse prikkels dat je asociaal bent maar terug met volle focus, er bent voor cliënten. Soms moet je je gewoon eens afschakelen. Evers vermeld pas maar in het laatste de fasciën, deze mocht mijn inziens al vroeger aan bod zijn gekomen. Gedurende het lezen steeds de fasciën in gedachten gehouden. De link met ademhaling en fasciën is cruciaal om ma in je leven toe te laten. Blij dat door dit boek mijn interesse in ma meer toe te laten, en het mag er zijn. Soms het gevoel in de wereld dat we geen ruimte meer mogen hebben. Dikke merci.

[Marijn Diesch · Rating 4 out of 5]

Dit boek gaat over dingen die je alleen ziet als je er de tijd voor neemt. Het gaat over de ruimte tussen dingen in, leegte, tussenruimte of dat wat onzichtbaar is: ma. Het is een plek waar creativiteit, inspiratie en verbinding ontstaan. In Japan is ‘ma’ iets dat doorklinkt in kunst, cultuur maar vooral in de manier waarop je in het leven staat. Ik vond het alleen al heel rustgevend om er over te lezen, het heeft mij in ieder geval wel geïnspireerd, een beetje meer ‘ma’ is aan mij wel besteed denk ik. Een leuk boekje dus, maar het moet wel een beetje aansluiten bij waar je mee bezig bent in je leven. Als focus, aandacht en zelfreflectie je bezighouden, dan is dit zeker een aanrader.

[Berit Sluyters · Rating 3 out of 5]

Heel leesbaar boek over het Japanse begrip ‘ma’. Goed uitgelegd en goed geschreven. In het boek zelf zit ook veel ma, zoals de lege pagina’s tussen de hoofdstukken. Ik neem hier zeker wat van mee, al is het maar dat ik niet altijd de telefoon wil grijpen als ik even een moment niets aan het doen ben.

[Susanne · Rating 5 out of 5]

Beste boek dat ik dit jaar tot nu toe las. Raak(t) op zoveel vlakken.

[K. · Rating 2 out of 5]

het voorwoord van Joke Hermsen was veelbelovend maar het boek zelf was een hoop geleuter. neemt niet weg dat ik wel in Ma (de tussenruimte) geloof😀

[Kaat Tantefoto1983 · Rating 5 out of 5]

Stilstaan, tijd nemen om bewust in het moment te zijn, tijd nemen om bewust te bewegen en te reageren.

[Desiree OG · Rating 4 out of 5]

Very interesting read